Bahadur Seyidov

Köşə yazarı

10:55 3 Aprel 2017 1881
A- A+

​Saytlar intihar xəbərlərini necə verməlidir? - SOS

“Bu akşam ölürüm beni kimse tutamaz” – bu mahnının populyar olduğu il Türkiyədə 34 min intihar hadisəsi baş vermişdi. Mahnı bir müddət bütün kanallarda qadağan olunmuşdu...

Bunu boş yerə xatırlamadım...

İnformasiyanın təqdim edilmə tərzinin insanlara böyük təsiri olduğu danılmazdır.

İntihar xəbərlərinin yayılmasında medianın üzərinə böyük məsuliyyət düşür.

Bu mövzu məni çox narahat edirdi, ona görə də, xarici mətbuatdan bu bardə bəlkə də, yüzə yaxın məqalə oxudum.

Oxuduğum onlarla araşdırma məqalələrindən də bəlli olur ki, “media intihar xəbərlərinin verilməsinə diqqət etmədikdə, intihar edənlərin sayı artan xətlə dəyişir”.

İntihar xəbərlərinin verilişinə dair mediada bir qayda yaradılması şərtdir.

İntiharı çıxış yolu kimi göstərən başlıqlara da rast gəlirik:

“Ölümü seçdilər”, “Əl-ələ tutub intihar etdilər”, “Nişanlısının evinin önündə özünü kəndirlə asdı” və s.

Sanki, intihar etmək istəyənlərə yeni idealar veririk.

İntihar etmək istəyənlərin sayı, intihar edənlərdən qat-qat artıqdır.

Açıq-saçıq şəkillər, videolar düşünülmədən paylaşılır.

Bəzən fikirləşirəm ki, bir saytdan ömürboyu qazandığım pul və ya “İP” bir insanın ölümünə az da olsa səbəb olarsa, bu fəaliyyətə dəyərmi?..

İntihar xəbərlərini bəzəkli-düzəkli şəkillərlə verməyimiz bir tərəfə qalsın, bəzən bunu istəmədən problemin həlli kimi də göstəririk:

”Əli hər yerdən üzülən filankəs intiharı seçdi...”

İntihar xəbərlərini verərkən hadisənin başvermə səbəbini heç bir qınaq olmadan təqdim edirik. Məsələn, hansısa bir ekspertin kəskin tənqidi ilə vermək mümkündür.

İntihar edən şəxsin arxada qoyduğu gözüyaşlı insanlar haqqında məlumat yoxdur. Məsələn, iki oğul anası intihar etdi”- yazmaqdansa, məncə, “İki uşağı kimsəsiz (gözüyaşlı) qoyub intihar etdi” yazmaq daha münasib olardı...

Jurnalistlər xəbərə sırf informasiya vermək xətrinə yox, bir az da yaradıcı yanaşmalıdır.

Əlqərəz: Sayt rəhbərlərinə, redaktorlara təkliflərim; (Bu, mənim öz ideyam deyil, araşdırmalardan gəldiyim qənaətdir)

* Xəbərdə psixoloji səbəblər göstərilməməli, intihara gətirib çıxaran depressiya, narkotik maddə asılılığı kimi xəstəliklərin müalicəsinin olduğu vurğulanmalı və necə kömək alınacağı barədə məlumat verilməlidir.

* İntihar xəbərlərdə cəsarətli bir davranış olaraq göstərilməməlidir. Xəbər ilk səhifələrdə, şəkilli, rəngli və ətraflı verilməməlidir.

* Hadisə romantik və sirli bir davranış olaraq dəyərləndirilməməli, intihar bir həll yolu olaraq göstərilməməlidir.

* İntihar cəhdlərindən sonra meydana gələ biləcək ağır fiziki travmaların – beyinə mənfi təsiri, iflic və s. problemlər ekspertlərin rəyi kimi təqdim olunmalıdır.

* İntiharlar bir problem həlli olaraq göstərilməməlidir. Müxtəlif başqa təsirli həll yolları olduğu, bunlara çata bilməmə vəziyyətində bu nəticənin ortaya çıxdığı ifadə edilməlidir.

* İntiharın məhşurlaşmaq kimi bir tərəfi olduğu göstərilməməlidir. Torpağın üzü soyuqdur, ən dəyərli insanlar belə unudulur...

* Xəbərlərdə fərdlərin intihar düşüncələrinə köməkçi ola biləcək təşkilatlar, müalicə variantları haqqında məlumat verilməlidir.

* Necə intihar edilə biləcəyini göstərən ətraflı intihar xəbərlərindən çəkinilməlidir. Hadisə heç bir halda geniş şəkildə, təfsilatı ilə yayımlanmamalıdır.

