Qorxu və təlaş yox, əsl qazanc məqamıdır

Qorxu və təlaş yox, əsl qazanc məqamıdır
21:05 12 Noyabr 2015
124 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Son zamanlar Azərbaycanda güclü inflyasiyanın olacağına, vətəndaşlarının öz pullarının qayğısına qalmağın vacibliyinə dair müəyyən fikirlər səslənir. Mən iqtisadçı olmasam da, sadəcə ən azından gedən siyasi, iqtisadi prosesləri izləməklə və əlahəzrət məntiqə söykənərək deyə bilərəm ki, bu fikirlər əsassız və bədniyyətlidir.

İnflyasiya ilə bağlı rəsmi rəqəmlər nə deyir?

Mərkəzi Bankın yanvar-sentyabr ayları üçün pul siyasətinə dair hesabatda açıqladığı rəqəmlərə görə, 2015-ci ildə inflyasiya 4,4 faiz həddində olacaq. Bildirilib ki, ilin sonuna kimi də inflyasiya birrəqəmli həddə olacaq. Qlobal istehlak bazarlarında qiymətlərin aşağı düşməsi, tərəfdaş ölkələrdə devalvasiyanın davam etməsi və pul kütləsinin dinamikası inflyasiyanın azalmasına təsir edir.

Əvvəllər Azərbaycan hökuməti istehlak məhsullarının qiymətlərinin 6,2 faiz artacağı barədə proqrnoz vermişdi. Dövlət Statistika Komitəsinin son məlumatına görə, bu ilin ötən 9 ayı ərzində ölkədə inflyasiya 3,7 faiz təşkil edib ki, bu da tam inandırıcı və məntiqə uyğundur. Ümumiyyətlə, ötən müddətdə Azərbaycanda istehlak səbətinə daxil olan 119 məhsul və xidmət üzrə (23 xidmət, 30 ərzaq və 66 qeyri-ərzaq) qiymətlə aşağı düşüb. Eyni zamanda 3 qeyri-ərzaq və 42 xidmət üzrə qiymətlər dəyişməz qalıb.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun proqnozlarının qiymətləndirilməsinə də əsasən, Azərbaycanda inflyasiya MDB ölkələrinə nisbətən 10,9, digər ticarət tərəfdaşlarına nisbətən isə 3,4 faiz aşağı olacaq.

Məzənnədə dəyişiklik varmı?

Azərbaycan Mərkəzi Bankından (AMB) bildiriblər ki, son günlər ABŞ dollarının manata nəzərən məzənnəsində də ciddi bir dəyişiklik baş vermir.

Qeyd olunub ki, dəyişiklik daxili valyuta bazarında gedən proseslərlə əlaqədar deyil. Daxili valyuta bazarında vəziyyət tam nəzarət alıtındadır və tələb-təklif tarazlığı təmin olunur. Sadəcə, Mərkəzi Bank tərəfindən məzənnə siyasətinin ABŞ dolları və avronun daxil olduğu iki valyutalı səbət mexanizmi çərçivəsində həyata keçirilməsi ilə əlaqədar beynəlxalq valyuta bazarında avro/ABŞ dolları məzənnəsində baş verən gündəlik dəyişikliklər qismən milli valyutanın məzənnəsinə ötürülür.

Bankdan deyilib ki, son günlər ərzində dünya bazarında ABŞ dollarının avroya qarşı məzənnəsinin yüksəlməsi müşahidə edilir. Bu əsasən onunla izah edilir ki, Avropa Mərkəzi Bankı monetar genişlənmə proqramının həyata keçirilməsini davam etdirdiyi şəraitdə ABŞ-ın Federal Ehtiyat Sistemi tərəfindən əsas faiz dərəcəsinin yüksəldiləcəyi ehtimalı ilə bağlı məlumatlar yayılıb. Dünya bazarında müşahidə edilən bu proseslər fonunda manatın ABŞ dollarına qarşı məzənnəsində də yumşaq gündəlik dəyişmə baş verib.

AMB-dən bildiriblər ki, bir müddət əvvəl isə bu prosesin əksinə olaraq, dünya valyuta bazarlarında ABŞ dollarının məzənnəsinin avroya qarşı zəifləməsi nəticəsində ölkəmizdə də bu xarici valyutanın manata qarşı məzənnəsində ucuzlaşma müşahidə olunmuşdu. Belə ki, dolların manata qarşı rəsmi məzənnəsi bu il sentyabrın 15-də hətta 1,0469-dək ucuzlaşmışdı. Yəni normal bazar prosesi baş verir. O ki qaldı valyutadəyişmə məntəqələrinə, Mərkəzi Bank tərəfindən valyuta qanunvericiliyinə, o cümlədən valyuta bazarında nağd alqı-satqı məzənnələrinin müəyyənləşdirilməsi üzrə mövcud tələblərə riayət olunması daim diqqət mərkəzində saxlanılır.

Şayiə yayanların məqsədi nədir?

