Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?

Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?
15:21 15 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bir neçə gün öncə Milli Televiziya və Radio Şurası və Dilçilik İnstitutunun birgə apardığı monitorinqlərin nəticələri açıqlanıb. Monitorinq nəticəsində məlum olub ki, yeddi televiziya kanalında - İctimai TV, “Xəzər” TV, ANS TV, ATV, “Space” TV, “Lider” TV və “Region” TV-də yayımlanan verilişlər izlənilərək ədəbi dil normalarının pozulma faktları aşkarlanıb.

Monitorinq zamanı təhlilə cəlb olunan və ədəbi dil normasının pozulmasını əks etdirən 831 faktdan 425-i fonoloji, 208-i leksik, 170-i qrammatik, 28-i üslubi səviyyədə normadan kənara çıxma hallarının göstəricisidir. Monitorinqin nəticələrinə görə, bir sıra telekanalarda aparıcıların danışığında qüsurlar aşkarlanıb.

Aparıcıların nitq qüsurları ilə bağlı hesabata teletənqidçi Qulu Məhərrəmli münasibət bildirib.

Axşam.az-ın məlumatına görə, Q.Məhərrəmli AzVision.az-a açıqlamasında bildirib ki, monitorinqin nəticələri Azərbaycanda aparıcıların hamısının nitq qüsurlu olması demək deyil. Onun sözlərinə görə, televiziya şifahi dil olsa da, onun səsləndirilməsində bəzi qüsurlar var:

“Burada ən önəmli qüsurlar Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan cümlə quruluşlarıdır. Bu nöqsanlar aparıcının yox, çox vaxt mətni yazanların təfəkküründən irəli gəlir. Televiziya dili şifahi dildir, ədəbi dilin bir qoludur. Amma bunun səsləndirilməsi ilə bağlı qüsurlar var. Vurğu düz deyilmir, intonasiya düz seçilmir, mətnin məzmununa uyğun intonasiya olmur, cümlə quruluşunda üslub səhvləri var. Cümlələrdə artıq şəkilçilər işlədilir. Məsələn, sözün kökü sakitlik, xoşbəxtlik olsa da, sakitçilik, xoşbəxtçilik kimi ifadə edilir. Bu kimi ifadələri bir, bir-iki aparıcı deyirsə, ona fikir verməmək olar, amma bütün aparıcıların belə danışması yolverilən deyil”.

Ekspert bəzi aparıcıların tənqid atəşinə tutulması düzgün yanaşma deyil. Onlar arasında işini bilənlər də var:

“Monitorinqin aparıldığı müddətdə bu aparıcıların danışıqlarında qüsurlar aşkarlanıb. Bu qüsurların olmaması üçün aparıcılar çox çalışmalı və efirə yaxşı hazırlaşmalıdır. Aparıcının dilindən çıxan yalnış bir fikrin o dəqiqə lağa qoyulması düzgün deyil.

Canlı verilişin öz xüsusiyyəti var. Yalnışlıq ola bilər, anlayışla qarşılamaq lazımdır. Mili Televiziya və Radio Şurasının da keçirdiyi monitorinqin məqsədi odur ki, bütövlükdə ədəbi dilin qaydalarına riayət olunsun. Biz əgər mətni yazarkən Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan tərz seçiriksə, onları səhv deyiriksə, başqa dillərin təsiri ilə cümlə qururuqsa, deməli öz dilimizə hörmət etmirik. Vətənin sərhəddini, valideynlərimizi, evimizi qoruduğumuz kimi dilimizi də qorumalıyıq, hörmət etməliyik. Kimsə bunda qərəz axtarırsa, kimsə bunun bilərəkdən edildiyini düşünürsə yalnışdır. Bilirəm ki, onlar arasında çox tanınmış aparıcılar da var. Görünür həmin situasiyada onlar yaxşı formada olmayıb və efirə yaxşı hazırlaşmayıblar”.

Q. Məhərrəmli hesab edir ki, aparıcılar tənqid hədəfinə çevrilmək istəmirlərsə, Azərbaycan dilini mükəmməl şəkildə öyrənməlidir.

“Aparıcılar dilimizin səs təbiətini düz öyrənməli, intonasiyanı, vurğunun yerini yaxşı bilməlidirlər, mütaliələr aparmalı, dünya görüşləri olmalıdır. Bizdə aparıcını ilk dəfə efirə buraxırlar, daha sonra isə onun dili ilə məşğul olurlar. Belə olmaz. Aparıcı ilk növbədə laboratoriyadan keçməlidir, hazırlaşmalıdır, tam hazır olandan sonra efirə buraxılmalıdır. Xoşagəlməz hallarda bu səbəbdən yaranıb”.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

NATO-nun sammiti müdafiə və dialoq vasitəsilə Rusiya ilə münasibətlərə doğru yanaşmanı təsdiqləyib

