Dolanışığın çətin olması Abşerona əhali axınını sürətləndirir

Dolanışığın çətin olması Abşerona əhali axınını sürətləndirir
19:52 12 Dekabr 2015
45 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Arıqlamaq istəyənlərin nəzərinə - bunları edin (14 May 2017 19:42)

Ötən ay Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Rəyasət Heyətinin (AMEA) 70 illik yubileyinə həsr olunmuş ümumi yığıncaqda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin irəli sürdüyü elmi prioritetlərin müzakirəsinə həsr olunmuş geniş iclas keçirilmişdi. Tədbirdə çıxış edən AMEA-nın Coğrafiya İnstitutunun direktoru, akademik Ramiz Məmmədov ölkədə sıxlıq disbalansının yaranması barədə məlumat vermişdi. Akademik yığıncaqda qeyd etmişdi ki, Abşeron yarımadasında yüklənmə vəziyyəti mövcuddursa, yüksəkliklərdə yavaş-yavaş boşalma prosesi gedir. Yəni sadə formada desək, ölkə əhalisinin çoxu dolanışıq məqsədilə Abşeron yarımadasına axın edir. Buna səbəb kimi isə kənd və qəsəbələrdə yaşayış şəraitinin, dolanışığın çətin olmasıdır. Nəticədə şəhərlərdə sıxlıq yaranır. Bəs, görəsən, bunun qarşısını almaq üçün nə etmək lazımdır?

 "Ən çox azalma dağlıq və sərhədyanı bölgələrdə müşahidə olunur"

Mövzu ilə bağlı fikirlərini daha ətraflı öyrənmək üçün AMEA-nın Coğrafiya İnstitutunun Azərbaycanın əhalisi və sosial inkişafı coğrafiyası şöbəsinin müdiri, coğrafiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Nizami Əyyubova müraciət etdik. Azərbaycanda rayonlarda və kəndlərdə əhali sayının azaldığını deyən N. Əyyubov əlavə etdi ki, ən çox azalma dağlıq və sərhədyanı bölgələrdə müşahidə olunur: "Son illər ərzində Abşeronda əhali sürətlə çoxalır. Çünki ölkənin dağlıq və sərhədyanı ərazilərində məskunlaşan əhali kütləvi şəkildə şəhərlərə axın edir. Nəticədə kəndlər boşalır və şəhərlərdə sıxlıq yaranır. Bunun əsas səbəbi isə həmin bölgələrdə dolanışıq vəziyyətinin çox çətin olmasıdır. Dağlıq zonalarda həyat şəraiti düzən yerlərlə, şəhərlərlə müqayisədə çox pisdir və get-gedə də pisləşir. Ən əsası da iş yerləri yoxdur. Kəndlər sürətlə boşalır. Xüsusən də sərhədyanı kəndlər. Bu kəndlər Ermənistanla sərhəd olduğuna görə vəziyyəti çox pisdir. Kənd əhalisi təsərrüfatla tam məşğul ola bilmir. Kəndlərdə əhali əsasən heyvandarlıq və əkinçiliklə məşğul olur. Ancaq bu kəndlərin sakinləri atəş altında olduqları üçün heyvan otara bilmir, su mənbələrinin çoxu Ermənistan ərazisində olduğu üçün əkin sahələrini lazımınca sulaya bilmirlər. Ermənilər suyu qəsdən kəsir, əhalini susuz qoyurlar".

