Qəşəm Nəcəfzadəni öldürüm?

Qəşəm Nəcəfzadəni öldürüm?
12:54 15 Dekabr 2015
15 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Neçə illərdi soy adımdakı bu “Zadə” sözünün əlində əsirəm. Həmişə bu “zadə” və “zadə”lər, xüsusən, də zadlar mənə mane olub. Əvvəla, bu, bizim soz deyil, ikincisi də quru taxta kimi taqqıldayır, adamın yerini dəqiq nişan vermir, ümumi axının içində çox asanlıqla itib batır. Bəzən ədəbi təxəllüsün uğurlu seçilməsi şairin taleyində ciddi rol oynaya bilir.  Unudulmaz şairimiz Xəlil Rza  həmişə mənə “Qəşəm Nəcəf” deyirdi və  həmin təxəllüsü  Oqtay Rza bu gün də deməkdədir. Mənsə, bu “zadə”dən  əl çəkə bilmirdim və necə ki, əl  çəkməyib indi peşman olmuşam. Zövq müxtəlifliyi və bu çığır-bağırlar içində mən həmişə öz içimdəki həyəcana inandım. Amma bu “Zadə” həyəcanımı başqalarının hiss etməyinə imkan verməyib. Müəllim olmağım, saqqal saxlamamağım, araq içməməyim, siqaret çəkməməyim, çayxanada çaynik sındırmamağım - bunun da üstünə  “zadə”ni gəlsəm, bütün bunlar,  anormal bu ədəbi mühitdə dərin bir uçurum kimi qarşımda dayanıb. Bu mühitdə çox adam üçün pəncərə şüşəsini sındırmaq dəbdədi, daha onu sındırmağa qoymayan yox. Mən həmin pəncə şüşəsini sınmağa qoymayanlardanam. Bəzən mənim şeirimin oxunmasına 80-ci illərdən gətirdiyim imzam imkan vermir. Əgər mən  növbəti kitabıma 80-ci illərin havası olan şeirlərimi salmasaydım, yalnız 90-cı illərdə yazdığım şeirlərdən ibarət bir toplu buraxsaydım, müəyyən mənada guya “təzə” görünərdim. Axı bu, mənim günahım deyil. Mənim 80-ci illərdəki ədəbi nəslim heç vaxt davakar olmayıb, özünü gözə soxmayıb. İndi bu gün 90-cı illərin havası 80-ci illəri inkar edir. Döyülən də mənəm, mənim imzamdı, bizik, sizsiniz. Bəlkə Qəşəm Nəcəfzadəni öldürüm? Təzədən yazmağa başlayım. Dörd  il bundan qabaq belə də elədim, ayrı imza ilə  şeirlər yazdım, çap olundu, hamı bəyəndi, tənqidçilər adımı “siyahılarına” saldı. Həyatda olduğu kimi ədəbiyyatda  ilk olan şeylər gözəldi.  Əgər əvvəldən sənin imzan xoşa gəlmədisə, sonra çətin olur. Nə yazsan görmək istəmirlər.

Necə ki, rəhmətlik İ.İsmayılzadı ilk kitabı “Ulduzların ad günü”ndə daha böyük şair idi. Ələkbər Salahzadə ilk kitabı “Beş yarpaq”da daha səmimi idi. Camal Yusifzadə ilk şeirlərində, Ramiz Rövşən ilk kitabı “Bir yağışlı nəğmə”də, Vaqif Bayatlı “Tənha ulduz altında”, Mövlud Süleymanlı “Ayın aydınlığında”, Dilsuz “Ağ atlı oğlanın nağılı”nda və s. Kim deyir ki, Əli Kərim 38 yaşından sonra daha gözəl əsərlər yazacaqdı? Kim deyir ki, Mikayıl Müşfiq 29 yaşından sonra ədəbiyyatı lərzəyə salacaqdı? Kim bilir, bəlkə “hə”, bəlkə də “yox”. Məncə, şairin ömür boyu bir kitabı olur, onu  bölüb yüz kitab da eləmək olar, bir dənə də.  Şair neçə il yaşayacaqsa, lap əvvəldən yaradıcılıq nöqteyi-nəzərdən ömrünün içində o başa bu başa gedib –gələ bilir. İstər ömür yüz olsun, istərsə də 29.  Şairin bütün gücü yaşadığı ömrə sığışdırılır, daha heç nə yarımçıq qalmır.
 

Mənim nəslim nə 60-cıların, nə də xarici yazıçıların təsiri ilə bir misra yazmadılar. Ancaq özlərini, öz içlərini heç kəsə bənzəmədən, qışqırmadan, bağırmadan, sakit şəkildə, ədəb-ərkanla sözə çevirməyi bacardılar. Ancaq böyrümüzdə güdükçü dayanan ədəbi tənqid sakit axan nəhrə fikir vermir. Onun qulaqları söyüşcül, göz yaralayan, boş qışqırığa daha çox meyllidir.
Yenə deyirəm, söhbət ədəbi mühitdən gedir. Kim 90-cı ildən deyilsə, “oxumağa dəyməz” fikri formalaşdı. Amma bir həqiqət də var. XX əsrin sonuna yaxın əsl ədəbiyyat 80-ci illərin payına düşür. Bunu gələcək göstərəcək. İndi o qədər də qəbul edilməyən 80-ci illərin abı-havası (tarix boyu bu dönümlər olub) inanıram ki, 2017-ci ildən sonra qayıdacaq. Onda 90-cı illərin bəzi “sızıltılı”, burcutma obrazları köhnəlib deyə, daşa basılacaq. Mən daş atmayacağam. 60-cı illər də 2020-ci ildə qayıdacaq. Hətta 1900-cü il də təzədən gələcək. Məncə, Qəşəm Nəcəfzadəni öldürməyə dəyməz. O, bir də gələcək. Çünki keçmiş həmişə gələcəkdədir.


