Fikrət Yusifov: ""Bank of Amerika" bizə nəyi öyrətmək istəyir?"

Fikrət Yusifov: ""Bank of Amerika" bizə nəyi öyrətmək istəyir?"
13:37 8 Dekabr 2015
14 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

“”Bank of Baku” aprel şəhidinin ailəsini sıxışdırır: “Bizə görə ölməyib ki…” (25 Mart 2017 09:53)
"Kapital Bank" Amerika Banklar Assosiasiyasına üzv seçilib (01 Mart 2017 11:58)
Kapital Bank Amerika Banklar Assosiasiyasına üzv seçilib (01 Mart 2017 11:57)

Manatın məzənnəsi ilə bağlı bu ilin dekabr ayının 1-də səsləndirdiyimiz fikirlərdən dərhal sonra - dekabr ayının 2-də bu mövzu mətbuat səhifələrində yenidən gündəmə gətirildi. Biz dekabrın 1-də mətbuata verdiyimiz müsahibədə, "Manata qəbir qazanların indi səsi çıxmır" kimi fikirlər səsləndirmişdik.

Bu fikirləri səsləndirməyə də tam əsasımız var idi. Çünkü bu ilin noyabr ayının 1-də keçirilən parlament seçkilərindən hələ bir neçə ay öncə bəzi ekspertlər, "Parlament seçkilərindən dərhal sonra manat kəskin devalvasiyaya uğrayacaq", "Hökumət manatı seçkilərə qədər saxlamaq üçün əlindən gələni etsə də seçkilərdən sonra vəziyyəti nizamlamaq çətin olacaq" və s. kimi yersiz fikirlər dilə gətirirdilər. Lakin manatın məzənnəsində hər hansı dəyişiklik baş vermədi və həmişəki kimi "qorxulu proqnozlar" səsləndirənlər bu dəfə də pis vəsiyyətə düşdülər.

Sonra nə baş verdi? Həmin o ekspertlər manatın məzənnəsinə yeni və daha "mötəbər" baxış meydana atdılar. Bu dəfə onlar "Bank of Amerika"nın manatla bağlı "gözləntiləri"ndən yararlanmaq istədilər. "Bank of Amerika"nın mütəxəssisləri deyir ki, Azərbaycan manatı ya yenidən kəskin devalvasiyaya uğramalı, ya da Mərkəzi Bank onu dərhal üzən məzənnəyə keçirməlidir. "Seçkilərdən dərhal sonra manat kəskin devalvasiyaya uğrayacaq" deyənlər "Bank of Amerika"dan verilən bu açıqlamaya söykənərək belə fikirlərə keçdilər: "Bizə inanmırsınız-inanmayın, ancaq "Bank of Amerika" kimi nüfuzlu bir maliyyə mərkəzinin rəyi ilə mütləq razılaşmalısınız. Çünki bu bankın rəyi ilə hamı hesablaşır"...

İndi gəlin bu nüfuzlu bankın ortaya atdığı mülahizəyə diqqət edək. Öncə onu qeyd etmək yerinə düşər ki, "Bank of Amerika" verdiyi rəylə heç də Amerikanı yenidən kəşf etməyib. Hər kəsə bəllidir ki, liberal iqtisadi prinsiplər bütün sivil ölkələrdə olduğu kimi, bizdə də milli valyutamızın - manatın üzən məzənnəyə keçməsini zəruri edir. Lakin biz bu addımı münbit şəraitinin tam formalaşdırıldığına əmin olduqdan sonra ata bilərik. Yəni milli valyutanı birdən-birə sırf texniki qaydada üzən məzənnəyə keçirmək olmaz. Azərbaycan hökuməti də onun Mərkəzi Bankı da çox gözəl bilir ki, neftin dünya bazarlarındakı qiymətinin səviyyəsi və qonşu dövlətlərin milli valyutalarının durumu manatın məzənnəsinə təsirsiz ola bilməz.

Odur ki, Azərbaycan hökuməti və Mərkəzi Bank manatın məzənnəsi ilə bağlı məsələnin ciddiliyini nəzərə alaraq onun bu proseslərə tam hazırlanması üçün zəruri olan bütün addımları atır. Bəli, bu addımlar hökumətə heç də ucuz başa gəlmir. Lakin hökumət burada yalnız ölkənin maliyyə mənafeyini düşünmür. Hökumət eyni zamanda manatın məzənnəsində baş verə biləcək dəyişikliyin vətəndaşlarımızın maddi durumuna, bütövlükdə iqtisadiyyata və özəl sektora ciddi təsirini lokallaşdırmağın yolları üzərində işləyir və bu səbəbdən də məsələyə həssalıqla yanaşmağa üstünlük verir.

