Aktual mövzular: Dollar alış-satışı , Hava haqqında, Məzənnə, Neftin qiyməti

Gəlirlərimiz azalacaq

Gəlirlərimiz azalacaq

Date: 8 December 2015 21:05

Gələn il Azərbaycanın gəlirləri nisbətən aşağı səviyyədə olacaq, ölkədə iri investisiya layihələrinin reallaşdırılması mümkün olmayacaq.

Bu barədə Milli.Az-a açıqlamasında neftin qiymətinin dünya bazarında günbəgün düşməsi tendensiyasını şərh edən iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov deyib.

Onun sözlərinə görə, neftin 1 barelinin dünya bazar qiymətləri "böyük təzyiqlə" döşəmə həddini - 40 ABŞ dolları səviyyəsini keçməyə yaxınlaşır. Odur ki, diqqət yenidən proqnozlara yönəlib: "Neftin yaxın perspektivdə qiyməti ilə bağlı proqnozlar isə müxtəlifdir. Bəziləri onun hətta 20 dollaradək, bir çoxları isə 30-35, digərlləri isə 40 dollardan aşağı düşə bilməyəcəyi fikrindədirlər. Düzdür, qiymətlərin 30 və hətta 20 dollardan da aşağı səviyyədə qeydə alındığı vaxtlar da olub. Məsələn,1985-86-cı illərdə 1 barel neft 10 dollara qədər düşüb. Çox uzağa getməyək, 2008-ci ildə neftin qiymətinin 146 dollardan birdən-birə 36 dollara qədər endiyini xatırlayaq. Lakin dünya iqtisadiyyatının həmin vaxtları artıq arxada qalıb. Hazırda tələblər və təklif tamamilə başqa ampluadadır. Belə ki, neftin qiymətinin ucuzlaşmasının psixoloji həddi, əslində, 50 dollardan aşağı, 40 dollar və ondan aşağı eniş isə "fəlakət" sayılır".

Ekspert hadisələrin bu cür davam edəcəyi təqdirdə dünya neft sənayesində və iqtisadiyyatında baş verə biləcək hallarla bağlı belə proqnoz verib: "Qiymətlərin ucuzlaşmasının artIq il yarımdır davam etdiyi nəzərə alınsa, demək olar ki, hasilatla məşğul olan şirkətlər artıq tam "kasıblaşıb". Hazırda əlavə investisiya imkanları tükənib. Bazarda hazırda artıqlıq - izafi məhsul mövcudluğu müşahidə edilsə də, yaxın perspektivdə bunun ardı gəlməyəcək. Qiymətlər uzun müddət 40 dollardan aşağı düşəsi olsa, onda gərək, Böyük Britaniya, Braziliya və Kanada kimi ölkələrdə hasilat dayansın.

Bundan əlavə, neftin qiyməti düşdükcə ABŞ dolları möhkəmlənir. Bu isə dünya iqtisadiyyatının digər aparıcı ölkələrində Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) istehsalını "buxov"layır, o cümlədən maliyyə bazarlarında "çatlar" yaradır, ölkələrin valyuta ehtiyatlarının "əriməsinə" gətirib çıxarır, Çin, Almaniya, Fransa və digər ölkələrdən kənara kapital axınına yol açır".

İqtisadçı neftin qiymətlərinin aşağı düşməsinin Azərbaycan iqtisadiyyatına mümkün təsirlərini də açıqlayıb: "Azərbaycandan ümumi ixracın bu gün 77,72 % hissəsini təkcə xam neft təşkil edir, 6,61 %-ni isə neft məhsulları tutur. Məlum olduğu kimi, cari ilin dövlət büdcəsi əvvəl proqnozlaşdırıldığı kimi deyil, ixtisar edilərək yerinə yetirilməli oldu. Çünki Neft Fondundan dövlət büdcəsinə transferin həcmini 10,4 milyarddan 8,1 milyard manata qədər azaltmaq məcburiyyəti yarandı. 2016-cı ildə isə gəlirlərimiz bir az da aşağı səviyyədə olacaq. Gələn il üçün isə büdcədə neftin qiyməti 50 dollara hesablanıb. Neft Fondundan 6 milyard transfer həyata keçiriləcək. Əgər ucuzlaşma kəskin xarakter alarsa, ola bilsin ki, buna da qənaət edilsin. Ancaq bütün bunlara rəğmən, sosial ödənişlərdə heç bir problem yaranmayacaq. Sadəcə, əvvəlki kimi iri investisiya layihələrinin reallaşdırılması mümkün olmayacaq".

İlkin İzzət
Milli.Az


Tags:  Gəlirlərimiz azalacaq


RƏYLƏR


Top news