Dəm qazından zəhərlənənlər arasında qadınların sayı daha çoxdur

Dəm qazından zəhərlənənlər arasında qadınların sayı daha çoxdur
11:42 15 Dekabr 2015
36 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bakı. 15 dekabr. REPORT.AZ/ Ötən illərdə olduğu kimi, bu il də havalar soyumağa başlayan kimi dəm qazından zəhərlənmə hadisələri də artmağa başladı. Hətta bu zəhərlənmə səbəbindən neçə-neçə insan da dünyasını dəyişib. Mövzunun aktuallığını nəzərə alaraq "Report" dəm qazından zəhərlənmə ilə bağlı bir neçə məqamı oxucuların diqqətini çatdırır.
Daxili İşlər Nazirliyinin yaydığı statistikaya əsasən, ötən iki ayda (oktyabr-noyabr) 15 nəfər dəm qazından zəhərlənərək dünyasını dəyişib.
Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı son hesabata görə isə bu ilin doqquz ayında dəm qazı və digər toksiki qazlarla zəhərlənmə diaqnozu ilə Kliniki Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinə 249 xəstə daxil olub.
Kliniki Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinin müdiri Azər Maqsudov "Report"a açıqlamasında havaların soyuması ilə bağlı dəm qazından zəhərlənmə diaqnozu ilə xəstəxanaya müraciət edənlərin sayında artım olduğunu təsdiqləyib: "Yay fəslində demək olar ki, dəm qazından zəhərlənmə halları ilə rastlaşmırıq".
Şöbə müdiri eyni zamanda, bu ilin son iki ayında dəm qazından zəhərlənmə diaqnozu ilə Kliniki Tibbi Mərkəzə 26 xəstənin daxil olduğunu qeyd edib: "Xəstələr arasında qadınlar çoxluq təşkil edir. Onu da deyim ki, qeyd etdiyim müddət ərzində şöbəyə yerləşdirilən xəstələrdə elə də ciddi ağırlaşmalar qeydə alınmayıb".
A.Maqsudovun sözlərinə görə, dəm qazı ilə zəhərlənmənin yüngül dərəcədə əlamətləri küt başağrısı, başgicəllənmə, gicgah nahiyəsində döyüntü hissiyyatı, təngnəfəslik, quru öskürək, gözdən yaş axma və müvazinətin itməsi, sinə və boğaz nahiyəsində ağrı, öyümə, qusma, görmə və eşitmə hallusinasiyaları, dəri və selikli qişaların hiperemiyası (qızarması), ürək döyüntüsü, qan təzyiqinin artmasıdır: "Orta ağır dərəcədə olanda yuxuluq, hərəkətin məhdudlaşması, ağır dərəcə olanda isə huşun itməsi, qıcolmalar, psixomotor oyanmalar, tənəffüs və ürək sistemlərinin fəaliyyətinin dayanması nəticəsində ölüm olur".
A.Maqsudov dəm qazından zəhərlənən şəxsə ilk tibbi yardımın necə göstərilməli olduğu barədə də danışıb: "Təcili olaraq zərərçəkmişə oksigenin verilməsini təmin etmək, onu mütləq şəkildə təmiz havaya çıxarmaq lazımdır. Əgər zərərçəkmiş özündə deyilsə, təcili yardım gələnə kimi ağız boşluğunu selikdən təmizlədikdən sonra süni tənəffüs vermək lazımdır ki, huşu özünə gəlsin. Daha sonra otağı yoxlamaq, qapı və pəncərələri açmaq, qızdırıcı cihazı söndürərək otağı tərk etmək lazımdır. Xəstənin səhhəti ağır olduğu təqdirdə isə təcili tibbi yardım çağıraraq onu dərhal xəstəxanaya çatdırmaq mütləqdir".