"Bank of Amerika"da heç kim düşünmür ki, Azərbaycan kimi bir ölkədə milli valyutanı birdən-birə üzən məzənnəyə keçirməyin nə kimi fəsadları ola bilər. Onlar "Böyüklər və güclülər hər kəsdən ağıllı olurlar" prinsipinə söykənərək belə fikirləri ortaya atırlar. Bu prinsipə söykənənlər 2011-ci ildə yaxın şərqdə başladıqları "demokratiya oyunları"nın hansı fəsadlar verə biləcəyini də əvvəlcədən "görə bilmədilər"... Bəs gəlin görək bu böyüklər və ağıllılar özləri necə, dünya iqtisadi məkanında baş verənlərdən dolayı yaranan çətinliklərə sinə gərə bilirlərmi?

Ümumiyyətlə, hesab edirik ki, bizə ağıl öyrədən "Bank of Amerika"nı hörmətli oxucularımız bir qədər yaxından tanımalıdırlar. Bəli, nəhəng bankdır. Ancaq hesab etmirik ki, bu onlara başqalarına ağıl öyrətmək səlahiyyətləri də verir. Xüsusilə də o halda ki, bankın fəaliyyətində bir qayda olaraq qanun pozuntuları ilə müşayiət olunan kifayət qədər ciddi məqamlar yer alır. Bu bank 2007-2008-ci illərdə ipoteka olayları kimi məhşurlaşmış və bütün dünyanı bürümüş maliyyə böhranın banisi hesab olunur. Bu bank həmin dövrdə ciddi pozuntularla müşayiət olunan ipoteka obliqasiyaları ilə bağlı əməliyyatlar həyata keçirib. Görün bu qədər nəhəng və nüfuzlu bank hansı əməllərin altından imza atmağı özünə rəva görüb? Həmin dövrdə bankın rəhbərliyi öz əməkdaşlarına kredit götürmüş minlərlə müştərini aldatmagı tapşırmış və bu işi uğurla gördüklərinə görə həmin əməkdaşlara hər ay 500 dollar "əlavə mükafat" ödəmişdi.

Müştəriləri belə "uğurla" aldadan bank nəticə etibarilə sonda minlərlə insanın mənzillərinin əlindən alınmasına nail olmuşdu. Elə bu səbəbdən də "Bank of Amerika" 2007-2008-ci illərin maliyyə böhranı dövründə ipoteka kağızları ilə aparılan əməliyyatlar zamanı yol verdiyi qanun pozuntularına görə işin məhkəməyə verilməməsi üçün keçən ilin avqustunda ABŞ-ın Ədliyyə Nazirliyi ilə 16,65 milyard dollar təzminat ödəmək haqqında razılıq əldə etmişdi. Bu vəsaitin 9,65 milyard dolları ABŞ-ın Federal hökumətinə, 7,0 milyard dolları isə kredit götürənlərin borc yükünün yüngülləşdirilməsinə sərf olunmuşdu. Belə epizodların sayını artırmaq da olar. Lakin buna lüzum duymuruq. Bu faktın özü çox mətləblərdən xəbər verir.

Fəaliyyətində ciddi qüsurlar olan maliyyə qurumları birinci dəfə deyil ki, Azərbaycan hökumətinə məsləhətlər verirlər və nə yazıq ki, onların mülahizələri bizim bəzi ekspertlərimizin dilində əzbərə çevrilir. Lakin bütün bu kimi çaşdırıcı açıqlama və istinadlar heç vaxt öz səmərəsini verməyib. Azərbaycanın öz iqtisadi inkişaf modeli var və bu modelə uyğun olaraq da milli valyutasının nə vaxt üzən məzənnəyə keçirilməsini hər kəsdən yaxşı bilir. Bizə ağıl öyrətmək lazım deyil. Ağıl öyrətməyə cəhd edən "Bank of Amerika" yaxşı olar ki, öz nüfuzunun bərpası və 2007-2008-ci il biabırçılığı nəticəsində itirdiyi etibarı bərpa etməklə məşğul olsun.

Fikrət Yusifov

"Ekonomiks" Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar Birliyinin sədri,
İqtisad elmləri doktoru, professor

Trend

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Məşhur müğənninin həyat yoldaşı toyunda AZƏRBAYCAN BRENDİ GEYİNDİ - FOTOLAR

25 Aprel 2017 12:53

Burak Özçivit yenidən filmə çəkilir - FOTO

25 Aprel 2017 12:52

Bakı yollarında tıxac probleminin həlli ilə bağlı xüsusi təkliflər hazırlanıb

25 Aprel 2017 12:52

Sabah da külək olacaq

25 Aprel 2017 12:49

Cəbhədə GECƏ DÖYÜŞLƏRİ: ermənilər itki verdi - FOTO

25 Aprel 2017 12:48

Vəzifəli şəxslərin istifadə etdiyi 10 ən lüks təyyarə

25 Aprel 2017 12:48

"Yol hərəkəti haqqında" qanun DƏYİŞDİRİLDİ

25 Aprel 2017 12:47

Azərbaycanda YENİ VƏZİFƏLƏR yaradılır

25 Aprel 2017 12:47

Azər Axşam oğlu ilə toyda - FOTO

25 Aprel 2017 12:47

Azərbaycanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

25 Aprel 2017 12:46

Gürcüstan Şahmat Federasiyasının prezidenti: "Vüqar Həşimovun tarixi gedişini indiyədək xatırlayıram"

