Azərbaycanın "Çin səddi" - Beşbarmaq qalası... - REPORTAJ

Azərbaycanın "Çin səddi" - Beşbarmaq qalası... - REPORTAJ
17:19 12 Dekabr 2015
42 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Goranboyda sürücüdən beşbarmaq və bıçaq götürülüb (16 Fevral 2017 12:57)

Qədim zamanlardan bu günümüzə qədər gəlib çıxan Beşbarmaq qalası Bakı-Siyəzən avtomobil yolunun 95-ci kilometrliyində yerləşir. 1636-cı ildə Beşbarmaq dağında olan alman səyyahı Adam Oleari öz yazılarında qədim tikili haqqında məlumat verib. O, qalanın hər birinin uzunluğu 42 funt olan yonulmuş daşlardan inşa olunduğunu qeyd edib.

 

 

APA TV-nin şimal bürosunun xəbərinə görə, qala ətrafında ən qədim müdafiə istehkamlarından biri - Beşbarmaq paralel müdafiə səddi mövcuddur. Alban tarixçisi Musa Kalankatlının məlumatlarından aydın olur ki, V əsrin ortalarında Sasanilər əleyhinə başlanan üsyan zamanı yerli əhali qalanın paralel divarları arasında gizlənib.

 

1683-cü ildə Beşbarmaq dağında olan alman səyyahı Kempfer yazır: “Bu dağ Qafqaz sıra dağlarının dənizə doğru çıxıntısı olub, bir tərəfi həddindən artıq yüksəklik, digər tərəfi isə dənizə çox yaxındır”. Müharibə zamanı bu divarlar arasında bir şəhərin əhalisini yerləşdirmək və düşməndən qorumaq mümkün olub.

 

Gördüyünüz bu tarixi abidə əslində vulkanik mənşəli coğrafi obyektdir. Bu obyektin yerləşdiyi coğrafi mövqe əhəmiyyətli idi. Şimaldan gələn yollara nəzarət etmək üçün Sasanilər dövründə IV əsrin sonlarında həm burda qala tikilmiş, həm də Beşbarmaqdan Xəzər dənizinə qədər ərazidə sədd inşa edilmişdi. Ümumiyyətlə Sasanilər dövründə 3 belə müdafiə səddi inşa olunmuşdu ki, biri Beşbarmaq səddi, biri Gilgilçay səddi, biri isə Dərbənd səddidir. Bu sədlərdən ən qədimi Beşbarmaq səddi hesab olunur. Digər iki sədd V əsrin sonlarında I Qubadın dövründə inşa edilsə də, bu səddin tarixi IV əsrin sonu - V əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. Qalanın bəzi hissələri indi də qalmaqdadır, qalan hissəsi isə tarixi dövrlər ərzində dağıntıya məruz qalıb. Əhali arasında daha çox ziyarətgah kimi tanınsa da, Siyəzən rayonu ərazisində yerləşən iki dünya əhəmiyyətli tarixi abidədən biridir.

 

Abidənin və  bu ətrafda yerləşən  qala qalıqlarının öyrənilməsi məqsədilə 1925-ci ildə bura xüsusi ekspedisiya göndərilib. 1980-1985-ci illərdə AMEA-nın Tarix İnstitutunun Gilgilçay arxeoloji dəstəsi abidədə tədqiqat işləri aparıb. Bu zaman Beşbarmaq dağının ətəyindən başlayaraq dənizin sahilinədək davam edən paralel divarların qalıqları tapılıb.

 

Bizin hal-hazırda dayandığımız yerdə, Siyəzən rayonundan 15 km aralıda Beşbarmaq paralel müdafiə səddi, Beşbarmaq qalası və ziyarətgah yerləşir. Bu gün bura ziyarətgah kimi də istifadə olunur. Nəinki yerli turistlər, xaricdən gələnlər də qalanın tikintisi barədə ətraflı məlumat almaq istəyirlər. Beşbarmaq paralel müdafiə səddi ən qədim müdafiə sədlərindən biridir.

 

Tarixçi Musa Kalankatlı yazır: “V əsrin ortalarında Albaniyada üsyan nəticəsində qala tutulur və müdafiə səddi darmadağın edilir”. Beləliklə, 452-ci ildə Sasanilər əleyhinə başlayan üsyan zamanı Beşbarmaq müdafiə divarları dağıdılır. Bundan sonra Sasanilər hun hücumlarının qarşısını almaq məqsədilə buradan 23 km şimalda yeni müdafiə divarları - Gilgilçay müdafiə istehkamını tikdirirlər.

 

Qeyd edək ki, bu abidə dünya əhəmiyyətli tarixi abidədir və dövlət tərəfindən qorunur.

