Dövlətçilik ənənələrimizdə lider fenomeni

20:08 11 Dekabr 2015
17 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+


Bakı, 11 dekabr, AZƏRTAC
Dekabrın 11-də Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyində “Azərbaycan dövlətçilik ənənələrində lider fenomeni – Şah İsmayıl Səfəvidən XXI əsrə” (Akademik Ramiz Mehdiyevin “Şah İsmayıl Səfəvi – döyüşçü və hökmdarın portreti” və “Şah İsmayıl Səfəvi: tarixi-diplomatik sənədlər toplusu” kitabları əsasında) mövzusunda elmi sessiya keçirilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, əvvəlcə tədbir iştirakçıları Ulu Öndərin mənalı ömür yolunu və zəngin siyasi fəaliyyətini əks etdirən sərgi ilə tanış olublar.
Ümummilli lider Heydər Əliyevin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Tədbirdə Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin direktoru, Milli Məclisin deputatı, akademik Rafael Hüseynov ulu öndər Heydər Əliyevin müasir Azərbaycan dövlətinin qurulmasında müstəsna xidmətlərindən söz açıb. Bildirilib ki, qüdrətli siyasi və dövlət xadimi Heydər Əliyev xalıqın ardıcıl çağırışları və iradəsi ilə böyük siyasətə Azərbaycanın yenidən bərpa olunan müstəqilliyinin o dövründə qayıtdı ki, XX əsrin əvvəllərində olduğu kimi həmin istiqlal yenə süquta uğraya bilərdi. Bu dahi rəhbərin siyasi zəkasının və sarsılmaz qətiyyətinin sayəsində ölkəmiz parçalanmaqdan, xaosdan, vətəndaş müharibəsindən qurtuldu, müasir Azərbaycan dövlətinin memarı olan bu misilsiz şəxsiyyət dövlətimizin iqtisadiyyatını dirçəltdi, ölkənin gələcək yüksəlişlərini təmin edəcək neft müqavilələrinin bağlanmasına nail oldu. Eyni zamanda, görkəmli dövlət xadimi Azərbaycanın balanslaşdırılmış xarici siyasətinin təməllərini qurdu, Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasını təmin etdi. Müasir, güclü, tərəqqi edən Azərbaycan dövləti Heydər Əliyevin ömrünün mənası, onun şah əsəridir. Ulu öndər Heydər Əliyev müasir Azərbaycan tarixinin elə nadir bir şəxsiyyəti idi ki, onun əsl möhtəşəmliyi bütün dolğunluğu ilə bəlkə də gələcək zamanlarda indikindən daha artıq duyulacaq.
Sonra R.Hüseynov “Akademik Ramiz Mehdiyevin müqayisəli-tarixi araşdırmalarında müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin nəzəri modelləri” mövzusunda məruzə ilə çıxış edib. O, elmi sessiyanın Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının rəhbəri, akademik Ramiz Mehdiyevin son illərdə bir-birinin ardınca nəşr edilən və tarixi mövzularda olsalar da, bilavasitə müasir ictimai-siyasi gerçəkliyimizlə səsləşən əsərlərinin işığında alimlərimizin geniş fikir mübadilələri üzərində qurulduğunu söyləyib.
Akademik Ramiz Mehdiyevin əsərlərinin başlıca məziyyətlərini geniş təhlil edən natiq xüsusi vurğulayıb ki, həmin araşdırmalar yalnız çoxdan açıq qalan suallara cavablar verməklə yekunlaşmır, həm də tədqiqatçıları yeni-yeni araşdırmalara dəvət edən mühüm ideyalar irəli sürür.
Akademik Ramiz Mehdiyevin elmi siqləti, siyasi dərinliyi ilə seçilən əsərlərinin digər vacib bir xüsusiyyətinin də onlardakı kompleks yanaşma, problemi bütün təfərrüatı ilə öyrənmək və öyrətmək olduğunu qeyd edən R.Hüseynov bu kitabların həm elmi auditoriya, həm də xalq üçün gərəkliliyini diqqətə çatdırıb.
Akademik Ramiz Mehdiyevin tarixi-müqayisəli təhlillərdən ibarət əsərlərini müasir Azərbaycan siyasəti və dövlətçiliyinin nəzəri modellərini özündə əks etdirən mötəbər mənbələr kimi qiymətləndirən R.Hüseynov bu tədqiqatlar silsiləsinin indiyədək elmimizdə aşkar duyulan boşluğu xeyli dərəcədə doldurduğunu vurğulayıb.
