Kredit ödənişləri yaşayış minimumuna əsasən ödənilməlidirmi?

Kredit ödənişləri yaşayış minimumuna əsasən ödənilməlidirmi?
11:47 17 Dekabr 2015
35 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Son zamanlar bəzi hüquqşünaslar deyirlər ki, aylıq kredit ödənişləri yalnız yaşayış minimumu nəzərə alınmaqla ödənilə bilər, xüsusilə də yeni ildən etibarən. Hazırda ölkə üzrə yaşayış minimumu 131 manatdır, 2016-cı ildən isə bu rəqəm 136 manat təşkil edəcək. Digər hüquqşünasların mövqeyinə görə isə, əgər borclu şəxs 200 manat əmək haqqı alırsa, belə olan halda, onun əmək haqqından yalnız 136 manat çıxıldıqdan sonra qalan məbləğ tutula bilər.

Məsələ ilə bağlı yaranmış anlaşılmazlığa aydınlıq gətirən hüquqşünas, vəkil Asif Abdullayev Milli.Az-a bildirib ki, vətəndaş kredit öhdəliyini maddi durumu ilə bağlı yerinə yetirə bilmədikdə, bununla bağlı banka müraciət edə və müəyyən güzəştlərin tətbiqini xahiş edə bilər. Mülki Məcəlləyə əsasən, tərəflər müqavilənin icra edilməsinə zəmin yaratmalıdırlar. Bu baxımdan, banklar müəyyən güzəşt və kreditin ödənilməsi üçün borcluya əlverişli şərait yaratmağa çalışmalıdırlar. Eyni zamanda, əgər məhkəmə qərarının icrası borclunu maddi baxımdan pis vəziyyətə salırsa, borclunun hüququ var ki, məhkəməyə müraciət edərək, qərarın icrasına möhlət verilməsini və ya borcun hissə-hissə ödənilməsini xahiş etsin.

Yaşayış minimumu ilə bağlı son zamanlar irəli sürülən mülahizələrə gəldikdə isə, ekspert hesab edir ki, bu mülahizələrin heç bir hüquqi əsası yoxdur: "Belə ki, köhnə və yeni yaşayış minimum məbləğləri arasında fərq yalnız 5 manat təşkil edir. Bu səbəbdən, 2016-cı ildən etibarən yaşayış minimumunun artırılması ilə bağlı kredit borcunun qaytarılması istiqamətində qeyri-adi heç nə baş verməyəcək. Bu barədə qanunvericilikdə də hər hansı dəyişiklik edilməyib.

Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, borcludan banka olan borcun məhkəmə qərarına əsasən tutulduğu hallarda, bu proses "İcra haqqında" Qanunla tənzimlənir. Həmin qanunda yaşayış minimumunun nəzərə alınmasını tələb edən qeyd-şərt yoxdur. Qanunun 64-cü maddəsinə əsasən, borclunun əmək haqqından və digər gəlirlərindən tutulan məbləğin (tutmanın) miqdarı vergilər tutulduqdan sonra qalan məbləğdən hesablanır.

Bununla yanaşı, həmin qanun əmək haqqının və ona bərabər sayılan digər gəlirlərin 50 faizinin toxunulmazlığını təmin etməklə, faktiki olaraq borclu şəxsin dolanışığı üçün onun əmək haqqının və buna bərabər tutulan digər gəlirlərinin 50 faizini borclunun özünə saxlayır. Bu maddə də öz növbəsində borclunun əmək haqqının 50 faizinin onun dolanışığı üçün saxlanılmasına yönəlib. Lakin bu maddə minimum dolanışığın deyil, yalnız əmək haqqının 50 faizinin borclunun sərəncamında saxlanılmasını nəzərdə tutur". 

