Azərbaycanın "Çin səddi" - Beşbarmaq qalası... - REPORTAJ

Azərbaycanın "Çin səddi" - Beşbarmaq qalası... - REPORTAJ
17:19 12 Dekabr 2015
42 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Qədim zamanlardan bu günümüzə qədər gəlib çıxan Beşbarmaq qalası Bakı-Siyəzən avtomobil yolunun 95-ci kilometrliyində yerləşir. 1636-cı ildə Beşbarmaq dağında olan alman səyyahı Adam Oleari öz yazılarında qədim tikili haqqında məlumat verib. O, qalanın hər birinin uzunluğu 42 funt olan yonulmuş daşlardan inşa olunduğunu qeyd edib.

 

 

APA TV-nin şimal bürosunun xəbərinə görə, qala ətrafında ən qədim müdafiə istehkamlarından biri - Beşbarmaq paralel müdafiə səddi mövcuddur. Alban tarixçisi Musa Kalankatlının məlumatlarından aydın olur ki, V əsrin ortalarında Sasanilər əleyhinə başlanan üsyan zamanı yerli əhali qalanın paralel divarları arasında gizlənib.

 

1683-cü ildə Beşbarmaq dağında olan alman səyyahı Kempfer yazır: “Bu dağ Qafqaz sıra dağlarının dənizə doğru çıxıntısı olub, bir tərəfi həddindən artıq yüksəklik, digər tərəfi isə dənizə çox yaxındır”. Müharibə zamanı bu divarlar arasında bir şəhərin əhalisini yerləşdirmək və düşməndən qorumaq mümkün olub.

 

Gördüyünüz bu tarixi abidə əslində vulkanik mənşəli coğrafi obyektdir. Bu obyektin yerləşdiyi coğrafi mövqe əhəmiyyətli idi. Şimaldan gələn yollara nəzarət etmək üçün Sasanilər dövründə IV əsrin sonlarında həm burda qala tikilmiş, həm də Beşbarmaqdan Xəzər dənizinə qədər ərazidə sədd inşa edilmişdi. Ümumiyyətlə Sasanilər dövründə 3 belə müdafiə səddi inşa olunmuşdu ki, biri Beşbarmaq səddi, biri Gilgilçay səddi, biri isə Dərbənd səddidir. Bu sədlərdən ən qədimi Beşbarmaq səddi hesab olunur. Digər iki sədd V əsrin sonlarında I Qubadın dövründə inşa edilsə də, bu səddin tarixi IV əsrin sonu - V əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. Qalanın bəzi hissələri indi də qalmaqdadır, qalan hissəsi isə tarixi dövrlər ərzində dağıntıya məruz qalıb. Əhali arasında daha çox ziyarətgah kimi tanınsa da, Siyəzən rayonu ərazisində yerləşən iki dünya əhəmiyyətli tarixi abidədən biridir.

 

Abidənin və  bu ətrafda yerləşən  qala qalıqlarının öyrənilməsi məqsədilə 1925-ci ildə bura xüsusi ekspedisiya göndərilib. 1980-1985-ci illərdə AMEA-nın Tarix İnstitutunun Gilgilçay arxeoloji dəstəsi abidədə tədqiqat işləri aparıb. Bu zaman Beşbarmaq dağının ətəyindən başlayaraq dənizin sahilinədək davam edən paralel divarların qalıqları tapılıb.

 

Bizin hal-hazırda dayandığımız yerdə, Siyəzən rayonundan 15 km aralıda Beşbarmaq paralel müdafiə səddi, Beşbarmaq qalası və ziyarətgah yerləşir. Bu gün bura ziyarətgah kimi də istifadə olunur. Nəinki yerli turistlər, xaricdən gələnlər də qalanın tikintisi barədə ətraflı məlumat almaq istəyirlər. Beşbarmaq paralel müdafiə səddi ən qədim müdafiə sədlərindən biridir.

 

Tarixçi Musa Kalankatlı yazır: “V əsrin ortalarında Albaniyada üsyan nəticəsində qala tutulur və müdafiə səddi darmadağın edilir”. Beləliklə, 452-ci ildə Sasanilər əleyhinə başlayan üsyan zamanı Beşbarmaq müdafiə divarları dağıdılır. Bundan sonra Sasanilər hun hücumlarının qarşısını almaq məqsədilə buradan 23 km şimalda yeni müdafiə divarları - Gilgilçay müdafiə istehkamını tikdirirlər.

 

Qeyd edək ki, bu abidə dünya əhəmiyyətli tarixi abidədir və dövlət tərəfindən qorunur.

