Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?

Dilində qüsur olan aparıcılar - Problem kimdədir?
15:27 15 Dekabr 2015
29 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bir neçə gün öncə Milli Televiziya və Radio Şurası və Dilçilik İnstitutunun birgə apardığı monitorinqlərin nəticələri açıqlanıb. Monitorinq nəticəsində məlum olub ki, yeddi televiziya kanalında - İctimai TV, "Xəzər" TV, ANS TV, ATV, "Space" TV, "Lider" TV və "Region" TV-də yayımlanan verilişlər izlənilərək ədəbi dil normalarının pozulma faktları aşkarlanıb.

Monitorinq zamanı təhlilə cəlb olunan və ədəbi dil normasının pozulmasını əks etdirən 831 faktdan 425-i fonoloji, 208-i leksik, 170-i qrammatik, 28-i üslubi səviyyədə normadan kənara çıxma hallarının göstəricisidir. Monitorinqin nəticələrinə görə, bir sıra telekanalarda aparıcıların danışığında qüsurlar aşkarlanıb. 

Aparıcıların nitq qüsurları ilə bağlı hesabata teletənqidçi Qulu Məhərrəmli münasibət bildirib. 

Milli.Az xəbər verir ki, Q.Məhərrəmli azvision.az-a açıqlamasında bildirib ki, monitorinqin nəticələri Azərbaycanda aparıcıların hamısının nitq qüsurlu olması demək deyil. Onun sözlərinə görə, televiziya şifahi dil olsa da, onun səsləndirilməsində bəzi qüsurlar var: "Burada ən önəmli qüsurlar Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan cümlə quruluşlarıdır. Bu nöqsanlar aparıcının yox, çox vaxt mətni yazanların təfəkküründən irəli gəlir. Televiziya dili şifahi dildir, ədəbi dilin bir qoludur. Amma bunun səsləndirilməsi ilə bağlı qüsurlar var. Vurğu düz deyilmir, intonasiya düz seçilmir, mətnin məzmununa uyğun intonasiya olmur, cümlə quruluşunda üslub səhvləri var. Cümlələrdə artıq şəkilçilər işlədilir. Məsələn, sözün kökü sakitlik, xoşbəxtlik olsa da, sakitçilik, xoşbəxtçilik kimi ifadə edilir. Bu kimi ifadələri bir, bir-iki aparıcı deyirsə, ona fikir verməmək olar, amma bütün aparıcıların belə danışması yolverilən deyil". 

Ekspert bəzi aparıcıların tənqid atəşinə tutulması düzgün yanaşma deyil. Onlar arasında işini bilənlər də var: "Monitorinqin aparıldığı müddətdə bu aparıcıların danışıqlarında qüsurlar aşkarlanıb. Bu qüsurların olmaması üçün aparıcılar çox çalışmalı və efirə yaxşı hazırlaşmalıdır. Aparıcının dilindən çıxan yalnış bir fikrin o dəqiqə lağa qoyulması düzgün deyil.

Canlı verilişin öz xüsusiyyəti var. Yalnışlıq ola bilər, anlayışla qarşılamaq lazımdır. Mili Televiziya və Radio Şurasının da keçirdiyi monitorinqin məqsədi odur ki, bütövlükdə ədəbi dilin qaydalarına riayət olunsun. Biz əgər mətni yazarkən Azərbaycan dilinin qaydalarına uyğun olmayan tərz seçiriksə, onları səhv deyiriksə, başqa dillərin təsiri ilə cümlə qururuqsa, deməli öz dilimizə hörmət etmirik. Vətənin sərhəddini, valideynlərimizi, evimizi qoruduğumuz kimi dilimizi də qorumalıyıq, hörmət etməliyik. Kimsə bunda qərəz axtarırsa, kimsə bunun bilərəkdən edildiyini düşünürsə yalnışdır. Bilirəm ki, onlar arasında çox tanınmış aparıcılar da var. Görünür həmin situasiyada onlar yaxşı formada olmayıb və efirə yaxşı hazırlaşmayıblar". 

Q.Məhərrəmli hesab edir ki, aparıcılar tənqid hədəfinə çevrilmək istəmirlərsə, Azərbaycan dilini mükəmməl şəkildə öyrənməlidir:

"Aparıcılar dilimizin səs təbiətini düz öyrənməli, intonasiyanı, vurğunun yerini yaxşı bilməlidirlər, mütaliələr aparmalı, dünya görüşləri olmalıdır. Bizdə aparıcını ilk dəfə efirə buraxırlar, daha sonra isə onun dili ilə məşğul olurlar. Belə olmaz. Aparıcı ilk növbədə laboratoriyadan keçməlidir, hazırlaşmalıdır, tam hazır olandan sonra efirə buraxılmalıdır. Xoşagəlməz hallarda bu səbəbdən yaranıb".

