Ağamalı Sadiq Əfəndiyə bircə sözüm var

Ağamalı Sadiq Əfəndiyə bircə sözüm var
18:22 12 Dekabr 2015
30 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Fəzail Ağamalı kitab tərcümə etdirir (23 Fevral 2017 13:12)

Bu gün Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, ulu öndər Heydər Əliyevin anım günü ilə yanaşı mənim üçün daha bir unudulmaz şəxsin, millət fədaisi Ağamalı Sadiq Əfəndinin anım günüdür. 
Ağamalı Sadiq Əfəndi haqqında dayanmadan saatlarla geniş bilgilərlə danışmağa sözüm var. Lakin çox istərdim ki, tədqiatçılar bu şəxsin bilinən və bilinməyən gerçəkliklərini tədqiq etsinlər.

Çünki Ağamalı Sadiqin özünəməxsuz bir dünyası olub sağlığında. Ağamalı Sadiq Əfəndi o milli hərəkat qəhrəmanlarındandır ki, siyasi əqidəsinə, siyasi mənsubiyyətinə, dünyabaxşına görə hansısa siyasi düşərgəyə aid etmək olmaz. O, əsasən, dərvişvari həyat yaşamış, millətsevər bir fəlsəfə insanı idi. Onun üçün ailə, qohum-əqraba anlayışı millət anlayışından çox aşağı idi. Çünki çıxdığı yolun fəlsəfəsini bilirdi, özünü dərk edən bir insan idi Ağamalı Sadiq Əfəndi. O, millətini sevən, onun yolunda mücadilə aparan, bu yolda canından keşməyə hazır olan bir mütəfəkkir idi. Hətta öz fiziki varlığını da canından artıq sevdiyi millətinin yolunda fəda etdi Ağamalı Sadiq Əfəndi.

Milli azadlıq hərakatı başlanan zaman millətin azadlıq səsini dünyaya bəyan etmək çox çətin idi. Məhz belə bir vaxtda Ağamalı Sadiq Əfəndi Azərbaycanın ən böyük problemi olan informasiya blokadasını, söz qadağası baryerini yara bilən mobil, çevik, gizlin formada milli mətbuatın əsasını qoydu. Əldən-ələ keçən qəzet səhifələrindəki doğru informasiyalar millətin birliyini, həmrəyliyini daha da artıraraq Sovet rejminə qarşı daha mükəmməl formada təşkilatlanmağa səbəb oldu. Lakin Ağamalı Sadiq Əfəndi heç çoxlarından fərqli olaraq birincilik iddiasına düşmədi. Müstəqil ölkənin ilk mətbuat orqanlarının yaradıcısı olduğunu qabartmadı. Çünki Ağamalı Sadiq Əfəndi, ümumiyyətlə, dünya malına iddialı deyildi. O, bir filosof idi ki, bu dünyanı öz mənliyi qarşısında əyərək dünyaya "əyil səndən keçim, dünya" deyə bilirdi. Var-dövlət hərisi deyildi. Başı üzərində Tanrısını, qəlbində vicdanını tanıyan bir insan idi. Sağlığında bir çox vəzifələrə ucalıb, bəzi təltiflər alsa da, sadəlik bu dahidən uzaq düşmədi. Həmişə olduğu kimi, şeirlərində də "Fəhlə əlcəyimi, köhnə pencəyimi, qaytarın özümə qaytarın" dedi Ağamalı Sadiq Əfəndi...

Ağamalı Sadiq Əfəndi ailə, qohum-əqraba istəklərinə də əyilmədi. Çox inciyənlər oldu ki, heç kəsdən heç nə xahiş etmədi onlar üçün. Amma Ağamalı Sadiq Əfəndi üçün bunlar önəmli deyildi, çünki bu şəxsiyyət artıq millətinin taleyinə yazılmış qara-qorxulu günləri öncədən görürdü. Özünü bu yolda ailəsi, çevrəsi üçün deyil, milləti üçün gərəkli bilirdi.

1995-ci ilin 12 dekabr səhərini acı bir xəbərlə açdıq. Xəbər Bakıdan Qazaxa ildırım sürətilə yetişdi... Ağamalı Sadiq Əfəndi dünyasını dəyişmişdi. Şair, filosof, dövlət xadimi öz vəsiyyətinə uyğun olaraq doğma Qazaxının müqəddəs Qaymaqlı kəndindəki qədim məzarlıqda, ata-babasının yanında dəfn olunmaq üçün sonuncu dəfə bu yurda qonaq gəlirdi...
Həmin gün atam evdə olmadığına görə atamın əvəzindən bu şərəfli, ağır, unudulmaz missiyanı 15 yaşında mən yerinə yetirəsi oldum. Rəhmətlik Koroğlu əmimlə birlikdə Ağamalı Sadiq Əfəndinin böyüyüb boya-başa çatdığı hər yanı bir tarixdə, hər tarixi bir naxışda, hər naxışı bir qımqımıda, hər qımqımısı minlərlə ürəkdə yaşayan ulu türk yurdu Qaymaqlı kəndinə çatdıq.