Psixoloq Elnur Rüstəmov "Report"a açıqlamasında deyib ki, dəm qazından zəhərlənən insanlarda hadisədən sonrakı dövrdə post-travmatik stress qeydə alınır: "Bu da adətən hadisədən bir həftə, yaxud da bir və ya iki ay sonra başlayır. Bu o deməkdir ki, insanlarda narahatçılıq hissi yaranmağa başlanır. Onlar düşünürlər ki, bu hadisə evdəkilərdən kiminsə başına gələ bilər. Yaxud da evdən çıxdıqdan sonra fikirləri ancaq evdə qalır. Yəni, insanlarda psixoloji narahatçılıq müşahidə olunur. Eyni zamanda, gələcəkdə həmin şəxslərin həyatlarını sığortalamaq istəyi ifrat dərəcədə ola bilər. Ona görə də həmin şəxslərə mütləq psixoloji yardım lazımdır. Çünki aldıqları travma həm özlərinə, həm də yaxınlarına mənfi təsir etmiş olacaq. Hətta zaman keçdikcə insanda təşviş və həyəcan hissi yarana bilər".
E.Rüstəmov onu da əlavə edib ki, qadınlar adətən stress yaşamağa daha çox meyilli olur: "Çünki onlar ilk növbədə ana və həyat yoldaşıdır. Digər tərəfdən, evdar qadınların sayı çoxluq təşkil etdiyindən, onların məişət zəminində keçirdiyi stresslər çoxdur".
Kimyəvi adı karbon-monooksid (CO) olan dəm qazı təmiz halda gözə görünməyən, rəngsiz, iysiz, dadsız, havadan yüngül, suda pis həll olunan qazdır. Dəm qazı natamam yanma məhsulu olub güclü zəhərləyici xassəyə malikdir. 
Havatəmizləyici bacalar və borularda dəm qazının çıxmasına maneçilik törədən nasazlıqlar yarandıqda, insanlar bu qazla nəfəs almaq məcburiyyətində qalırlar. Bu da nəticə etibarı ilə dəm qazından zəhərlənmələrə səbəb olur. Dəm qazı ilə zəhərlənmə daha çox rast gəlinən zəhərlənmələr siyahısında (alkoqoldan, dərman preparatları və narkotik maddələrlə zəhərlənmədən sonra) dördüncü yeri tutur. Bu cür zəhərlənmə halları baş verdikdə və vaxtında lazımi tibbi köməklik göstərilmədikdə sonluq arzuolunmaz hadisələrlə nəticələnə bilər.
Dəm qazı orqanizmə əsasən nəfəsalma zamanı ağ ciyərlər vasitəsilə daxil olur. Orqanizmə daxil olan dəm qazı hemoqlobinlə birləşərək karboksihemoqlobin əmələ gətirir. İnsanlar yüksək konsentrasiyalı dəm qazı olan mühitdə çox qaldıqda zəhərlənmə daha güclü, ölüm isə bir o qədər sürətli olur.
Dəm qazı ilə zəhərlənmənin səbəbləri sırasında suyu qazla qızdırılan duş və vanna otaqlarında nəfəsliklərin olmaması (duş qəbul edən şəxsi nəzarətdə saxlamaq və tez-tez maraqlanmaq vacib şərtdir), soba ilə qızdırıcı sistemlərdə texniki təhlükəsizlik qaydalarının pozulması, standarta uyğun olmayan və kustar yolla hazırlanmış qızdırıcı cihazlardan istifadə edilməsi, sobanın qapağının vaxtında bağlanmaması, tüstü çıxarıcı boruların və tüstü bacasının yaxşı işləməməsi, sobanın və tüstü çəkən bacanın nasaz vəziyyətdə olması, sobada və borularda çatların və nasazlıqların olması, qapalı yerlərdə, xüsusilə otaqlarda və mənzillərdə hava mübadiləsinin pis olmasıdır. 
Dəm qazından zəhərlənmənin qarşısını almaq üçün soba boruları və bacalar mütəmadi olaraq yoxlanılmalı, qaz cihazları və istilik sistemlərinin sazlığına daim ciddi nəzarət edilməlidir. Sobaların tüstü borularının bayıra çıxışı olmalı, otağın havası tez-tez dəyişdirilməli və bacalar il ərzində ən azı bir dəfə təmizlənməlidir.

