Qəşəm Nəcəfzadəni öldürüm?

Qəşəm Nəcəfzadəni öldürüm?
12:54 15 Dekabr 2015
15 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Neçə illərdi soy adımdakı bu “Zadə” sözünün əlində əsirəm. Həmişə bu “zadə” və “zadə”lər, xüsusən, də zadlar mənə mane olub. Əvvəla, bu, bizim soz deyil, ikincisi də quru taxta kimi taqqıldayır, adamın yerini dəqiq nişan vermir, ümumi axının içində çox asanlıqla itib batır. Bəzən ədəbi təxəllüsün uğurlu seçilməsi şairin taleyində ciddi rol oynaya bilir.  Unudulmaz şairimiz Xəlil Rza  həmişə mənə “Qəşəm Nəcəf” deyirdi və  həmin təxəllüsü  Oqtay Rza bu gün də deməkdədir. Mənsə, bu “zadə”dən  əl çəkə bilmirdim və necə ki, əl  çəkməyib indi peşman olmuşam. Zövq müxtəlifliyi və bu çığır-bağırlar içində mən həmişə öz içimdəki həyəcana inandım. Amma bu “Zadə” həyəcanımı başqalarının hiss etməyinə imkan verməyib. Müəllim olmağım, saqqal saxlamamağım, araq içməməyim, siqaret çəkməməyim, çayxanada çaynik sındırmamağım - bunun da üstünə  “zadə”ni gəlsəm, bütün bunlar,  anormal bu ədəbi mühitdə dərin bir uçurum kimi qarşımda dayanıb. Bu mühitdə çox adam üçün pəncərə şüşəsini sındırmaq dəbdədi, daha onu sındırmağa qoymayan yox. Mən həmin pəncə şüşəsini sınmağa qoymayanlardanam. Bəzən mənim şeirimin oxunmasına 80-ci illərdən gətirdiyim imzam imkan vermir. Əgər mən  növbəti kitabıma 80-ci illərin havası olan şeirlərimi salmasaydım, yalnız 90-cı illərdə yazdığım şeirlərdən ibarət bir toplu buraxsaydım, müəyyən mənada guya “təzə” görünərdim. Axı bu, mənim günahım deyil. Mənim 80-ci illərdəki ədəbi nəslim heç vaxt davakar olmayıb, özünü gözə soxmayıb. İndi bu gün 90-cı illərin havası 80-ci illəri inkar edir. Döyülən də mənəm, mənim imzamdı, bizik, sizsiniz. Bəlkə Qəşəm Nəcəfzadəni öldürüm? Təzədən yazmağa başlayım. Dörd  il bundan qabaq belə də elədim, ayrı imza ilə  şeirlər yazdım, çap olundu, hamı bəyəndi, tənqidçilər adımı “siyahılarına” saldı. Həyatda olduğu kimi ədəbiyyatda  ilk olan şeylər gözəldi.  Əgər əvvəldən sənin imzan xoşa gəlmədisə, sonra çətin olur. Nə yazsan görmək istəmirlər.

Necə ki, rəhmətlik İ.İsmayılzadı ilk kitabı “Ulduzların ad günü”ndə daha böyük şair idi. Ələkbər Salahzadə ilk kitabı “Beş yarpaq”da daha səmimi idi. Camal Yusifzadə ilk şeirlərində, Ramiz Rövşən ilk kitabı “Bir yağışlı nəğmə”də, Vaqif Bayatlı “Tənha ulduz altında”, Mövlud Süleymanlı “Ayın aydınlığında”, Dilsuz “Ağ atlı oğlanın nağılı”nda və s. Kim deyir ki, Əli Kərim 38 yaşından sonra daha gözəl əsərlər yazacaqdı? Kim deyir ki, Mikayıl Müşfiq 29 yaşından sonra ədəbiyyatı lərzəyə salacaqdı? Kim bilir, bəlkə “hə”, bəlkə də “yox”. Məncə, şairin ömür boyu bir kitabı olur, onu  bölüb yüz kitab da eləmək olar, bir dənə də.  Şair neçə il yaşayacaqsa, lap əvvəldən yaradıcılıq nöqteyi-nəzərdən ömrünün içində o başa bu başa gedib –gələ bilir. İstər ömür yüz olsun, istərsə də 29.  Şairin bütün gücü yaşadığı ömrə sığışdırılır, daha heç nə yarımçıq qalmır.
 

Mənim nəslim nə 60-cıların, nə də xarici yazıçıların təsiri ilə bir misra yazmadılar. Ancaq özlərini, öz içlərini heç kəsə bənzəmədən, qışqırmadan, bağırmadan, sakit şəkildə, ədəb-ərkanla sözə çevirməyi bacardılar. Ancaq böyrümüzdə güdükçü dayanan ədəbi tənqid sakit axan nəhrə fikir vermir. Onun qulaqları söyüşcül, göz yaralayan, boş qışqırığa daha çox meyllidir.
Yenə deyirəm, söhbət ədəbi mühitdən gedir. Kim 90-cı ildən deyilsə, “oxumağa dəyməz” fikri formalaşdı. Amma bir həqiqət də var. XX əsrin sonuna yaxın əsl ədəbiyyat 80-ci illərin payına düşür. Bunu gələcək göstərəcək. İndi o qədər də qəbul edilməyən 80-ci illərin abı-havası (tarix boyu bu dönümlər olub) inanıram ki, 2017-ci ildən sonra qayıdacaq. Onda 90-cı illərin bəzi “sızıltılı”, burcutma obrazları köhnəlib deyə, daşa basılacaq. Mən daş atmayacağam. 60-cı illər də 2020-ci ildə qayıdacaq. Hətta 1900-cü il də təzədən gələcək. Məncə, Qəşəm Nəcəfzadəni öldürməyə dəyməz. O, bir də gələcək. Çünki keçmiş həmişə gələcəkdədir.


