Boğaz məsələsi

Boğaz məsələsi
12:19 3 Dekabr 2015
37 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Rəhmətlik Əli dayı deyərdi ki, əgər sən ağzındakı tikəni çeynəyib udmamısansa, o, hələ sənin deyil. Boğazdan keçəndən sonra sənin olacaq. Demək, boğaz insanın ən vacib yerlərindən biridir.

Uşaq vaxtı elə indinin özündə də kənd yerlərində deyirlər ki, filankəs gəlib mənə boğaz çəkdi. Hətta formasını da göstərirdilər. Məsələn,  barmaqları ilə boğazının dərisindən dartıb dedi:  mən ölüm bu işi bağışla getsin.

İnək yelinləyəndə, əmcəklərinə süd gələndə  “boğazdı” deyirlər, yəni bir neçə gündən sonra doğacaq.

Adam adamı çox istəyəndə deyir, sənsiz boğazımdan heç nə keçmir. Ən çətin sual qarşısında qalanda deyir: boğazım qurudu.

Bir sözlə, boğaz nədirsə çox ciddi bir məsələdir və dünyanın bütün işləri gəlib boğazdan keçir. Böyük  Fizuli “Səhhət və mərəz” əsərində  deyirdi ki, can qalasına yol boğazdan başlanır. Amma boğazdan keçməyənlər də olur. Birinin ağır sözü, hədəsi görürsən ki, boğazdan keçə bilmir. İlişib qalır boğazın tən ortasında.

Məsələn, Türkiyənin rus təyyarəsinin vurması boğaz üçün yetərli hadisə deyil. Neçə gündü təyyarənin vurulması Rusiyanın boğazından keçmir. Prezident Putinin  bəyanatları və gərgin müsahibələr onu göstərir ki, doğurdan da, vurulan təyyarənin boğazdan keçməyi çətin və müşkül məsələdir. Bəs onda rus təyyarəsi niyə Türkiyə sərhədini keçirdi? Türkiyə öz sərhədlərini qoruyur, bu, onun haqqıdır  və rus təyyarəsinin Türkiyə tərəfdən  edilən  xəbərdarlıqlara məhəl qoymayaraq at oynatması sindromu da  Türkiyənin boğazından keçmir. Ona görə də təyyarə bir neçə yerə parçalanır ki, boğazdan rahat keçə bilsin. Amma yenə keçmir.  Bir sözlə, bu hadisə  həm Rusiyanın, həm Türkiyənin boğazından keçməkdən ötrü yaradılıb. Amma nə fayda.

Məlum məsələyə qərb dövlətləri qoşuldu. Çalışdılar ki, Türkiyənin boğazından  təyyarənin dirisini,  ölüsünü isə Rusiyanın boğazından keçirsinlər. Hətta bizimkilər də hadisəyə münasibət bildirdilər. Aqil Abbasla Rəşad Məcid  dedilər ki, təyyarənin  dirisi Türkiyənin boğazından keçsin. Məsələ də həll olunsun.  Təklifdən sonra elə bil təyyarə yenidən vuruldu, qan düşdü, ara qızışdı, az qala desinlər ki, təyyarəni sürən Rəşad Məcid, vuran da  Aqil Abbas  imiş. Ona görə də bu təklif heç kimin, xüsusən, həssas medianın boğazından keçmədi.

Dünyada gedən boğaz söhbətlərindən sonra tarixi boğazlar hərəkət keçdi. Bosfor  boğazı Qara dəniz və Mərmərə dənizlərini  birləşdirməkdən imtina həddinə çatdı. Hətta Avropa və Asiyanı ayıracağı qənaətinə gəldi. Rusiya və Türkiyənin hazır münasibətləri tarixi  beynəlxalq ticarət yolu olan Bosfor boğazından asanlıqla keçə bilmir. Ola bilsin ki, yol tamamilə bağlansın. Bu da bütün boğazların ağsaqqalı və yekəsi. Hələ  Dardanel  boğazı da bir yandan. O Egey və Mərmərə dənizini  birləşdirməkdən imtina etsə, onda dünya iqtisadiyyatı  silkələnər. Dünya okeanlarına yol Qara dənizdən başlanır. Bu boğazlar Avropa və Asiyanı birləşdirən ən iri boğazlardır. İndi balaca bir təyyarənin sərhədi keçməsi və vurulması Rusiya və Türkiyənin boğazından keçmirsə, onda  bu boğazlara  nə demək olar?

Ən böyük boğazlar balaca boğazlardan keçir. Yadıma Mirzə Cəlilin 20-ci əsrin əvvəllərində yazdığı “Dardanel boğazı”, “Rus məxrəci”, “Ərəb məxrəci” felyetonları düşür. Tarix eynən təkrarlanır. Dünyada yeni heç nə yoxdur. Hər şey təkrardır.   Boğazları qorumaq lazımdır...

