Fikrət Yusifov: “Bank of Amerika” bizə nəyi öyrətmək istəyir?

Fikrət Yusifov: “Bank of Amerika” bizə nəyi öyrətmək istəyir?
13:13 8 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

“”Bank of Baku” aprel şəhidinin ailəsini sıxışdırır: “Bizə görə ölməyib ki…” (25 Mart 2017 09:53)
"Kapital Bank" Amerika Banklar Assosiasiyasına üzv seçilib (01 Mart 2017 11:58)
Kapital Bank Amerika Banklar Assosiasiyasına üzv seçilib (01 Mart 2017 11:57)

Fikrət Yusifov

“Ekonomiks” Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri,
İqtisad elmləri doktoru, professor

Manatın məzənnəsi ilə bağlı bu ilin dekabr ayının 1-də səsləndirdiyimiz fikirlərdən dərhal sonra - dekabr ayının 2-də bu mövzu mətbuat səhifələrində yenidən gündəmə gətirildi. Biz dekabrın 1-də mətbuata verdiyimiz müsahibədə, “Manata qəbir qazanların indi səsi çıxmır” kimi fikirlər səsləndirmişdik.

Bu fikirləri səsləndirməyə də tam əsasımız var idi. Çünkü bu ilin noyabr ayının 1-də keçirilən parlament seçkilərindən hələ bir neçə ay öncə bəzi ekspertlər, “Parlament seçkilərindən dərhal sonra manat kəskin devalvasiyaya uğrayacaq”, “Hökumət manatı seçkilərə qədər saxlamaq üçün əlindən gələni etsə də seçkilərdən sonra vəziyyəti nizamlamaq çətin olacaq” və s kimi yersiz fikirlər dilə gətirirdilər. Lakin manatın məzənnəsində hər hansı dəyişiklik baş vermədi və həmişəki kimi “qorxulu proqnozlar” səsləndirənlər bu dəfə də pis vəsiyyətə düşdülər.

Sonra nə baş verdi? Həmin o ekspertlər manatın məzənnəsinə yeni və daha “mötəbər” baxış meydana atdılar. Bu dəfə onlar “Bank of Amerika”nın manatla bağlı “gözləntiləri”ndən yararlanmaq istədilər. “Bank of Amerika”nın mütəxəssisləri deyir ki, Azərbaycan manatı ya yenidən kəskin devalvasiyaya uğramalı, ya da Mərkəzi Bank onu dərhal üzən məzənnəyə keçirməlidir. “Seçkilərdən dərhal sonra manat kəskin devalvasiyaya uğrayacaq” deyənlər “Bank of Amerika”dan verilən bu açıqlamaya söykənərək belə fikirlərə keçdilər: “Bizə inanmırsınız inanmayın, ancaq “Bank of Amerika” kimi nüfuzlu bir maliyyə mərkəzinin rəyi ilə mütləq razılaşmalısınız. Çünki bu bankın rəyi ilə hamı hesablaşır”...

İndi gəlin bu nüfuzlu bankın ortaya atdığı mülahizəyə diqqət edək. Öncə onu qeyd etmək yerinə düşər ki, “Bank of Amerika” verdiyi rəylə heç də Amerikanı yenidən kəşf etməyib. Hər kəsə bəllidir ki, liberal iqtisadi prinsiplər bütün sivil ölkələrdə olduğu kimi, bizdə də milli valyutamızın – manatın üzən məzənnəyə keçməsini zəruri edir. Lakin biz bu addımı münbit şəraitinin tam formalaşdırıldığına əmin olduqdan sonra ata bilərik. Yəni milli valyutanı birdən-birə sırf texniki qaydada üzən məzənnəyə keçirmək olmaz. Azərbaycan hökuməti də onun Mərkəzi Bankı da çox gözəl bilir ki, neftin dünya bazarlarındakı qiymətinin səviyyəsi və qonşu dövlətlərin milli valyutalarının durumu manatın məzənnəsinə təsirsiz ola bilməz.

Odur ki, Azərbaycan hökuməti və Mərkəzi Bank manatın məzənnəsi ilə bağlı məsələnin ciddiliyini nəzərə alaraq onun bu proseslərə tam hazırlanması üçün zəruri olan bütün addımları atır. Bəli, bu addımlar hökumətə heç də ucuz başa gəlmir. Lakin hökumət burada yalnız ölkənin maliyyə mənafeyini düşünmür. Hökumət eyni zamanda manatın məzənnəsində baş verə biləcək dəyişikliyin vətəndaşlarımızın maddi durumuna, bütövlükdə iqtisadiyyata və özəl sektora ciddi təsirini lokallaşdırmağın yolları üzərində işləyir və bu səbəbdən də məsələyə həssalıqla yanaşmağa üstünlük verir.

