Dünyanı oynadacaq günlər yaşanır

Dünyanı oynadacaq günlər yaşanır
21:22 8 Dekabr 2015
102 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Dekabr ayında 14 gün dünya bazarlarının müqəddəratını həll edəcək. Belə ki, əvvəlcə Avropa Mərkəzi Bankı, sonra isə OPEC və ABŞ-ın Mərkəzi Bankı mühüm qərarlar vermək üçün iclaslar keçirəcək. Bu iclaslar trilyonlarla dolların istiqamətini müəyyənləşdirib on ilin ən mühüm siyasət dəyişikliyinə səbəb ola bilər.

Britaniyalı siyasətçilərin iki il ərzində ikinci dəfə Yaxın Şərqə hərbi müdaxilə edilməsi üzrə səs verməyə hazırlaşdıqları, dünya liderlərinin isə planeti xilas etmək üçün Parisdə görüşlər keçirdikləri bir vaxtda əsl güc brokerləri bağlı qapılar arxasında toplanacaqlar.

Avrozonada deflyasiyanın hökm sürməsi ilə Avropa Mərkəzi Bankının prezidenti Mario Draqinin pul kütləsinə dəstək üçün "kəmiyyət asanlaşma proqramı"nın həcmini artırması gözlənilir. Qiymətlərin aşağı düşməsi ilə bağlı narahatlıqlar AMB-ni ilin əvvəli bir ay üçün 60 milyard avro həcmində proqram başlatmağa vadar edib.

OPEC isə yarım əsrdən çoxdur ki, enerji qiymətlərinə sərt nəzarət edir. Dünyanın neftlə zəngin ölkələri Səudiyyə Ərəbistanının rəhbərliyi altında qiymət müharibəsinə davam edib-etməmək haqqında qərar qəbul edəcəklər. Təşkilat üzvləri dekabrın 4-ü istehsal səviyyəsini və növbəti il üzrə neft qiymətlərinin istiqamətini müəyyənləşdirmək üçün bir araya gələcəklər.

Neft istehsal edən ölkələrin izlədiyi siyasət ötən 12 ay ərzində qlobal əmtəə bazarlarını əsaslı şəkildə sarsıdıb. Hələ bir il əvvəl OPEC ölkələrinin Vyanada keçirilən görüşündə rəqib istehsalçıları iflasa uğratmaq üçün neft hasilatını artırmaqla qiymət müharibəsinə başlamaları bütün dünyaya şok dalğası göndərdi. Bununla da neft qiymətlərinin yüksək olduğu dövr sona çatdı. Ötən ilin iyununda 115 dollar olan Brent markalı xam neftin bir barrelinin qiyməti 45 dollara düşdü.

"Wood Mackenzie" konsaltinq şirkətinin məlumatlarına görə, OPEC ölkələrinin bu strategiyası nəticəsində neft layihələrinə qoyulan investisiyalar 220 milyard dollara qədər azalıb. Şirkətin hesablamalarına görə, təkcə Şimal dənizində 65 min nəfər işdən çıxarılıb, bütün dünya səviyyəsində isə bu göstəricinin dörd qatıdır. ABŞ-ın şist nefti və Şimal dənizinin nefti üzrə investisiya qoyan yüksək xərcli istehsalçılar hasilatın artırılmasından xərclərin azaldılmasına qədər bütün yolları yoxladılar. Ancaq bunlar da kifayət etməyə bilər.

Səudiyyəlilər bu strategiyanı davam etdirməkdə qətiyyətli görünürlər. Bunun üçün də yaxşı səbəbləri var. Nəticə etibarilə, təhlükədə olan dünyanın ən gəlirli enerji bazarında nəzarətin itirilməsidir.

Neftin bir barrelinin qiymətinin 100 dollar olduğu halda, bərpa olunan enerji, şist nefti, neft qumları və nüvə enerjisi istehsalı səmərəli alternativlərdir. Qiymətlərin aşağı olması İran və Rusiya kimi rəqib istehsalçıların artımını ləngidərək inkişafına mane olacaq.

Gəlirlərinin 80 faizini neftdən götürən Səudiyyə Ərəbistanı da büdcəsindəki boşluğu doldurmaq üçün ehtiyatlarından 90 milyard dollar xərcləyib. Bununla belə, onun daha bir beş il üçün qiymət müharibəsini davam etməyə kifayət edəcək qədər ehtiyat nefti var.

Kapital bazarlarında ikinci böyük dəyişiklik ABŞ-ın Federal Ehtiyat Sistemlərinin 16 dekabr tarixində keçiriləcək görüşdə faiz dərəcələri ilə bağlı verəcəyi qərarla gələcək. ABŞ-da borc faizləri, onsuz da, artıb. Belə ki, ötən həftə Xəzinədarlıq Departamenti tərəfindən buraxılan iki illik istiqrazlardan gələn gəlir beş ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. ABŞ dollarının gücü və xəzinə istiqrazlarının gəlirliliyinin artması inkişaf etməkdə olan bazarlara marağın ABŞ-ın xeyrinə azalması ilə kapitalın geniş miqyasda yenidən bölüşdürülməsi ilə nəticələnəcək. Düzün desək, mərkəzi banklar qarşıdan gələn iki həftə ərzində dünya bazarlarında reaksiyanın necə olacağını bilmirlər. Maliyyə menecerləri isə növbəti il üçün investisiyaların hansı yöndə olması və AMB, OPEC və ABŞ-ın Federal Ehtiyat Sistemi tərəfindən qərarlar verilən kimi tədbir görməyin yollarını axtarırlar.