İnsan izdihamından tərpənmək olmurdu. Qaymaqlı mollalarının cənazə namazına dayandığı zamanda yetişdik Ağamalı Sadiq Əfəndinin ata yurduna. Bir azdan bu ölməz insan son mənzilinə yola salınacaqdı. Cənazə başında boynunu bükmüş, lakin üz-gözündən məğrurluq yağan, acısı, sadəcə, gözlərindən dayanmadan axan yaşdan sezilən bir oğlan durmuşdu. Cənazə üstünə sarılmış bir ananı və ananın yanındakı balaca bir oğlanı sakitləşdirərək kənara çəkmək istəyirdi... 

Gördüyüm səhnədən çox təsirlənmişdim. Uşaq marağı məni dilə gətirərək bu oğlanın kim olduğunu əmimdən soruşdum. "Nofəldir, Ağamalının oğlu", - dedi. Düşündüm ki, cənazəni qucaqlamış o qadın anası, oğlan da qardaşı olar...
O zaman mənim üçün Ağamalı Sadiq Əfəndi atamın dostu, qohumum kimi əziz idi. Bundan o yana çox da tanımırdım bu dahini. Bircə dəfə də İsmayıl əmimgildə saz çaldığını görmüşdüm. Analığı, lakin ona ana qədər doğma olan Pəri xanımın da gözəl saz sədaları altında qımqımı oxuduğu xatirimə gəlirdi...
...Nəhayət ki, ölümsüzlüyə yola salınan ölməz şairin, millət fədaisinin cismi son mənzilə doğru istiqamət götürdü. Mən də üç-dörd dəfə məqam tapıb çiyinlərimi üzərində xalqın ölməz oğlunu aparan cənazənin tutacağının altına verdim... Çiyinlərimdə apardığım dahinin cənazəsi altında hər dəfə 10-15 addım irəlilədim... 
Həyat dəyişdikcə biz də dəyişdik, böyüdük, inkişaf etdik... Düşüncə sərhədlərimiz də dəyişdi, genişləndi. Vaxtilə çiyinlərimdə son mənzilə apardığım dahinin kimliyini dərk etməyə başladıqca dizlərim qırılırdı, belim bükülürdü. Sanki, özümü qınayırdım ki, mən onu son mənzilə yola salmasaydım, indi də yaşayacaqdı Ağamalı Sadiq Əfəndi... Lakin Ağamalı Sadiq Əfəndinin kəşməkəşli həyat yolu ilə tanış olduqca, onun şeirlərinin fəlsəfəsini qavradıqca, onun milləti qarşısında gördüyü işləri dərk etdikcə bu VƏTƏN oğluna nə qədər borclu olduğumu anlayırdım.

Üzərimizdə böyük haqları olan Ağamalı Sadiq Əfəndi barəsində nəsə söyləməyə haqqımın olub-olmaması hər zaman düşündürüb məni. Elə bu məqamda da tək təsəllim, tək köməyim vaxtilə dahiliyinin fərqində olmadığım Ağamalı Sadiq Əfəndini çiyinlərim üzərində son mənzilə yola salmağım olur. Çünki dinimizə, milli ənənəmizə görə dünyasını dəyişən insanı son mənzilə çiyinlərində yola salan insanlar Tanrı qarşısında savab qazanaraq haqqa sahib olurlar... 

Buna görə də ömrünün 48 yaşında dünyasını dəyişmiş 68 yaşlı Ağamalı Sadiq Əfəndiyə bircə sözüm var: "Ey Haqqını millətə ana südü kimi halal edən dahi insan, Haqqım halalın olsun!.."

Yusif Alı Afşar
Fəlsəfə doktoru, dosent

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Erməni tarixçiləri qorxuya salan kitab Bakıda təqdim olundu - FOTOLAR

30 May 2017 17:23

Polisin öldüyü qəzanın görüntüsü yayıldı - VİDEO

30 May 2017 17:22

İntihar edən dünya çempionunun FOTOları

30 May 2017 17:22

İftar süfrəsi hazırlayan qadın ərini bıçaqladı

30 May 2017 17:22

“Meşənin içi ilə 11 kilometr cənazəni çiynimizdə apardıq" – “0 NÖQTƏSİ”DƏN REPORTAJ

30 May 2017 17:19

Qadın sinəsinin sağlamlığı üçün yerinə yetirilməsi vacib olan hərəkətlər - VİDEO

30 May 2017 17:18

Siqaret hər il 7 milyon insanı öldürür

30 May 2017 17:17

O da Tottinin ardınca getdi - RƏSMİ

30 May 2017 17:17

"Petkim" Egey bölgəsinin ikinci ən böyük şirkəti olub

30 May 2017 17:17

"Qəbələ"nin forvardı türk xanımla nişanlandı - FOTO

30 May 2017 17:17

Prezident İlham Əliyev yeni tikilən yolların açılışında iştirak edib

30 May 2017 17:17

Azərbaycanın kontinental velosiped komandası Ukraynada növbəti reytinq xalları qazanıb (FOTO)