 

 

 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Astroloji proqnoz - 29 aprel

29 Aprel 2017 00:08

"Qalatasaray" Brumanı saxlaya bilmir

29 Aprel 2017 00:05

Günün qoroskopu: işlərinizdə uğur vəd edən gündür

29 Aprel 2017 00:05

Raytorala görə 27 nömrəli formadan imtina etdi - FOTO

28 Aprel 2017 23:57

Bakı həbsxanasında dustaq özünü asaraq intihar edib

28 Aprel 2017 23:57

Elmar Məmmədyarovdan erməni nazirlə görüşü ilə bağlı

28 Aprel 2017 23:56

Limon dənələrini atmayın, əkin - FOTO İZAH

28 Aprel 2017 23:52

Mineral suların faydası

28 Aprel 2017 23:47

"Liverpul" futbolçu ilə müqavilə yenilədi

28 Aprel 2017 23:47

Qohumlararası evliliklər gen xəstəliklərinin artmasına səbəb olur

28 Aprel 2017 23:42

Təzyiqi normallaşdırır, saç tökülmənin qarşısını alır...

28 Aprel 2017 23:42

Lö Pen Zidanın cavabını verdi:

28 Aprel 2017 23:40

49 yaşlı kişini ilan vurdu - Şəmkirdə

28 Aprel 2017 23:39

Kişilərin ən çox arzuladığı qadın çimərlikdə - FOTOLAR

28 Aprel 2017 23:38

"Bavariya" futbolçunun müqaviləsini yenilədi

28 Aprel 2017 23:37

Xanımı Sərdardan belə acıq çıxdı - FOTO

28 Aprel 2017 23:37

Baş Konsul Rəşad İsmayılov Batumi Bələdiyyə Məclisinin sədri ilə görüşüb

28 Aprel 2017 23:29

Avstriyada sağçı ekstremizm və rasizm ilə bağlı cinayətlərin sayı artıb

28 Aprel 2017 23:27

Hıçqırığı necə dayandırmaq olar?

28 Aprel 2017 23:27

"Əl-Qaidə" liderlərindən biri öldürüldü

28 Aprel 2017 23:26

Şeydayevin Slovakiya çempionatında ikinci qolu - VİDEO

28 Aprel 2017 23:24

Futbolçunun bir ayağına 80 milyon avro qiymət qoyuldu

28 Aprel 2017 23:23

İmişlidə piyadanı avtomobil vurub

28 Aprel 2017 23:22

"Spartak"ın oyunçusu karyerasını Türkiyədə davam etdirəcək

28 Aprel 2017 23:22

"Məhz bu səbəbdən Meksika ilə aramızda divarın olması zəruridir"

28 Aprel 2017 23:17

Selena Qomez üç fərqli geyimdə - FOTO

28 Aprel 2017 23:12

"Prezidentlikdən öncəki həyatım üçün darıxıram"

28 Aprel 2017 23:12

Dərini təmizləyir, məsamələri yığır - GİL MASKASI

28 Aprel 2017 23:12

Ölkənin birincı xanımı televiziya aparıcısı olacaq - FOTOLAR

28 Aprel 2017 23:08

Elməddin xanımı haqda: "4 il olmuşuq"

28 Aprel 2017 23:05

"Son illərdə "Milan"ın heç bir baş məşqçisi məndən yaxşı olmayıb"

28 Aprel 2017 23:05

22 yaşlı qadın müəmmalı şəkildə bıçaq xəsarəti aldı - Ucarda

28 Aprel 2017 23:04

"Monako" 80 milyon avroya Mbappenin yalnız bir ayağını satar"

28 Aprel 2017 22:57

Xatirə İslam tənqid olundu - FOTO

28 Aprel 2017 22:57

"Shamkir Chess 2017":

28 Aprel 2017 22:55

Tarkan 50 avroluq nahar etdi, ofisiantlara 450 avro bəxşiş verdi

28 Aprel 2017 22:52

Hülya Avşar şayiələrə son qoydu - VİDEO

28 Aprel 2017 22:52

Melaniya Trampın geyimi müzakirələrə səbəb oldu

28 Aprel 2017 22:49

Tanınmış aparıcı qızı ilə bu evdə yaşayır - FOTO

28 Aprel 2017 22:47

Quartz: Azərbaycan iqtisadi cəhətdən ən normal ölkədir

28 Aprel 2017 22:42

Yeniyetmələr üçün enerji içkiləri böyük təhlükə mənbəyidir

28 Aprel 2017 22:42

Fəhləlikdən milyonçuluğa gedən yol –

28 Aprel 2017 22:38

"Əl-Qaidə"nin liderlərindən biri məhv edilib

28 Aprel 2017 22:37

ABŞ-ın sabiq prezidenti xəstəxanadan evə buraxılıb

28 Aprel 2017 22:37

Dünya liderlərinin cah-cəlallı İQAMƏTGAHLARI - FOTOLAR

28 Aprel 2017 22:33

Gül kələmi - həm tərəvəz, həm dərman

28 Aprel 2017 22:32

Rollarına görə keçəl olan 9 aktrisa - FOTO

28 Aprel 2017 22:32

Sözünü, əməli təkzib edir: Qadağan olsa da, uşaqlara siqaret satılır - VİDEO

28 Aprel 2017 22:27

Avtobus sürməyə icazəsi yoxdur - amma sükan arxasındadır - VİDEO

28 Aprel 2017 22:27

Ata Buş xəstəxanadan evə buraxıldı

28 Aprel 2017 22:24