İran və Ermənistan: "Bir millət, iki dövlət"

İran və Ermənistan: "Bir millət, iki dövlət"
09:22 8 Dekabr 2015
107 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

BMT-yə ŞOK MÜRACİƏT: “Güney Azərbaycanın müstəqil dövlət qurmasına dəstək verin” (18 Fevral 2017 11:13)
İran bankı İran-Ermənistan elektrik xəttinin tikintisinə 83 milyon avro ayırıb (17 Fevral 2017 15:52)

Noyabrın sonlarında İranın tanınmış din xadimlərindən biri, "Dünya Əhli-Beyt Qurultayı" təşkilatının sədri ayətulla Məhəmməd Həsən Əhtari Ermənistan katolikosu 2-ci Qareginin dəvəti ilə Yerevanda olub.
Səfər əsnasında ayətulla Əhtari Ermənistanın hakimiyyət mənsubları və din xadimləri ilə görüşüb, Yerevandakı məscidə, Eçmiədzindəki kilsəyə baş çəkib.
Yerevan Dövlət Universitetinin tələbələrinin qarşısında çıxış edəndə ayətulla Həsən Əhtari "farslarla ermənilərin yaxın, qohum millətlər" olduğunu deyib, İranla Ermənistan əlaqələrinin mövcud durumundan razılığını dilə gətirib. Bundan başqa, o, Tehranla Yerevan arasındakı təmasların bundan sonra daha da genişləndirilməsinə və fəallaşdırılmasına zərurət duyduğunu da vurğulayıb.


Universitetin rektoru Aram Simonyan iranlı qonağın belə açıqlamalarından vəcdə gələrək çıxışında söyləyib: "Ermənistanla İran bir millət, iki dövlətdir".

Aydındır ki, A.Simonyan "bir millət, iki dövlət" kəlmələrini dilə gətirəndə Azərbaycanla Türkiyə arasındakı qarşılıqlı münasibətləri təqlid etmək istəyib. Lakin farslarla ermənilərin eyni millət olması mübhəm məsələdir. Xüsusilə də erməni alimlərin və tarixçilərin qərinələrdən bəri "ermənilər dünyanın ilk və əsl xristianları arasında olublar" iddialarını xatırlasaq, farslarla bu "əsl xristianlar" arasındakı doğmalıq, qohumluq və eynilik barədə Simonyan heç bir açıqlama verməyib.

Təəccüb doğuran odur ki, Tehranın "bütün dünyada şiə müsəlmanların hüquqlarının müdafiəçisi" kimi qələmə verdiyi "Dünya Əhli-Beyt Qurultayı"nın sədri müsəlman Azərbaycana düşmən kəsilən, Xocalıda soyqırım törədən ermənilərlə "yaxın və qohum" olduğunu fəxrlə, şəstlə, qürurla söyləyib.
Eçmiədzində bütün ermənilərin katolikosu 2-ci Qareginlə görüşəndə isə ayətulla Əhtari "erməni xalqının Yerevandakı fars məscidi olan Göy Məscidin qayğısına qalmasından razılığı"nı vurğulayıb.
Ayətulla Əhtari daha sonra Göy Məscidi dəfələrlə "fars memarlıq abidəsi" adlandırıb.
Halbuki həmin məscid bizə, yəni azərbaycanlılara məxsusdur və farslarla da heç bir əlaqəsi yoxdur.
Azərbaycanda İrandan gələn ayətullaların əlini öpən, onları özlərinə "təqlid" obyekti sayan, həmin adamların "Əhli-Beyt aşiqlərinin müdafiəçiləri" olduqlarını deyənlər, çox yəqin ki, ayətulla Əhtarinin Yerevanda söylədiklərini "siyasət, diplomatiya" kimi qələmə verməyə çalışacaqlar.

Ermənistanda hazırda 12 məktəbdə fars dilinin tədris olunduğunu və belə məktəblərin sayının artırılacağını, gələn ilin fevralında Yerevanda fars dili olimpiadasının keçiriləcəyini, İran və Ermənistan sərhədində "Araz" azad ticari zonanın 2017-ci ildə işə başlayacağını da nəzərə alsaq - bütün bunlar da "sadəcə, siyasət"dir?