 

 

 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Alim Qasımovun xanımı və qızı - FOTO

25 İyun 2017 15:05

Bakı "Formula-2"nin qalibi bilindi - FOTO

25 İyun 2017 15:05

Ərdoğan namazda huşunu itirdikdən sonra vəziyyəti barədə danışıb

25 İyun 2017 15:02

"Formula-2" yarışının VIII mərhələsinin qalibi müəyyənləşib

25 İyun 2017 15:02

80 yaşlı nənəni qandallayıb apardılar - GÖRÜNTÜLƏR

25 İyun 2017 14:59

"Formula-1"-də erkən "stop"

25 İyun 2017 14:57

Oksanadan çılğın rəqs -

25 İyun 2017 14:56

Rəsulzadənin pulu necə oğurlandı? - Krımlı mücahidin xatirələri

25 İyun 2017 14:53

İspaniyada meşə yanğınları səbəbindən 2 mindən çox insan təxliyyə edilib

25 İyun 2017 14:52

Mosulda terrorçu özünü partlatdı: 12 ölü, 20 yaralı

25 İyun 2017 14:52

Arıqla, pul qazan - Yeni layihə - FOTOLAR - VİDEO

25 İyun 2017 14:28

"Tələblər beynəlxalq hüquqa ziddir" -

25 İyun 2017 14:24

Bakıda Formula-2 üzrə ikinci yarış başlayıb

25 İyun 2017 14:22

Atışma səhərə qədər davam etdi: Bayramı qana boyayacaqdılar

25 İyun 2017 14:18

Tovuzda orta yaşlı qadın özünü qatarın altına ataraq intihar edib

25 İyun 2017 14:17

F1-ə baxmaq üçün Bakıya gələn gözəllər - FOTOLAR

25 İyun 2017 14:07

Türkiyədə 2 terrorçu məhv edildi

25 İyun 2017 14:05

Nyukaslda sürücü avtomobili Ramazan bayramını qeyd edən insanların üzərinə sürüb

25 İyun 2017 13:57

"Şaxtyor"un qapıçısı "Qarabağ"a niyə keçdi?

25 İyun 2017 13:57

Bakının mərkəzində qadınlar arasında DAVA-DALAŞ

25 İyun 2017 13:54

Əfqanıstanda terror: 10 polis öldürüldü

25 İyun 2017 13:52

Çindəki faciədə ölənlərin sayı 24-ə çatdı -

25 İyun 2017 13:51

Xalq artistinin xanımı, əməkdar artistin anası - FOTO

25 İyun 2017 13:49

Finlandiyalı qonaq: Formula 1 Azərbaycanın dünyada təbliği üçün gözəl imkandır

25 İyun 2017 13:36

Tolik və Hüsniyə dünya ulduzu ilə bir arada - FOTO

25 İyun 2017 13:32

Türkiyənin şərqində 2 PKK terrorçusu məhv edilib

25 İyun 2017 13:29

Prezident İlham Əliyev Rusiyanın “Zavtra” qəzetinin baş redaktorunu

25 İyun 2017 13:25

BAKIDA ƏMƏLİYYAT: Türkiyənin axtardığı şəxs yaxalandı

25 İyun 2017 13:24

"Gələcəkdə heç kim paltar geyinməyəcək" deyib, hamının çılpaq şəkillərini çəkdi - FOTOLAR

25 İyun 2017 13:23

Tovuz xəstəxanasında çağırış zənginə gec cavab verildiyinə görə həkim və tibb bacısı döyülüb

25 İyun 2017 13:22

İnterpol gələcəyin üç əsas təhdidini açıqladı

25 İyun 2017 13:22

Britaniya parlamentində həyəcan – Parollar oğurlandı

25 İyun 2017 13:13

Meksikada cinayətkar dəstə 11 nəfəri qətlə yetirdi

25 İyun 2017 13:12

Bakıda kafedə dava - Pakistanlı döyüldü

25 İyun 2017 13:12

Restorana basqın edib polis rəisini öldürdülər - MEKSİKADA

25 İyun 2017 13:09

Əfqanıstanda terrorçular NBM-ə hücum ediblər, ölənlər və yaralananlar var

25 İyun 2017 13:08

Fahriyenin xına gecəsindən ilk görüntülər - VİDEO - FOTO

25 İyun 2017 12:57

Türk klubundan Arda Turan bombası

25 İyun 2017 12:57

Türkiyədə sərnişin avtobusu aşdı -

25 İyun 2017 12:53

Sumqayıt sakinləri gecə dəhşət yaşadılar - Güclü yanğın - VİDEO

25 İyun 2017 12:42

Rumıniya yığmasının sabiq üzvü "Zirə"də

25 İyun 2017 12:37

Pakistan cəhənnəmi yaşadı -

25 İyun 2017 12:26

Çində torpaq sürüşdü: 140 nəfər itkin düşdü - VİDEO - FOTO

25 İyun 2017 12:22

Meraya Kerri: "Bakı, mən artıq yoldayam!" - VİDEO

25 İyun 2017 12:17

Çində sürüşmə nəticəsində ölənlərin sayı 24 nəfərə çatıb

25 İyun 2017 12:12

Afrika qaçqını 10 yaşlı azərbaycanlı qızı zorladı

25 İyun 2017 12:08

Abşeronda yanğın -

25 İyun 2017 11:58

"Real" Ronaldonun yerinə onu transfer edir - 135 milyon avro

25 İyun 2017 11:57

Könül oğlu ilə gəzintidə - FOTO

25 İyun 2017 11:52

Bayram günlərinin hava proqnozu açıqlanıb

25 İyun 2017 11:50