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Azərbaycanda ilk dəfə - "Mübarizlər" yarışı

24 Avqust 2017 12:58

ABŞ-dan İrəvana ŞOK: “Ərazilər qeyd-şərtsiz Azərbaycana qaytarılmalıdır”

24 Avqust 2017 12:58

MHP sədri: “Bu, Türkiyə üçün müharibə səbəbi sayılmalıdır”

24 Avqust 2017 12:58

Rusiyanın xarici işlər naziri Qətər ətrafındakı vəziyyəti müzakirə etmək üçün Körfəz ölkələrinə səfər edəcək

24 Avqust 2017 12:57

Aİ nümayəndəliyinin yeni rəhbəri Bakıya sentyabrın ilk yarısında gələcək

24 Avqust 2017 12:52

Mübariz Qurbanlı Samuxda vətəndaşları qəbul edəcək

24 Avqust 2017 12:52

Azərbaycanın 4 qadın güləşçisi dünya çempionatında mübarizəyə qoşulur

24 Avqust 2017 12:52

Lev Leşenko: "Bakı dünyanın ən gözəl şəhərlərindən biridir"

24 Avqust 2017 12:47

Fazil Məmmədovun vətəndaş qəbulunun vaxtı dəyişdirilib

24 Avqust 2017 12:47

Cəlilabadda 4 otaqlı ev yanıb

24 Avqust 2017 12:44

İsrail - Azərbaycan oyununun vaxtı dəyişdirilib

24 Avqust 2017 12:42

BAKI: Əcnəbi vətəndaşın çantası oğurlandı

24 Avqust 2017 12:42

Bir nəfər göldə batdı - Neftçalada

24 Avqust 2017 12:39

Naz qol vuran futbolçunu otelə dəvət etmişdi

24 Avqust 2017 12:37

Dünyada ən sürətli smartfon bəlli olub

24 Avqust 2017 12:35

Gözəl Bayramlının apellyasiya şikayəti təmin edilməyib

24 Avqust 2017 12:32

39 dərəcə isti olacaq - SABAH

24 Avqust 2017 12:29

Yağış yağacaq, şimşək çaxacaq

24 Avqust 2017 12:29

DİM test imtahanının ləğvi ilə bağlı yayılan xəbərlərə münasibət bildirdi

24 Avqust 2017 12:28

Vergilər Nazirliyi ƏDV ilə bağlı qərarında dəyişiklik edib

24 Avqust 2017 12:27

Sabah rayonlarda şimşək çaxacaq, yağış yağacaq

24 Avqust 2017 12:22

Ermənistanda gərgin siyasi vəziyyət

24 Avqust 2017 12:21

Xuraman Fatimə ilə qalmaqalından danışdı: “Arada söz gəzdirənlər...”

24 Avqust 2017 12:19

Türkiyəli ginekoloqdan tez hamilə qalmaq üçün QƏRİBƏ ÜSUL

24 Avqust 2017 12:18

Bakıda maşından 3400 manat oğurlanıb

24 Avqust 2017 12:17

ABŞ dörd ölkənin vətəndaşlarına viza verilməsini məhdudlaşdırmağı planlaşdırır

24 Avqust 2017 12:17

Qarabağ münaqişəsinin həllinə dair 6 element - Amerikalı həmsədrdən AÇIQLAMA

24 Avqust 2017 12:14

Qadınlar niyə "pis" oğlanları seçir?

24 Avqust 2017 12:14

Xırdalanda qarət məqsədi ilə evə girən şəxs tutulub

24 Avqust 2017 12:12

Sumqayıtda əcnəbi vətəndaşa məxsus çanta oğurlanıb

24 Avqust 2017 12:12

Avropa İttifaqının Azərbaycana yeni səfiri təyin olunub

24 Avqust 2017 12:09

Bu da Ayanın Türkiyədəki DƏBDƏBƏLİ EVİ - FOTO/VİDEO

24 Avqust 2017 12:08

"Qarabağ"ın qələbəsi erməniləri özündən çıxardı - FOTO

24 Avqust 2017 12:07

Gəncədə "Tarixlə addımla!”

24 Avqust 2017 11:58

Məhkəmə qətldə ittiham edilən şəxsə bəraət verdi

24 Avqust 2017 11:58

Qənirə Paşayeva: "Qurban Qurbanovla danışdım və..."

24 Avqust 2017 11:57

Dövlət Statistika Komitəsi açıq tender elan edib

24 Avqust 2017 11:57

SOCAR Gürcüstana 65 ton yanacaq verib

24 Avqust 2017 11:54

Hündürdaban ayaqqabı geyinən xanımların PROBLEMİ - “Halluks valgus”

24 Avqust 2017 11:53

Ağsuda beş uşaq atası amansızlıqla qətlə yetirilib

24 Avqust 2017 11:52

"Kim bahalı brilliant alsa, ona ərə gedəcəm"

24 Avqust 2017 11:52

Avtobusda dava düşdü, sərnişin sürücünü...

24 Avqust 2017 11:50

İŞİD bu ölkə üçün yeni qətliam söz verdi - VİDEO

24 Avqust 2017 11:48

Lalə Məmmədova solo konsert verəcək

24 Avqust 2017 11:48

Abşeronda dostlarını öldürən şəxslərdən birinin cəzası azaldılıb

24 Avqust 2017 11:47

Deputatdan şok açıqlama: "Qarabağ" məni maraqlandırmır"

24 Avqust 2017 11:47

Yataqxanada yanğın: 30 nəfər təxliyə edildi

24 Avqust 2017 11:44

Gəncədə piyadanı vuraraq hadisə yerindən qaçan sürücü həbs edilib

24 Avqust 2017 11:42

Qaliblərin Bakıda qarşılanması

24 Avqust 2017 11:42

İki nəfəri cərəyan vurub

24 Avqust 2017 11:39