Ən çox axtarılan kitab, əcaib böcək, Türkiyəni şoka salan şeirlər – DƏLİ DAHİLƏR

Ən çox axtarılan kitab, əcaib böcək, Türkiyəni şoka salan şeirlər – DƏLİ DAHİLƏR
11:34 8 Dekabr 2015
32 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

 

 “Əgər mən bu kitabla ağıl xəstələrinə kiçicik bir xidmət yapa bildimsə, onların dumanlı-tüstülü dünyasına işıqlı bir pəncərə aça bildimsə, mənim üçün böyük mutluluq olacaq”. Bu cümlə 1994-cü ildə İstanbul şəhərində çap olunmuş “İniltilər” adlı qeyri-adi şeirlər kitabının tərtibatçısı Bedia xanım Tuncerin həmin kitaba yazdığı ön sözdən götürülüb. Dünyada bənzəri olmayan bu balaca, aztirajlı antologiyada toplanan şeirlərin müəllifi ruhi xəstələrdir.    

Kitab necə yaranıb?

Deməli, 1991-ci ildə Türkiyənin Milli Eyitim Bakanlığı Bedia xanımı Bakırköy Ruh və Sinir Xəstələri dispanserindəki xəstələrə oxuma-yazma dərsi keçmək üçün təyinat verir. Onun üçün gözlənilməz olsa da, təklifdən imtina etməyən gənc müəllimə sinir xəstələrinə dərs deməyə yollanır və həmin ildən 1994-cü ilə qədər dispanserdə çalışır. Ruhi müvazinətini itirmiş insanlarla son dərəcə mehriban davranan xanım, tezliklə hər bir xəstənin rəğbətini qazanır. Bedia Tuncer bu illər ərzində təkcə dərs keçməklə kifayətlənmir, həm də onların xarakterini, keçmiş həyatını, düşüncələrini, arzularını öyrənməyə çalışır.

 

Bedia Tuncerin gündəliyindən:


“...İlk günlər dispanserdə işləməyə razılıq verdiyim üçün çox peşman idim. Məni ölü baxışları ilə gözaltı süzən dəlilərdən əndişələnirdim. Bir gün özümün də onların halına düşəcəyimi fikirləşirdim. Lakin getdikcə vəziyyət dəyişdi, hər bir ruhi xəstənin mənə ehtiyacı olduğunu hiss etdim”.
“...Məncə, onlar adi insan düşüncəsinin o biri tərəfinə keçiblər. Yəni, düşüncə çəpərinin o biri üzünə, bəlkə də uşaqlıq tərəfinə. Bəziləri lap yaşlı uşağa bənzəyirlər. Özlərindən asılı olmayaraq bizdən şübhələnir, haçansa onlara edilmiş pisliyin təkrar olunacağından qorxurlar”.

“...Bəzən şizofreniya onları elə həssas vəziyyətə salır ki, qəlbdən səmimi olmayan adam ona yaxın düşə bilmir. Ona görə təbiətə daha çox etibar edirlər. Heyvanları sevirlər, ağaclara, güllərə qulluq eləmək istəyirlər. Burada bir kişi var, xəstəxanaya düşmə səbəbini oxuyanda qəlbim ağrıdı. Sənəddə yazılıb ki, N.T. yolu keçərkən üstündən maşın keçmiş bir tısbağa görür. İnsanların bu vəhşiliyinə dözməyən N.T. əynindəki paltarları soyunub tısbağaya bükür və yolun tən ortasında lüm-lüt dayanaraq sürücülərə protest edir. Zənnimcə, o, həm də cəmiyyətimizə protest etmişdi”.

 Öz hisslərini hərdən kağıza köçürən ruh xəstələri də Bedia Tuncerin gözündən yayınmır. Yazdıqlarını gizlədən xəstələr nəhayət, müəllimənin səmimiyyətinə hörmət əlaməti olaraq öz şeirlərini ona oxumağa başlayırlar.

“...Şeirlərində sevgi, kədər, yalnızlıq, həyat eşqi, dostluq kimi hissləri son dərəcə səmimi ifadə etdiklərinə görə adam onların yazdığı şeirlərə biganə qala bilmir. Məncə, onların yazdıqlarını ömründə heç vaxt şeir oxumayan adam da sevər”.

