Təmizkar insanlara XƏBƏRDARLIQ: xəstəliyə tutula bilərsiniz

Təmizkar insanlara XƏBƏRDARLIQ: xəstəliyə tutula bilərsiniz
19:42 6 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bir çox insanlar təmizliyə xüsusi diqqət ayırır, bəziləri isə bunu həddən çox qabardır və vəsvəsəlik həddinə gətirib çıxarır. Lakin həddən artıq təmizlik astma və digər allergik xəstəliklərə səbəb olur. Elə isə təmizliyə necə riayət etmək lazımdır? Vəsvəsəlik dərəcəsində təmizkar olmaq nə qədər yaxşıdır? Bakteriyaların hansı dərəcədə həyatımıza daxil olmalarına imkan verməli və nələrə diqqət etməliyik?

Milli.Az lent.az-a istinadən bununla bağlı amerikalı mütəxəssislərin maraqlı fikirlərini təqdim edir.

Təmizlik zəmanəsində yaşayırıq. İstifadə etdiyimiz sabunlar antibakterial, təmizlik vasitələri isə mikrobların 99 faizini yox etmək qabiliyyətinə malikdir. Mikrobların zərərli olduğunu hər kəs bilir. Lakin bəzi elm adamları astma və digər allergik xəstəliklərə səbəb ola biləcəyi üçün həddən artıq təmizliyin düzgün olmadığını deyirlər. O zaman vəsvəsə həddinə çatan təmizliklə ətrafımızdakı bakteriyalarla yaşamağı öyrənmək arasında balanslı bir vəziyyət yaradıla bilərmi? 19-cu əsrin sonlarında alman həkimlərinin ixtiraları nəticəsində məlum oldu ki, bəlli bakteriyalar bəlli xəstəliklərə səbəb olur. O gündən bu yana təmizlik və sanitariya nəticəsində insan sağlamlığında böyük irəliləyişlər baş verdi.

Bir neçə mikrob xeyirlidir

Əslində bütün mikroblar zərərli deyil. Bəzi bakteriyaların narahatlıq yaradan, hətta ölümcül xəstəliklərə səbəb olduğu məlumdur. Amma bir çox bakteriya da yararlıdır: bağırsaqlarda vitamin istehsal edirlər, dəri səthində bir təbəqə yaradaraq zərərli mikroblara qarşı qoruyurlar və qidaları həzm etməyimizə kömək olurlar. Bədənimiz xaricindəki mühitdə isə təbii tullantıları parçalayırlar, dünyadakı oksigenin yarısını istehsal edir, havadakı azot səviyyəsini nizamlayır, bir sözlə, dünyanı yaşanalıcaq vəziyyətə gətirirlər. Bu gün tədqiqatçılar insanların "həddən artıq təmizlik" halının özlərinə zərər verəcək həddə gəldiyini deyirlər.

1989-cu ildə ingilis epidemioloqları uşaqlıqda bəzi xəstəliklərə tutulmağın böyüdükdən sonra allergiyanın inkişafına qarşı qoruyucu rolunu oynadığını sübut ediblər. Allergiyalar, insanın immunitet sisteminin zərərsiz bir maddəni böyük hücum olaraq qəbul edib, həddən çox reaksiya göstərməsi nəticəsində ortaya çıxır. Mütəxəssislər bildirir ki, immunitet sistemimiz mikroblarla yaşamağı unutduğu üçün bədənimiz bəzən yararlı mikroblara qarşı daha çox reaksiya göstəri

Mikroblarla tanış olmaq terapiyası

Buna görə də bədənimizdə olan mikrobların bizə nə cür xeyirli olduğunu bilmək lazımdır. Bədənimizin bir çox müxtəlif mikroblarla tanış olması vacib əhəmiyyət kəsb edir. Bəzi mütəxəssislər buna "mikroblarla tanış olmaq terapiyası" deyirlər.

Məsələn, yerə düşən körpə əmziyini misal çəkək. Bu halda körpəyə yeni sterilli əmzik verməkdənsə, əvvəlcə ananın həmin əmziyi öz ağzına qoyaraq təmizlədikdən sonra uşağa verməsi daha çox yararlı olar. Bu yolla körpənin bədənindəki mikrobların inkişafı sürətləndirilir və allergiya riski azalır.