Vəkil qeyd edib ki, kredit müqaviləsi üzrə ödənişlər mülki vəzifələrdəndir. Mülki hüquq və vəzifələrin əmələ gəlməsi səbəblərindən biri də əqdlərin bağlanmasıdır. Beləliklə, kredit müqaviləsi üzrə yaranmış öhdəliklər əqdin könüllü bağlanması və mülki hüquqdan irəli gələn münasibətdir: "Yaşayış minimumuna gəlincə, dövlət tərəfindən bu istiqamətdə zəruri qanunvericilik bazası formalaşdırılıb: "Məsələn, "Ünvanlı sosial yardım haqqında" Qanunun təyinatı ona yönəlib ki, aztəminatlı ailələrin sosial müdafiəsi təmin edilsin. Bu qanuna əsasən, ünvanlı sosial yardım almaq hüququna orta aylıq gəliri onlardan asılı olmayan səbəblərdən (ailə üzvlərinin əmək qabiliyyətsiz olması, ailə üzvünün vəfat etməsi və sair) hər bir ailə üzvü üçün ehtiyac meyarının məcmusundan aşağı olan aztəminatlı ailələr malikdirlər. Göründüyü kimi, yaşayış minimumunun təmin edilməsi ilə bağlı yardım yalnız o halda təyin edilir ki, ailə özündən asılı olmayan səbəblərə görə minimum gəlir əldə edə bilməsin. Hansısa fiziki şəxsin kredit götürməsi və özünün yaşayış minimumunu nəzərə almaması və həmin minimumun kreditin qaytarılmasına yönəldilməsi onun şəxsi işidir. Bu hal kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən imtinaya əsas ola bilməz". 

A.Abdullayevin fikrincə, dövlətin yaşayış minimumunu təmin etmək istiqamətində formalaşdırdığı qanunvericilik bazası heç bir fiziki şəxsin gəlirlərini, o cümlədən də yaşayış minimumunun hansı istiqamətdə xərcləməsinə müdaxilə edə bilməz: "Bu məsələdə vətəndaş müqavilə azadlığı hüququnu həyata keçirir. Müqavilə azadlığını nəzərə alaraq qeyd etmək lazımdır ki, kredit götürən şəxs özü müstəqil şəkildə banka müraciət edir və tərəflərin razılığı ilə müvafiq müqavilə imzalanır. Nəzərə alsaq ki, fiziki şəxs öz gəlirləri barədə sərbəst sərəncam verir, belə olan halda, kredit müqaviləsi üzrə aylıq ödənişlərin həcmini də öz iradəsinə uyğun olaraq təsdiq edir və bunu vəzifə olaraq müqavilədə qəbul edir".

İlkin İzzət

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Təhsil Nazirliyi oğurlanıb zorlanan müəllimə sahib çıxmadı - AİLƏDƏN AÇIQLAMA

25 Aprel 2017 16:49

Bu keyfiyyətləriniz yoxdursa, deməli QADIN DEYİLSİZ: 4 VACİB ELEMENT

25 Aprel 2017 16:48

Türkiyədə partlayış: Ölənlər var

25 Aprel 2017 16:47

Fuad Muradov: "Ölkədə dövlətçilik naminə islahatlar aparılır"

25 Aprel 2017 16:47

Milli Məclisin növbəti iclasının

25 Aprel 2017 16:44

Amerikalı hərbi təlimatçılar Donbasda - Rusiya ilə QARŞIDURMA

25 Aprel 2017 16:43

Xalq artisti min dollara pişik aldı

25 Aprel 2017 16:42

52 yaşlı kişi kirayə qaldığı ev sahibinin azyaşlı qızını zorladı

25 Aprel 2017 16:42

Arzuolunmaz tüklərlə təhlükəli mübarizə...

25 Aprel 2017 16:42

Masallıda oğurluqla məşğul olan dəstə üzvləri saxlanılıb

25 Aprel 2017 16:41

“Günəşli” yatağında yeni quyu qazılır

25 Aprel 2017 16:41

Alt geyimində Azərbaycana narkotik keçirən şəxs yaxalandı

25 Aprel 2017 16:39

Türkiyədə NÖVBƏTİ TERROR: 4 şəhid, 1 yaralı

25 Aprel 2017 16:38

Azərbaycanda məhkəmə zamanı ÖLÜM HADİSƏSİ

25 Aprel 2017 16:37

Azərbaycanda hərraca çıxarılan qısamüddətli dövlət istiqrazlarının 75%-i satılıb

25 Aprel 2017 16:36

“Təcili tibbi yardım”ın əməkdaşlarını döyən şəxslərdən polisə şikayət edilib

25 Aprel 2017 16:36

“LinkedIn” sosial şəbəkəsinin auditoriyası yarım milyarda çatıb

25 Aprel 2017 16:35

“Elektron hökumət” üzrə məqsədyönlü maarifləndirmə tədbirlərinin əhatə dairəsi genişləndirilir