Ayətulla Əhtarinin Ermənistana səfərini, onun Yerevanda keçirdiyyi görüşləri və söylədiklərini İranın indiki geosiyasi durumunu nəzərə alsaq, bəlkə də siyasət saymaq olardı.
Bir şərtlə ki, iranlı din xadimi Yerevandakı azərbaycanlı məscidini "fars mədəniyyət abidəsi" kimi qələmə verməyə çalışmasaydı, sonra da erməniləri farslarla "qohum və yaxın" elan etməsəydi.
İlk halda deyilənlər yalandırsa, ikinci halda ayətullanın sözləri Tehranın Cənubi Qafqazda 1990-cı illərdən bəri qurmağa çalışdığı mövqelərin rəsmi təqdimatı ilə tam ziddiyyət təşkil edir.
Daha dəqiq olsaq, həmin ziddiyyət, bəlkə də, Tehranın Ermənistan və Azərbaycana olan münasibətinin kütlədən mübhəm saxlanması "məsləhət bilinən" məqamlarını aşkarlayır, İran-Ermənistan əlaqələrinin gerçək mahiyyətini və formatını ortaya qoyur.
Digər tərəfdən, ayətulla Əhtarinin Yerevanda olarkən ermənilərə belə komplimentlər deməsi rəsmi Tehranın qərb qarşısında dinlərarası dialoqa meylli ölkə imicini nümayiş etdirmək cəhdi də sayıla bilərdi. Amma alınmadı: dinlərarası dialoq konfessiyalar arasında ortaq təmas nöqtələrinin tapılması, əlaqələrin genişləndirilməsi, tolerantlıq və multikulturalizm anlamları çərçivəsində dindarların müəyyən mənada açıq cəmiyyətə meyllənməsini ehtiva edir.
Yerevandakı açıqlamalar isə iranlı qonağın farslarla ermənilərin din və etnik baxımdan qohumluğu kimi iddialarının məntiqsizliyini, irrasionallığını göstərir.

Ayətulla Əhtari İranda məşhur din xadimi ola bilər, amma o, çox pis siyasətçidir və qaş qayırmaq istədiyi yerdə vurub göz çıxarır.
Eçmiədzindəki keşişlərin özlərini farslarla eyni millətin mənsubları sayacağını, erməni daşnakların indiyədək, əsrlər boyu sadəcə, istifadə etdikləri Tehrana qəflətən səmimi-qəlbdən vurulacaqlarını və ya ermənilərin İrana sadiq qalacaqlarını düşünmək üçün ayətulla Əhtari bir qədər yaşlıdır.
Di gəl, o, yaşına rəğmən, siyasətdə çox cavan olduğunu göstərdi.
Azərbaycanda ayətulla Əhtarini və onun kimilərini "nüfuzlu, müdrik din xadimi" hesab edənlər, habelə belələrindən birbaşa təlimat alaraq "Şəriət əldən gedir, vaveyla!" tipli hayqırtılarla küçələrə çıxıb aksiyalar keçirməyə çalışanlar indi yaxşı düşünsünlər.
Gec də olsa, düşünmək faydadır.

Elçin Alıoğlu
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İspaniyanın qadınlardan ibarət basketbol yığması Avropa çempionu olub

