Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?

Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?
15:27 15 Dekabr 2015
29 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Efirlərdə Azərbaycan dilində danışa bilməyən aparıcılar: Zaur və Xoşqədəm Hidayətqızı... (30 May 2017 11:58)

Bir neçə gün öncə Milli Televiziya və Radio Şurası və Dilçilik İnstitutunun birgə apardığı monitorinqlərin nəticələri açıqlanıb. Monitorinq nəticəsində məlum olub ki, yeddi televiziya kanalında - İctimai TV, "Xəzər" TV, ANS TV, ATV, "Space" TV, "Lider" TV və "Region" TV-də yayımlanan verilişlər izlənilərək ədəbi dil normalarının pozulma faktları aşkarlanıb.

Monitorinq zamanı təhlilə cəlb olunan və ədəbi dil normasının pozulmasını əks etdirən 831 faktdan 425-i fonoloji, 208-i leksik, 170-i qrammatik, 28-i üslubi səviyyədə normadan kənara çıxma hallarının göstəricisidir. Monitorinqin nəticələrinə görə, bir sıra telekanalarda aparıcıların danışığında qüsurlar aşkarlanıb. 

Aparıcıların nitq qüsurları ilə bağlı hesabata teletənqidçi Qulu Məhərrəmli münasibət bildirib. 

Milli.Az xəbər verir ki, Q.Məhərrəmli azvision.az-a açıqlamasında bildirib ki, monitorinqin nəticələri Azərbaycanda aparıcıların hamısının nitq qüsurlu olması demək deyil. Onun sözlərinə görə, televiziya şifahi dil olsa da, onun səsləndirilməsində bəzi qüsurlar var: "Burada ən önəmli qüsurlar Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan cümlə quruluşlarıdır. Bu nöqsanlar aparıcının yox, çox vaxt mətni yazanların təfəkküründən irəli gəlir. Televiziya dili şifahi dildir, ədəbi dilin bir qoludur. Amma bunun səsləndirilməsi ilə bağlı qüsurlar var. Vurğu düz deyilmir, intonasiya düz seçilmir, mətnin məzmununa uyğun intonasiya olmur, cümlə quruluşunda üslub səhvləri var. Cümlələrdə artıq şəkilçilər işlədilir. Məsələn, sözün kökü sakitlik, xoşbəxtlik olsa da, sakitçilik, xoşbəxtçilik kimi ifadə edilir. Bu kimi ifadələri bir, bir-iki aparıcı deyirsə, ona fikir verməmək olar, amma bütün aparıcıların belə danışması yolverilən deyil". 

Ekspert bəzi aparıcıların tənqid atəşinə tutulması düzgün yanaşma deyil. Onlar arasında işini bilənlər də var: "Monitorinqin aparıldığı müddətdə bu aparıcıların danışıqlarında qüsurlar aşkarlanıb. Bu qüsurların olmaması üçün aparıcılar çox çalışmalı və efirə yaxşı hazırlaşmalıdır. Aparıcının dilindən çıxan yalnış bir fikrin o dəqiqə lağa qoyulması düzgün deyil.

Canlı verilişin öz xüsusiyyəti var. Yalnışlıq ola bilər, anlayışla qarşılamaq lazımdır. Mili Televiziya və Radio Şurasının da keçirdiyi monitorinqin məqsədi odur ki, bütövlükdə ədəbi dilin qaydalarına riayət olunsun. Biz əgər mətni yazarkən Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan tərz seçiriksə, onları səhv deyiriksə, başqa dillərin təsiri ilə cümlə qururuqsa, deməli öz dilimizə hörmət etmirik. Vətənin sərhəddini, valideynlərimizi, evimizi qoruduğumuz kimi dilimizi də qorumalıyıq, hörmət etməliyik. Kimsə bunda qərəz axtarırsa, kimsə bunun bilərəkdən edildiyini düşünürsə yalnışdır. Bilirəm ki, onlar arasında çox tanınmış aparıcılar da var. Görünür həmin situasiyada onlar yaxşı formada olmayıb və efirə yaxşı hazırlaşmayıblar". 

Q.Məhərrəmli hesab edir ki, aparıcılar tənqid hədəfinə çevrilmək istəmirlərsə, Azərbaycan dilini mükəmməl şəkildə öyrənməlidir:

"Aparıcılar dilimizin səs təbiətini düz öyrənməli, intonasiyanı, vurğunun yerini yaxşı bilməlidirlər, mütaliələr aparmalı, dünya görüşləri olmalıdır. Bizdə aparıcını ilk dəfə efirə buraxırlar, daha sonra isə onun dili ilə məşğul olurlar. Belə olmaz. Aparıcı ilk növbədə laboratoriyadan keçməlidir, hazırlaşmalıdır, tam hazır olandan sonra efirə buraxılmalıdır. Xoşagəlməz hallarda bu səbəbdən yaranıb".