Növbəti iki həftənin ən böyük təsiri britaniyalı investorlar üzərində olacaq. FTSE 100 indeksinin təxminən dörddə biri ya birbaşa əmtəə istiqamətində, ya da yardımçı xidmətlər və mühəndislik vasitəsilə ölçülür. Britaniyanın FTSE 100 indeksi bu il indiyə qədər 2,9 faizə qədər azalıb. Əmtəə qiymətlərinə əlavə təzyiq isə pul vəsaitlərinin hərəkəti təzyiq altına düşdüyünə görə dividenlərin kəskin şəkildə azalmasına səbəb olacaq.

Orxan Hun
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Abşeronda mərmər sexi yanıb

25 İyun 2017 09:29

Ərdoğan bayram namazında huşunu itirdi - TƏCİLİ YARDIM ÇAĞIRILDI

25 İyun 2017 09:24

Tramp müsəlmanları təbrik etdi

25 İyun 2017 09:17

Pakistanda tankerdə yanğın: 123 nəfər ölüb, 40 nəfər xəsarət alıb

25 İyun 2017 09:08

Bu günə olan valyuta məzənnələri -

25 İyun 2017 09:08

Abşeronda sex, Sumqayıtda köşk yandı

25 İyun 2017 09:04

SON DƏQİQƏ: Türkiyə prezidentinin halı pisləşdi

25 İyun 2017 08:58

Xalq artistinin oğlundan insanı sarsıdan SÖZLƏR - "GÖZLƏRİNDƏN YAŞ GƏLDİ"

25 İyun 2017 08:54

Bakıda yaşlı kişi küçədə bıçaqlandı

25 İyun 2017 08:43

Çaylarda sululuq səviyyəsi açıqlandı

25 İyun 2017 08:36

BƏDBƏXT HADİSƏ: 6 yaşlı qardaş 4 yaşlı bacısını qətlə yetirdi

25 İyun 2017 08:23

Bu günün hava proqnozu -

25 İyun 2017 08:20

Tarixdə acı xatirələrlə qalan FOTOLAR

25 İyun 2017 08:03

Paytaxtda 42 yaşlı kişi həyat yoldaşı tərəfindən döyülüb

25 İyun 2017 08:02

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisinin qalibi müəyyənləşir

25 İyun 2017 08:01

​Venesuelada vəziyyət nəzarətdən çıxır -

25 İyun 2017 07:35

Yaponiyada zəlzələ baş verdi

25 İyun 2017 07:33

Türk rəssamın fantastik kollajları - FOTO

25 İyun 2017 07:32

Mosulda güclü partlayış olub: 12 ölü, 20 yaralı

25 İyun 2017 07:29

Yaponiya silkələndi

25 İyun 2017 07:09

Boksçu məşq zalından çıxarkən güllələndi

25 İyun 2017 06:53

İnterpolun rəhbəri dünya üçün 3 əsas təhdidi açıqladı

25 İyun 2017 06:39

Əsl evlərə bənzəyən kağız binalar - FOTO

25 İyun 2017 06:32

Həftə sonu istirahətinizə rəng qatacaq 10 ƏN YAXŞI RİYAZİ FİLM

25 İyun 2017 06:03

Bakıda yaşlı kişi küçədə bıçaqlanıb

25 İyun 2017 06:02

Altı yaşlı oğlan bacısını güllələdi

25 İyun 2017 05:59

Yaponiyada 5,7 bal gücündə zəlzələ olub

25 İyun 2017 05:55

Pakistanda ölənlərin sayı 85-ə çatdı -

25 İyun 2017 05:51

70 yaşlı müğənni bikinili fotosunu paylaşdı

25 İyun 2017 05:44

Qırmızı işıqda keçdi, qəza törətdi - Xəsarət alanlar var - FOTO/VİDEO

25 İyun 2017 05:23

Ulduz futbolçu karyerasını bitirdi - VİDEO

25 İyun 2017 04:58

Türkiyədə növbəti zəhərlənmə qalmaqalı - 10 əsgər...

25 İyun 2017 04:33

Saqqalı qırxan kişi necə dəyişir? - FOTO

25 İyun 2017 04:32

Rusiya mübarizəni dayandırdı -

25 İyun 2017 04:30

“The Black Eyed Peas” qrupu və Nikol Şerzinger Bakıda konsertlə çıxış ediblər FOTOSESSİYA

25 İyun 2017 04:15

Bakıda maşın işıqforun qırmızı işığında keçərək qəza törədib, 2 nəfər yaralanıb

25 İyun 2017 04:12

Tramp müsəlmanları təbrik etdi

25 İyun 2017 04:09

İranda bir qrup terrorçu saxlanıldı

25 İyun 2017 03:58

Abşeronda yanğın olub

25 İyun 2017 03:50

Çindən tələfat xəbəri gəldi -

25 İyun 2017 03:42

Toyların unikal fotolarını çəkir - FOTO

25 İyun 2017 03:32

İsrail Suriya ordusunu bombalamasının səbəbini açıqladı

25 İyun 2017 02:54

Dənizdə bir nəfər itkin düşdü

25 İyun 2017 02:35

Sehrli aləmlərdəki meşə pəriləri - FOTO

25 İyun 2017 02:32

İsrail Suriyada yaşayış evlərini raket atəşinə tutub, azı 25 nəfər yaralanıb

25 İyun 2017 02:12

Donald Tramp: "Ramazan bayramı bizə mərhəmət, şəfqət və xoşməramlılığın vacibliyini xatırladır"

25 İyun 2017 01:52

Misir prezidenti adaları Səudiyyəyə verildi

25 İyun 2017 01:43

İngiltərənin baş naziri müsəlmanları Ramazan bayramı münasibəti ilə təbrik edib

25 İyun 2017 01:32

Evdə doğan sevgitlisinin fotolarını çəkdi - FOTO

25 İyun 2017 01:32

Gəncədə yanğın -

25 İyun 2017 01:28