Aktual mövzular: Dollar alış-satışı , Hava haqqında, Məzənnə, Neftin qiyməti

Azərbaycan üçün risk artır

Azərbaycan üçün risk artır

Date: 8 December 2015 13:17

Neftin qiyməti artıq psixoloji və risk həddini keçib...

Artıq dünya bazarında neftin qiymətinin bu günə olan son rəqəmi 40,9 dollardır. Bu isə o deməkdir ki, qiymət artıq psixoloji və risk həddini keçib. Yəni bu qiymət o ölkələr üçün maksimum riskdir ki, büdcəsi əsasən neft gəlirləri hesabına formalaşır və iqtisadiyyatda əsas rolu neft amili oynayır. Amma gözlənilən budur ki, güman ki, yaxın zamanlarda neftin qiyməti 40 dollar həddindən də aşağı düşəcək.

Bu barədə Milli.Az-a açıqlamasında neftin qiymətinin dünya bazarında günbəgün düşməsi tendensiyasını şərh edən iqtisadçı-ekspert Nicat Hacızadə deyib.

İqtisadçının fikrincə, artıq neft ölkəmiz üçün prioritetlikdən çıxır və risk amili böyüyür: "Hazırda prezident İlham Əliyev tərəfindən də qarşıya qoyulan məqsəd indi qeyri-neft sektorunun inkişafıdır. Təbii ki, bütün bunlar Azərbaycan iqtisadiyyatına mənfi təsir edəcək, etməməsi mümkün deyil. Ancaq təsir dairəsi o zaman az ola bilər ki, büdcədəki neft gəlirlərinin payı 30%-dan aşağı olsun. Neftin qiymətinin aşağı düşməsi ölkəyə gələn valyutanın miqdarını bir qədər də azaldacaq. Ona görə də çıxış yolu qeyri-neft sektoru hesabına valyuta gətirməkdir. Çünki Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları artıq tükənmək üzrədir, Dövlət Neft Fondunun xaricdəki aktivlərinin ölkəyə gətiriliməsi isə müsbət hal deyil".

Ona görə də ekspert hesab edir ki, təxirə salınmadan xarici investorları ölkəyə cəlb etmək lazımdır: "Xarici investorları da cəlb etməyin müəyyən çətinlikləri var. Daim ölkəmizə qərəzli mövqe nümayiş etdirən insan haqları reytinq agentlikləri ölkəmizin reytinqini aşağı göstərir, yəni insan haqları, azad məhkəmə, mülkiyyət toxunulmazlığı və korrupsiya məsələlərinə görə Azərbaycanın tutduğu reytinq mövqeyi çox zəifdir. Xarici investorları da maraqlandıran əsasən məhz bu amillərdir. O cümlədən, inhisarçılıq faktı da dolayısı və bilavasitə ölkəyə valyuta ehtiyatlarının gəlməsinin qarşısını alır. Məsələn, bir nəfər gətirdiyi məhsulu bütün bazarlarda eyni qiymətə satır və bazara valyutanı da ancaq o gətirir. Amma məhsulu gətirən şəxslərin sayı artsa, daxil olan valyuta da çoxalar".

Bundan əlavə, ölkədə bank faizləri, xüsusilə biznes kreditləri faizləri çox yuxarıdır: "Bu şərtlər altında yerli sahibkarlığı inkişaf etdirmək və xarici investorları bazara cəlb etmək olmaz. Göründüyü kimi, neftin qiymətinin düşməsi fonunda iqtisadiyyatın bütün sektorları ziyan görür. Cənab prezidentin xüsusi tapşırıqlarına ölkədə bir sıra məmurlar məhəl qoymurlar. Bütün bunlar isə sonda 2016-ci ilin dövlət büdcəsində öz əksini tapdı".

Neftin qiymətlərinin ölkədə əhalinin sosial rifahına təsirinə gəlincə, dövlət başçısı keçirdiyi müşavirələrdə qeyd edib ki, sosial sahədə diqqət azaldılmayacaq: "Hətta dünən də cənab prezident verdiyi vədə və sözə əməl etdi və yaşayış minimumu, uşaqlar və pensiyaçıların yaşayış minimumları qaldırıldı. Yəni sosial siyasət davam etdiriləcək. Dəyişikliklər əsasən investisiya siyasətində olacaq. Belə ki, bir sıra layihələr təxirə düşəcək, məcburən haradansa kreditlər götürüləcək. Böhran ərəfəsində isə beynəlxalq maliyyə qurumlarından kredit almaq çox çətindir. Çünki bu məsələdə avrobondlarımız bazarda tələb-təklif əsasındakı rəqabətdə çətinlik çəkir".

İlkin İzzət

Milli.Az


Tags:  Azərbaycan risk artır



RƏYLƏR


Top news