Məruzəçi akademik Ramiz Mehdiyevin Şah İsmayıl Xətai ilə bağlı tədqiqatlarının ayrı-ayrı məqamlarından söz açıb. Bildirilib ki, Şah İsmayılın fəaliyyətini tarixçilərimiz, filoloqlarımız, mənbəşünaslarımız, mətnşünaslarımız, folklorçularımız tədqiq edib, bu istiqamətdə çoxlu məqalə və kitablar yazılıb. Lakin akademik Ramiz Mehdiyevin Şah İsmayıl haqqındakı araşdırmaları onların hamısından seçilir. Çünki ilk dəfədir ki, Şah İsmayıl Səfəvinin bütün tərəfləri nəzərə alınaraq və bütün qabiliyyətləri, keyfiyyətləri bir meyar ətrafında cəmləşdirilərək tədqiqat süzgəcindən keçirilir. Akademik Ramiz Mehdiyev şair, sərkərdə, dövlət xadimi, ideoloq, diplomat, mesenat, elm və mədəniyyət təşkilatçısı olan Şah İsmayılın bütün bu xüsusiyyətlərinin bir nöqtədə qovuşaraq mərkəzləşmiş, güclü Azərbaycan dövləti qurmağa yönəldiyini sübut edir. Bir filosof, dövlətşünas və siyasətşünasın sərrast dəyərləndirmələri nəticəsində biz Şah İsmayılı da, onun apardığı siyasəti də, qurmuş olduğu dövləti də indiyədək yazılan bütün əsərlərdən fərqli olan aydın, inandırıcı bir şəkildə görüb dərk edirik.
Bütün bu qəbil təhlilləri ilə akademik Ramiz Mehdiyev həm də onu öyrədir ki, tarixə və tarixi şəxsiyyətlərə, onların irsinə belə münasibət bəsləyin. Tarixə və tarixi simalara yalnız keçmişdə qalan köhnəlmiş miras kimi deyil, həm də bu gün fayda verə biləcək, işlək modellər kimi diqqət yetirin.
Qeyd edilib ki, akademik Ramiz Mehdiyevin Şah İsmayıl Xətainin aparmış olduğu dil siyasətinə də araşdırmalarında ayrıcı bir mövzu istiqaməti kimi yer ayırması təsadüfi deyil. Gənc yaşlarından Azərbaycanın rəhbərliyində təmsil olunan Ramiz Mehdiyev dilin bir xalqın özünüdərki və mənəvi tərəqqisində nə qədər əhəmiyyətli amil olduğuna yaxşı bələddir. Bu məsələni dövlətçiliyin sütunlarından hesab edən akademik Ramiz Mehdiyev Şah İsmayılın hələ XVI əsrdə Azərbaycan dilinin dövlət həyatında yerini möhkəmləndirməsinə, dilimizin beynəlxalq nüfuzunun artmasına köklənən çalışmalarından yazaraq baxışları həm də müasir Azərbaycana tərəf çevirir. Oxucusunu ümummilli lider Heydər Əliyevin bu sahədə apardığı irimiqyaslı işlər, Ulu Öndərin siyasi xəttinin layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyevin ana dili ilə əlaqədar gerçəkləşdirdiyi layihələr ətrafında düşünməyə sövq edir.
Akademik Ramiz Mehdiyev bu araşdırmalarında elmimizə yeni anlayışlar, təzə terminlər gətirir. “Şah İsmayılın siyasi irsi” tərzində bir ifadə ilk dəfə elmi dövriyyəyə Ramiz Mehdiyevin qələmi ilə daxil olur. Yeri düşdükcə çox incə, mətləbləri dəqiqliklə açan təhlilləri ilə müəllif əyani şəkildə isbat edir ki, söhbət Şah İsmayıl kimi nadir tarixi simalardan gedərkən yeri düşəndə onun bir məktubu da, imzaladığı fərman da, hətta hansısa şeir də çox önəmli siyasi irs nümunəsi kimi qavranıla və təhlil müstəvisinə çıxarıla bilər. Çoxistiqamətli təhlilləri nəticəsində akademik Ramiz Mehdiyev Şah İsmayılın dövlətçilik siyasətinin başlıca açar elementini də müəyyən edir: “Ədalət prinsipi”. Həmin prinsipin, həmin nəzəri modelin müasir Azərbaycan dövlətçiliyində reallaşmasını isə akademik Ramiz Mehdiyev son illərdə siyasətşünaslıq elmimizi zənginləşdirən bir çox dəyərli əsərlərində tutarlı dəlillərlə şərh edib. Akademikin bu və bu qəbildən olan əsərlərinn özləri də əslində bir model, örnək rolunu oynayır, bundan sonra alimlərimizi bu biçimdə, belə sağlam enerji ilə yüklənmiş əsərlər yaratmağa səfərbər edir.
Elmi sessiyada muzeyin əməkdaşlarının “Müstəqillik dövrü Azərbaycan tarixi və Şah İsmayıl Səfəvi”, “Akademik Ramiz Mehdiyevin tədqiqatları fonunda Şah İsmayıl Xətainin avtoqraf epitetləri”, “Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətinin inkişafında Şah İsmayılın rolu”, “Şah İsmayıl Xətai Səfəvi - Azərbaycan imperiyasının lideri kimi” mövzularda məruzələri dinlənilib.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Gömrükdə əl arabasının borularından 129 qram qızıl tapıldı

