Bahadur Seyidov

Köşə yazarı

10:55 3 Aprel 2017 1743
A- A+

​Saytlar intihar xəbərlərini necə verməlidir? - SOS

“Bu akşam ölürüm beni kimse tutamaz” – bu mahnının populyar olduğu il Türkiyədə 34 min intihar hadisəsi baş vermişdi. Mahnı bir müddət bütün kanallarda qadağan olunmuşdu...

Bunu boş yerə xatırlamadım...

İnformasiyanın təqdim edilmə tərzinin insanlara böyük təsiri olduğu danılmazdır.

İntihar xəbərlərinin yayılmasında medianın üzərinə böyük məsuliyyət düşür.

Bu mövzu məni çox narahat edirdi, ona görə də, xarici mətbuatdan bu bardə bəlkə də, yüzə yaxın məqalə oxudum.

Oxuduğum onlarla araşdırma məqalələrindən də bəlli olur ki, “media intihar xəbərlərinin verilməsinə diqqət etmədikdə, intihar edənlərin sayı artan xətlə dəyişir”.

İntihar xəbərlərinin verilişinə dair mediada bir qayda yaradılması şərtdir.

İntiharı çıxış yolu kimi göstərən başlıqlara da rast gəlirik:

“Ölümü seçdilər”, “Əl-ələ tutub intihar etdilər”, “Nişanlısının evinin önündə özünü kəndirlə asdı” və s.

Sanki, intihar etmək istəyənlərə yeni idealar veririk.

İntihar etmək istəyənlərin sayı, intihar edənlərdən qat-qat artıqdır.

Açıq-saçıq şəkillər, videolar düşünülmədən paylaşılır.

Bəzən fikirləşirəm ki, bir saytdan ömürboyu qazandığım pul və ya “İP” bir insanın ölümünə az da olsa səbəb olarsa, bu fəaliyyətə dəyərmi?..

İntihar xəbərlərini bəzəkli-düzəkli şəkillərlə verməyimiz bir tərəfə qalsın, bəzən bunu istəmədən problemin həlli kimi də göstəririk:

”Əli hər yerdən üzülən filankəs intiharı seçdi...”

İntihar xəbərlərini verərkən hadisənin başvermə səbəbini heç bir qınaq olmadan təqdim edirik. Məsələn, hansısa bir ekspertin kəskin tənqidi ilə vermək mümkündür.

İntihar edən şəxsin arxada qoyduğu gözüyaşlı insanlar haqqında məlumat yoxdur. Məsələn, iki oğul anası intihar etdi”- yazmaqdansa, məncə, “İki uşağı kimsəsiz (gözüyaşlı) qoyub intihar etdi” yazmaq daha münasib olardı...

Jurnalistlər xəbərə sırf informasiya vermək xətrinə yox, bir az da yaradıcı yanaşmalıdır.

Əlqərəz: Sayt rəhbərlərinə, redaktorlara təkliflərim; (Bu, mənim öz ideyam deyil, araşdırmalardan gəldiyim qənaətdir)

* Xəbərdə psixoloji səbəblər göstərilməməli, intihara gətirib çıxaran depressiya, narkotik maddə asılılığı kimi xəstəliklərin müalicəsinin olduğu vurğulanmalı və necə kömək alınacağı barədə məlumat verilməlidir.

* İntihar xəbərlərdə cəsarətli bir davranış olaraq göstərilməməlidir. Xəbər ilk səhifələrdə, şəkilli, rəngli və ətraflı verilməməlidir.

* Hadisə romantik və sirli bir davranış olaraq dəyərləndirilməməli, intihar bir həll yolu olaraq göstərilməməlidir.

* İntihar cəhdlərindən sonra meydana gələ biləcək ağır fiziki travmaların – beyinə mənfi təsiri, iflic və s. problemlər ekspertlərin rəyi kimi təqdim olunmalıdır.

* İntiharlar bir problem həlli olaraq göstərilməməlidir. Müxtəlif başqa təsirli həll yolları olduğu, bunlara çata bilməmə vəziyyətində bu nəticənin ortaya çıxdığı ifadə edilməlidir.

* İntiharın məhşurlaşmaq kimi bir tərəfi olduğu göstərilməməlidir. Torpağın üzü soyuqdur, ən dəyərli insanlar belə unudulur...

* Xəbərlərdə fərdlərin intihar düşüncələrinə köməkçi ola biləcək təşkilatlar, müalicə variantları haqqında məlumat verilməlidir.

* Necə intihar edilə biləcəyini göstərən ətraflı intihar xəbərlərindən çəkinilməlidir. Hadisə heç bir halda geniş şəkildə, təfsilatı ilə yayımlanmamalıdır.