Deməli, nə manat ciddi şəkildə ucuzlaşıb, nə də güclü inflyasiya meylləri hiss olunur. Bəs onda bu şayiələri yayanların məqsədi nədir?

Bəri başdan deyim ki, bu məsələdə bəzi dairələrin merkantil, yəni ticarətdən qazanmaq, bəzi dairələrin isə dövlətin iqtisadi dayaqlarını sarsıtmaq və ölkədəki stabilliyi pozmaq maraqları var.

Aydın məsələdir ki, əhali "inflyasiya", "manatın ucuzlaşması" kimi ifadələrə çox həssas yanaşır və belə şayiələri eşidən kimi maksimal ehtiyat tədbirləri görməyə çalışır. Əvvəla, bu zaman dərhal manatın digər valyutalara, indiki halda isə ABŞ dollarına dəyişməsi meylləri artır. Halbuki qeyd etdiyim kimi, Azərbaycanda dolların bahalaşması nə müşahidə olunur, nə də bununla bağlı tutarlı proqnozlar mövcuddur. Deməli, bu ilin fevralında olduğu kimi, dollara "hücum" təşkil etməyə dəyməz. Çünki manatı dollara dəyişmək həvəsi ölkədə yenidən dollar çatışmazlığına və iqtisadi proseslərin tamam başqa məcraya yönəldilməsinə gətirib çıxara bilər. Bu isə əsasən, Azərbaycanı sevməyən və burada qarışıqlıq, təşviş, narazılıq yaratmaq istəyən kənar qüvvələrin marağına daha çox xidmət edir.

Digər halda isə "hər şey bahalaşacaq, manat öləcək" deyə hamı ticarət obyektlərinə üz tutub "vaxtında" daha çox mal almağa, banklardakı pullarını çıxarmağa çalışır. Halbuki bununla yenə də özlərinə ziyan etmiş olurlar. Belə ki, ticarət obyektlərində məhsullara tələbat artdıqca qiymətlər qalxacaq, digər halda isə banklarda pul kütləsi azaldıqca bank faizləri yüksələcək.

Normal inflyasiya həmişə iqtisadiyyatın inkişafının stimulu hesab olunub. Əksinə, deflyasiyanın olması iqtisadiyyata inflyasiyadan daha çox ziyan vurur. Deflyasiya zamanı faiz dərəcələri artır, bu, ölkəyə qısamüddətli kapital axınına səbəb olsa da, ölkədən kənara ixracı azaldır. İxracın azalması isə istehsalın da azalmasına, iş yerlərinin bağlanmasına və işsizliyin artmasına gətirib çıxara bilər. Əksinə, bu zaman kənardan ölkəyə məhsulların gətirilməsi tendensiyası artır. Çünki deflyasiya zamanı milli valyutanın mübadilə məzənnəsi yüksəlir ki, bu da idxalatçıların xeyrinə işləyir.

Nə etməli?

Belə şayiələrə uymağa meylli olanlar onu da bilməlidirlər ki, prezident İlham Əliyevin sahibkarlara verdiyi açıq dəstək və son zamanlar bu istiqamətdə atılan ciddi addımlar - sahibkarlara törədilən süni əngəllərin aradan qaldırılması, yoxlamaların 2 illik dayandırılması, lisenziyaların sayının azaldılması və s. iqtisadiyyatın inkişafına əlavə stimul verəcək. Artıq ekspertlər də bildiriblər ki, cəmi bir neçə aydan sonra, 2016-cı ilin əvvəllərindən etibarən ölkədə iqtisadi artımın sürətlənməsi meylləri hiss olunmağa başlayacaq. Yeni iş yerlərinin yaranması, rəqabətlilyin artması isə birmənalı olaraq yalnız inkişafa xidmət edir. Bu zaman həm məhsulların qiymətləri stabilləşir, həm xidmətlərin keyfiyyəti artır, həm də əhalinin gəlirləri artır, sosial rifahı yaxşılaşır.

İndi təlaşlanmaq, qorxuya düşmək lazım deyil. Əslində pullarını banklardan çıxarmaq və ya "hər şey bahalaşacaq" deyə əllərində olanlarını gedib qarşısına çıxan hər şeyi alıb taxçalara, anbarlara yığmaqdansa, onları biznesə yatırmaq və bundan gəlir əldə etməyin əsl vaxtıdır.

Şayiələrə uymayın! Dərindən düşünün ki, elə özünüz qazdığınız quyuya düşməyəsiniz...

