İqtisadiyyat xilas ola biləcəkmi?

İqtisadiyyat xilas ola biləcəkmi?
21:23 14 Dekabr 2015
34 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

İqtisadçılar iki qrupa bölünmüş vəziyyətdədirlər: bir qrup dünya iqtisadiyyatının birləşdiyini, digər qrup isə əsas ticarət birliklərinin bir-birlərinə əks istiqamətdə hərəkət etdiklərini düşünür. Hansı qrupun haqlı olduğunun məlum olmasına isə yalnız bir neçə həftə qalmış ola bilər.

ABŞ Mərkəzi Bankının sədri Janet Yellenin dekabrın 16-sı 2006-cı ildən bəri ilk dəfə faiz dərəcələrini artırması gözlənilir. Faiz dərəcələrinin 0,25-dən 0,5-ə artırılması Federal Ehtiyat Sisteminin ən ciddi maddi müdaxiləsi kimi görünməsə də, 18 ay əvvəl bunu düşünmək belə bütün dünyada təşvişə səbəb olmuşdu.

The Guardian-da dərc olunmuş "America is pulling one way, China the other: will the global economy sink or swim?" məqaləsində bildirilir ki, həmin dövrdə avrozonanın Yunanıstan böhranına son qoymaq üçün razılıq əldə etməsi mümkün görünmür, Yaponiya çətinliklərlə mübarizə aparır, Çin böhrandan sonra götürdüyü borcların təsirlərini hiss etməyə başlayırdı. ABŞ dolları ilə götürülən borcların faizlərinin artması bu ölkələrin ehtiyacı olan ən son şey idi.

Nikbinlər iddia edirlər ki, bu gün vəziyyət fərqlidir. ABŞ-da artım dövrü daha uzun sürə bilər, Yaponiya "Abenomika" (baş nazir Şinzo Abenin adı verilən dövlət xərcləri, pul siyasəti və biznesdə islahatlar) ilə irəliləyir, Çin isə artıq dirçəlməyə başlayır. Avropa isə 2015-ci ilə, geri baxdıqda möhtəşəm olmasa da, əksər avrozona ölkələrinin yavaş-yavaş özlərini bərpa etmələri ilə möhkəm bir ili geridə qoyduğunu deyə bilər.

Hadisələrin yaxşı axarda cərəyan edəcəyini düşünənlər hesab edirlər ki, ABŞ-da faiz dərəcələrinin artırılması bütün dünyada təmkinlə qarşılanacaq, çünki indi digər ölkələr daha yaxşı vəziyyətdədirlər.

Bu fikirlərin investisiya biznesində yüksək səviyyəli dəstəkçiləri var. Ötən həftə "Wells Fargo Asset Management" fond menecmenti üçün 500 milyard dollar dəyərində səhm və istiqraza sahib olan icraçı direktor 43 dollara düşən neft qiymətlərinin dünya iqtisadiyyatının bərpası nəticəsində 75 dollara qayıdacağını izah edirdi.

Bəs onda ötən həftə Avropa Mərkəzi Bankının avrozona iqtisadiyyatını canlandırmaq cəhdlərinin artırılması qərarı nəticəsində yaranan təlaşı və AMB-nin rəhbəri Mario Draginin sözlərini fəaliyyətində göstərə bilməməsinə bazarlardan gələn reaksiyanı necə izah etmək olar?

Heç şübhəsiz, ABŞ sürətlə irəliləyir, Britaniya da onunla ayaqlaşır. Analitiklər optimistlərin irəli sürdüyü nəzəriyyənin bu aspekti ilə razılaşa bilərlər. Avrozona, Yaponiya, Çin və BRIC ölkələri arasında böhranın zərbə vurduğu Braziliya ilə Rusiyanın vəziyyəti isə sual altında qalır.

Nikbin iddiaların tam əksinə, Çində iqtisadi durğunluq hələ bir müddət də davam edə bilər. Pekinin ÜDM-ini 7 faizə yaxın saxlamaq üçün görə biləcəyi yeganə tədbir valyutasının, yəni yuanın devalvasiyasıdır.