29 Aprel 2017 13:36

Azərbaycanda qadın müəllim zorla qaçırıldı - Məktəbdən qayıdırmış...

29 Aprel 2017 13:32

Bakıda motosiklet sürücüsü polisə tabe olmadı: əlbəyaxa oldular - VİDEO

29 Aprel 2017 13:32

Tanınmış prodüser dünyasını dəyişdi

29 Aprel 2017 13:27

Azərbaycanlı şairə oğlu ilə Qubada istrahətdə - FOTO

29 Aprel 2017 13:22

Rusiya Bəşər Əsəddən imtina etdi - Kreml "Ağ ev"lə razılığa gəldi

29 Aprel 2017 13:22

Ramil Şeydayevin "Jilina"da növbəti qolu - VİDEO

29 Aprel 2017 13:17

"Sevgilim deyil, anamdır" - Pərt oldu - VİDEO - FOTO

29 Aprel 2017 13:12

“Şimali Koreyaya hücuma hazırıq” – ABŞ Çinə mesaj verdi, qarşıdurma başlandı

29 Aprel 2017 13:08

Torpağa yumurta əkin, möcüzəyə inanmayacaqsınız...

29 Aprel 2017 13:08

Elçin Quliyev və Aydın Əliyev Hava Limanını yoxladılar

29 Aprel 2017 13:05

Məhəbbət dördbucağı: Bir-birini sevən qızlar tutuldular - FOTO

29 Aprel 2017 13:05

Türkiyə Hərbi Hava qüvvələri İraq və Suriyanın şimalında 89 terrorçunu məhv edib

29 Aprel 2017 13:02

Bakıda polis kompleks tədbirlərə başladı

29 Aprel 2017 12:58

Nardaranda polisin növbəti əməliyyatı: silah-sursat aşkar edildi

29 Aprel 2017 12:57

Həftəsonunun maraqlı matçlarını yayımlayacaq kanallar

29 Aprel 2017 12:57

Azərbaycan taekvondoçusu Afinada qızıl medal qazanıb

29 Aprel 2017 12:57

Fanatı müğənnini bu sözləri ilə ağlatdı

29 Aprel 2017 12:56

Son 7 ildə məzunların sayı 11% azalıb

29 Aprel 2017 12:53

Aktyor həbs olundu, serialın çəkilişləri dayandı - FOTO

29 Aprel 2017 12:52

İstirahət gününün HAVAsı

29 Aprel 2017 12:52

"Kimin artıq arvadı varsa, qardaşına versin" - Mingəçevir axundu - VİDEO

29 Aprel 2017 12:52

İstirahət gününün hava proqnozu

29 Aprel 2017 12:50

Mərkəzi Bankın qısamüddətli notları qeydiyyata alınıb

29 Aprel 2017 12:50

Nazir müavini: Sahibkarlar ətraf mühitə vurulan ziyana görə təzminat ödəmək istəmir

29 Aprel 2017 12:50

Bazar günü hava necə olacaq? - PROQNOZ