Mütəxəssislər bədəndəki mikrobları immunitet, autizm, allergiya, otoimmunitet, ruh halı və mərkəzi sinir sisteminin inkişafı ilə əlaqələndirirlər. Mikroblarla tanış olmaq terapiyası doğulduğumuz andan etibarən başlayır. Təbii doğuş nəticəsində dünyaya gələn körpələrdə qeysəriyyə ilə dünyaya gələn uşaqlara nisbətən daha az allergiya müşahidə edilir. Buna ilk andan etbarən mikroblu mühitlə tanış olmağın təsir etdiyi deyilir.

Əllər necə yuyulmalıdır?

Həddən artıq təmizlik səbəbindən xoşniyyətli mikroblarla tanış olmaq şansımız getdikcə azalır. Lakin xəstəliyə səbəb olan bakteriyalardan qorunmaq istədiyimiz halda xoşniyyətli bakteriyalarla tanış olmaq necə mümkün olacaq? Mütəxəssislər əl yumaq kimi təməl prinsiplərə riayət etməyin lazım olduğunu deyirlər. İnsanlar arasındakı keçici xəstəliklərin ən əhəmiyyətli səbəbi kirli əllərdir. Əlləri təmizləmək isə nə qədər uzun vaxtla deyil, nə qədər yaxşı yuyulmaqla bağlıdır. Bunun üçün əl ən azı 15 saniyə müddətində sabunla yuyulmalı və sonra axar suyun altında yaxşıca durulanaraq qurulanmalıdır.

Lakin bədənin hər tərəfini bu formada yumaq lazım deyil. Mütəxəssislər həddən artıq təmizliyin zərərli orqanizmalara qarşı bədəni sağlam saxlayan mikroblu mühiti korladığını deyirlər. Misal üçün, hər gün uzun müddət duş altında qalmaq yararlı bakteriyaları təmizləyir. Bundansa bədənin intim və çox tərləyən yerlərinin yuyulması və alt paltarlarının hər gün dəyişdirilməsi məsləhət görülür.

Mənzilinizi zərərli bakteriyalardan qorumaq üçünsə həftədə bir dəfə başdan-ayağa təmizləmək əvəzinə, günlük həyat tərzinizin bir hissəsi kimi lazım olan təmizlik işlərini görmək kifayətdir. Misal üçün, mətbəxdə üzərində tərəvəz doğradığınız taxta parçasını yeməkdən sonra yuya bilərsiniz. Lakin həmin taxta parçası üzərində çiy balıq, toyuq kimi qidalar doğranıbsa, bunu elə həmin an yuyub təmizləyin.

Dəsmallarınızı heç kimlə paylaşmayın

Xəstəxanalarda aparılan araşdırmalar sübut edib ki, mikrob və viruslar yataq örtükləri və dəsmallarla asanlıqla yayılır. Mütəxəssislər bu əşyaların evdə həftədə bir dəfə dəyişdirilməsini, dəsmal kimi şəxsi təmizlik vasitəsinin isə heç kimlə paylaşılmamasını məsləhət görürlər. Dəsmallar 60 dərəcədə yuyulmalıdır.

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İlk uçan aparatlar necə yaranıb?

19 Avqust 2017 11:40

Qadını döyərək pul alan şəxs tutulub

19 Avqust 2017 11:39

Azərbaycanlı aparıcını bıçaqlayıb, suda boğdular - VİDEO

19 Avqust 2017 11:38

Nazim parkda dostları ilə oturub

19 Avqust 2017 11:36

“Android” mobil əməliyyat sisteminin yeni versiyasının təqdimetmə tarixi bəlli olub

19 Avqust 2017 11:35

DDoS hücumların davametmə müddəti artıb

19 Avqust 2017 11:35

Külli miqdarda siqareti gizli yolla keçirmək istəyərkən tutuldu

19 Avqust 2017 11:33

Tramp baş strateqi qovdu

19 Avqust 2017 11:30

"Bu xəbəri yaymaqla kim nə əldə edir?" - "Faytonçu" Nazimin bacısı

19 Avqust 2017 11:29

Azərbaycan nefti bahalaşıb

19 Avqust 2017 11:27

Pərvin Abıyeva onu pozğun adlandıran xanımlara səsləndi: “Ərinizi əlinizdən almışam?”