 "Şəhərdə dolanacaq kəndlərdən daha yaxşıdır"

"O ki qaldı, Abşerondakı sıxlıq məsələsinə, buna səbəb bir çox iş yerlərinin, o cümlədən neft və neft sənayesi ilə bağlı müəssisələrin çoxunun Abşeronda, xüsusən də paytaxt ərazisində olmasıdır. Bundan əlavə, şəhərdə elektik enerjisinin verilməsi, istilik sistemləri, iş-güc, dolanacaq kəndlərdən daha yaxşıdır. Ancaq dağətəyi kəndlərdə elektrik enerjisinin verilməsi problemli məsələdir. Bütün bu problemlərin həlli üçün regionların inkişafına dair iki dövlət proqramı qəbul edilib. Üçüncüsü də, qəbul olunub, ancaq hələ tam tətbiq edilməyib. Bunlardan ikisi artıq yerinə yetirilib. Digəri isə, 2014-2018-ci illəri əhatə edəcək. Bu proqramların əsas məqsədi regionları sosial-iqtisadi inkişaf etdirməkdir. Proqram çərçivəsində dövlət çalışır ki, kəndlərdə şərait yaxşılaşsın və əhali köçmək məcburiyyətində qalmasın. Çünki Azərbaycan yalnız Abşerondan ibarət deyil. Regionların sosial-iqtisadi inkişafı ümumi respublikanın inkişafından daha yüksək templə getməlidir. Sovet dövründə kiçik və orta şəhərlər digər şəhərlərə nisbətən daha yaxşı inkişaf etdirilirdi. Orada əlavə müəssisələr yaradılır, yeni iş yerləri açılırdı. Əhali də işlə təmin olunduğu üçün Bakıya və ya başqa bir yerə getmək məcburiyyətində qalmırdı. Regionların sosial-inkişaf proqramının ikisi nəzərdə tutulan məqsədə nail ola bilmədi. Buna görə də Prezidentimiz üçüncü proqrama dair fərman verdi. Biz Coğrafiya İnstitutu olaraq, bu məsələ ilə bağlı hesabatlar aparırıq. Bu haqda regionlarla bağlı işlədiyimiz kitablarda qeyd edirik. Son 10 ildə hansı kəndlərin əhalisi nə qədər azalıb, hansında çoxalıb, bunların hamısını araşdırırıq. Bütün bunlarla bağlı elmi hesabatlar aparırıq",-deyə N. Əyyubov bildirdi.

 "Kənd əhalisinin şəhərlərə köçü 1990-cı ilin əvvəllərindən başlayıb"

Azərbaycanda urbanizasiyanın çox sürətlə getdiyini deyən iqtisadçı Nazim Məmmədov isə sualımıza cavabında bildirdi ki, ölkəmizdə kənd əhalisinin şəhərlərə köçü 1990-cı ilin əvvəllərindən başlayıb və hələ də davam etməkdədir: "Əhalinin kəndlərdən şəhərlərə köçünün müxtəlif səbəbləri var. Bunlardan biri, Ermənistanın təcavüzü ilə bağlı vətəndaşlarımızın məcburi köçkün qismində Bakıya üz tutmasıdır. Ermənistanla 300 kilometr sərhəddə yerləşən Gədəbəy və Tovuz bölgələrində qeydiyyatda olan əhalinin təqribən yarısından çoxu - 70%-i Bakıya, Sumqayıta və digər şəhərlərə köç ediblər. İkinci və ən əsas səbəb isə kəndlərdə kommunal xidmətlərin çox aşağı səviyyədə olmasıdır. Heç kəsə sirr deyil ki, Azərbaycan qonşu ölkələrə təbii qaz verir. Ancaq Azərbaycanın əksər rayonlarının təbii qazla təchiz olunması aşağı səviyyədədir. Yəni bu o deməkdir ki, odun, yanacaq, təbii qaz olmadığına, ekoloji tarazlıq pozulduğuna görə insanlar ancaq mövsümi olaraq kəndlərdə yaşayırlar. Bundan əlavə, bir çox kəndlərin yolları da pis vəziyyətdədir, gənclərin işlə təmin olunması aşağı səviyyədədir. Etiraf etmək lazımdır ki, dövlətimiz son illər ərzində regionların sosial-iqtisadi inkişafı dövlət proqramı səviyyəsində müəyyən işlər görməyə cəhd edib. Sahibkarlara dəstək institutları yaradılıb. Ancaq mənim fikrimcə, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu və bir neçə qurum bu sahəyə maliyyə yardımını görüntü xatirinə edirlər. Həmin işlərin nəticəsi göz qabağındadır. Kənd təsərrüfatına ayrılan xüsusi aqrar maşın-mexanizmlərin qiymətlərinin şişirdilməsi dəfələrlə Maliyyə Nazirliyi tərəfindən sübut olunub. Sadaladığımız bu problemlər kompleks şəkildə urbanizasiyanı sürətləndirir. Mən hesab edirəm ki, bu sahədə hökumət daha ciddi addımlar atmalıdır. Sərhədboyu kəndləri qazla təmin etməlidir. Baxmayaraq ki, Gədəbəyin Şınıx bölgəsində 2010-cu ildə magistral qaz xətti çəkilib, iki kəndə qaz verildikdən sonra 26, 27 kəndə qaz verilməyib".

