"Yumurta məsələsi" bazarı qarışdırdı

"Yumurta məsələsi" bazarı qarışdırdı
12:17 16 Dekabr 2015
35 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

İllərdir davam edən "yumurtanın qiyməti" problemi yenidən aktuallaşıb. Səbəb isə odur ki, paytaxt bazarlarında yumurta qısa müddət ərzində 47 faiz bahalaşıb. İndi ərzaq dükanlarında və iri marketlərdə fabrik yumurtasının 1 ədədi 13-14 qəpiyə satılır. Belə ki, əgər əvvəllər yumurtanın 10 ədədi 70-90 qəpiyə təklif edilirdisə, bu gün 1manat 30 qəpiyə təklif edilir. Yumurtanın əhalinin gündəlik ərzaq səbətində nə qədər mühüm yer tutduğunu və tələbatın nə dərəcədə yüksək olduğunu nəzərə alsaq, 4-5 qəpiklik artım düşündüyümüzdən daha ciddi bir problemdir.

Qiymət artımı rəsmi şəkildə təsdiqlənib. Rəsmi statistikaya görə, noyabr ayında yumurtanın 10 ədədinin ölkə üzrə orta qiyməti 1,38 manat olub. Bu, yanvar ayı (0,94 manat) ilə müqayisədə 46,8 faiz çoxdur. Kənd yumurtasına gəlincə, əvvəllər qiyməti 15-20 qəpik arasında dəyişirdisə, indi 20-30 qəpik arasında dəyişir.

Xatırladaq ki, 2011-ci ildə yumurtanın qiymətinin kəskin artması problemi yaşanarkən ölkə başçısı bu məsələ ilə bağlı çıxış edərək, süni qiymət artımının dayandırılmasını tələb etmişdi. Görünür, hazırkı situasiyada da ölkə başçısı səviyyəsində müdaxiləyə ehtiyac var.

Yumurtanın bahalaşmasının səbəblərinə gəlincə, iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli bildirdi ki, bunun obyektiv və subyektiv səbəbləri var: "Obyektiv səbəb kimi manatın devalvasiyasından sonra xaricdən alınan quş yemlərinin qiymətinin qalxması, quşçuluq firmalarında quşlara verilən dərmanların və onların böyüməsi üçün lazım olan preparatların  qiymətinin artmasını göstərmək olar. Çünki dolların bahalaşması ilə əlaqədar adıçəkilən məhsulların ölkəyə gətirilməsi də bahalaşıb. Daxildə quş yemlərinin istehsalı kifayət qədər deyil. Baytarlıq ləvazimatları isə ümumiyyətlə istehsal edilmir, bütünlüklə xaricdən gətirilir. Subyektiv səbəb isə ölkəyə gətirilən mallara nəzarətin güclü olması və daxili bazarı qorumaq adı altında xaricdən gətirilə biləcək daha ucuz məhsullara nəzarətin həyata keçirilməsidir. Yaradılan bu monopoliya qiymətlərin də süni şəkildə dəstəklənməsinə səbəb olur. Əslində bunun çox asan yolları var. Türkiyədən Rusiyaya ixrac olunan məhsullara embarqo qoyulması fonunda həmin məhsulların, özəlliklə də yumurtanın Azərbaycana idxal edilməsi bazarda qiymətlərin hiss edilən dərəcədə yumşalmasına gətirib çıxara bilər".

Ekspertin sözlərinə görə, bu məsələnin həlli üçün sadəcə rəqabətli mühit yaradılmalı və oyun qaydaları şəffaf olmalıdır ki, həm daxili istehsalçılar, həm də ölkəyə mal gətirənlər fəaliyyət göstərə bilsinlər: "Bu rəqabətdən qazananlar da vətəndaşlar olacaq. Lakin bəzi dairələr, xüsusən də bazarlara nəzarət edən məmurlar bu rəqabətin yaradılmasında maraqlı deyillər" .

Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov isə istehlakçıların hüquqlarının kobud şəkildə pozulduğunu bildirdi: "Belə bir həqiqət var ki, Azərbaycanda bir dəfə qalxan qiymət bir daha enməz. Təsadüfi deyil ki, hələ 2011-ci ilin 16 yanvar tarixində Nazirlər Kabinetinin yığıncağından başlayaraq, ölkə prezidenti dəfələrlə qiymət artımının qarşısını almaq üçün iş aparılması ilə bağlı dövlət orqanlarına tapşırıqlar vermişdi. O zaman da yumurtanın qiymətinə toxunmuşdu. Səbəblərdən biri odur ki, marketlərdə böyük biabırçılıqlar var. Marketlər təkcə ticarətlə məşğul olmurlar, onlar mağazanın rəflərini icarəyə verirlər. Kim məhsulunu daha çox diqqət çəkən yerdə yerləşdirmək istəyirsə, o  daha çox pul verməlidir. Elə yumurta satan şirkətlər də məhsullarını sata bilmək üçün piştaxtaları icarəyə götürür və pul ödəyirlər. Bu vəsait də məhsulun qiymətinin üzərinə oturur. Həmçinin marketlər məcbur edir ki, tələbatın nə qədər olmasından asılı olmayaraq piştaxta tam doldurulsun. Bu zaman da məhsulun bir hissəsi satılmadığından geri qaytarılır. Bundan daha çox çörək zavodları narahatdırlar. Bundan əlavə, hər satılan dövriyyədən market sahibləri pul alırlar. Yəni məhsulların üzərinə qiymət qoyub satmaqdan əlavə, hər 1000 manatlıq satışa görə 100 manat alırlar. Marketin illik icarə haqqı ödənildikdən sonra da əlavə vəsait, müştərilərə hədiyyələr verilməsi və sair tələb olunur. Bu vəsaitlər isə vergidən yayınan pullardır".

QHT sədri qeyd etdi ki, bütün bu yığımlar sonradan toplanaraq, məhsulun üzərinə gəlir və istehlakçının cibindən çıxır: "Bu halların qarşısı alınmalı, marketlərin fəaliyyəti tənzimlənməli, süni qiymət artımının qarşısı alınmalıdır. Əgər dövlət bu tədbirləri görsə, qiymətlər 20-25 faiz aşağı düşər, istehlakçıların da hüquqları bu şəkildə pozulmaz. Bundan əlavə, ölkə başçısının da qeyd etdiyi kimi, karter sövdələşmələri var ki, iş adamları yığılıb birgə razılığa gələrək, məhsullarını yüksək qiymətə təklif edirlər. Bunun qarşısı alınmalıdır".

Azərbaycanın əsas quşçuluq və broyler təsərrüfatlarını birləşdirən Respublika Quşçular Cəmiyyətinin sədri Aydın Vəliyev isə Azadlıq  Radiosuna müsahibəsində deyib ki, son bir ayda quşçuluq müəssisələrində yumurta istehsalı 20-25 faiz artıb. 

"İstehsal ən yüksək həddinə çatıb. Tələbat da artıb. Burada mövsüm amili də az rol oynamır. Yumurtaya olan tələbat tamamilə yerli istehsal hesabına ödənilir. Belə bir şəraitdə kimlərinsə qıtlıq haqqında danışması yersizdir. Bu gün yumurtanın 10 ədədi marketlərə 1,10 manata verilir. Dükan isə öz növbəsində 20 qəpik qazana bilər. Daha yüksək qiymətə yumurta satanlara görə istehsalçı cavabdeh deyil", - deyən A.Vəliyev xatırladıb ki, haqsız rəqabətə və qiymətlərin süni artımına nəzarət edən dövlət qurumu var və o, qanuni yollarla satıcıları intizama dəvət etməlidir.

"Yeni Müsavat"

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Ermənistanda vəkillər aksiya keçirəcək

24 Avqust 2017 01:35

"Qrabağ"dan sonrakı 4 xoşbəxt

24 Avqust 2017 01:27

"Qarabağ"ın tarixi uğuru -

24 Avqust 2017 01:25

Çempionlar Liqası - Bütün səbətlər müəyyənləşdi

24 Avqust 2017 01:19

"Qarabağ"ın tarixi qələbəsi - VİDEO

24 Avqust 2017 01:17

Bakıda yanğın baş verib

24 Avqust 2017 01:12

"Qarabağ"ın rəqibləri nə vaxt müəyyənləşəcək?