30 May 2017 17:15

Ebrudan Mübariz Mənsimovun təklifi ilə bağlı deyilənlərə REAKSİYA

30 May 2017 17:12

Avstraliya təyyarəsi QƏZAYA UĞRADI: ölənlər var

30 May 2017 17:12

Azərbaycanlı məşhur xanım İŞİD-ə qoşuldu

30 May 2017 17:12

Prezident yol açılışında

30 May 2017 17:08

Moskvada qasırğa “Aeroflot”un iki təyyarəsini zədələdi

30 May 2017 17:08

"Real" 101 milyona aldığı futbolçunu bu kluba satır

30 May 2017 17:07

Bakıda dünya və Avropa çempionu özünü 10-cu mərtəbədən atdı - FOTO

30 May 2017 17:05

Siqaret ciyərlərinizi belə məhv edir - VİDEO

30 May 2017 17:03

Bakıda britaniyalı rəssamın “İçərişəhərin 100 görüntüsü” adlı sərgisi açılacaq

30 May 2017 17:02

Prezident İlham Əliyev və xanımı Yasamal rayonunda yeni tikilən yolların açılışında iştirak ediblər

30 May 2017 17:01

“Zirə” legionerlə müqavilə imzaladı

30 May 2017 16:57

Bakıda polislərin düşdüyü qəzanın dəhşətli görüntüləri

30 May 2017 16:56

Heydər Əliyev Sarayında möhtəşəm bayram konserti

30 May 2017 16:55

Respublika Günü media nümayəndələrinin iştirakı ilə Lənkəranda qeyd olunub

30 May 2017 16:54

Ağ Evdə ikinci böyük İSTEFA

30 May 2017 16:53

Ehtiyatsız davranma baha başa gələ bilər

30 May 2017 16:50

Güzəştli mənzillər üçün müraciət asanlaşdı

30 May 2017 16:48

Ukraynalı qızların heç yerdə görmədiyiniz FOTOLARI

30 May 2017 16:48

Azərbaycan ərazisində seysmotomoqrafiya işlərinin aparılmasına başlanıb

30 May 2017 16:47

Gözəl Bayramlının evlərində axtarış aparılıb

30 May 2017 16:44

Moldovanın baş naziri Rusiya diplomatlarının ölkədən çıxarılmasının səbəbini açıqlayıb

30 May 2017 16:42

Masonların iki əsrlik planına qarşı: Yeni prezident SÖZ VERDİ

30 May 2017 16:38

Hesablama Palatası: Birdəfəlik təyinatlı xərclər üzrə hesabatlılıq sistemi təkmilləşdirilməlidir

30 May 2017 16:37

“SOCAR Petroleum”:“Yanacaq növlərinin keyfiyyətinə səlahiyyətli dövlət qurumlarının laboratoriya sınaqları vasitəsilə nəzarət olunur”

30 May 2017 16:37

Güzəştli Mənzil Sistemi "Elektron hökumət" portalı üzərindən fəaliyyətə başlayıb

30 May 2017 16:36

RƏY: Büdcə təşkilatlarının ödənişli xidmətlərindən daxilolmaların hesabatlılıq səviyyəsinin yüksəldilməsinə ehtiyac var

30 May 2017 16:36

Avropa çempionu özünü 10-cu mərtəbədən atdı

30 May 2017 16:36

Yeni virus “Android” sistemli 36,5 milyon qurğunu yoluxdurub

30 May 2017 16:35

“Ağıllı” soyuducu təqdim olunub

30 May 2017 16:35

Əgər belə yatır və bu yuxuları görürsüzsə, deməli…

30 May 2017 16:33

SOCAR ittihamlara CAVAB VERDİ: "Yanacağın kəsilməsindən söhbət gedə bilməz"

30 May 2017 16:32

Avstraliyanın cənubunda baş verən təyyarə qəzasında 3 nəfər həlak olub

30 May 2017 16:32

"Barselona" bu futbolçusuna qiymət qoydu - 180 milyon

30 May 2017 16:27

Danimarkalılar milli geyimlərimizə heyran qaldılar - VİDEO - FOTO

30 May 2017 16:27

Paltarı cırıldı elə bir yeri göründü ki... - Rüsvayçı FOTOLAR

30 May 2017 16:23

"Satmaq istədim, vəsiqəm olmadı" - Qadına qarşı soyğunçuluq edənlər saxlanılıblar - VİDEO - FOTO

30 May 2017 16:22

Anası Lapşinlə görüşdü

30 May 2017 16:22

“Report” jurnalistlər binasındakı mənzillərin bölgüsündə namizədlərin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı iclas keçirib

30 May 2017 16:22