Azərbaycan üçün gələn il nə vəd edir?

Azərbaycan üçün gələn il nə vəd edir?
13:42 15 Dekabr 2015
54 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Hazırda neftin dünya bazarındakı qiyməti Azərbaycan üçün "qırmızı xətt"i keçərək 37 dollaradək düşüb. Neftin indiki qiyməti nəinki Azərbaycan üçün, bütün neft hasilatı ilə məşğul olan ölkələr üçün böyük fəlakət sayılır. Məsələnin qəliz tərəfi budur ki, neftin qiyməti üzrə nəinki illik, rüblük, aylıq, artıq heç günlük proqnozlar da irəli sürmək mümkün deyil.

Bunu iqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov Milli.Az-a neftin dünya bazarlarındakı qiymətinin düşməsi tendensiyasını və onun Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirini şərh edərkən deyib.

Onun sözlərinə görə, neftin qiyməti ilə bağlı məsələdə Azərbaycan hökumətini qınamaq düzgün deyil: "Çünki növbəti il üçün hansı strategiyanı götürməyin lazım gəldiyini müəyyən etmək olmur. Söhbət iqtidarın bu məsələdəki siyasətini bəyənib-bəyənməməkdən getmir. Sadəcə obyektiv olmaq lazımdır. Dünyanın ən böyük neft şirkətləri ilin əvvəlindən böyük maddi itkilərə məruz qalıblar. Artıq neft sənayesinə investisiya qoyulmur. Bu isə o deməkdir ki, hazırda neft bazarında artıq məhsul olsa da, bir müddətdən sonra bunun ardı gəlməyəcək. Yeni quyuların qazılması, işlənən quyuların amortizasiya xərclərinin ödənilməsi və s. işləri yerinə yetirmək olmur. Bəzən də deyirlər ki, qorxulu heç nə yoxdur, çünki filan ildə neftin qiyməti 20, hətta 10 dollar da olub. Bunlar əsassız və məntiqsiz fikirlərdir. Axı həmin illərdə 10, 20 dolların alıcılıq qabiliyyəti indikindən qat-qat yüksək olub. Digər tərəfdən, indi neftə olan tələbat 30-40 il bundan əvvəlki səviyyədə deyil, daha çoxdur. Ona görə də neftin indiki real qiyməti nəinki Azərbaycan kimi büdcəsi neftdən asılı olan ölkələr, ümumiyyətlə neft hasilatı ilə məşğul olan bütün şirkətlər üçün də fəlakət həddi sayılır və bu, heç bir iqtisadi qanunlarla izah olunmur".

İqtisadçının fikrincə, neftin qiymətinin düşməsi Dövlət Neft Şirkəti üçün o qədər də qorxulu deyil. Təşviş doğuran başqa məsələdir: "SOCAR üçün 40-30-25 dollar olmasının elə də əhəmiyyəti yoxdur. Çünki dünya üzrə ən ucuz neft çıxardan ölkələrdən biri də Azərbaycandır. SOCAR-a neftin 1 barelinin maya dəyəri maksimum 15 dollara başa gəlir. Yəni sabah qiymət 25-20 dollar da olsa, SOCAR maya dəyərini ödəyə biləcək. Problem və təşviş isə ondan doğur ki, dövlət büdcəsinin yükünün əsas daşıyıcısı SOCAR, neft müqavilələri, neft gəlirləridir. Ölkə ixracının təxminən 77 faizini xam neft təşkil edir. Yəni büdcə, demək olar ki, neftdən asılıdır. Sadə dillə desək, SOCAR dövlət büdcəsini belinə alıb aparır. Məhz bu səbəbdən neftin qiymətinin düşməsi böyük təşviş doğurur. Yəni uzun müddət belə davam edərsə, neftin qiymətinin düşməsini adi vətəndaş da hiss edəcək. Dövlət başçısı İlham Əliyev də Nazirlər Kabinetinin iclaslarının birində qeyd etmişdi ki, dövlətin əsas hədəfi ondan ibarət olmalıdır ki, əmək haqqı və pensiyaları dövlət büdcəsinə DNF-dən transfertlər olmadan, real gəlirlər hesabına ödəyə bilək. Buna nail olsaq, ciddi narahatlığa və təşvişə də səbəb olmayacaq".

Bununla belə ekspert neftin qiyməti ilə bağlı proqnoz verməkdən çəkinməyib: "Neftin qiyməti uzun müddət bu səviyyədə qala bilməz. Bu vəziyyət ən uzağı 2016-cı ilin sonunadək davam edə bilər. 2016-cı ilin sonundan etibarən isə neftin qiymətində dönüş yaranacaq. Düzdür, qiymət yenidən 100 dollar səviyyəsinə çatmayacaq, amma kritik həddən yuxarı qalxacaq. Ona görə də növbəti il bütün dünya iqtisadiyyatı, eləcə də Azərbaycan üçün olduqca çətin il olacaq..."

İlkin İzzət

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Hibrid sərnişin dronu hazırlandı

24 İyun 2017 08:05

SOCAR Gürcüstanda yanacagın qiymətini dəyişəcək?