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Cəbhəboyu zonada yerləşən zenit-raket və mühəndis-istehkam hərbi hissələrinin açılışı olub

22 İyun 2017 18:42

"Ailə TV"nin ofisinə basqınla bağlı RƏSMİ MƏLUMAT

22 İyun 2017 18:42

Oğlan şagirdlər məktəbdə ətək geyindi - FOTO

22 İyun 2017 18:38

İslam Mehrəliyev qazandığı avtomobili satıb? - AÇIQLAMA - FOTO

22 İyun 2017 18:37

Azərbaycanın maşınqayırma sənayesi işçilərinə fəxri ad və medal verilib - SİYAHI

22 İyun 2017 18:36

Təlimlərin döyüş atışı mərhələsi

22 İyun 2017 18:35

ADGTT-nın 89-cu mövsümü "Çipollino" və "Yarımçıq qalmış"la yekunlaşacaq - FOTO

22 İyun 2017 18:32

İran məsələsi: yenidən geosiyasi proseslərin ön sıralarında

22 İyun 2017 18:32

Parlament tarixində İLK: deputat uşağını əmizdirərək ÇIXIŞ ETDİ - FOTO/VİDEO

22 İyun 2017 18:28

"Accessbank" yeni kampaniyaya başlayıb

22 İyun 2017 18:27

“Çipollino” və “Yarımçıq qalmış”la yekunlaşacaq...

22 İyun 2017 18:25

“Real Madrid” Kilian Mbappe və Canluci Donnarumma ilkin razılığa gəlib

22 İyun 2017 18:22

Elməddin əməliyyat olunub - FOTO

22 İyun 2017 18:22

Avropa çempionumuz açıq dərs keçəcək

22 İyun 2017 18:19

Trampın Rusiya ilə əlaqələri barədə yeni detallar ORTAYA ÇIXDI

22 İyun 2017 18:18

Azərbaycan Prezidenti Lüksemburqun Böyük Hersoqunu təbrik edib

22 İyun 2017 18:15

Sabaha olan məzənnə

22 İyun 2017 18:14

İki azyaşlı uşağın nəhəng ilanla QORXULU OYUNU - VİDEO

22 İyun 2017 18:13

34 min manatlıq dələduzluq edən şəxs azadlığa buraxıldı

22 İyun 2017 18:12

“Asstra” holdinqi Şərq ölkələrinin logistika sahəsinə İsveçrə dəqiqliyi gətirir

22 İyun 2017 18:08

Yeni il tətilinin ləğvi təklif edilir

22 İyun 2017 18:08

Türkiyə hərbçiləri Qətərə çatdı

22 İyun 2017 18:05

Azərbaycanda 102 min nəfər uşağa görə sosial müvainət alır

22 İyun 2017 18:03

Türkiyənin qızıl-valyuta ehtiyatları 2,3 mlrd. dollar artıb

22 İyun 2017 18:02

Hansı halda Bank avtomobili əlinizdən ala bilər?

22 İyun 2017 18:01

"Qaşını alan, dodağına silkon taxan kişi..."

22 İyun 2017 17:59

Azərbaycan Beynəlxalq Bankı Ramazan bayramı ərəfəsində hədiyyəli kampaniya keçirir

22 İyun 2017 17:57

Jurnalist olmaqdan öncə əsl vətəndaş olmaq lazımdır

22 İyun 2017 17:52

Vəzifəyə təyin olunan məşhur: “Bu, yaradıcılığıma mane olmayacaq”

22 İyun 2017 17:48

Millimizin forması Ronalduda - FOTO

22 İyun 2017 17:47

"Bu ölkələrdən gətirilən dərmanlarda problem var"

22 İyun 2017 17:47

Kişilərin bəyəndiyi qadın tipi

22 İyun 2017 17:44

Nazirdən həkimlərlə bağlı TAPŞIRIQ

22 İyun 2017 17:43

İraq vətəndaşları Bakı-Quba yolunda qəzaya düşdülər - VİDEO - FOTO

22 İyun 2017 17:42

Təhsil Nazirliyindən "plagiat dərslik" iddiasına cavab: "Ehtirasları kənara qoyun"

22 İyun 2017 17:39

Yunanıstanda üsyan başladı - FOTOLAR

22 İyun 2017 17:38

“İnter”in rəqibi "Partizan"a qalib gəldi

22 İyun 2017 17:37

Millimiz beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək

22 İyun 2017 17:37

2 kq-dan çox qızıl külçələri Azərbaycandan çıxarmağa cəhd edən dəstə üzvlərinin məhkəməsi başladı

22 İyun 2017 17:36

“Microsoft Office” proqramlar paketində mətnin səslə yığımı üçün “Dictate” genişlənməsi təqdim edilib

22 İyun 2017 17:35

Sidikdən enerji əldə ediləcək

22 İyun 2017 17:34

Qvatemalada 6,8 bal gücündə zəlzələ olub

22 İyun 2017 17:32

Azərbaycanlı aparıcı çimərlikdə əsəbiləşdi - 2 oğlanı hovuza yıxdı - VİDEO - FOTO

22 İyun 2017 17:32

2017-ci il dövlət büdcəsinə niyə yenidən baxıldı? - SƏBƏB

22 İyun 2017 17:29

Dolların sabaha olan MƏZƏNNƏSİ

22 İyun 2017 17:28

Əli Kərimlinin köməkçisinin məhkəməsinə şahidlərin məcburi gətirilməsi barədə qərar çıxarılıb

22 İyun 2017 17:27

Səhiyyə naziri tapşırıqlar verdi

22 İyun 2017 17:25

Bu ölkədə müəllimlərə silah gəzdirməyə icazə verildi

22 İyun 2017 17:24

Manatın yeni MƏZƏNNƏSİ

22 İyun 2017 17:22

“Bibiheybətneft”də “SAP UOM” sisteminin tətbiqi ilə əlaqədar yığıncaq keçirilib

22 İyun 2017 17:22