 "Kəndlilərə torpaqların əkilib-becərilməsi üçün maliyyə yardımı verilməlidir"

Nazim Məmmədov hesab edir ki, urbanizasiyanın qarşısını almaq üçün iqtisadi islahatlar keçirilməlidir: "Məlumdur ki, pay torpaqlarının əkilib-becərilməsi üçün kəndlilərin uzunmüddətli vəsaitə, yəni kreditə ehtiyac var. Ancaq onların girovları olmadığına görə bankların çoxu kredit vermir. Buna görə də düşünürəm ki, bu sahəyə maliyyə yardımı verilməlidir. Əkilən torpaq sahələrinə, hər hektar başına düşən subsidiyalar, həmçinin yanacaq və sürtgü yağlarının, gübrələrin ucuz qiymətə olması kəndlilərin işini asanlaşdıra bilər. Eyni zamanda sərhəd bölgələrində və miqrasiyanın çox olduğu bölgələrdə kommunal xidmətlərin qiymətlərinin aşağı salınması istiqamətində addımlar atılmalı, bu sahədə kompleks tədbirlər həyata keçirilməli, ərazilərin iqtisadi idarəetmə prinsipi dəyişdirilməli və maliyyə mexanizmlərinin regionlara çatdırılması sadələşdirilməlidir".
"Zaman Azərbaycan"

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Prezident və xanımı qalibləri mükafatlandırıblar -

25 İyun 2017 20:23

Azad Rəhimov: “Qran Prini yüksək səviyyədə təşkil etməyə davam edəcəyik”

25 İyun 2017 20:22

Qəhvəyi çeşmə

25 İyun 2017 20:22

Türkiyədə terrorçular təhlükəsizlik qüvvələrinə hücum edib: ölən var

25 İyun 2017 20:17

Sızanaqlar hansı xəstəliklərdən xəbər verir?

25 İyun 2017 20:17

Qiyamət günü dənizlər necə atəş saçacaqlar?

25 İyun 2017 20:12

Azərbaycan Qran-Prisi başa çatdı: qalib kim oldu?