25 Aprel 2017 16:35

Ehtiraslı rəqs qəza yaratdı

25 Aprel 2017 16:35

Rusiya neft hasilatının azaldılması ilə bağlı qərarını mayda verəcək

25 Aprel 2017 16:31

Avropadan ABŞ-a təyyarə ilə elektronika cihazları gətirmək qadağan oluna bilər

25 Aprel 2017 16:31

Şeyxülislam Finlandiyaya gedir

25 Aprel 2017 16:29

Qəribə xəstəliyə yoluxdu, bir əli 20 kq oldu - Ailəsi imtina etdi - FOTOLAR

25 Aprel 2017 16:28

Messi yeni müqaviləyə nə vaxt qol çəkəcək?

25 Aprel 2017 16:27

Türkiyədə partlayış

25 Aprel 2017 16:27

"Qarabağ alovu müasir Rusiya üçün dərs olmalıdır"

25 Aprel 2017 16:22

Trampın ölkəmizlə bağlı planları...

25 Aprel 2017 16:22

"Cənab hakim, bunların çoxu əməkdar dələduzluq ustasıdır..." - Çovdarovun məhkəməsi

25 Aprel 2017 16:17

Yasına hazırlıq görülən ölü dirildi

25 Aprel 2017 16:14

Ankaradan SƏRT REAKSİYA: “Bu, terror təşkilatlarına xidmət edir”

25 Aprel 2017 16:13

Azərbaycanda doğuş zamanı daha bir FACİƏ

25 Aprel 2017 16:12

"Brat Li" bədii filminin təqdimat günü bəlli oldu

25 Aprel 2017 16:12

Türkiyə XİN: “AŞPA ilə əlaqələri yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur olacağıq”

25 Aprel 2017 16:11

Bu il istehsalatla əlaqəli 31 bədbəxt hadisə qeydiyyata alınıb

25 Aprel 2017 16:11

Rusiya XİN-in Diplomatik Akademiyasının rektoru: "Azərbaycana müstəqil və suveren tərəfdaş kimi hörmət edirik"

25 Aprel 2017 16:11

“Yeni Müsavat” Amerika ilə bağlı sənədli film çəkdi - VİDEO

25 Aprel 2017 16:09

Qazax məhkəməsində nümayəndə qismində çıxış edən şəxs ölüb

25 Aprel 2017 16:06

Yeni ailə quran itlər danışdı: “İnsanlar bizə paxıllıq edir” - ANTİŞOU

25 Aprel 2017 16:04

O, növbəti dəfə İTV-nin baş direktor seçildi

25 Aprel 2017 16:02

Azərbaycan Yəmənə humanitar yardım göndərib

25 Aprel 2017 15:59

Artur Rasizadədən QƏRAR- Əmək haqqı 1 manat artırıldı

25 Aprel 2017 15:58

Burun formanıza görə xarakteriniz necədir?

25 Aprel 2017 15:58

Mosulda tutulan İŞİD terrorçularının başçılarından biri tutulub

25 Aprel 2017 15:56

Rusiyadan qaçaq siqaret keçirən şəxslər tutuldu

25 Aprel 2017 15:54

Dərsliklərdə olmayan, gizlədilmiş TARİXİ FAKTLAR – FOTOLAR

25 Aprel 2017 15:53

Yasamal RİH: Hüseyn Cavid prospekti 72-də aparılan söküntü işləri qanunidir

25 Aprel 2017 15:52

Azərbaycan Premyer Liqasında son turun proqramı açıqlanıb

25 Aprel 2017 15:51

Onların toydan öncəki bu görüntüləri izlənmə rekordu qırır

25 Aprel 2017 15:49

Azərbaycanda güclü küləklər intensivləşib

25 Aprel 2017 15:47

“Gəncəbank”ın kreditorlarının bir hissəsi açıqlanıb

25 Aprel 2017 15:46