29 Aprel 2017 12:49

Azərbaycana idxal bu il 490 mln. dollar azalıb

29 Aprel 2017 12:47

İstirahət gününün hava proqnozu açıqlandı

29 Aprel 2017 12:47

Bakı polisi bir günə bunları etdi - QORXUNC STATİSTİKA

29 Aprel 2017 12:44

ABŞ-ın MƏXFİ SURİYA PLANI: ölkə parçalanır, Türkiyə və Rusiya... - XƏRİTƏ

29 Aprel 2017 12:43

Şimşək çaxacaq, yağış yağacaq - PROQNOZ

29 Aprel 2017 12:43

Bakıda avtomatlı şəxs saxlanıldı

29 Aprel 2017 12:42

Bazar gününə olan hava proqnozu açıqlanıb

29 Aprel 2017 12:42

Azərbaycanın etiraz notası: "Ukrayna Azərbaycana əngəl törədir"

29 Aprel 2017 12:42

Dünyanın ən soyuq kəndinə səyahət

29 Aprel 2017 12:42

Bakıda xüsusi təhlükəsizlik tədbirləri keçirilib, 11 nəfər tutulub, axtarışda olan 30 nəfərin yeri müəyyənləşdirilib

29 Aprel 2017 12:37

Ağsu çayında kişi meyiti tapıldı

29 Aprel 2017 12:37

Müşavir: Bakı Şopinq Festivalı Bakını tanınmış ticarət məkanı kimi məşhurlaşdıra bilər

29 Aprel 2017 12:35

Nardaranda silah-sursat tapılıb

29 Aprel 2017 12:35

“McAfee” antivirusunun yaradıcısı dünyanın ən təhlükəsiz smartfonunu təqdim edəcək

29 Aprel 2017 12:35

Myanmada avtobus dərəyə aşıb - 19 ölü

29 Aprel 2017 12:34

DSX və Gömrük Komitəsinin rəhbərləri Hava Limanında İslam Oyunları ilə bağlı yoxlama apardı

29 Aprel 2017 12:34

Keçmiş məhkum avtomatla saxlanılıb

29 Aprel 2017 12:34

Bakıda istirahət mərkəzinin qarşısında 49 yaşlı kişini maşın vurub öldürdü

29 Aprel 2017 12:34

BŞBPİ: Müxtəlif cinayətlər törədən 11 nəfər tutulub

29 Aprel 2017 12:34

Avtobus dərəyə aşdı: 19 ölü - Myanmada

29 Aprel 2017 12:32

Rövşən Lənkəranskinin məzarı başında tikinti gedir - FOTO

29 Aprel 2017 12:32

Gecələri gec yatanlara həkimlərdən XƏBƏRDARLIQ!

29 Aprel 2017 12:31

Keçmiş məmur: "MTN-də İlqar Əliyev mənə oğlumun maşınından silah, narkotik çıxa biləcəyini dedi"

29 Aprel 2017 12:27

Ana kədərinin nə olduğunu bilirsiniz? - FOTO

29 Aprel 2017 12:27