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Daha bir dünya ulduzu Türkiyə klubunda - FOTO

20 Avqust 2017 15:57

“Dihaj” Bakının mərkəzində pulsuz konsert verdi

20 Avqust 2017 15:54

Fasiləsiz televizor izləmək xəstəlik yaradır

20 Avqust 2017 15:50

"Barselona"dan sürpriz Arda Turan qərarı

20 Avqust 2017 15:47

Belə də olur - Ər və arvad eyni oğlana aşiq oldu

20 Avqust 2017 15:43

Suriyada beynəlxalq sərgi atəşə tutulub, ölənlər və yaralananlar var

20 Avqust 2017 15:42

Prezident İlham Əliyev “Azərxalça” ASC-nin Şəmkir filialının açılışında iştirak edib

20 Avqust 2017 15:40

Bineli Yıldırım: "Türkiyə sərhədini qanunsuz keçmək istəyən 5 İŞİD terrorçusu zərərsizləşdirilib"

20 Avqust 2017 15:37

“Körpə gəzintidə” filmi gerçək oldu

20 Avqust 2017 15:33

30 ildən sonra belə istirahət edə bilərik - FOTOLAR

20 Avqust 2017 15:23

Ən sürətlə arıqladan dietik üsul

20 Avqust 2017 15:23

Ağcabədidə "Mercedes" yanıb

20 Avqust 2017 15:14

Nəcməddin Sadıkov prezident İlham Əliyevə raport verdi

20 Avqust 2017 15:13

Azərbaycan cüdoçusu Universiadada qızıl medal qazanıb

20 Avqust 2017 15:12

İraqda iki gəmi toqquşub, ölənlər var

20 Avqust 2017 15:07

Məşhur aktyor sevişmə səhnəsindən danışdı

20 Avqust 2017 15:04

"Ginnesin Rekordlar Kitabı"na düşən Bakı metrosu haqda 10 MARAQLI FAKT

20 Avqust 2017 14:58

Burkino-Fasoda terror aktı zamanı öldürülənlərin sayı 19-a çatıb

20 Avqust 2017 14:52

Dənizdə boğulmaq üzrə olan şəxs xilas edilib

20 Avqust 2017 14:52

İran-İraq müharibəsi başa çatıb

20 Avqust 2017 14:41

Məşhur amerikalı aktyor və yazıçı vəfat edib

20 Avqust 2017 14:39

Yaşı 3 milyard ildir: İDDİA TƏSDİQLƏNDİ - VİDEO

20 Avqust 2017 14:38

ABŞ-da təyyarə qəzaya uğrayıb, ölənlər var

20 Avqust 2017 14:37

Köpəkbalığının yeni növü aşkarlandı

20 Avqust 2017 14:28

Bir ildə 5 minə yaxın velosiped oğurlandı

20 Avqust 2017 14:27

"Artıq "dosta zəng" qaydası işləmir" - DYP

20 Avqust 2017 14:18

Qonşu ölkənin nazir müavinini ildırım vurub öldürdü

20 Avqust 2017 14:15

Zadə sağdır, necə soruşasan, səni harada basdıraq? – Rafiq Əliyev

20 Avqust 2017 14:03

Tanınmış aktyor həmkarı ilə evləndi

20 Avqust 2017 14:03

“Belə oynasaq, “Qarabağ”ı keçəcəyik” – Nikolay Boylesen

20 Avqust 2017 13:59

İcarəyə götürdüyü DVD diskin içərisindən pul və məktub çıxdı - FOTO

20 Avqust 2017 13:53

Ağcabədidə "Mercedes" yandı

20 Avqust 2017 13:50

Məşhur yazıçı-aktyor dünyasını dəyişdi

20 Avqust 2017 13:43

"Bizim üçün ən böyük təhlükə standart vəziyyətlərdi" - Əfran İsmayılov

20 Avqust 2017 13:37

Türkiyə ordusundan hava zərbələri

20 Avqust 2017 13:37

Sabah hava necə olacaq?

20 Avqust 2017 13:33

Faytonçu Nazimin günahlandırdığı həkim danışdı: "ONA ƏVVƏLDƏN DEMİŞDİK"

20 Avqust 2017 13:24

93 yaşında öldü, 130 arvadı dul qoydu - FOTO

20 Avqust 2017 13:23

Mərhum aktyor Fuad Əhmədovun doğum günüdür

20 Avqust 2017 13:18

Hitler və alman ordusu barədə İNANILMAZ FAKTLAR - FOTO

20 Avqust 2017 13:08

72 il əvvəl vurulmuş gəminin qalıqları tapıldı

20 Avqust 2017 13:05

Dünya ölkələrində avtobusları belə gözləyirlər - FOTO

20 Avqust 2017 12:58

Azərbaycan Prezidenti Şəmkir rayonuna səfərə gəlib

20 Avqust 2017 12:51

Avropanın ən “seksual çimərliklər”inin SİYAHISI

20 Avqust 2017 12:48

Ozancan baxdı, bəs Dəniz?

20 Avqust 2017 12:47

Bərdədə toy karvanının avtomobili 4 nəfəri vuraraq hadisə yerindən qaçıb: ölən və yaralananlar var

20 Avqust 2017 12:42

Tanınmış müğənninin xanımı alt paltarında...

20 Avqust 2017 12:41

"Uğurlu nəticə ilə qayıdaraq adımızı tarixə yazdırmağa çalışacağıq" - Qara Qarayev

20 Avqust 2017 12:38

Həftənin ilk iş günü üçün HAVA PROQNOZU

20 Avqust 2017 12:29

Ofis həyatını daha sadə edən 20 İXTİRA - FOTO

20 Avqust 2017 12:28