Bahadur Seyidov

RƏYLƏR

YAZARIN DİGƏR YAZILARI

DİGƏR KÖŞƏ YAZILARI

Ölkə mətbuatında bugün

Azərbaycanlı oğlandan MÖHTƏŞƏM evlilik təklifi - VİDEO

26 Aprel 2017 10:18

ABŞ hökuməti "bağlana" bilər

26 Aprel 2017 10:17

Bakı sakini evində faciəvi şəkildə öldü

26 Aprel 2017 10:17

Qoşunların qarşıdurma xəttində monitorinq keçiriləcək

26 Aprel 2017 10:14

Kim Çen In ordu tarixinin ən böyük təlimini keçirdi - FOTO

26 Aprel 2017 10:13

Kartof soymağın ən asan yolu

26 Aprel 2017 10:13

Prezident İlham Əliyev Bibiheybət mədəninin ərazisində dünyada sənaye üsulu ilə qazılmış ilk quyunun bərpadan sonrakı vəziyyəti ilə tanış olub

26 Aprel 2017 10:12

Azərbaycan nefti BAHALAŞDI

26 Aprel 2017 10:12

Azərbaycan və Ermənistan dövlət sərhədində monitorinq keçiriləcək

26 Aprel 2017 10:07

Qızıl 2 dollar ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 10:05

"Avropa əvəz çıxmağa çalışır"

26 Aprel 2017 10:05

Cəbhədə GƏRGİNLİK - Pulemyotlar dayanmayıb

26 Aprel 2017 10:05

Arvadı ilə məşuqunun fotolarını Facebook-da yaydı - FOTO

26 Aprel 2017 10:05

Evinizdəki köhnə kompüterləri atmayın

26 Aprel 2017 10:05

“AŞPA-nın qərarını tanımırıq” - Ərdoğan

26 Aprel 2017 10:04

Mövqelərimiz iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutuldu

26 Aprel 2017 10:03

Ağ Ev Donald Trampın immiqrasiya ilə bağlı yeni qərarlarını ləğv edən məhkəmə qərarından hiddətlənib

26 Aprel 2017 10:02

Əflatun Amaşovun yubileyidir

26 Aprel 2017 10:02

Cəbhədən SON XƏBƏR

26 Aprel 2017 09:59

Türkiyə və Azərbaycana qarşı hücumun hədəfi – Avropanı qorxuya salan GƏLƏCƏK

26 Aprel 2017 09:58

Manatın MƏZƏNNƏSİ

26 Aprel 2017 09:57

“Bursaspor” klubu Robert Prosineçkinin AFFA ilə müqavilə müddətindən xəbərsizdir

26 Aprel 2017 09:57

Tanınmış sənətçi oğluna toy etdi - FOTO

26 Aprel 2017 09:57

Mir Cəlal Paşayevin anadan olmasından

26 Aprel 2017 09:57

67 yaşlı kişi evində yanaraq öldü

26 Aprel 2017 09:54

Düşmən atəşkəsi 128 dəfə pozub

26 Aprel 2017 09:54

Ermənilər atəşkəs rejimini 128 dəfə pozub

26 Aprel 2017 09:52

"AzeriLight" bahalaşdı

26 Aprel 2017 09:51

Bu günün VALYUTA MƏZƏNNƏLƏRİ

26 Aprel 2017 09:49

Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri

26 Aprel 2017 09:49

20 mindən çox əhali paytaxtdan çıxarılır – ŞOK SƏBƏB

26 Aprel 2017 09:48

İlkin Həsəninin TƏMTƏRAQLI toyunda nələr yaşandı? - VİDEO/FOTO

26 Aprel 2017 09:48

Bakıda sərnişin avtobusu qəzaya uğradı

26 Aprel 2017 09:47

Qızıl 2 dollar ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 09:43

"Məktəb həm də xəstəlik mənbəyidir" - Ekspert həyəcan təbili çalır

26 Aprel 2017 09:42

Azərbaycan nefti bahalaşıb

26 Aprel 2017 09:42

Ağdaşda 65 yaşlı kişini avtomobil vuraraq öldürüb

26 Aprel 2017 09:37

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (26.04.2017)

26 Aprel 2017 09:37

Neft ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 09:37

MLS-də ən çox qazanan futbolçuların adları açıqlanıb -

26 Aprel 2017 09:37

"Çiçek Taksi"nin aktyoru həbs olundu - FOTO

26 Aprel 2017 09:37

Xərçənglərin yürüşü - FOTOLAR

26 Aprel 2017 09:33

ABŞ-da neft ehtiyatları artmağa davam edir

26 Aprel 2017 09:32

"Rusiya hücum etməsə, yox olacaq"

26 Aprel 2017 09:32

Tarixdə bu gün nələr baş verib?

26 Aprel 2017 09:32

Neft ucuzlaşdı

26 Aprel 2017 09:28

Deputat olmağın ÜSTÜNLÜKLƏRİ - SİYAHI

26 Aprel 2017 09:27

Yohan Kroyffun adı "Ayaks"ın stadionuna veriləcək

26 Aprel 2017 09:27

“Baltanı götürüb hücum etdim, bir də gördüm xəstəxanadayam...” – ƏFLATUN AMAŞOV

26 Aprel 2017 09:24

İşdən çıxarılmış polis rəisinə yüksək vəzifə verildi

26 Aprel 2017 09:23