19 Avqust 2017 11:23

DİN-dən avtobus sürücüsünə silah çəkən şəxslə bağlı AÇIQLAMA

19 Avqust 2017 11:19

Mark Zukerberq atalıq məzuniyyətinə çıxacağını elan edib

19 Avqust 2017 11:17

Azərbaycan klubunun bütün heyəti istefa verdi

19 Avqust 2017 11:17

Boş qalan plan yerlərinə və kolleclərə ixtisas seçimi başa çatır

19 Avqust 2017 11:14

Fətəli xan Xoyskinin qardaşı nəvəsi: "Əli bəy Hüseynzadə üç il evimizdə gizli fəaliyyət göstərib"

19 Avqust 2017 11:12

Toyuğu bişirməzdən əvvəl bunlara DİQQƏT edin!

19 Avqust 2017 11:12

Yer kürəsinə yaxınlaşan asteroidin VİDEOSU

19 Avqust 2017 11:03

Azərbaycan meyvə-tərəvəz ixracını 62% artırıb, idxalını isə 10% azaldıb

19 Avqust 2017 11:02

Tarix açıqlandı: 27 minlik ordu HÜCUMA KEÇİR

19 Avqust 2017 10:58

Azərbaycan güləşçiləri hərbçilərin dünya çempionatında mübarizə aparacaqlar

19 Avqust 2017 10:57

Faytonçu Nazimin yaxın dostu Metbuat.az-a danışdı

19 Avqust 2017 10:54

Tarkanın atasının FOTOSU ilk dəfə mətbuatda yayıldı – İNANILMAZ BƏNZƏRLİK

19 Avqust 2017 10:48

Azərbaycan gömrükçüləri 5 200 ədəd siqaret aşkar edib

19 Avqust 2017 10:47

"Zirə"nin yeni transferi Hindistana qaçdı - FOTO

19 Avqust 2017 10:47

Neft bahalaşdı

19 Avqust 2017 10:43

Uçuqlayan dodaqları sağaldan

19 Avqust 2017 10:43

38 yaşlı kişi özünü asdı

19 Avqust 2017 10:39

Şəmkirdə 34 yaşlı kişi intihar edib

19 Avqust 2017 10:37

Millimizin üzvü Bundesliqa klubuna xal qazandırdı - VİDEO

19 Avqust 2017 10:37

Livan ordusu müharibə ELAN ETDİ

19 Avqust 2017 10:33

Erməni vəkil: “Zabitlərin çoxu Ermənistanı tərk etmək niyyətindədirlər”

19 Avqust 2017 10:32

Faytonçu Nazimin "Facebook"da SON PAYLAŞIMI

19 Avqust 2017 10:30

"Zirə"nin hücumçusu Hindistan klubu ilə müqavilə bağlayıb

19 Avqust 2017 10:27

Nağd bitkoin bir günə 60%-dən çox bahalaşıb

19 Avqust 2017 10:22

Beyləqanda 2 otaqlı ev yanıb

19 Avqust 2017 10:14

Azərbaycanda oğurlanan nadir əşyalar tapıldı

19 Avqust 2017 10:09

Araz Ağalarov: "Sentyabrda Moskvada Müslüm Maqomayevin barelyefi quraşdırılacaq"

19 Avqust 2017 10:07

Məşhur avtoritet Lənkəranskinin qəbri üstündə Azərbaycan dilində DANIŞDI - VİDEO

19 Avqust 2017 10:03

SON DƏQİQƏ: Faytonçu Nazim vəfat etdi?

19 Avqust 2017 10:01

Cəbhədən ƏN SON xəbər

19 Avqust 2017 09:58

Faytonçu Nazim vəfat etdi

19 Avqust 2017 09:53

Ötən il ABŞ-ın bir ştatında polis 157 nəfəri öldürüb

19 Avqust 2017 09:47

Bakıda mənzildə meyit tapılıb

19 Avqust 2017 09:44

Zığ şosesində qəza

19 Avqust 2017 09:36

Atəşkəs 121 dəfə pozuldu

19 Avqust 2017 09:34

Trampın məsləhətçisi istefadan sonra prezidentlə "MÜHARİBƏYƏ GEDƏCƏYİNİ" bildirdi

19 Avqust 2017 09:33

Erməni silahlı bölmələri atəşkəsi 121 dəfə pozub

19 Avqust 2017 09:32

Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (19.08.2017)

19 Avqust 2017 09:32

Azərbaycanda antik dövrə aid qəbiristanlıq aşkar edildi

19 Avqust 2017 09:27