İlkin İzzət

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Onlar həm Oyunların qəlbi, həm də bəzəyi oldular - KÖNÜLLÜLƏR - FOTO

26 May 2017 07:22

Məryəmin gözləmədiyi oldu: onunla üz-üzə gəldi - FOTO

26 May 2017 07:17

"Həmsədrlər təcili Bakıya çağırılmalı, erməni təyyarələri vurulmalıdır"

26 May 2017 07:12

Cəmi 4 ərzaqla hazırlanan tort - ASAN RESEPT

26 May 2017 07:05

Venesuelada keçirilən etiraz aksiyalarında ölənlərin sayı 60-a çatıb

26 May 2017 06:57

Məşhur analar və onların övladları - VİDEO - FOTO

26 May 2017 06:32

Koalisiya Suriyanın qərbinə hava zərbələri endirib: 35 dinc sakin həlak olub

26 May 2017 06:15

NATO İŞİD-ə qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyəcək

26 May 2017 05:53

Şəmkirdə at gənc oğlana ağır xəsarət yetirib

26 May 2017 05:42

Lara və Qarnet - FOTO

26 May 2017 05:32

Azərbaycanın qadın voleybolçuları Bolqarıstanda təlim-məşq toplanışını keçirlər

26 May 2017 05:17

ABŞ-da məktəbli avtobusu qəzaya uğrayıb: 11 yaralı

26 May 2017 05:15

Həyətdə paltar yuyan qadına piton hücum etdi

26 May 2017 04:58

91 məhbus həbsxanadan qaçdı

26 May 2017 04:48

Dalğın baxışlı Zoi - FOTO

26 May 2017 04:32

Braziliyada 91 məhbus həbsxanadan qaçıb

26 May 2017 04:22

Beynəlxalq koalisiyanın Suriyaya endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində 35 dinc sakin həlak olub

26 May 2017 04:12

Jurnalisti döyən siyasətçi azadlıqdan məhrum edilə bilər

26 May 2017 03:38

Elmar Vəliyev: “Gürcüstana ən çox sərmayə yatıran ölkə Azərbaycandır”

26 May 2017 03:17

Yəmənin cənub-qərbində toqquşmalar davam edir: 38 ölü

26 May 2017 03:15

Heç yerdə görmədiyiniz 15 QEYRİ-ADİ MASA - FOTOLAR

26 May 2017 03:03

NATO İŞİD-ə qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyəcək

26 May 2017 02:37

Konqressmen Stiv Kohen Azərbaycanın Respublika günü ilə bağlı bəyanat verib

26 May 2017 02:36

Azərbaycan nümayəndə heyəti NATO PA-nın sessiyasında iştirak edəcək

26 May 2017 02:35

Məlahətli Alessandra - FOTO

26 May 2017 02:32

Stella Ediyə çevrildi - FOTO

26 May 2017 02:32

Zukerberq Harvardı tərk etməyindən 12 il sonra elmi dərəcə alıb

26 May 2017 02:22

Gürcüstanın Gəncədəki baş konsulu: “Bu il Bakı-Tiblisi-Kars dəmiryolu xəttinin çəkilişi başa çatacaq”

26 May 2017 02:07

Stratejik əhəmiyyətə malik kəndlər İŞİD işğalından azad edildi

26 May 2017 01:55

NATO İŞİD-lə mübarizə üzrə beynəlxalq koalisiyaya dəstəyini genişləndirmək barədə qərar qəbul edib

26 May 2017 01:42

Cazibədar Qal - FOTO

26 May 2017 01:32

"Volfsburq" Bundesliqada qalmaq uğrunda ilk qələbəsini qazandı

26 May 2017 01:30

Gəncədə Gürcüstanın Müstəqillik Günü qeyd edilib

26 May 2017 01:22

Cocuq Mərcanlıda 1063 ədəd qəlpə aşkarlanıb

26 May 2017 01:09

Qorxuducu xəritə:

26 May 2017 00:49

46 yaşlı kişi özünə protez əl düzəltdi - FOTOLAR

26 May 2017 00:43

Həmas komandirinin sui-qəsdində şübhəli bilinən şəxs edam edildi

26 May 2017 00:28

NATO-nun sammiti müdafiə və dialoq vasitəsilə Rusiya ilə münasibətlərə doğru yanaşmanı təsdiqləyib

26 May 2017 00:27

MAR-da toqquşma - 300 ölü

26 May 2017 00:18

Cocuq Mərcanlıda 1063 ədəd qəlpə aşkar edilib

26 May 2017 00:12

Viqan şəhərində sapyorların iştirakı ilə polis əməliyyatı keçirilir

26 May 2017 00:08

"Neftçi"nin futbolçusu Gürcüstan yığmasına dəvət alıb

26 May 2017 00:07

Bakı polisi Somalidən gələn idmançıları axtarır

26 May 2017 00:05

Ramazanda ağız qoxusunun qarşısını alan ən yaxşı üsul

26 May 2017 00:05

Günün qoroskopu: hərəkət yoxdursa, nəticə də yoxdur

26 May 2017 00:05

Gəncədə “BMW” ilə qəza törətdi

26 May 2017 00:03

Astroloji proqnoz - 26 may

26 May 2017 00:03

"Moody's" Samir Şərifova etibar edir

25 May 2017 23:57

Trampdan Monteneqro prezidentinə hörmətsizlik -

25 May 2017 23:56

Azərbaycan şərabları Vaşinqton festivalında - FOTO

25 May 2017 23:52