24 İyun 2017 08:05

Pakistanda 2 partlayışda 37 nəfər ölüb

24 İyun 2017 08:05

Formula 1 – Azərbaycan Qran-Prisinin ikinci gününə start verilir

24 İyun 2017 08:01

Mozambikdə 5,8 bal gücündə zəlzələ olub

24 İyun 2017 07:55

Tovuzda piyadanı vurub qaçıb

24 İyun 2017 07:52

BMT eyniləşdirmə sistemi hazırlayıb

24 İyun 2017 07:52

Azərbaycanda qiyabi oxuyanların sayı 2 dəfə azalıb

24 İyun 2017 07:50

DİN-in bazasında qumbara partladı - Ukraynada

24 İyun 2017 07:43

Süni intellekt bitkiləri qoruyacaq

24 İyun 2017 07:42

Bakıda qətl hadisəsi baş verib

24 İyun 2017 07:36

Ağaclardakı 7 otel - FOTO

24 İyun 2017 07:32

LTE GSM-i üstələyəcək

24 İyun 2017 07:32

Əl baqajı üçün skanerlər sınanır

24 İyun 2017 07:27

Bakıda 36 yaşlı kişi avtomobilində bıçaqlanaraq qətlə yetirilib

24 İyun 2017 07:27

Lənkəranda zəlzələ olub

24 İyun 2017 07:27

Məşhur müdafiəçi futbolla vidalaşdı

24 İyun 2017 07:19

DİN: Məkkədə planlaşdırılmış terror aktı ölkədən xaricdə hazırlanıb

24 İyun 2017 07:17

Dronlar divar arxasındakı obyektləri çəkəcək

24 İyun 2017 07:12

Bakıda gənc oğlan ikinci mərtəbədən yıxılaraq ağır xəsarət alıb

24 İyun 2017 06:57

Dünyanın ən böyük ombalı qadını - FOTOLAR

24 İyun 2017 06:48

Bakıda taksi sürücüsü qəza törədib: xəsarət alanlar var

24 İyun 2017 06:32

Ancaq Rusiyada... - FOTO

24 İyun 2017 06:32

Çində 100-dən çox insan torpaq sürüşməsinin dağıntıları altında qalıb

24 İyun 2017 05:52

Təsadüfi şəkiliş - Maralların davası - VİDEO

24 İyun 2017 05:48

Fransanın Beynəlxalq Münasibətlər və Strateğiyalar İnstitutunun alimi: "Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını işğal edib"

24 İyun 2017 05:37

Gənc centlmenin mənzili - FOTO

24 İyun 2017 05:32

Venesuelada parlamentə hücum - yaralılar var

24 İyun 2017 05:19

Venesuelada parlamentinin binasına hücum: 4 yaralı

24 İyun 2017 05:08

Venesuelada parlamentin binasına hücum olub

24 İyun 2017 05:07

Makiyaj edən oğlanlar - FOTOLAR

24 İyun 2017 04:53

İki yaşlı körpə dərmandan zəhərləndi

24 İyun 2017 04:39

Məşhurlaşan fotoqrafın əsərləri - FOTO

24 İyun 2017 04:32

Berluskoni: "Trampla müqayisədə onun xanımını daha çox bəyənirəm"

24 İyun 2017 04:12

Türkiyə XİN-i Pakistanda baş verən terror aktını pisləyib

24 İyun 2017 04:08

Məkkədə terror aktının qarşısı alındı

24 İyun 2017 03:53

Bakıda avtomobil yeniyetməni vurub

24 İyun 2017 03:42

“Qalatasaray” azarkeşlərinə şad xəbər

24 İyun 2017 03:34

Sevgini çəkən insan - FOTO

24 İyun 2017 03:32

ABŞ-da "F-16" qəzaya uğrayıb -

24 İyun 2017 03:31

Emmanüel Linkon: "Azərbaycanın sürətli inkişafı Yeni İpək Yolu" layihəsində rolunu əhəmiyyətli dərəcədə artırır"

24 İyun 2017 03:12

Gürcüstanda 31 yaşlı azərbaycanlı nazir müşaviri oldu

24 İyun 2017 02:49

Hindistanda Tramp kəndi

24 İyun 2017 02:48

Səudiyyə Ərəbistanında terrorçuların hücumununun qarşısını alınıb

24 İyun 2017 02:43

Astroloji proqnoz -

24 İyun 2017 02:40

Fotolara bənzəyən rəsmlər - FOTO

24 İyun 2017 02:32

Məkkədə terrorçu-kamikadze “Əl-Haram” məscidini partlatmaq istəyib

24 İyun 2017 02:29

İranın təhlükəsizlik qüvvələri terror qruplaşmasını zərərsizləşdirib

24 İyun 2017 02:17

Çaylarda su artdı, Gorançay daşdı

24 İyun 2017 01:58

Gürcüstanın baş naziri bu ölkədə yaşayan müsəlmanlar üçün iftar süfrəsi təşkil edib

24 İyun 2017 01:57