Bahadur Seyidov

Köşə yazarı

10:55 3 Aprel 2017 2053
A- A+

​Saytlar intihar xəbərlərini necə verməlidir? - SOS

“Bu akşam ölürüm beni kimse tutamaz” – bu mahnının populyar olduğu il Türkiyədə 34 min intihar hadisəsi baş vermişdi. Mahnı bir müddət bütün kanallarda qadağan olunmuşdu...

Bunu boş yerə xatırlamadım...

İnformasiyanın təqdim edilmə tərzinin insanlara böyük təsiri olduğu danılmazdır.

İntihar xəbərlərinin yayılmasında medianın üzərinə böyük məsuliyyət düşür.

Bu mövzu məni çox narahat edirdi, ona görə də, xarici mətbuatdan bu bardə bəlkə də, yüzə yaxın məqalə oxudum.

Oxuduğum onlarla araşdırma məqalələrindən də bəlli olur ki, “media intihar xəbərlərinin verilməsinə diqqət etmədikdə, intihar edənlərin sayı artan xətlə dəyişir”.

İntihar xəbərlərinin verilişinə dair mediada bir qayda yaradılması şərtdir.

İntiharı çıxış yolu kimi göstərən başlıqlara da rast gəlirik:

“Ölümü seçdilər”, “Əl-ələ tutub intihar etdilər”, “Nişanlısının evinin önündə özünü kəndirlə asdı” və s.

Sanki, intihar etmək istəyənlərə yeni idealar veririk.

İntihar etmək istəyənlərin sayı, intihar edənlərdən qat-qat artıqdır.

Açıq-saçıq şəkillər, videolar düşünülmədən paylaşılır.

Bəzən fikirləşirəm ki, bir saytdan ömürboyu qazandığım pul və ya “İP” bir insanın ölümünə az da olsa səbəb olarsa, bu fəaliyyətə dəyərmi?..

İntihar xəbərlərini bəzəkli-düzəkli şəkillərlə verməyimiz bir tərəfə qalsın, bəzən bunu istəmədən problemin həlli kimi də göstəririk:

”Əli hər yerdən üzülən filankəs intiharı seçdi...”

İntihar xəbərlərini verərkən hadisənin başvermə səbəbini heç bir qınaq olmadan təqdim edirik. Məsələn, hansısa bir ekspertin kəskin tənqidi ilə vermək mümkündür.

İntihar edən şəxsin arxada qoyduğu gözüyaşlı insanlar haqqında məlumat yoxdur. Məsələn, iki oğul anası intihar etdi”- yazmaqdansa, məncə, “İki uşağı kimsəsiz (gözüyaşlı) qoyub intihar etdi” yazmaq daha münasib olardı...

Jurnalistlər xəbərə sırf informasiya vermək xətrinə yox, bir az da yaradıcı yanaşmalıdır.

Əlqərəz: Sayt rəhbərlərinə, redaktorlara təkliflərim; (Bu, mənim öz ideyam deyil, araşdırmalardan gəldiyim qənaətdir)

* Xəbərdə psixoloji səbəblər göstərilməməli, intihara gətirib çıxaran depressiya, narkotik maddə asılılığı kimi xəstəliklərin müalicəsinin olduğu vurğulanmalı və necə kömək alınacağı barədə məlumat verilməlidir.

* İntihar xəbərlərdə cəsarətli bir davranış olaraq göstərilməməlidir. Xəbər ilk səhifələrdə, şəkilli, rəngli və ətraflı verilməməlidir.

* Hadisə romantik və sirli bir davranış olaraq dəyərləndirilməməli, intihar bir həll yolu olaraq göstərilməməlidir.

* İntihar cəhdlərindən sonra meydana gələ biləcək ağır fiziki travmaların – beyinə mənfi təsiri, iflic və s. problemlər ekspertlərin rəyi kimi təqdim olunmalıdır.

* İntiharlar bir problem həlli olaraq göstərilməməlidir. Müxtəlif başqa təsirli həll yolları olduğu, bunlara çata bilməmə vəziyyətində bu nəticənin ortaya çıxdığı ifadə edilməlidir.

* İntiharın məhşurlaşmaq kimi bir tərəfi olduğu göstərilməməlidir. Torpağın üzü soyuqdur, ən dəyərli insanlar belə unudulur...

* Xəbərlərdə fərdlərin intihar düşüncələrinə köməkçi ola biləcək təşkilatlar, müalicə variantları haqqında məlumat verilməlidir.

* Necə intihar edilə biləcəyini göstərən ətraflı intihar xəbərlərindən çəkinilməlidir. Hadisə heç bir halda geniş şəkildə, təfsilatı ilə yayımlanmamalıdır.

