Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?

Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?
15:27 15 Dekabr 2015
29 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bir neçə gün öncə Milli Televiziya və Radio Şurası və Dilçilik İnstitutunun birgə apardığı monitorinqlərin nəticələri açıqlanıb. Monitorinq nəticəsində məlum olub ki, yeddi televiziya kanalında - İctimai TV, "Xəzər" TV, ANS TV, ATV, "Space" TV, "Lider" TV və "Region" TV-də yayımlanan verilişlər izlənilərək ədəbi dil normalarının pozulma faktları aşkarlanıb.

Monitorinq zamanı təhlilə cəlb olunan və ədəbi dil normasının pozulmasını əks etdirən 831 faktdan 425-i fonoloji, 208-i leksik, 170-i qrammatik, 28-i üslubi səviyyədə normadan kənara çıxma hallarının göstəricisidir. Monitorinqin nəticələrinə görə, bir sıra telekanalarda aparıcıların danışığında qüsurlar aşkarlanıb. 

Aparıcıların nitq qüsurları ilə bağlı hesabata teletənqidçi Qulu Məhərrəmli münasibət bildirib. 

Milli.Az xəbər verir ki, Q.Məhərrəmli azvision.az-a açıqlamasında bildirib ki, monitorinqin nəticələri Azərbaycanda aparıcıların hamısının nitq qüsurlu olması demək deyil. Onun sözlərinə görə, televiziya şifahi dil olsa da, onun səsləndirilməsində bəzi qüsurlar var: "Burada ən önəmli qüsurlar Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan cümlə quruluşlarıdır. Bu nöqsanlar aparıcının yox, çox vaxt mətni yazanların təfəkküründən irəli gəlir. Televiziya dili şifahi dildir, ədəbi dilin bir qoludur. Amma bunun səsləndirilməsi ilə bağlı qüsurlar var. Vurğu düz deyilmir, intonasiya düz seçilmir, mətnin məzmununa uyğun intonasiya olmur, cümlə quruluşunda üslub səhvləri var. Cümlələrdə artıq şəkilçilər işlədilir. Məsələn, sözün kökü sakitlik, xoşbəxtlik olsa da, sakitçilik, xoşbəxtçilik kimi ifadə edilir. Bu kimi ifadələri bir, bir-iki aparıcı deyirsə, ona fikir verməmək olar, amma bütün aparıcıların belə danışması yolverilən deyil". 

Ekspert bəzi aparıcıların tənqid atəşinə tutulması düzgün yanaşma deyil. Onlar arasında işini bilənlər də var: "Monitorinqin aparıldığı müddətdə bu aparıcıların danışıqlarında qüsurlar aşkarlanıb. Bu qüsurların olmaması üçün aparıcılar çox çalışmalı və efirə yaxşı hazırlaşmalıdır. Aparıcının dilindən çıxan yalnış bir fikrin o dəqiqə lağa qoyulması düzgün deyil.

Canlı verilişin öz xüsusiyyəti var. Yalnışlıq ola bilər, anlayışla qarşılamaq lazımdır. Mili Televiziya və Radio Şurasının da keçirdiyi monitorinqin məqsədi odur ki, bütövlükdə ədəbi dilin qaydalarına riayət olunsun. Biz əgər mətni yazarkən Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan tərz seçiriksə, onları səhv deyiriksə, başqa dillərin təsiri ilə cümlə qururuqsa, deməli öz dilimizə hörmət etmirik. Vətənin sərhəddini, valideynlərimizi, evimizi qoruduğumuz kimi dilimizi də qorumalıyıq, hörmət etməliyik. Kimsə bunda qərəz axtarırsa, kimsə bunun bilərəkdən edildiyini düşünürsə yalnışdır. Bilirəm ki, onlar arasında çox tanınmış aparıcılar da var. Görünür həmin situasiyada onlar yaxşı formada olmayıb və efirə yaxşı hazırlaşmayıblar". 

Q.Məhərrəmli hesab edir ki, aparıcılar tənqid hədəfinə çevrilmək istəmirlərsə, Azərbaycan dilini mükəmməl şəkildə öyrənməlidir:

"Aparıcılar dilimizin səs təbiətini düz öyrənməli, intonasiyanı, vurğunun yerini yaxşı bilməlidirlər, mütaliələr aparmalı, dünya görüşləri olmalıdır. Bizdə aparıcını ilk dəfə efirə buraxırlar, daha sonra isə onun dili ilə məşğul olurlar. Belə olmaz. Aparıcı ilk növbədə laboratoriyadan keçməlidir, hazırlaşmalıdır, tam hazır olandan sonra efirə buraxılmalıdır. Xoşagəlməz hallarda bu səbəbdən yaranıb".

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Nazirlikdən alıcılara ərzaq məhsulları ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ

28 İyul 2017 17:05

"Toyu qapalı edir, sonra da arvadının hamiləliyindən danışır" - Nadir

28 İyul 2017 17:05

Yunanıstanın Azərbaycandakı səfirinin diplomatik missiyası başa çatıb

28 İyul 2017 17:02

Mərkəzi Seçki Komissiyasının iclası keçirilib

28 İyul 2017 16:57

Qara bikinidə verdiyi pozalarla göz qamaşdırdı - FOTO

28 İyul 2017 16:57

Putin ABŞ-lı diplomatları qovur

28 İyul 2017 16:56

Nazirlik əhaliyə müraciət etdi: "Hüquqlarınızı tələb edin"!