Devalvasiyanın davam etməsi isə Avropa Mərkəzi Bankının strategiyasına zərbə vuracaq. Belə ki, bu strategiya özü də əsas ticarət tərəfdaşlarına qarşı devalvasiyanın uzadılmasına əsaslanır. Hal-hazırda dollar və funt-sterlinqlə nisbətdə avronun dəyəri aşağıdır, ancaq Yaponiya da ötən bir neçə il ərzində yenin dəyərini üçdə birə qədər azaldıb. Təəccüblü deyil ki, Tokionun Yaponiyanın rəqabətə davamsız müəssisələrini yüksək dəyərli valyuta ilə sarsıtmaq niyyəti yoxdur.

Əgər Çin də eyni yoldan gedib yuanın dəyərini aşağı salarsa, iqtisadiyyatı çətin vəziyyətdə olan bir çox Avropa ölkələri - İtaliya, Portuqaliya və Fransa, o cümlədən, Yunanıstan üçün ixracat malları bahalaşacaq, bu da onları mühüm bazarlardan kənarlaşdıracaq.

Belə bir şəraitdə, avrozonanın yeni bir təkana ehtiyacı olacaq və Brüssel tərəfindən əlavə dövlət xərcləri olmadığına görə, Dragi, çox güman ki, gələn ilin əvvəli daha böyük bir çek imzalamalı olacaq. Mərkəzi bankların balans yaradaraq bütün iri iqtisadiyyatların böyüməsini davam etdirməsi mümkündür. Əmək haqları da arta, neft qiymətləri aşağı qala bilər, bu da istehlak xərclərini və biznes etimadını artırar. Ancaq bu ehtimal da olduqca aşağıdır.

Orxan Hun
Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Qızılın sürətlə bahalaşması nə vəd edir?

27 İyul 2017 17:00

Qəbul imtahanında istifadə olunmuş test tapşırıqlarının CAVABLARI

27 İyul 2017 16:59

Ermənistanda etiraz aksiyaları başlandı, YOLLAR BAĞLANDI

27 İyul 2017 16:58

"Hamamda gizli-gizli ağlayırdım" - Ancelina Coli etiraf etdi - VİDEO - FOTO

27 İyul 2017 16:57

® Bank of Baku Nyu-Yorka 2 nəfərlik səyahət qazandırır!

27 İyul 2017 16:54

Peşə məktəblərinə qəbulla bağlı YENİLİK

27 İyul 2017 16:52

Şimali Amerikada yeni enerji ittifaqı yaradılır

27 İyul 2017 16:52

Konte: "Harri Keyn dünyada ən güclü hücumçulardan biridir"

27 İyul 2017 16:52

Görənlər tanımaqda çətinlik çəkdi: məşhur aktrisanın son halı... - FOTO

27 İyul 2017 16:47

Çarli Çaplinin heyran olduğu azərbaycanlı bəstəkar: İndi kimi sevərdi? - FOTOLAR

27 İyul 2017 16:43

"Ketçup" qabından heroin çıxdı - FOTO

27 İyul 2017 16:42

“SOCAR Ukraine” 15,6 min ton təyyarə yanacağı idxal edib

27 İyul 2017 16:42

SORĞU: Azərbaycan əhalisi pulunu necə xərcləyir?

27 İyul 2017 16:42

“Yaxşı nəticəyə iddialıyıq” - “Qəbələ”nin legioneri

27 İyul 2017 16:39

83 nəfər öldü, 161 nəfər xəsarət aldı - FHN AÇIQLADI

27 İyul 2017 16:38

Məktəbəhazırlıq qruplarına qəbulda YENİLİK: Sənəd qəbulu elektron qaydada olacaq

27 İyul 2017 16:37

Türkan Şorayın beynindən şiş götürüldü

27 İyul 2017 16:37

“Microsoft” məhsullarında səhvlərin aşkarlanmasına görə 250 min dollar ödəniləcək