25 İyun 2017 20:07

Ərdoğandan ABŞ-a XƏBƏRDARLIQ

25 İyun 2017 20:05

Məşhur futbolçu ailəvi istirahətdə - FOTO

25 İyun 2017 20:05

Hərəkətdə olan avtomobildən yola yıxıldı - BAKIDA QORXULU ANLAR

25 İyun 2017 19:59

18 yaşlı məktəbli Bitcoinlə milyonçu oldu

25 İyun 2017 19:57

Porsche-dən ən güclü 911 Turbo - FOTO

25 İyun 2017 19:57

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisi -

25 İyun 2017 19:56

Qadınlar yuxuya daha çox ehtiyac duyur

25 İyun 2017 19:52

Şəkərin 4 təhlükəli xüsusiyyəti

25 İyun 2017 19:52

Milli üzvü “Göztəpə” yolunda

25 İyun 2017 19:49

Ərdoğan ABŞ-a xəbərdarlıq etdi - NATO-ya yenidən baxıla bilər

25 İyun 2017 19:39

BMW-dən böyük hetçbək - FOTO

25 İyun 2017 19:37

Millimizin futbolçusu "Göztəpə"yə keçir - SON DURUM

25 İyun 2017 19:37

Xəzərdə batan şəxs xilas edilib

25 İyun 2017 19:36

Məşhur xanım Dubayda dincəlir - FOTO

25 İyun 2017 19:32

Məşhur mağara kompleksi İŞİD-dən geri alındı

25 İyun 2017 19:29

Moskvada izdiham: 250 min müsəlman bayram namazı qılıb

25 İyun 2017 19:27

İldönümü üçün Cayenne düzəltdi - FOTO

25 İyun 2017 19:27

Hər gün 15-20 dəqiqə sürətlə gəzin

25 İyun 2017 19:22

"Formula 1" Azərbaycan Qran Prisində -

25 İyun 2017 19:21

Cocuq Mərcanlıda 7960 ədəd qəlpə, 1 ədəd tank əleyhinə raket aşkarlanıb

25 İyun 2017 19:17

Hamiləlik testi mobil telefonla yoxlana biləcək

25 İyun 2017 19:17

"Onun milliyə yaramadığını deyənlər başdanxarablardı"

25 İyun 2017 19:17

Müğənniyə gül vermək üçün səhnəyə lüt çıxdı - FOTOLAR

25 İyun 2017 19:14

Antibiotiklər eşitmə itkisinə səbəb ola bilər

25 İyun 2017 19:12

“Toro Rosso”, “Sauber” və “Force India”nın pilotları Bakıda azarkeşlərlə görüşüblər - FOTO

25 İyun 2017 19:12

Bakıda iş qurmaq istəyən qadınlara külli miqdarda pul “atdılar”

25 İyun 2017 19:09

Dünya alimlərindən şok elmi nəticə: xoşbəxt olmağa çalışmaq insanı bədbəxt edir

25 İyun 2017 19:05

Təyyarə QƏZASI: pilot öldü

25 İyun 2017 19:05

Ramazan bayramı namazı necə qılınır?

25 İyun 2017 19:05

Attraksiondakı nasazlıq gənc qızı ölümlə üz-üzə qoydu - QORXUDOLU ANLAR - VİDEO

25 İyun 2017 19:03

"Neftçi"nin braziliyalısı nə vaxt gələcək? - SON DURUM

25 İyun 2017 18:57

Soğan qabığını atmayın -

25 İyun 2017 18:55

Terrorun iyrənc üzü: oyuncaq-partlayıcı işə düşdü, 6 uşaq pldü

25 İyun 2017 18:49

Maşını aşırdı, öldü

25 İyun 2017 18:47

Bakıda gözəllik salonlarında qadınlara qarşı CİNAYƏT

25 İyun 2017 18:44

Təyyarə QƏZASI - Pilot öldü

25 İyun 2017 18:43

Funda: "Evimdə işgəncə otağı var"

25 İyun 2017 18:42

80 yaşlı nənənin qoluna qandal vurub polis bölməsinə apardılar - FOTO

25 İyun 2017 18:42

Dmitri Kozak: “Rusiya ilə Azərbaycan dost dövlətlərdir”

25 İyun 2017 18:42

Şerzinger və “The Black Eyed Peas” in Bakı konsertindən YENİ FOTOLAR

25 İyun 2017 18:37

Formula 1: Serxio Peres və Kimi Raykonnen yarışı erkən tərk ediblər

25 İyun 2017 18:32

Səmra: "Mənim etdiklərimi kimsə edə bilməz"

25 İyun 2017 18:32

Qahirədə güclü yanğın -

25 İyun 2017 18:29