“Bank of Amerika”da heç kim düşünmür ki, Azərbaycan kimi bir ölkədə milli valyutanı birdən-birə üzən məzənnəyə keçirməyin nə kimi fəsadları ola bilər. Onlar “Böyüklər və güclülər hər kəsdən ağıllı olurlar” prinsipinə söykənərək belə fikirləri ortaya atırlar. Bu prinsipə söykənənlər 2011-ci ildə yaxın şərqdə başladıqları “demokratiya oyunları”nın hansı fəsadlar verə biləcəyini də əvvəlcədən “görə bilmədilər”... Bəs gəlin görək bu böyüklər və ağıllılar özləri necə, dünya iqtisadi məkanında baş verənlərdən dolayı yaranan çətinliklərə sinə gərə bilirlərmi?

Ümumiyyətlə, hesab edirik ki, bizə ağıl öyrədən “Bank of Amerika”nı hörmətli oxucularımız bir qədər yaxından tanımalıdırlar. Bəli, nəhəng bankdır. Ancaq hesab etmirik ki, bu onlara başqalarına ağıl öyrətmək səlahiyyətləri də verir. Xüsusilə də o halda ki, bankın fəaliyyətində bir qayda olaraq qanun pozuntuları ilə müşayət olunan kifayət qədər ciddi məqamlar yer alır. Bu bank 2007-2008- ci illərdə ipoteka olayları kimi məhşurlaşmış və bütün dünyanı bürümüş maliyyə böhranın banisi hesab olunur. Bu bank həmin dövrdə ciddi pozuntularla müşayət olunan ipoteka obliqasiyaları ilə bağlı əməliyyatlar həyata keçirib. Görün bu qədər nəhəng və nüfuzlu bank hansı əməllərin altından imza atmağı özünə rəva görüb? Həmin dövrdə bankın rəhbərliyi öz əməkdaşlarına kredit götürmüş minlərlə müştərini aldatmagı tapşırmış və bu işi uğurla gördüklərinə görə həmin əməkdaşlara hər ay 500 dollar “əlavə mükafat” ödəmişdi.

Müştəriləri belə “uğurla” aldadan bank nəticə etibarilə sonda minlərlə insanın mənzillərinin əlindən alınmasına nail olmuşdu. Elə bu səbəbdən də “Bank of Amerika” 2007-2008-ci illərin maliyyə böhranı dövründə ipoteka kağızları ilə aparılan əməliyyatlar zamanı yol verdiyi qanun pozuntularına görə işin məhkəməyə verilməməsi üçün keçən ilin avqustunda ABŞ-ın Ədliyyə Nazirliyi ilə 16,65 milyard dollar təzminat ödəmək haqqında razılıq əldə etmişdi. Bu vəsaitin 9,65 milyard dolları ABŞ-ın Federal hökumətinə, 7,0 milyard dolları isə kredit götürənlərin borc yükünün yüngülləşdirilməsinə sərf olunmuşdu. Belə epizodların sayını artırmaq da olar. Lakin buna lüzum duymuruq. Bu faktın özü çox mətləblərdən xəbər verir.

Fəaliyyətində ciddi qüsurlar olan maliyyə qurumları birinci dəfə deyil ki, Azərbaycan hökumətinə məsləhətlər verirlər və nə yazıq ki, onların mülahizələri bizim bəzi ekspertlərimizin dilində əzbərə çevrilir. Lakin bütün bu kimi çaşdırıcı açıqlama və istinadlar heç vaxt öz səmərəsini verməyib. Azərbaycanın öz iqtisadi inkişaf modeli var və bu modelə uyğun olaraq da milli valyutasının nə vaxt üzən məzənnəyə keçirilməsini hər kəsdən yaxşı bilir. Bizə ağıl öyrətmək lazım deyil. Ağıl öyrətməyə cəhd edən “Bank of Amerika” yaxşı olar ki, öz nüfuzunun bərpası və 2007-2008-ci il biabırçılığı nəticəsində itirdiyi etibarı bərpa etməklə məşğul olsun.

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Ermənilərin Ağdamı atəşə tutdu - Evi alov bürüdü

26 İyun 2017 11:17

"Xalq artisti süni tənəffüs aparatına qoşulub" - Ölüm xəbəri yalandır

26 İyun 2017 11:14

Tarkanın Bakı səfəri ilə bağlı sirli MƏQAM ÜZƏ ÇIXDI: sən demə... - FOTO

26 İyun 2017 11:13

Xərçəng xəstəsi özünü öldürdü

26 İyun 2017 11:12

Belarus Rusiyadan "İsgəndər" raket-zenit kompleksləri ala bilər

26 İyun 2017 11:12

​Türkiyədə zəlzələ baş verib

26 İyun 2017 11:06

Ermənilər bayram günü də sakit durmadı

26 İyun 2017 11:03

Biləsuvarda gənc qadın dərmandan zəhərlənib

26 İyun 2017 11:02

Qızıl ucuzlaşdı

26 İyun 2017 10:54

6 illik ərini gənc biznesmenə dəyişən Tuba Büyüküstün bu vəziyyətdə GÖRÜNTÜLƏNDİ - FOTO