27 İyul 2017 16:35

Bakıda daha bir şirkət rəhbəri həbs edildi

27 İyul 2017 16:34

Bacısını Bakıdan Şamaxıya çağırdı, çarpayıya uzatdı... - QANDONDURAN HADİSƏ

27 İyul 2017 16:33

Nazirdən YENİ TƏYİNAT

27 İyul 2017 16:32

Kamil Zeynallı: "10 oğlum olsa, hamısı qurban olsun 1 qızıma..." - FOTO

27 İyul 2017 16:32

Vətəndaşları aldadan bir qrup vəzifəli şəxs HƏBS EDİLDİ

27 İyul 2017 16:32

Eddi İsrafilov 6 qolluq matçda 90 dəqiqə oynadı

27 İyul 2017 16:32

Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyinin adından istifadə edərək dələduzluq edən şəxslər həbs olunublar

27 İyul 2017 16:32

Yevlaxda yanğın zamanı xəstəxananın 4 və FHN-in 2 əməkdaşı tüstüdən zəhərlənib

27 İyul 2017 16:32

AzMİU-nun tələbə və müəllim heyəti Türkiyədə elmi - praktiki səfərdədir

27 İyul 2017 16:27

Bu il 83 nəfər fövqəladə hadisələrin qurbanı olub

27 İyul 2017 16:24

3 yaşlı qıza təcavüz edib öldürdü, öz orqanlarını isə qohumlarına bağışladı - NÖVBƏTİ EDAM

27 İyul 2017 16:23

Şəhidin medalı ailəsinə təqdim olunub

27 İyul 2017 16:23

Ermənistan ordusunda "dedovşina" - "Botinka işi", dava, fərarilik

27 İyul 2017 16:22

Küləkli hava azərbaycanlı aktrisaya çətin anlar yaşatdı - FOTO

27 İyul 2017 16:22

Əkrəm Həsənov: “Bank Standard”ın sağlamlaşdırılması üçün dövlətin ayırdığı 115 mln. manatın hara getdiyi məlum deyil”

27 İyul 2017 16:17

Təranə toylarda aparıcılıq edəcək: "Pul qazanıram"

27 İyul 2017 16:17

Bakının məşhur şadlıq sarayının rəhbəri

27 İyul 2017 16:14

Ermənistanda etiraz aksiyası: qızıl mədəninə gedən yol bağlandı

27 İyul 2017 16:12

5200 nəfərin külli miqdarda pulunu mənimsəyən keçmiş rəisin DƏHŞƏTLİ ƏMƏLLƏRİ

27 İyul 2017 16:08

Ermənistan ordusunda neqativ halların sayı artır

27 İyul 2017 16:07

Moskva “Spartak”ının futbolçusu: “Məni Azərbaycan millisinə çağırırlar”

27 İyul 2017 16:07

İki il sonra Afinada - YENİLƏNİR

27 İyul 2017 16:07

Saçyolduya çıxdığı deyilən aparıcı: "Əsassız danışırlar"

27 İyul 2017 16:05

Bakıda sərnişin avtobusa velosipedlə mindi - Qalmaqal yaşandı - VİDEO

27 İyul 2017 16:05

FİFA 22 yaşlı müdafiəçinin istəyinə müsbət cavab verdi

27 İyul 2017 16:05

Kərim ailəsi ilə birgə Məşhəd ziyarətinə gedib

27 İyul 2017 15:58

İstanbulda 17 İŞİD üzvü saxlanıldı

27 İyul 2017 15:57

Gürcüstan Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini dəyişməyib

27 İyul 2017 15:57

Siyasi şərhçinin şortu ölkəni bir-birinə qatdı

27 İyul 2017 15:53

Şəhidin medalı ailəsinə təqdim olunub

27 İyul 2017 15:52

Xəstəxanadakı yanğına nə səbəb oldu? - RİH AÇIQLADI

27 İyul 2017 15:52

"Planet"in sahibi həbs edildi - Ağac kəsməyə görə

27 İyul 2017 15:52