25 Aprel 2017 12:46

Azərbaycanda yeni vəzifələrin yaradılması təsdiq edildi

25 Aprel 2017 12:44

Tramp Kanada dollarını çökdürüb

25 Aprel 2017 12:41

“Azərişıq”da İslam Həmrəyliyi Oyunlarına son hazırlıqlarla bağlı iclas keçirilib

25 Aprel 2017 12:41

Bakı-2017: Biz sizin üçün çalışırıq

25 Aprel 2017 12:41

ABŞ casusunun Moskva MACƏRALARI - VİDEO

25 Aprel 2017 12:38

Ölmüş qadına yazılan eşq məktubu

25 Aprel 2017 12:38

Azərbaycanda yaşayış evlərinin mehmanxana kimi istifadə edilməsi mümkün olacaq

25 Aprel 2017 12:37

Azərbaycanın neft-qaz sektoruna indiyədək 92 mlrd. dollar sərmayə yatırlıb

25 Aprel 2017 12:37

Türkiyənin baş naziri: “Yaxın aylarda hökumətdə dəyişiklikləri müzakirə edəcəyik”

25 Aprel 2017 12:37

İnnovativ virtual reallıq kamerası nümayiş olunub

25 Aprel 2017 12:35

Məşhur rok ifaçı ölümcül virusa yoluxdu

25 Aprel 2017 12:34

"Real" Zidanı göndərsə, onu gətirməyi planlaşdırır

25 Aprel 2017 12:32

Azərbaycanda qadağan edilən narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin siyahısı artırılıb

25 Aprel 2017 12:31

Azərbaycan XİN "İndependent" qəzetində dərc edilmiş məqaləyə cavab verib

25 Aprel 2017 12:31

Qadının burnundakı nöqtəyə 15 saniyə baxın

25 Aprel 2017 12:31

Əziz Seyidov Ali Məhkəməyə hakim gedir

25 Aprel 2017 12:29

Gənc Tamaşaçılar Teatrının may repertuarı - CƏDVƏL

25 Aprel 2017 12:27

Parlament "Yol hərəkəti haqqında" qanununa dəyişiklik edib

25 Aprel 2017 12:26

“Goranboy Gips” səhmdarlarına hesabat verəcək

25 Aprel 2017 12:26

Bakıda 6 ailəyə məxsus evlər sökülüb, tikinti şirkəti iddialara münasibət bildirib

25 Aprel 2017 12:26

Milli Məclisin gündəliyi dəyişdi

25 Aprel 2017 12:25

Tanınmış müğənninin yaşama şansı qalmayıb

25 Aprel 2017 12:24

Cennifer Lopesin valehedici yaz stili - FOTOLAR

25 Aprel 2017 12:23

İşıq idarələrinə xüsusi tapşırıq verildi - FOTO

25 Aprel 2017 12:22

"Başqa yollarla məşhurlaşdım" - Müğənnidən MARAQLI ETİRAF

25 Aprel 2017 12:22

İki gün sonra Qarabağ üçün nələr olacaq? - Diplomatik mənbə “RUS PLANI”NI AÇDI

25 Aprel 2017 12:18

Teo Uiks "Ermis"ə qayıdır

25 Aprel 2017 12:17

Bakıda qıcolmadan öldüyü bildirilən şəxsin avtomobillə vurulduğu MƏLUM OLDU

25 Aprel 2017 12:17

Milli Məclisdə nələr müzakirə ediləcək? - SİYAHI

25 Aprel 2017 12:17

Evinizin rahatlığı üçün yeni imkan - FOTO

25 Aprel 2017 12:17

Ağciyər xərçənginin qarşısını alan içki - SADƏ RESEPT

25 Aprel 2017 12:17

Milli Məclisin növbəti plenar iclası başlayıb

25 Aprel 2017 12:17

BƏƏ Gənclər və İdmanın İnkişafı Baş İdarəsinin işçisi "Ermənistan Azərbaycan Sülh Platforması"na qoşulub

25 Aprel 2017 12:16

Milli Məclis idarəetmə sistemində yeni struktur və vəzifələrin yaradılması ilə bağlı layihəni qəbul edib

25 Aprel 2017 12:16

MİDA 4 şirkətlə müqavilə bağlayıb

25 Aprel 2017 12:16

BAKIDA FİLM KİMİ HADİSƏ: polis özünü öldürmək istəyən şəxsi belə xilas etdi - TƏFƏRRÜAT

25 Aprel 2017 12:14

Oqtay Əsədov qanun layihəsini gündəlikdən çıxardı

25 Aprel 2017 12:13

Venesuelada ÜSYAN: ölənlərin sayı 24-də çatdı

25 Aprel 2017 12:13

Milli Məclisin gündəliyindəki məsələlərdən biri dəyişdirilib

25 Aprel 2017 12:12