Faciədən qazanc götürənlər

Faciədən qazanc götürənlər
16:47 9 Dekabr 2015
52 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Dünya informasiya agentlikləri sırasında ilk beşliyə daxil olan Röyter-ə ("Reuters") bu şansı verən məqam xəbər ötürücülüyündəki birincilikdir. Yaradılışı 1850-ci illərə təsadüf edən agentliyin fəaliyyət tarixindəki "ilklər" kifayət qədərdir. 1944-cü ildə Xirosimaya atılan atom bobası barədə xəbərin ilk yayıcısı olmaqla Röyter "Avropa birinciliyinə" çıxmışdısa, 1945-ci ilin aprelində Gestapo rəhbəri Gimlerin müttəfiqlərə təslim olması barədə xəbərə müəlliflik etməklə dünya birincisinə çevrildi. Berlin Divarlarının 1961-ci ildə tikintisinə başlanılması, 1989-cu ildə isə uçurulması barədə ilk xəbəri də Röyter yaymışdı. Hər zamanın uyğun texnologiyalarını mənimsəməsi agentliyə imkan verib ki, rəqiblərini bir addım da olsa, önləyə bilsin. Məsələn, Yuri Qaqarinin kosmosa uçuşu barədə xəbəri digər Qərb xəbər agentliklərindən yalnız 2 dəqiqə öncə yaya bilmişdi.

Amma birincilik hobbisi Röyter-ə heç də həmişə ucalıq gətirməyib. Operativlik naminə jurnalistikanın digər prinsiplərinə - araşdırmaya, dəqiqləşdirməyə önəm vermədiyini bilən rəqibləri, onu nüfuzdan salmağın asan yolunu tapdılar. Qeyri-dəqiq informasiyanı Röyter əməkdaşlarına ötürən rəqiblər məqsədlərinə çatdılar: 1961-ci ildə agentlik SSRİ rəhbəri Xruşşovun ölümü barədə yalan məlumat yaymaqla, ciddi nüfuz itkisinə uğradı. Almaniyanın DPA agentliyi qurduğu torla Röyter-i sarsıda bildi.

Dekabrın 4-də "Günəşli" yatağında baş verən faciə ilə bağlı ilk xəbəri Röyter yaydı. Milli KİV-lər bir neçə saat geri qaldıqları üçün qınanırlar. Qınaq da demək olmaz, 32 nəfər vətəndaşımızın faciəli sonluğu barədə xəbəri 3 saat gecikdiridiyi üçün yerli KİV-lərə olmazın hədyanlar deyilir. Fürsətdən faydalanıb aranı qızışdıranlar, əhalini inamsızlığa və itaətsizliyə səsləyənlər də var. Milli KİV rəhbərlərinin açqılamalarından bəlli olur ki, Röyter-in istinad etdiyi qaynağın yaydığı xəbər onlarda öncədən olub. Amma Röyter-dən fərqli olaraq, QHT təmsilçisinin Feysbuk hesabında paylaşdığı statusu rəsmi qurumların dilindən dəqiqləşdirmək üçün çalışıblar. Araşdırma aparmaq jurnalistikanın prinsipidir. Tələsik, qeyri-dəqiq olaraq yayılmış informasiyanın necə problemlər yaradacığını hər kəs bilir. 2014-cü ilin avqust hadisələrindən sonra isə KİV-lərə birbaşa təlqin olunur ki, milli təhlükəsizliklə bağlı məsələlər "Operativlik" prinsipindən daha öndədir. Dilemmadır, isbata ehtiyacı var, amma günümüz üçün haqlı tələbdir. İsbat üçün hər kəsin öydüyü Röytər-ə baxaq. Yuxarıda Röyter-in doğru-yalan yaydığı operativ informasiyalardan örnək verdik. Amma bu örnəklərin heç biri Böyük Britaniyaya həsr edilməyib. Mövzu Britaniyadırsa, Röyter tələsməz, "operativlik" yox, "obyektivlik" düşünər. Bu agentliyin tarixində Britaniyaya aid tələsik yayılmış, dəqiqləşdirilməmiş məlumata rast gəlmək qeyri-mümkündür.

Mətbuat Şurasının sədri Əflatun Amaşov yaranmış durumla bağlı bəyanat yaydı. Bəyanatda vurğulanır ki, "Günəşli" faciəsi ilə bağlı xəbərin ilk olaraq xarici mətbuat vasitələrində getməsi yaxşı hal deyil. Bu yolla ölkə vətəndaşı xəbərlər almağa yerli mətbuata deyil, daha çox transmilli media vasitələrinə, xarici mətbuata öyrəncəli olur. Günlərin birində həmin o transmilli media vasitələri Azərbaycanın milli maraqları ilə uyuşmayan məlumat yaya bilərlər. Bu da Azərbaycan kimi bir ölkəyə, sabitliyə təsir edər.

Hədəf bəllidir. Xəbəri milli KİV-lər yox, onların dəqiqləşmə üçün üz tutduqları mətbuat xidmətləri gecikdiriblər. Yeni problem deyil. İllərdir ki, xəbər verməli olan strukturlar milli KİV-lərin baş bəlasına çevrilib. Hədəf bəllidirsə, istiqamət də ora yönəlməlidir. Hədəfi yayındırmaq, faciədən faydalanıb hadisələri fərqli istiqamətə aparmaq, yalnız düşmən işidir.