26 İyun 2017 04:32

Maraqlı illüstrasiyalar - FOTO

26 İyun 2017 04:32

Kolumbiyada batmış gəmidə ölənlərin sayı 9 çatıb

26 İyun 2017 04:29

Sekslə məşğul olmaq bədənə necə təsir edir? -

26 İyun 2017 04:15

İran rusiyalı turistlər üçün vizaları ləğv etdi

26 İyun 2017 03:53

Meksikada silahlı hücum 11 nəfərin həyatına son qoyub

26 İyun 2017 03:36

Qadınların gündəlik həyatı belədir? - FOTO

26 İyun 2017 03:32

Sərnişin avtobusu qəzaya düşdü: 12 ölü, 30 yaralı

26 İyun 2017 03:29

Cocuq Mərcanlıda raket aşkarlandı -

26 İyun 2017 03:10

Qazax sakini pomidordan zəhərləndi

26 İyun 2017 03:08

Argentinada ağır yol qəzası baş verib: 12 ölü, 30 yaralı

26 İyun 2017 03:07

26 yaşlı oğlan bıçaqlandı - Daşkəsəndə

26 İyun 2017 02:59

Daşkəsəndə 26 yaşlı gənc bıçaqlanıb

26 İyun 2017 02:52

Reallıqdan daha gözəl - FOTO

26 İyun 2017 02:32

Göyərtəsində 150 turist olan gəmi batdı

26 İyun 2017 02:04

İki nəhəngin mübarizəsi -

26 İyun 2017 02:04

Bakıda beynəlxalq rəqs festivalı keçiriləcək

26 İyun 2017 01:48

Tovuz sakini spirtli içkidən zəhərlənib

26 İyun 2017 01:47

Qazaxda qadın pomidordan zəhərləndi

26 İyun 2017 01:44

İran Rusiyalı turistlər üçün vizaları ləğv edib

26 İyun 2017 01:36

Yaponiya: əfsanə və futurizm arasında - FOTO

26 İyun 2017 01:32

59 yaşlı qadın ağacdan yıxılaraq xəsarət aldı - Gəncədə

26 İyun 2017 01:29

Xalq artisti Qəndab Quliyeva VƏFAT ETDİ

26 İyun 2017 01:25

DƏHŞƏTLİ EPİDEMİYA: Vəba xəstəliyindən 1300 nəfər öldü

26 İyun 2017 01:18

Kolumbiyada 150 nəfəri daşıyan qayıq qəzaya uğrayıb

26 İyun 2017 01:17

Diş daşlarından təbii yolla xilas olun -

26 İyun 2017 01:10

Pakistanda benzindaşıyan maşının alışması nəticəsində ölənlərin sayı 152 nəfərə çatıb

26 İyun 2017 00:50

Yəməndə 1300-dən çox adam vəba xəsətəliyindən ölüb

26 İyun 2017 00:42

29 yaşlı oğlan döyülərək xəstəxanalıq oldu - Tovuzda

26 İyun 2017 00:34

Tovuzda mübahisə kütləvi davaya çevrildi

26 İyun 2017 00:28

Fransada yaşayış binasında yanğın -

26 İyun 2017 00:21

Bərdədə intihara cəhd hadisəsi baş verib

26 İyun 2017 00:17

Bu gün Silahlı Qüvvələr günüdür

26 İyun 2017 00:14

Astroloji proqnoz - 26 iyun

26 İyun 2017 00:08

Tovuzda kütləvi dava zamanı bir neçə nəfər xəsarət alıb

26 İyun 2017 00:07

Məşhur aktrisa okean sahilində - FOTO

26 İyun 2017 00:05

Günün qoroskopu: ciddi fikir ayrılıqları olacaq

26 İyun 2017 00:05

Azərbaycanda Ramazan bayramı qeyd olunur

26 İyun 2017 00:02

Azərbaycanda Silahlı Qüvvələr Günü qeyd edilir

26 İyun 2017 00:01

Beyləqanda Toyota və taxıl sahəsi yanıb

25 İyun 2017 23:57

Tramp Ramazan bayramı münasibətilə ənənəvi şam ziyafəti verməyib

25 İyun 2017 23:57

Kia-dan yeni krossover - FOTO

25 İyun 2017 23:57

Argentinada üzə çıxan 128 yaşlı şəxs Adolf Hitler olduğunu iddia edir

25 İyun 2017 23:52

Zehni açan 4 ədviyyat

25 İyun 2017 23:52

Çikaqoda stadionda bayram namazı

25 İyun 2017 23:52

Azərbaycan Qran-Prisi atəşfəşanlıqla başa çatdı - FOTOLAR

25 İyun 2017 23:48

Bakı, "Formula-1": sürprizli, sensasiyalı yarış - FOTO

25 İyun 2017 23:47

Bakıda 22 yaşlı model estetik əməliyyatdan sonra öldü

25 İyun 2017 23:47

Namazda səcdələrin sayını unudan adam nə etməlidir?

25 İyun 2017 23:47

Axirət günündə sağ qalmaq mümkündürmü? -

25 İyun 2017 23:46