 

 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

İTV-nin baş direktoru sabah seçiləcək

24 Aprel 2017 17:39

Konqresmenlər ermənilər üçün Trampa MÜRACİƏT ETDİ

24 Aprel 2017 17:38

Dünyanın ən məşhur ateist alimləri

24 Aprel 2017 17:38

Ermənilərdən Azərbaycana qarşı TƏXRİBAT

24 Aprel 2017 17:37

Səudiyyə Ərəbistanının energetika naziri Bakıya gəlir

24 Aprel 2017 17:37

"Bakı İslamiadanın boks yarışlarına hazırdır" - FOTO

24 Aprel 2017 17:37

Daşınan elektronika ailə münaqişəsinin qarşısını alacaq

24 Aprel 2017 17:35

27 şəhid əsgərin məzarı açılacaq - FOTO

24 Aprel 2017 17:33

Dağıstanda məktəbdə qumbara partladı: şagirdlərdən biri ölüb, on biri yaralanıb

24 Aprel 2017 17:29

Dubayda keçirilən sərgidə erməni təxribatının qarşısı alındı

24 Aprel 2017 17:28

ABŞ-ın hərbi bazası yaxınlığında PARTLAYIŞ

24 Aprel 2017 17:27

Rusiyada məktəbdə partlayış - Ölən və yaralılar var

24 Aprel 2017 17:27

Aprelin 25-nə manatın məzənnəsi

24 Aprel 2017 17:27

Manatın sabaha olan MƏZƏNNƏSİ

24 Aprel 2017 17:23

Manatın məzənnəsi

24 Aprel 2017 17:22

70 yaşlı xəstədən cərrahiyə əməliyyat zamanı SMARTFON ŞOU

24 Aprel 2017 17:18

Bu il azərbaycanlı müğənnilərin toy qiyməti

24 Aprel 2017 17:15

İranda ölüm cəzası LƏĞV OLUNDU

24 Aprel 2017 17:12

"Bakı Kristal Zalı"nda İslam Həmrəyliyi Oyunlarına hazırlıq işləri tamamlanmaq üzrədir - FOTO

24 Aprel 2017 17:12

Azərbaycanda səhv Hepatit C diaqnozu qoyan klinikalar

24 Aprel 2017 17:08

İranda ölüm cəzası ləğv olundu

24 Aprel 2017 17:06

Mərhum polkovnikin həyat yoldaşından ürəkdağlayan məktub: "Oğlum ölüm ayağındadır" - FOTO

24 Aprel 2017 17:05

Azərbaycanlı müğənni: "Ərimdən xəbərsiz abort etdirdim"

24 Aprel 2017 17:05

Türkiyədə 13 min il əvvələ aid tapıntı: ÜZƏRİNDƏ İNANILMAZ MƏTN VAR - FOTOLAR

24 Aprel 2017 17:03

DİQQƏT: "Facebook"da qohumlarınızı dostluqdan silin

24 Aprel 2017 16:59

"Bu adı yadda saxlayın" - Messi - FOTO

24 Aprel 2017 16:57

Fahişəliyə və qumara görə AĞIR CƏRİMƏLƏR gəlir

24 Aprel 2017 16:54

Güclü külək səbəbindən 200-dən çox neftçi təxliyə olundu

24 Aprel 2017 16:53

İslamiadada qadın idmançılarımız hicab geyinəcəklər?

24 Aprel 2017 16:52

Qulluq mövqeyindən istifadə edənlərə qarşı cəzalar sərtləşir

24 Aprel 2017 16:49

Türkan Şoray pərəstişkarlarına ÜZÜCÜ XƏBƏR

24 Aprel 2017 16:48

Shamkir Chess 2017-də IV tur: Məmmədyarov Rəcəbova qarşı - FOTO

24 Aprel 2017 16:47

Azyaşlı qız eşşək sayəsində danışmağa başladı

24 Aprel 2017 16:47

Dinlər heyvanlara toy edilməsinə necə baxır? - ilahiyyatçı ŞƏRH EDİR

24 Aprel 2017 16:39

​"iPhone 8" belə olacaq

24 Aprel 2017 16:39

Moskva geri çəkildi: “Suriyada kimyəvi silah...”

24 Aprel 2017 16:38

Pasiyent yardıma çağırdığı həkimləri girov götürdü

24 Aprel 2017 16:38

Dubayda nağıl təki villalar tikilib - VİDEO - FOTO

24 Aprel 2017 16:37

“Ağıllı” eynək insanların görmə ilə bağlı problemlərini aradan qaldıracaq

24 Aprel 2017 16:35

“Əsir düşərgəsi” oxucularının nəzərinə - kitab artıq satışdadır

24 Aprel 2017 16:34

Namaz qılan "MƏŞHURLAR" - FOTO

24 Aprel 2017 16:32

Elmi məktəb yaradan alim

24 Aprel 2017 16:28

Kredit almaq istəyənlərə XOŞ XƏBƏR

24 Aprel 2017 16:25

"Məmurlar efirdə gözəl qız görən kimi deyir ki, gətirin bağ evimə"

24 Aprel 2017 16:22

Xəstəliklərin 66 faizini bu qidalar müalicə edir

24 Aprel 2017 16:18

Türk kinosunun əfsanəsi ilə bağlı çox üzücü xəbər

24 Aprel 2017 16:14

Taksim meydanı bağlanacaq

24 Aprel 2017 16:12

Venesuela qaynayır: müxalifət ağ geyindi - FOTO

24 Aprel 2017 16:12

Belə insanlıq olmaz olsun!

24 Aprel 2017 16:11

Bakıda güclü yanğın: 3 polis əməkdaşı xəstəxanalıq oldu

24 Aprel 2017 16:09