Bahadur Seyidov

RƏYLƏR

YAZARIN DİGƏR YAZILARI

DİGƏR KÖŞƏ YAZILARI

Ölkə mətbuatında bugün »

Müğənni 9 illik həyat yoldaşını boşayıb başqa qızla… - VİDEO

30 May 2017 10:03

Ermənilər mövqelərimizə 13 mərmi atıb

30 May 2017 10:01

Sabiq diktator öldü

30 May 2017 10:01

Bağdadda güclü partlayış

30 May 2017 09:59

Qarabağda döyüşən qadın snayperlər – “AĞ CORABLILAR”

30 May 2017 09:58

Amerikada tanınmış idmançını polis saxladı

30 May 2017 09:57

Məcburi köçkün özünü turnikdən asdı - Bakıda

30 May 2017 09:54

Bakıda oğlan gənc qızın şalvarını cırdı

30 May 2017 09:54

KİV: Rusiyanın ABŞ-dakı səfiri Donald Trampın kürəkəninə gizli rabitə kanalı yaratmağı təklif edib

30 May 2017 09:52

Boşanmalarını toy-bayramla qeyd etdilər - VİDEO - FOTO

30 May 2017 09:52

Moskvada qasırğa: 150 nəfər xəstəxanalara yerləşdirilib

30 May 2017 09:50

İranda 5 min il yaşı olan qəbiristanlıq tapıldı

30 May 2017 09:48

Bakıda avtobus terrorunun yeni qurbanları: bu əhvalatın sonu görünmür…

30 May 2017 09:47

Arda Turandan radikal qərar

30 May 2017 09:47

Dollar sabit qaldı

30 May 2017 09:46

Tanınmış rus teleaparıcı Azərbaycan pomidorunu təriflədi

30 May 2017 09:43

Bakıda 35 yaşlı kişi özünü idman qurğusundan asıb öldürüb

30 May 2017 09:43

İŞİD-ın tərkibində döyüşməkdə təqsirləndirilən azərbaycanlının cəzası artırılıb

30 May 2017 09:37

Vüsal Qasımlı: "Azərbaycanda faktiki ÜDM potensial ÜDM-dən az olub"

30 May 2017 09:37

Perunun nüfuzlu radiosunda 28 May - Respublika Gününə həsr edilmiş proqram yayımlanıb

30 May 2017 09:36

İsmayıllıda gənc müəllimin dərs metodu internetdə izlənmə rekordu qırır - VİDEO

30 May 2017 09:33

Bu günün VALYUTA MƏZƏNNƏLƏRİ

30 May 2017 09:33

Azərbaycan gözəli sevgilisindən qalmaqallı şəkildə ayrılan türk bəyə namizəd oldu - VİDEO

30 May 2017 09:33

Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (30.05.2017)

30 May 2017 09:32

Siyəzəndə 36 yaşlı kişi qatarın altında qaldı

30 May 2017 09:32

Tanınmış jurnalist öldürüldü

30 May 2017 09:31

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri

30 May 2017 09:29

Alçanı duza batırıb yemək çox

30 May 2017 09:29

39 yaşlı kişini qatar vurdu

30 May 2017 09:24

Lerikdə 3 geyim mağazası yandı

30 May 2017 09:23

“Qalatasaray”dan səfər qələbəsi

30 May 2017 09:22

"Qəbələ" 8 futbolçudan imtina etdi - RƏSMİ

30 May 2017 09:17

"Barselona"dan təklif alan futbolçudan şok cavab

30 May 2017 09:17

3 geyim mağazası yandı

30 May 2017 09:17

Trampdan MESAJ: "Çin özünü təmkinli aparmağa çalışır" - FOTO

30 May 2017 09:13

Lerikin mərkəzi bazarında yanğın

30 May 2017 09:08

"Qarabağ" qrup ikincisi oldu

30 May 2017 09:07

Türkiyədə qadın deputat həbs edilib

30 May 2017 09:05

Zukerberq ilk sosial şəbəkəsini 10 yaşında yaradıbmış

30 May 2017 09:05

Namazda təkbir deyərkən əlləri yuxarı qaldırmaq vacibdirmi?

30 May 2017 08:57

Dünya şöhrətli idmançı həbs edildi

30 May 2017 08:53

Misir Liviyanı bombaladı

30 May 2017 08:52

"Twitter"də reklam yeni formatda olacaq

30 May 2017 08:52

3 geyim mağazası yanıb

30 May 2017 08:50

Lerikdə bazar yandı

30 May 2017 08:49

Kompüteriniz üçün maraqlı şəkillər - FOTOSESSİYA

30 May 2017 08:47

Namazı hansı hallarda pozmaq olar?

30 May 2017 08:47

Rusiyada sərnişin təyyarəsi təcili endi - SƏBƏB?

30 May 2017 08:43

Atəş baş nazirin qulağını batırdı

30 May 2017 08:42

"Instagram" "Facebook"u 400% qabaqlayır

30 May 2017 08:42