Bahadur Seyidov

RƏYLƏR

YAZARIN DİGƏR YAZILARI

DİGƏR KÖŞƏ YAZILARI

Ölkə mətbuatında bugün »

Məşhur müğənni ermənini klipə çəkdi, biabır oldu: "Əxlaqsızlıqdır!" - VİDEO - FOTO

25 İyul 2017 14:42

Bakı Ali Neft Məktəbinin məzunu Almaniya təqaüdçüsü olub

25 İyul 2017 14:42

Yanğınla bağlı təxirə salınan imtahanda iştirak edənlərin NƏZƏRİNƏ

25 İyul 2017 14:39

Mikroçip erası: Düyü boyda alət bütün dünyanı dəyişdirəcək - VİDEO

25 İyul 2017 14:38

"Qəbələ"nin rəqibində iki yeni qərar

25 İyul 2017 14:37

“Paint” redaktorundan istifadə davam edəcək

25 İyul 2017 14:35

Millimizin oyunçusuna 500 min avro qiymət qoyuldu

25 İyul 2017 14:34

İranın pul vahidi dəyişdirilir - QƏFİL QƏRAR

25 İyul 2017 14:33

Azərbaycan Türkiyəyə qaz ixracını ARTIRDI

25 İyul 2017 14:32

Övladına terrorçunun adını vermək istəyən azərbaycanlı

25 İyul 2017 14:32

Hacıqabulda qanlı insident: qonşusunu güllələndi

25 İyul 2017 14:32

Hadisənin qorxusundan üzünü gizlədi - FOTOlar

25 İyul 2017 14:32

Abituriyentlərə müraciət edildi

25 İyul 2017 14:30

Qonşusunu güllələyib xəstəxanalıq etdi - HACIQABULDA

25 İyul 2017 14:29

13 yaşlı oğlan 13 yaşlı hamilə qızla evləndirildi - VİDEO - FOTO

25 İyul 2017 14:27

"Deyirdilər, Fikrət Qoca sənə görə ailəsindən ayrılıb..." - FOTO

25 İyul 2017 14:27

Hindistanın yeni prezidenti səlahiyyətlərinin icrasına başlayıb

25 İyul 2017 14:27

"Çakır" azərbaycanlı qızın VİDEOsunu paylaşdı

25 İyul 2017 14:27

Sarkisyan İrana nəyə gedir? - “Ermənilər İranı alternativ havadar kimi istifadə edə bilər”

25 İyul 2017 14:23

"Kəpəz" Ərzurumdakı son oyununda da qalib gələ bilmədi

25 İyul 2017 14:22

"Bacımı öldürdüm, vecimə də deyil" söyləyib, o anı canlı yayımladı - VİDEO

25 İyul 2017 14:22

Azərbaycanda övladlığa götürülən uşaqların sayı azalıb

25 İyul 2017 14:17

Şabranda 22 yaşlı oğlan bıçaqlandı

25 İyul 2017 14:17

Azərbaycanlı uşaq canlı yayımda sualı ilə Putini güldürdü - VİDEO

25 İyul 2017 14:17

Bakı Bəyannaməsi: “İki ildə bir dəfə Bakı formatında beynəlxalq elmi-praktiki konfrans keçirilsin”

25 İyul 2017 14:14

PKK terrorçuları Göyçəyə YERLƏŞDİRİLDİ: Ermənistandan Azərbaycana qarşı QORXUNC PLAN - VİDEO

25 İyul 2017 14:13

"Bir daha ərə getmərəm"

25 İyul 2017 14:12

"Mançester Siti"nin yeni mövsüm forması - FOTO

25 İyul 2017 14:12

Proqnozlar Bürosu: Bakıda küləkli hava şəraiti iyulun 27-dək davam edəcək

25 İyul 2017 14:12

Gürcüstanda NATO-nun təlimi keçiriləcək

25 İyul 2017 14:12

Müğənninin dəfnində "selfie" yarışması

25 İyul 2017 14:11

"Qarabağ" üçün tarixi gündür

25 İyul 2017 14:07

Şok kadrlar: 18 İŞİD terrorçusu edam olundu - VİDEO - FOTO

25 İyul 2017 14:05

Dünya çempionatlarının yeri dəqiqləşdi

25 İyul 2017 14:05

Bakıda sənədli türk filmləri festivalı keçiriləcək

25 İyul 2017 14:02

İki gün əvvəl dənizdə batan gəncin meyiti tapılıb

25 İyul 2017 13:59

"Qarabağ" tarixi uğurun astanasında - YENİLƏNİR

25 İyul 2017 13:57

Yataq fotolarını paylaşdı - FOTO

25 İyul 2017 13:57

Sevgilisinin anası ilə dəfələrlə sevişdi, sonda öldürdü - QAN DONDURAN OLAY

25 İyul 2017 13:54

Baş nazir çəhrayı köynək geyinib homoseksuallarla rəqs etdi - VİDEO

25 İyul 2017 13:53

Sevdiyi qızın anasını öldürən şəxs ifadə verib: "Rəhmətlik mənə "ya məni sev, ya da qızımı öldürəcəm" dedi"

25 İyul 2017 13:52

ABŞ-da hərbi bazada terror törətmək istəyən keçmiş çavuşa 30 il iş kəsilib

25 İyul 2017 13:52

Rusiya səfirliyi: "Azərbaycan məhkəməsinin Lapşinlə bağlı qərarını şərh etmək hüququmuz yoxdur"

25 İyul 2017 13:52

Azərbaycan vikipediyada 53-cü pilləyə yüksəldi

25 İyul 2017 13:52

Azərbaycan: Bu 19 məktəbli qız abort etdirib

25 İyul 2017 13:52

Oğuzdakı güllələnmə hadisəsi ilə bağlı RƏSMİ MƏLUMAT

25 İyul 2017 13:49

Rihannanın sinə dekoltesi başına DƏRD oldu - FOTO

25 İyul 2017 13:48

Sizcə, bu kişinin neçə yaşı var? - FOTO

25 İyul 2017 13:47

Quş oğurlayan qadın tutuldu

25 İyul 2017 13:44

VİDEO: Azərbaycanlı məşhur gizli əməliyyat olundu

25 İyul 2017 13:44