28 İyul 2017 16:54

Neftçıxarma ekipajına hücum edildi: 50 ölü

28 İyul 2017 16:53

Bekham qızın elə yerinə imza atdı ki... - FOTO

28 İyul 2017 16:52

Daxili Qoşunların Ali Hərbi Məktəbinə əlavə kursant qəbulu elan edilib

28 İyul 2017 16:52

Tuba Büyüküstünə keçmiş həyat yoldaşından böyük ŞOK!

28 İyul 2017 16:48

Deputat: "Gələcəkdə bizi böyük uğurlar gözləyir"

28 İyul 2017 16:47

Albaniyada restoranda PARTLAYIŞ - 20-dən çox yaralı

28 İyul 2017 16:47

Bəkir HƏBS OLUNDU

28 İyul 2017 16:47

Üç məhkumun həbsxanadan qaçış VİDEOsu ortaya çıxdı - BELƏ QAÇIBLAR

28 İyul 2017 16:47

Bəzi dairə seçki komissiyalarının tərkibinə dəyişiklik edildi

28 İyul 2017 16:47

ABŞ iqtisadiyyatında artım proqnozları üstələyə bilməyib

28 İyul 2017 16:47

"Barselona"nın Arda Turanla bağlı qərarı açıqlandı

28 İyul 2017 16:47

® Sərfəli “Tətil” paketlərindən birini seç, Ukraynaya “Nar” ilə səyahət et!

28 İyul 2017 16:39

Prokuror "Dostluq" parkı ərazisinin qanunsuz satılmasında təqsirləndirilən şəxsə dair qərardan protest verib

28 İyul 2017 16:37

Aygün Kazımova ilə modelyer arasında qalmaqal: "Haqqımı halal etmirəm" - FOTO

28 İyul 2017 16:37

İki il qabaq anası öldü, atasının aldığı ikinci arvadın ŞAH DAMARINI KƏSDİ - DƏHŞƏTLİ TƏFƏRRÜAT

28 İyul 2017 16:33

"ABŞ Rusiyaya müharibə elan etdi"

28 İyul 2017 16:33

Sofiya Rotaru Bakıya nəvəsi ilə gəldi - FOTO

28 İyul 2017 16:32

Bəzi dairə seçki komissiyalarının tərkibinə dəyişiklik edildi

28 İyul 2017 16:30

Memarlıq ixtisasına qəbul olmaq istəyən abituriyentlərin NƏZƏRİNƏ

28 İyul 2017 16:29

İlin son aylarında DEVALVASİYA GÖZLƏNİLİR?

28 İyul 2017 16:28

Bakıda ağac qeyri-adi "bar" verdi - FOTO

28 İyul 2017 16:27

"Səbail" loqosunu dəyişdi - FOTO

28 İyul 2017 16:27

Muğanbankın baş ofisində "Muğanbank Çek" üzrə 11-ci tiraj keçiriləcək

28 İyul 2017 16:22

® Unibank daha bir nominasiyanın qalibi olub

28 İyul 2017 16:19

Almaniyalı idmançı Bakıda tapança ilə güllə atıcılığı yarışının qalibi olub

28 İyul 2017 16:18

Azərbaycanlı memarın əl işi bütün türkləri heyran qoydu - FOTOLAR

28 İyul 2017 16:18

“Neftçi” xorvat fubolçu transfer etdi - FOTO

28 İyul 2017 16:17

Elariz Məmmədoğlu yeni serialda çəkilir - "Toydan sonra nağara" - VİDEO - FOTO

28 İyul 2017 16:17

Uşaqları ilə birgə intihar edən gəlinin qayınanası PROKURORLUQDA

28 İyul 2017 16:14

Balqabaqla qaraciyərin təmizlənməsi

28 İyul 2017 16:14

Sevda oğlu və nəvələri ilə çimərlikdə - FOTO

28 İyul 2017 16:12

Ermənilərlə azərbaycanlı iş adamı arasında qarşıdurma - Ukraynada - FOTO

28 İyul 2017 16:12

Qandonduran cinayətdən dəhşətli faktlar: “Gülməyinə ara vermirdi”

28 İyul 2017 16:08

Rusiya 2018-ci ildən xalis borcalan ölkəyə çevrilə bilər

28 İyul 2017 16:07

BDU-nun Dinşünaslıq fakültəsi BAĞLANIB?

28 İyul 2017 16:05

Bakıya uçan təyyarədə problem yarandı

28 İyul 2017 16:05

Ukrayna daxili işlər nazirinin müavini rüşvət alarkən tutulub

28 İyul 2017 16:02

“Bank VTB (Azerbaijan)” Rus Mədəniyyəti Mərkəzində kompüter sinfi açıb

28 İyul 2017 16:02

Şahdağ Turizm Mərkəzi informasiya texnologiyaları avadanlıqları alacaq

28 İyul 2017 16:02

“15 aydı maaş üzünə həsrətik” – güləşçilər aksiya keçirdilər

28 İyul 2017 15:59

Fərhad Bədəlbəyliyə AĞIR İTKİ

28 İyul 2017 15:58

Kənd sakinləri şikayət etdi, ər arvadını öldürdü - Ağstafadakı qətllə bağlı ŞOK TƏFƏRRÜAT

28 İyul 2017 15:53

"Forbes": Bakı və "Formula-1" ideal cütlük olub

28 İyul 2017 15:52