Beləcə, Bedia Tuncer bu dörd il arası dəlilərin şeirlərini toplayaraq kitab çap etdirmək qərarına gəlir. Və nəhayət, ruhi xəstələrin şeirlərindən ibarət “İniltilər” adlı dünyada örnəyi olmayan şeirlər kitabını buraxdırır. Cəmiyyətdə böyük maraq doğuran “İniltilər” dərhal mağazalardan “göyə çəkilir”. Yeganə arzusu öz xəstələrini sevindirmək olan Bedia xanım kitabın təkrar çapı haqda heç düşünmür də.

“...Kitabda 26 müəllifin şeirləri toplanıb. Kitablardan onlara paylayanda necə sevinirdilər, bir görəydiniz! Onlar necə ağıllıdırlar! Onlar dahi şairlərdi!”

Bedia xanımın çap elədiyi “İniltilər”in nüsxələri hazırda Türkiyədə ən çox axtarılan qiymətli kitablardan sayılır.

“Düşünən şarkılar”

 

Sən demə, Bakırköy xəstəxanasında müalicə alan dəlilərin şeirlərinə bəstələnmiş mahnılardan ibarət albom da buraxılıbmış! Albomun yaranma tarixi haqda musiqiçi Volkan Uruk “Milliyet” qəzetinin əməkdaşına belə söyləyir:

“2008-ci ilin ortalarında Bakırköy ruhi xəstəxanasının servislərində musiqi dərsləri deyəsi oldum. Xəstələr məni hər dəfə maraqla qarşılayırdı. Bir gün 22-ci servisdə U.B. adlı yaşlı xəstə ilə yaxından tanış oldum. O, xəstəxanada pessimizmə qapılan Nəcip adlandırdığı dostunu ovutmaq üçün yazdığı şeirini gitarada çalaraq mənə oxudu. Sonra bir başqa bəstəsini ifa elədi. Onun ifa elədiyi şərqilər xoşuma gəldiyinə görə səsini telefonumun yaddaşına köçürtdüm və bu mahnıları aranjeman etmək fikrimi xəstənin həkimi Vedat Bilgiçə söylədim.  Sonra baş həkim Erhan Kurt Bedia xanımın bir vaxtlar çap elədiyi “İniltilər” kitabını mənə verib ordakı şeirlərə də musiqi bəstələməyimi xahiş etdi və bu mahnılardan albom buraxaramsa sponsor tapacağını bildirdi.  Beləcə, ruhi xəstələrin şeirlərinə bəstələnmiş “Düşünən şarkılar” adlı albom 2011-ci ildə hazır oldu. Albomdakı mahnıları  Teoman, Demet Sağıroğlu, Ahmet Özhan kimi bir çox ünlü sənətçilər ifa edirlər. Satışdan əldə olunan paralar isə təbii ki, Bakırköy xəstəxanasının fonduna verilir”.

Jurnalistin “Bəs albomun adını nədən belə qoydunuz?” sualına musiqiçi belə cavab verir:
“Bakırköy dispanserinin həyətində məşhur düşünən filosof heykəli var, ideya ordan gəldi. Elə o heykələ görə albomun da adını “Düşünən şarkılar” qoyduq”.

Son


Aradan uzun illər keçdikdən sonra, 2013-cü ildə “İniltilər” yenidən yada düşdü və kitab müəyyən əlavələrlə təzədən İstanbulda çap olundu. Yazımın fotolar hissəsində görəcəksiniz, ikinci dəfə basılmış kitabın üz qabığına yersiz olaraq  əcaib bir böcək şəkli həkk edilib.

 














RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Pentaqon Türkiyədən izahat tələb etdi

25 İyul 2017 00:49

Qurban Qurbanov: "Ən vacib oyunlarımızdan birinə çıxacağıq"

25 İyul 2017 00:48

Bakıda maşrut avtobusu qəzaya uğrayıb, xəsarət alan var

25 İyul 2017 00:47

ABŞ S-400 raketləri almaq istəyən Türkiyədən açıqlama tələb edib

25 İyul 2017 00:22

10 yaşlı qız abort etdirmək üçün icazə istəyir -

25 İyul 2017 00:16

Astroloji proqnoz - 25 iyul

25 İyul 2017 00:13

Hamamda halı pisləşən kişi xəstəxanada ölüb

25 İyul 2017 00:05

"Onun əla zərbələri var"

25 İyul 2017 00:05

Sevgilisi: "İrəmin reklama ehtiyacı var?!"

