Azərbaycanın "Çin səddi" - Beşbarmaq qalası... - REPORTAJ

Azərbaycanın "Çin səddi" - Beşbarmaq qalası... - REPORTAJ
17:19 12 Dekabr 2015
42 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycana Dubaydan "beşbarmaq" gətirilməsinin qarşısı alınıb (23 Fevral 2017 10:52)
Goranboyda sürücüdən beşbarmaq və bıçaq götürülüb (16 Fevral 2017 12:57)

Qədim zamanlardan bu günümüzə qədər gəlib çıxan Beşbarmaq qalası Bakı-Siyəzən avtomobil yolunun 95-ci kilometrliyində yerləşir. 1636-cı ildə Beşbarmaq dağında olan alman səyyahı Adam Oleari öz yazılarında qədim tikili haqqında məlumat verib. O, qalanın hər birinin uzunluğu 42 funt olan yonulmuş daşlardan inşa olunduğunu qeyd edib.

 

 

APA TV-nin şimal bürosunun xəbərinə görə, qala ətrafında ən qədim müdafiə istehkamlarından biri - Beşbarmaq paralel müdafiə səddi mövcuddur. Alban tarixçisi Musa Kalankatlının məlumatlarından aydın olur ki, V əsrin ortalarında Sasanilər əleyhinə başlanan üsyan zamanı yerli əhali qalanın paralel divarları arasında gizlənib.

 

1683-cü ildə Beşbarmaq dağında olan alman səyyahı Kempfer yazır: “Bu dağ Qafqaz sıra dağlarının dənizə doğru çıxıntısı olub, bir tərəfi həddindən artıq yüksəklik, digər tərəfi isə dənizə çox yaxındır”. Müharibə zamanı bu divarlar arasında bir şəhərin əhalisini yerləşdirmək və düşməndən qorumaq mümkün olub.

 

Gördüyünüz bu tarixi abidə əslində vulkanik mənşəli coğrafi obyektdir. Bu obyektin yerləşdiyi coğrafi mövqe əhəmiyyətli idi. Şimaldan gələn yollara nəzarət etmək üçün Sasanilər dövründə IV əsrin sonlarında həm burda qala tikilmiş, həm də Beşbarmaqdan Xəzər dənizinə qədər ərazidə sədd inşa edilmişdi. Ümumiyyətlə Sasanilər dövründə 3 belə müdafiə səddi inşa olunmuşdu ki, biri Beşbarmaq səddi, biri Gilgilçay səddi, biri isə Dərbənd səddidir. Bu sədlərdən ən qədimi Beşbarmaq səddi hesab olunur. Digər iki sədd V əsrin sonlarında I Qubadın dövründə inşa edilsə də, bu səddin tarixi IV əsrin sonu - V əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. Qalanın bəzi hissələri indi də qalmaqdadır, qalan hissəsi isə tarixi dövrlər ərzində dağıntıya məruz qalıb. Əhali arasında daha çox ziyarətgah kimi tanınsa da, Siyəzən rayonu ərazisində yerləşən iki dünya əhəmiyyətli tarixi abidədən biridir.

 

Abidənin və  bu ətrafda yerləşən  qala qalıqlarının öyrənilməsi məqsədilə 1925-ci ildə bura xüsusi ekspedisiya göndərilib. 1980-1985-ci illərdə AMEA-nın Tarix İnstitutunun Gilgilçay arxeoloji dəstəsi abidədə tədqiqat işləri aparıb. Bu zaman Beşbarmaq dağının ətəyindən başlayaraq dənizin sahilinədək davam edən paralel divarların qalıqları tapılıb.

 

Bizin hal-hazırda dayandığımız yerdə, Siyəzən rayonundan 15 km aralıda Beşbarmaq paralel müdafiə səddi, Beşbarmaq qalası və ziyarətgah yerləşir. Bu gün bura ziyarətgah kimi də istifadə olunur. Nəinki yerli turistlər, xaricdən gələnlər də qalanın tikintisi barədə ətraflı məlumat almaq istəyirlər. Beşbarmaq paralel müdafiə səddi ən qədim müdafiə sədlərindən biridir.

 

Tarixçi Musa Kalankatlı yazır: “V əsrin ortalarında Albaniyada üsyan nəticəsində qala tutulur və müdafiə səddi darmadağın edilir”. Beləliklə, 452-ci ildə Sasanilər əleyhinə başlayan üsyan zamanı Beşbarmaq müdafiə divarları dağıdılır. Bundan sonra Sasanilər hun hücumlarının qarşısını almaq məqsədilə buradan 23 km şimalda yeni müdafiə divarları - Gilgilçay müdafiə istehkamını tikdirirlər.

 

Qeyd edək ki, bu abidə dünya əhəmiyyətli tarixi abidədir və dövlət tərəfindən qorunur.

 

 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Üzünüzdə təbəssüm yaradacaq FOTOLAR

26 May 2017 23:17

2017-ci ilin ən qənaətcil avtomobilləri - FOTO

26 May 2017 23:12

Bakı sakinləri Ramazan ayında toy edirmi?