24 Avqust 2017 01:07

"Qarabağ"ın zəfər selfisi - ŞƏRHSİZ

24 Avqust 2017 01:07

Zabit Səmədov revanş görüşündə Errol Tsimmermanı məğlub edib - VİDEO

24 Avqust 2017 01:03

ÇL-nin qrup mərhələsinə yüksələn bütün komandalar müəyyənləşib

24 Avqust 2017 00:57

Bakıda dənizdə batan şəxs xilas edilib

24 Avqust 2017 00:44

Azərbaycan klubu tarixdə ilk dəfə olaraq Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə vəsiqə qazanıb

24 Avqust 2017 00:37

"Tarixi məğlubiyyət"

24 Avqust 2017 00:35

Dəməşq beynəlxalq koalisiyadan BMT-yə şikayət edib

24 Avqust 2017 00:22

Yaponiyada dəfn mərasimlərində rahibləri əvəz edəcək robot hazırlanıb

24 Avqust 2017 00:20

Rusiya səfiri ölü tapıldı

24 Avqust 2017 00:14

Rusiyanın Sudandakı səfiri ölü tapılıb

24 Avqust 2017 00:07

Sərnişin qatarı yük qatarı ilə toqquşdu - yaralılar var

23 Avqust 2017 23:59

Sakit mövsümdə doğulan müdrik cavan

23 Avqust 2017 23:53

Amerikalı alimlər istifadə müddəti bitmiş məhsulları müəyyən edən etiketlər hazırlayıblar

23 Avqust 2017 23:50

Mingəçevirdə ər arvadını bıçaqladı

23 Avqust 2017 23:34

Bakıda sürücülərin unutduğu yol: tıxaca düşmədən mərkəzə aparan yol - VİDEO

23 Avqust 2017 23:33

İraqın şərqində güclü zəlzələ baş verib.

23 Avqust 2017 23:33

Rusiyada landşaft yanğınları 150-dən çox tikilini məhv edib

23 Avqust 2017 23:22

"Darıxanda soyunuram" - FOTOSESSİYA

23 Avqust 2017 23:18

"Qarabağ"da şok itki

23 Avqust 2017 23:17

Ərdoğan Pentaqon rəhbərini qəbul etdi

23 Avqust 2017 23:15

Cərimə meydançasında 4 maşın qarət edilib - Vətəndaşa dəyən ziyanı kim ödəməlidir?

23 Avqust 2017 23:03

Bağdadda vacib görüş -

23 Avqust 2017 22:58

Zabit Səmədov revanş görüşündə Errol Tsimmermanı məğlub edib

23 Avqust 2017 22:42

Livan ordusundan İŞİD-ə ağır zərbə

23 Avqust 2017 22:33

"Kopenhagen" - "Qarabağ" - Heyətlər açıqlandı

23 Avqust 2017 22:19

Qrizman cəzalandırıldı -

23 Avqust 2017 22:14

Fındıq ən böyük ixrac məhsuluna çevrilir

23 Avqust 2017 22:03

"Kopenhagen" - "Qarabağ" -

23 Avqust 2017 22:03

"Qarabağ"ın oyununu bu kanallar göstərəcək

23 Avqust 2017 22:00

"Kopenhagen" -"Qarabağ" oyunu üçün start heyətləri açıqlanıb

23 Avqust 2017 21:57

Yəməndə qətliam -

23 Avqust 2017 21:50

Gürcüstanın müdafiə naziri: "Məhz Azərbaycanın göndərdiyi helikopterlə..."

23 Avqust 2017 21:48

Şəkidə meşə ərazisində yanğın hadisəsi baş verib

23 Avqust 2017 21:37

Britni Spirs ideal bədənini göstərdi - VİDEO

23 Avqust 2017 21:33

Bakıda avtobus sürücüsü evə basqın edib - VİDEO

23 Avqust 2017 21:18

Gürcüstanda yerli özünü idarəetmə orqanlarına keçiriləcək seçkilərə 39 mln. lari ayrılacaq

23 Avqust 2017 21:17

Avtomobil qiymətinə qoyun satılır -

23 Avqust 2017 21:10

Qəbələdə yeni binalar və istirahət mərkəzləri inşa edilir

23 Avqust 2017 21:08

Nazir: Kənd təsərrüfatı sektorunda çalışanların sayı bu ilin əvvəlinə 1,7 milyon nəfəri ötüb

23 Avqust 2017 20:52

Yaponiyada dəfn mərasimlərini robotlar idarə edəcək - FOTO

23 Avqust 2017 20:48

Nəhəng ilan uşağa hücum etdi -

23 Avqust 2017 20:45

Rus zənginlər xaricdə 1 trln. dollardan çox vəsait gizlədirlər

23 Avqust 2017 20:37

Azərbaycanlı fotoqrafdan yarıçılpaq – FOTOLAR

23 Avqust 2017 20:33