25 İyul 2017 00:05

Sorensen karyerasını başa vurdu

25 İyul 2017 00:05

Günün qoroskopu: yaxın adamlarınızla ciddi münaqişələriniz ola bilər

25 İyul 2017 00:05

Sevgilisi Selenanı bir gün sonra təbrik etdi - FOTO

24 İyul 2017 23:57

Zidan Danilonun əvəzinə müdafiəçi istəmir

24 İyul 2017 23:57

Alimlər Ayda su olduması ehtimalını təsdiqləyən yeni faktlar aşkarlayıblar

24 İyul 2017 23:57

Hamamda halı pisləşdi, öldü

24 İyul 2017 23:54

"Süd məhsulları istifadə etmirəm ki, gözəl qalım"

24 İyul 2017 23:52

"Çox pul xərcləyib bir şeyə nail olmamaq zəiflik əlamətidir"

24 İyul 2017 23:52

Azərbaycan neftinin son qiyməti -

24 İyul 2017 23:49

"Gündəlik ətalətdən uzaqlaşmaq istəyirdim"

24 İyul 2017 23:47

"Onun "Milan"a keçməsini gözləmirdim"

24 İyul 2017 23:42

Əvvəllər satıcı işlədiyi mağazada klip çəkdirir - foto

24 İyul 2017 23:42

Ərdoğan: "İsrail atdığı addımlarla səhvə yol verir"

24 İyul 2017 23:37

Qaxda yanğın olub

24 İyul 2017 23:37

Dubayda dənizin ortasında 134 metrlik qüllə tikiləcək

24 İyul 2017 23:32

Azərbaycanda 44 yaşlı kişi güllələnib

24 İyul 2017 23:32

Oğuzda 44 yaşlı kişi güllələndi

24 İyul 2017 23:29

Bağdadinin real varislərindən biri öldürüldü

24 İyul 2017 23:28

Artıq çəki problemi olanlar üçün çimərlik geyimi modelləri - FOTO

24 İyul 2017 23:27

Trampın kürəkəni etiraf etdi -

24 İyul 2017 23:25

"Barselona"nın planı baş tutmadı

24 İyul 2017 23:22

Alişanın nişanlısı cazibədar fotolarını paylaşdı

24 İyul 2017 23:12

Orta əsrlərdə yaşayan gəncin həyatından son görüntülər - FOTO

24 İyul 2017 23:12

Ancelina, Cennifer və başqa məşhurların gözəllik sirri

24 İyul 2017 23:05

"Panatinaikos"un gündəmindəki futbolçular...

24 İyul 2017 23:05

Rusiya Suriyadakı iki yeni təhlükəsizlik zonasına hərbi polis yerləşdirib

24 İyul 2017 22:58

Eks-mer ABŞ-ın baş prokuroru ola bilər

24 İyul 2017 22:57

"Onlara şahzadə Diananın kim olduğunu mən öyrədirəm"

24 İyul 2017 22:52

“Mançester Siti”dən daha bir rekord transfer

24 İyul 2017 22:49

BMT Donbasa sülhməramlı kontingent göndərməyi planlaşdırmır

24 İyul 2017 22:47

"Azərbaycan yük daşınmaları sahəsində mühüm ölkədir"

24 İyul 2017 22:42

Avropa Olimpiya festivalında iştirak edən idmançılarımızla Olimpiya kəndində görüş keçirilib - FOTO

24 İyul 2017 22:37

Yardımlıda qədim yaşayış yerləri aşkarlanıb

24 İyul 2017 22:36

Maşında kondisioner: komfort yoxsa təhlükə?

24 İyul 2017 22:32

Sərxoş qız bacısının ölümünü lentə aldı - VİDEO

24 İyul 2017 22:27

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ

24 İyul 2017 22:27

Rusiyada şaxtada partlayış baş verib

24 İyul 2017 22:17

24 ildir ki, işğalda qalan məscidin açarlarını özündə saxlayır - VİDEO

24 İyul 2017 22:17

İxtisas seçimində diqqətli olun - VALİDEYNLƏR, BUNU ETMƏYİN - VİDEO

24 İyul 2017 22:12

Merilin Monronun indiyədək üzə çıxmayan fotoları

24 İyul 2017 22:12

Mələklərin var olduğunu sübut edən görüntülər-

24 İyul 2017 22:12