26 May 2017 00:27

MAR-da toqquşma - 300 ölü

26 May 2017 00:18

Cocuq Mərcanlıda 1063 ədəd qəlpə aşkar edilib

26 May 2017 00:12

Viqan şəhərində sapyorların iştirakı ilə polis əməliyyatı keçirilir

26 May 2017 00:08

"Neftçi"nin futbolçusu Gürcüstan yığmasına dəvət alıb

26 May 2017 00:07

Bakı polisi Somalidən gələn idmançıları axtarır

26 May 2017 00:05

Ramazanda ağız qoxusunun qarşısını alan ən yaxşı üsul

26 May 2017 00:05

Günün qoroskopu: hərəkət yoxdursa, nəticə də yoxdur

26 May 2017 00:05

Gəncədə “BMW” ilə qəza törətdi

26 May 2017 00:03

Astroloji proqnoz - 26 may

26 May 2017 00:03

"Moody's" Samir Şərifova etibar edir

25 May 2017 23:57

Trampdan Monteneqro prezidentinə hörmətsizlik -

25 May 2017 23:56

Azərbaycan şərabları Vaşinqton festivalında - FOTO

25 May 2017 23:52

Bu qarışımı qoltuq altına sürtdükdə tüklər birdəfəlik yox olur

25 May 2017 23:52

Müxbiri döyən siyasətçi cəzalanacaq

25 May 2017 23:52

10 yaşında 190 kq - FOTO

25 May 2017 23:50

Piylənmədən ən çox əziyyət çəkən insanlar hansı ölkələrdə yaşayırlar​?

25 May 2017 23:47

"ABŞ maliyyə yardımını azaldarsa"... - BMT

25 May 2017 23:42

“Real” azarkeşləri üçün xüsusi tabut

25 May 2017 23:42

Orqanizmi qısa müddətdə toksinlərdən təmizləməyin YOLU

25 May 2017 23:42

Batumidə 28 May - Respublika Günü təntənəli şəkildə qeyd olunub

25 May 2017 23:32

Şou ulduzu çimərlikdə - FOTO

25 May 2017 23:32

Masallıda onlarla evdə çökmə baş verib:

25 May 2017 23:30

BMT: ABŞ maliyyə yardımını azaldarsa, Təşkilat öz vəzifələrini yerinə yetirə bilməyəcək

25 May 2017 23:22

Oğlan uşağını necə tərbiyə edək?

25 May 2017 23:22

Kann Festivalında tanınmış modellərin dekolte şousu - FOTOLAR

25 May 2017 23:18

Cinsi zəifliyi aradan qaldıran TƏBİİ VASİTƏ

25 May 2017 23:17

Faydalı bakteriyaların olduğu qidalar hansılardır?

25 May 2017 23:17

Həbsdə olan müstəntiq kitab yazır

25 May 2017 23:15

Pomidoru şəkər tozuna batırın, təsiri sizi heyran edəcək

25 May 2017 23:13

Tələbəni məhkəməyə verən dekan müavini səfirin bacısı imiş...

25 May 2017 23:12

Sərkisyan nazirlər təyin etdi - Siyahı

25 May 2017 23:12

Siqaret hər 10 saniyədə 1 insanı məhv edir

25 May 2017 23:12

Azərbaycan millisi Almaniya ilə bacarmadı

25 May 2017 23:12

Mərkəzi Afrika Respublikasında baş vermiş toqquşmalarda 300 nəfər ölüb

25 May 2017 23:07

Sabiq sevgilisinin çılpaq fotolarını yaydı - FOTO

25 May 2017 23:05

İrəvanda Bakını götürməyə və “məsələni bağlamağa" çağırdılar

25 May 2017 22:57

Ermənistanda 4 milyon erməni?

25 May 2017 22:57

Masallıda onlarla ev çökdü - FOTO

25 May 2017 22:52

Çörək yeyərkən diqqətli olun

25 May 2017 22:52

Ermənistan parlamentinin spikeri Ara Babloyan: “Yüzlərlə azərbaycanlı uşağı...”

25 May 2017 22:52

MAR-da son 2 həftə ərzində 300-ə yaxın insan həlak olub

25 May 2017 22:50

Millimiz Almaniya qarşısında aciz qaldı - FOTO

25 May 2017 22:47

Azərbaycan voleybol millisi Almaniya yığmasına uduzub

25 May 2017 22:47

İspanaqda ətdən daha çox dəmir var

25 May 2017 22:47

Xəyyam qonaqlara həyat yoldaşının şəklini çəkməyi qadağan etdi - TOYDAN KADRLAR

25 May 2017 22:43

Qanda xolesterini normallaşdırmaq üçün TƏBİİ VASİTƏ

25 May 2017 22:42

Mançester terrorunun qurbanları yad edildi -

25 May 2017 22:40

17 ildən sonra altı əkiz doğdu - FOTO

25 May 2017 22:38

Azərbaycanlı aktyor ona böyrək verənin kimliyini açıqladı - FOTO

25 May 2017 22:37