26 İyun 2017 10:53

Şəkidə 17 yaşlı oğlan qəflətən öldü

26 İyun 2017 10:52

DİM: 16 nəfər qaydaları pozduğu üçün imtahanlardan xaric edilib

26 İyun 2017 10:52

Silahlı Qüvvələrdə “Açıq qapı” günü keçirilir

26 İyun 2017 10:50

Avropa İnvestisiya Bankı TAP və TANAP layihələrini maliyyələşdirə bilər (ÖZƏL)

26 İyun 2017 10:43

Güclü yanğın: 2 min nəfər təxliyə edildi

26 İyun 2017 10:43

Silahlı Qüvvələrdə “Açıq qapı” günü keçirilir

26 İyun 2017 10:43

Dünya maliyyə bazarları bu həftə Mərkəzi Bankların açıqlamalarını izləyəcək

26 İyun 2017 10:42

Afrikalı 10 yaşlı azərbaycanlı qızı zorladı - Azərbaycanlılarla afrikalılar arasında toqquşma

26 İyun 2017 10:42

Gəzinti gəmisi batdı: 25 turist həlak oldu, 28 nəfər itkin düşdü - VİDEO - FOTO

26 İyun 2017 10:32

QMİ sədri:

26 İyun 2017 10:30

Transfer rekordu qırılır

26 İyun 2017 10:27

Həbsxanadan qaçmışdı, 32 ildən sonra ələ keçdi

26 İyun 2017 10:18

ABŞ-ın maliyyə naziri aktrisa ilə evləndi - FOTO

26 İyun 2017 10:12

Formula 1: Azərbaycan Qran Prisində rekord təzələnib

26 İyun 2017 10:12

Xalq artisti vəfat etdi

26 İyun 2017 10:12

Düşmən atəşkəs rejimini 155 dəfə pozdu

26 İyun 2017 10:09

Azərbaycanda Xalq artisti VƏFAT ETDİ

26 İyun 2017 10:08

Hansı müğənnilərin banka borcu var?

26 İyun 2017 09:59

Cəbhədə GƏRGİN GECƏ

26 İyun 2017 09:58

Ermənilər atəşkəsi 155 dəfə pozdu

26 İyun 2017 09:58

Cəbhədən yeni XƏBƏR

26 İyun 2017 09:57

"Fənərbaxça"dan transfer açıqlaması

26 İyun 2017 09:57

“Bəzi dövlətlər bizim daxili işimizə qarışır” - Şeyxülislam

26 İyun 2017 09:54

Qazaxıstanda Rauf Hacıyevin "Qafqaz əsiri" operettasının premyerası keçirilib

26 İyun 2017 09:52

Allahşükür Paşazadə: Böyük fərəhdir ki, Ramazan ayında erməni işğalından azad olunan torpaqlarımızda ilk dəfə azan səsi gəldi

26 İyun 2017 09:50

QMİ sədri: Bəzi dövlətlər Azərbaycanda dini və məzhəb ayrı-seçkiliyi salmaq istəyirlər

26 İyun 2017 09:50

ABŞ-da aktiv neft quyularının sayı daha 11 ədəd artıb

26 İyun 2017 09:47

Almeyda və Kintana "Qarabağ"dan ayrı düşdü

26 İyun 2017 09:47

Bayram namazı qılındı

26 İyun 2017 09:44

Merayya Keri məşhur jurnalisti Bakıda pərt etdi - FOTO

26 İyun 2017 09:42

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəs rejimini 155 dəfə pozub

26 İyun 2017 09:37

Azərbaycan məscidlərində Ramazan bayramı namazı qılınıb

26 İyun 2017 09:32

Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin yaranma günüdür

26 İyun 2017 09:29

Bayram namazı qılındı

26 İyun 2017 09:27

Ramazan münasibətilə bayram namazı qılınıb

26 İyun 2017 09:24

Yaponiya Qətərə görə xahiş etdi

26 İyun 2017 09:23

Rusiyada meşələr yanır

26 İyun 2017 09:17

Tarkan üçün soyunan qızlar, rəisin kabinetindəki Nigar Camal, Səmədin "kürləməyi" - HƏFTƏBECƏR

26 İyun 2017 09:17

"Allah onun cəzasını versin..."

26 İyun 2017 09:17

Monqollar bu gün prezident seçir

26 İyun 2017 09:11