Milli.Az

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Bakirəliyini 2 milyon avroya satdı - FOTO

30 Mart 2017 10:49

Məşhur iş adamının xanımı möhtəşəm evini göstərdi - FOTOLAR

30 Mart 2017 10:48

"Respublika müşavirəsində İlham Əliyevin çıxışı pambıqçılığın inkişafına çox böyük təkan verəcək"

30 Mart 2017 10:47

Ozancan millimizi Türkiyə yığmasına dəyişə bilər

30 Mart 2017 10:47

Məktəbli qızlara təcavüz edən şəxsi döyüb, kameraya çəkdilər - FOTO

30 Mart 2017 10:42

"Qarabağ"ın stadionunda problem yarandı

30 Mart 2017 10:37

5 nəfərin öldürüldüyü evdən müəmmalı detallar: çoxlu duaqabları, qazılmış çuxur - FOTO

30 Mart 2017 10:37

“Samsung” “Galaxy S8” və “Galaxy S8 Plus” smartfonlarını rəsmən təqdim etdi (FOTO, VİDEO)

30 Mart 2017 10:35

Paşa Qəlbinur: "Tələbəylə eşq macərası yaşamaq heç də ayıb bir şey deyil"

30 Mart 2017 10:33

Polislər qıza sataşıb qaçan şəxsi binanın damında tutdular - FOTO

30 Mart 2017 10:32

Azərbaycan neftiylə bağlı ŞAD XƏBƏR

30 Mart 2017 10:32

57 ölkəyə hələ də səfir təyin etməyib

30 Mart 2017 10:32

Kişilərin buna qadınlardan daha çox ehtiyacı var: əgər xanımlar bunu etməsə...

30 Mart 2017 10:28

İntim xidmət göstərənlər üçün avtomobil hazırlandı

30 Mart 2017 10:27

305 min manatlıq "maxinasiya" edən tikinti rəhbərinin işinə yenidən baxılacaq

30 Mart 2017 10:24

Azərbaycanla oyununu tənqid edən futbolçu əməliyyat olunacaq

30 Mart 2017 10:22

Pərvin Abıyeva məmur oğlu deyilən sevgilisindən danışdı - FOTOLAR

30 Mart 2017 10:18

Sabahdan cəbhədə ağır döyüşlər başlaya bilər

30 Mart 2017 10:18

Rusiya Qarabağı meydanın Moskvaya aid hissəsinə aparıb, Suriya kimi

30 Mart 2017 10:17

Azərbaycanda meyitdən orqan köçürülməsinə nə vaxt başlanacaq?

30 Mart 2017 10:14

“Şərq” bazarı söküləcək

30 Mart 2017 10:13

Qızıl ucuzlaşdı

30 Mart 2017 10:12

Azərbaycanlı müğənni bu gecə ölkəni qəfil tərk etdi

30 Mart 2017 10:11

Azərbaycanda "yol terroru" davam edir: 4 ölü, 13 yaralı

30 Mart 2017 10:09

APOKALİPSİS - İnternet sönərsə, nə baş verər? - ARAŞDIRMA

30 Mart 2017 10:08

52 yaşlı türk müğənnidən qalmaqallı pozalar - FOTO

30 Mart 2017 10:05

"Bozbash pictures"in Naxçıvan səfəri - FOTO

30 Mart 2017 10:05

8 məhkum edam ediləcək

30 Mart 2017 10:04

Bakının məşhur bazarı SÖKÜLƏCƏK

30 Mart 2017 09:57

Kişi atası ilə arvadını güllələdi və intihar etdi

30 Mart 2017 09:57

Serenay cazibədar ayaqlarını nümayiş etdirdi - FOTO

30 Mart 2017 09:57

Bakıda gənclərin metroda öpüşməsi Feysbukda gündəm oldu - QANUN NƏ DEYİR?

30 Mart 2017 09:53

AZAL-ın vəzifəli əməkdaşı 92 yaşında vəfat edib - FOTO

30 Mart 2017 09:52

Dünyanın ən təhlükəli dini sektaları - FOTO

30 Mart 2017 09:52

Nəsiman Yaqublu: "Mart soyqırımında ermənilər 30 minə yaxın azərbaycanlını qətlə yetiriblər"

30 Mart 2017 09:48

Bakıda polisin saxlamaq istədiyi gənc özünü doğradı - FOTO

30 Mart 2017 09:47

"AzeriLight" bahalaşdı

30 Mart 2017 09:46

Qadın ərinin avtomobilini nikah şəhadətnaməsi ilə sürə bilər - VİDEO

30 Mart 2017 09:43

Ağcabədidə qaçırılan məktəbli qız: “Dedim 13 yaşım var...” - TƏFƏRRÜAT

30 Mart 2017 09:42

Ermənilər mövqelərimizi güllə yağışına tutdu - Cəbhədən YENİ XƏBƏR

30 Mart 2017 09:42

Ər arvadının başını kəsdi

30 Mart 2017 09:40

Qızıl 4 dollar ucuzlaşdı

30 Mart 2017 09:39

“The Game” filminin qala gecəsi baş tutdu - FOTOLAR

30 Mart 2017 09:38

Dünya bazarlarında neftin son qiyməti

30 Mart 2017 09:36

Bu günün VALYUTA MƏZƏNNƏLƏRİ

30 Mart 2017 09:33

Müdafiə Nazirliyi cəbhə bölgəsindəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı

30 Mart 2017 09:33

Manatın MƏZƏNNƏSİ

30 Mart 2017 09:32

Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri

30 Mart 2017 09:32

Cəbhədən son xəbər - atəşkəs 143 dəfə pozuldu

30 Mart 2017 09:29

Jurnalistin ölümü ilə bağlı ŞOK AÇIQLAMA: "Rasimin qabırğasını xəstəxanada sındırıblar"

30 Mart 2017 09:27