Müşfiq Ələsgərli
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Prezident İlham Əliyev "FADA"-nın rəhbərini -

24 İyun 2017 18:14

Natavanla Dadonun nişanından FOTOlar

24 İyun 2017 18:12

Namaz qıldı, sonra məsciddən oğurluq etdi - VİDEO

24 İyun 2017 18:08

Prezident İlham Əliyev Xorvatiya və Sloveniya dövlət başçılarını təbrik edib

24 İyun 2017 18:08

İlham Əliyev xorvatiyalı həmkarını təbrik etdi

24 İyun 2017 18:05

Formula 1 fanatları Bakının gəzməli yerlərini öyrənirlər (FOTO)

24 İyun 2017 17:55

Evinizdəki zibilləri atmasanız nə baş verər? - FOTO

24 İyun 2017 17:53

Aparıcının qızının bu fotoları atasını əsəbiləşdirəcək

24 İyun 2017 17:52

Formula 1: Colion Palmerin idarə etdiyi bolidin yanma səbəbi müəyyənləşib

24 İyun 2017 17:52

Azərbaycanda daha bir həkim QALMAQALI: yeni doğmuş anaya səhv qan köçürdülər - ŞOK OLAY

24 İyun 2017 17:49

Azərbaycanda ayaqqabı istehsalı azalıb

24 İyun 2017 17:47

Qumbara satdığı üçün tutuldu -

24 İyun 2017 17:46

Xalq artisti Azərbaycanda heç kimin etmədiyini reallaşdıracaq

24 İyun 2017 17:43

Formula 1 yarışlarında sıralama turunda 4 pilot yarışı dayandırıb

24 İyun 2017 17:43

Dünya bu cütlüklərdən danışır - İlanla, ölü ilə evlənən... - VİDEO - FOTO

24 İyun 2017 17:37

Colyon Palmer Formula 1 yarışlarının sıralama turuna çıxa bilməyib

24 İyun 2017 17:36

Bakıda Formula 1 zamanı problem yaşanıb? - AÇIQLAMA

24 İyun 2017 17:32

Günün matçlarını yayımlayacaq kanallar

24 İyun 2017 17:27

NATO-nun sirr kimi saxlanan Rusiya PLANI ÜZƏ ÇIXDI

24 İyun 2017 17:23

Məşhur rusiyalı aktrisa Anastasiya Zadorojnaya Bakıda Formula 1 yarışlarını izləyir (VİDEO)

24 İyun 2017 17:22

Formula 1 üzrə Azərbaycan Qran Prisinin sonuncu sərbəst yürüşünə yekun vurulub

24 İyun 2017 17:22

Formula 1 pilotunun bolidi yanıb -

24 İyun 2017 17:21

Bakıda keçmiş sevgilisini amansızca öldürən şəxslər bağlı RƏSMİ MƏLUMAT

24 İyun 2017 17:19

Yasamalda evə basqın edərək qətl törədən şəxs tutulub

24 İyun 2017 17:17

Hindistanda qəzəblənmiş fil avtomobili aşırdı (VİDEO)

24 İyun 2017 17:15

Xanım sürücü evakuator maşınını aparmasın deyə soyundu - VİDEO

24 İyun 2017 17:12

Palata Formula 1-lə əlaqədar xüsusi monitorinq qrupu yaradıb

24 İyun 2017 17:12

Flavio Briatore: “Bakının uzun müddət Formula 1-də qalacağına ümid edirəm”

24 İyun 2017 17:12

Aslı və Muraddan gözlənilməz qərar

24 İyun 2017 17:12

Bütün içkiləri su ilə əvəz etsəniz, orqanizmdə nə baş verəcək?

24 İyun 2017 17:08

Formula 1-lə əlaqədar banklar gücləndirilmiş rejimdə çalışır

24 İyun 2017 17:08

Bakıda Formula 1 pilotlarının sıralama turu başladı (CANLI)

24 İyun 2017 17:08

Conni Depp Trampdan üzr istədi

24 İyun 2017 17:05

İspan futbolçu karyerasını bitirdi

24 İyun 2017 17:05

Hindistan bütün ölkələri geridə qoyacaq - PROQNOZ

24 İyun 2017 16:58

Berni Ekklstoun: “Bakıya heç vaxt gəlməyənlərə bura səfər etməyi məsləhət görürəm”

24 İyun 2017 16:57

Ağır döyüşlər: 10 ölü, 20 yaralı

24 İyun 2017 16:53

Azyaşlıların sırğalarını soydu

24 İyun 2017 16:52

Azərbaycanda elektrik avadanlıqlarının istehsalı isə 2,1 dəfə artıb

24 İyun 2017 16:52

"Qarabağ" ilk əcnəbini transfer etdi -

24 İyun 2017 16:49

Fil fevtivalı döyüş meydanına çevirdi – VİDEO

24 İyun 2017 16:48

Acunun toyu 3 gün, 3 gecə olacaq

24 İyun 2017 16:42

Xırdalanda borc pula görə tanışını bıçaqlayan şəxsin cəzası endirilib

24 İyun 2017 16:42

ABŞ və Çin arasında bu ölkəyə qarşı TARİXİ RAZILAŞMA

24 İyun 2017 16:38

Elçin Sanqu yeni serialla qayıdır

24 İyun 2017 16:32

Aktauda islam həmrəyliyi ilə bağlı tədbir keçirilib

24 İyun 2017 16:29

İranlı azarkeş: Azərbaycan Formula 1 yarışını yüksək səviyyədə təşkil edib

24 İyun 2017 16:29

Estetik cərrahiyyədə birinci ledi dəbi

24 İyun 2017 16:28

Avropa Liqasına erkən vida

24 İyun 2017 16:27

Dibalanı yoldan çıxarırlar - SON DURUM

24 İyun 2017 16:27