26 May 2017 23:08

Sizdə ZOB XƏSTƏLİYİ inkişaf edə bilərmi?

26 May 2017 23:05

Gecə növbəsində işləyən kişilərə BƏD XƏBƏR

26 May 2017 23:05

Nazir müavini:

26 May 2017 22:58

"Səhvlərimdən nəticə çıxardım"

26 May 2017 22:57

Argentina millisində yeni baş məşqçi

26 May 2017 22:48

Düyü ilə dolu qaynayan qazan 21 yaşlı qızın üstünə aşıb

26 May 2017 22:47

Salatlara bitki yağı əlavə edin ki...

26 May 2017 22:47

Tramp İslam dünyasını Ramazan ayının gəlişi münasibətilə təbrik edib

26 May 2017 22:46

İraq ordusu dinc sakinləri Mosulun tarixi mərkəzini tərk etməyə çağırıb

26 May 2017 22:43

86 yaşlı kişi intihar edib

26 May 2017 22:42

Daha bir məşhur türk serialı reytinq qurbanı oldu - VİDEO

26 May 2017 22:37

55 kiloqram arıqlayıb fenomen oldu - FOTO

26 May 2017 22:32

İlandan hazırlanan alkoqollu içkilər - FOTO

26 May 2017 22:32

Biləsuvarda iki piyadanı avtomobil vurub

26 May 2017 22:27

Argentina millisinin yeni baş məşqçisinin adı açıqlandı

26 May 2017 22:25

Neftimiz ucuzlaşıb

26 May 2017 22:22

2017-nin manikür dəbi - FOTO

26 May 2017 22:17

Neftimiz ucuzlaşıb

26 May 2017 22:15

Argentina millisinin baş məşqçisi bəlli olub

26 May 2017 22:12

“Ronaldo” və “Messi” İranda - FOTO

26 May 2017 22:08

Azərbaycanlı bərbərdən qeyri-adi üsul: Bu dəfə ŞÜŞƏ ilə saç kəsdi - VİDEO

26 May 2017 21:57

Ağ Ev: "Tramp Rusiyaya qarşı sanksiyaları yumşaltmaq niyyətində deyil"

26 May 2017 21:57

Misirdə terror:

26 May 2017 21:57

Nardaran qalası – yorğun, atılmış, tənha qala... (FOTO)

26 May 2017 21:55

Qazax sakini bıçaqlandı

26 May 2017 21:53

Azərbaycanda bir ailəyə dəhşətli sürpriz: Qəbirdən cadu tapdılar - VİDEO

26 May 2017 21:52

46 yaşlı kişi bıçaqlanıb

26 May 2017 21:47

13 yaşlı uşaq ağacdan yıxılaraq öldü - GƏNCƏDƏ

26 May 2017 21:43

Bu gecə niyyət axşamıdır, sabah isə Ramazan ayının biridir - VİDEO

26 May 2017 21:42

Yarpaq üzərində qeyri-adi rəsm əsərləri - FOTO

26 May 2017 21:42

​Beyin mərkəzləri Almaniyada bir araya gəlir -

26 May 2017 21:33

İmicini dəyişdi - kişilər bəyənmədi

26 May 2017 21:32

Müəllim işləmək istəyənlər, bu xəbərə DİQQƏT! - 6 min vakant yer var... - VİDEO

26 May 2017 21:32

G-7 ölkələrinin liderləri terrorizmlə mübarizəyə dair bəyannamə imzaladı

26 May 2017 21:28

Qazax şəhərində yerli sakin bıçaqlanıb

26 May 2017 21:27

Ramazan ayının ilk gününün DUASI VƏ TƏQVİMİ

26 May 2017 21:22

Moskvada terror aktı hazırlamaqda şübhəli bilinən 4 şəxs həbs edilib

26 May 2017 21:17

Əməkdar artist çəkiliş vaxtı zəhərləndi: "Xəstəxanaya yerləşdirib, mədəmi yudular" - FOTO

26 May 2017 21:17

"Qarabağ" Moskva klubuna rəqib oldu

26 May 2017 21:17

Evi əlindən alınan kişi "Bank Respublika"nın önündə özünü yandırdı —

26 May 2017 21:14

Fransanın MDB ölkələri üzrə regional rəhbəri İİTKM-də olub

26 May 2017 21:12

Azərbaycan XİN Misirdəki terror aktını qınayır

26 May 2017 21:08

Bakıda 5 yaşlı qızın əsərləri sərgilənəcək

26 May 2017 21:03

SOCAR-da “Neft dağılmalarına qarşı hazırlıq və cavab tədbirləri” mövzusunda təlim keçirilib

26 May 2017 21:02

Füzulidə “Yaşa Azərbaycan” festivalı keçirilib

26 May 2017 21:02

Qızından Rəqsanəyə: "Sən başqa qollardasan, mən başqa qollarda..." -VİDEO

26 May 2017 20:57

Vergilər Nazirliyinin əməkdaşları iki həftədə 1400-dən çox sahibkarla görüşüb

26 May 2017 20:57