 

 

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Yeni sistem kinoteatrda tamaşaçıların üz ifadələrini izləyəcək

26 İyul 2017 16:35

Neymara hökm oxundu

26 İyul 2017 16:34

Bəşəriyyətin sonu gəlir

26 İyul 2017 16:33

"Boşanandan sonra nə istəyir, eləsin"

26 İyul 2017 16:32

Türkiyə və Azərbaycanın Ermənistanla bağlı dünyanı qorxuya salan PLANI

26 İyul 2017 16:28

Azərbaycanda uşaq ölümü daha çox bu rayonda baş verir

26 İyul 2017 16:27

Məşhur məşqçi: "Qalatasaray"la anlaşdım"

26 İyul 2017 16:27

Şahmatçı Şəhriyarın toyu oldu - FOTO

26 İyul 2017 16:24

Bir bakal araq içən taksi sürücüsü danışdı

26 İyul 2017 16:24

Azərbaycanlı qarabala sosial şəbəkələri "partlatdı" - VİDEO

26 İyul 2017 16:22

Xızı sakini 2000 manat cərimələndi

26 İyul 2017 16:22

Mədəniyyət və turizm naziri Şəki şəhərində vətəndaşları qəbul edəcək

26 İyul 2017 16:22

Şərq - incə işdir: sultanın hərəmxanasına can atan qızlar

26 İyul 2017 16:18

Rusiyada kütləvi zəhərlənmə - Makarondan

26 İyul 2017 16:17

Okinava sahillərində 5,6 bal gücündə ZƏLZƏLƏ

26 İyul 2017 16:17

Son illərdə daimi yaşamaq üçün Azərbaycana gələn və gedənlərin sayı məlum olub

26 İyul 2017 16:17

Qəza törədən qız maşınını yandırmaq istədi - VİDEO

26 İyul 2017 16:17

Qarın yağlarına son!

26 İyul 2017 16:16

Zaur və Günay Gürcüstanda dincəlir - FOTOlar

26 İyul 2017 16:12

Yunanıstanda Rusiya vətəndaşı 4 mlrd. dolların bitkoin vasitəsilə "yuyulmasına" görə saxlanılıb

26 İyul 2017 16:07

"İstəyərdik ki, Naxçıvana gələnlər mədəniyyət ocaqlarının imkanlarından da faydalansınlar"

26 İyul 2017 16:05

"Bank Standard"ın keçmiş rəhbəri beynəlxalq axtarışa verildi

26 İyul 2017 16:05

Maksim Medvedyev: ""Şerif" daha usta komandadır"

26 İyul 2017 16:05

"Çakır" azərbaycanlı müğənninin mahnısını paylaşdı

26 İyul 2017 16:04

Emin Ağalarov dünya şöhrətli qrupu Bakıya gətirdi - FOTO/VİDEO

26 İyul 2017 16:03

Buddist məbədini sel apardı, 90 min nəfər evsiz qaldı - VİDEO

26 İyul 2017 16:03

Zamiqin "Kaman"ı tənqid edənlərə cavabı

26 İyul 2017 16:00

İnterpol "Bank Standard”ın keçmiş rəhbərini axtarır

26 İyul 2017 15:59

PKK terrorçuları toplu halda təslim olmağa başladı

26 İyul 2017 15:58

Azərbaycanlı qız Türkiyədə bankdan 6 milyon çəkdi - İDDİA: CİNAYƏTKAR DƏSTƏ TUTULDU - FOTO

26 İyul 2017 15:57

Maşının qapısı açıldı: 4 yaşlı uşaq yıxıldı - VİDEO

26 İyul 2017 15:52

Varlıların əməl etdiyi 9 qayda... Kasıblar belə etmirlər

26 İyul 2017 15:48

Oğluna 4 gün toy edən şəmkirli iş adamının villası - VİDEO

26 İyul 2017 15:47

"Moody's": Azərbaycan bank sektorunun depozit bazası qeyri-sabitdir

26 İyul 2017 15:47

Saatlıda qəbiristanlığı parka çevirdilər - VİDEO - FOTO

26 İyul 2017 15:47

Pentaqonun məxfi qrifli hesabatı üzə çıxdı - Gələn il gözlənilən QORXULU TOQQUŞMA

26 İyul 2017 15:43

Ukrayna klubu Azərbaycan milli komandasının futbolçusunu UEFA-ya sifariş edib

26 İyul 2017 15:42

Ağlasığmaz yol qəzası - VİDEO

26 İyul 2017 15:38

"Sheriff"in hücumçusu: "Yəqin cavab matçında da bu taktika ilə oynayarıq"

26 İyul 2017 15:32

MKİ başçısı ABŞ üçün əsas təhlükələri açıqlayıb

26 İyul 2017 15:27

Yetim Eyvazın müğənni oğlu atasının yas mərasimində iştirak etmədi - AÇIQLAMA

26 İyul 2017 15:27

Həvəskar xanım velosipedçilərin yürüşü keçirilib - FOTOLAR

26 İyul 2017 15:27

"İlham Əliyev hər bir azərbaycanlının Prezidenti olduğunu bir daha təsdiq etdi"

26 İyul 2017 15:26

Neymar və "Barselona"nın sabiq prezidentinə şad xəbər

26 İyul 2017 15:22

Cənubi Koreya Azərbaycana ixrac etdiyi dərman preparatlarının sayını artırmaq istəyir

26 İyul 2017 15:22

Prezidentin çəkdiyi rəsm əsəri satışa çıxarıldı

26 İyul 2017 15:18

Ukrayna rusiyalı jurnalisti ölkədən qovdu

26 İyul 2017 15:17

Yapışan saqqızı bu üsulla təmizləyin

26 İyul 2017 15:14

Rianna Paris premyerasına dekoltedə yollandı - FOTO

26 İyul 2017 15:12

Rusiya Ərdoğanı təkzib etdi: “S-400” üçün imzalar atılmadı

26 İyul 2017 15:08