Kredit ödənişləri yaşayış minimumuna əsasən ödənilməlidirmi?

Kredit ödənişləri yaşayış minimumuna əsasən ödənilməlidirmi?
11:47 17 Dekabr 2015
35 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Son zamanlar bəzi hüquqşünaslar deyirlər ki, aylıq kredit ödənişləri yalnız yaşayış minimumu nəzərə alınmaqla ödənilə bilər, xüsusilə də yeni ildən etibarən. Hazırda ölkə üzrə yaşayış minimumu 131 manatdır, 2016-cı ildən isə bu rəqəm 136 manat təşkil edəcək. Digər hüquqşünasların mövqeyinə görə isə, əgər borclu şəxs 200 manat əmək haqqı alırsa, belə olan halda, onun əmək haqqından yalnız 136 manat çıxıldıqdan sonra qalan məbləğ tutula bilər.

Məsələ ilə bağlı yaranmış anlaşılmazlığa aydınlıq gətirən hüquqşünas, vəkil Asif Abdullayev Milli.Az-a bildirib ki, vətəndaş kredit öhdəliyini maddi durumu ilə bağlı yerinə yetirə bilmədikdə, bununla bağlı banka müraciət edə və müəyyən güzəştlərin tətbiqini xahiş edə bilər. Mülki Məcəlləyə əsasən, tərəflər müqavilənin icra edilməsinə zəmin yaratmalıdırlar. Bu baxımdan, banklar müəyyən güzəşt və kreditin ödənilməsi üçün borcluya əlverişli şərait yaratmağa çalışmalıdırlar. Eyni zamanda, əgər məhkəmə qərarının icrası borclunu maddi baxımdan pis vəziyyətə salırsa, borclunun hüququ var ki, məhkəməyə müraciət edərək, qərarın icrasına möhlət verilməsini və ya borcun hissə-hissə ödənilməsini xahiş etsin.

Yaşayış minimumu ilə bağlı son zamanlar irəli sürülən mülahizələrə gəldikdə isə, ekspert hesab edir ki, bu mülahizələrin heç bir hüquqi əsası yoxdur: "Belə ki, köhnə və yeni yaşayış minimum məbləğləri arasında fərq yalnız 5 manat təşkil edir. Bu səbəbdən, 2016-cı ildən etibarən yaşayış minimumunun artırılması ilə bağlı kredit borcunun qaytarılması istiqamətində qeyri-adi heç nə baş verməyəcək. Bu barədə qanunvericilikdə də hər hansı dəyişiklik edilməyib.

Eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, borcludan banka olan borcun məhkəmə qərarına əsasən tutulduğu hallarda, bu proses "İcra haqqında" Qanunla tənzimlənir. Həmin qanunda yaşayış minimumunun nəzərə alınmasını tələb edən qeyd-şərt yoxdur. Qanunun 64-cü maddəsinə əsasən, borclunun əmək haqqından və digər gəlirlərindən tutulan məbləğin (tutmanın) miqdarı vergilər tutulduqdan sonra qalan məbləğdən hesablanır.

Bununla yanaşı, həmin qanun əmək haqqının və ona bərabər sayılan digər gəlirlərin 50 faizinin toxunulmazlığını təmin etməklə, faktiki olaraq borclu şəxsin dolanışığı üçün onun əmək haqqının və buna bərabər tutulan digər gəlirlərinin 50 faizini borclunun özünə saxlayır. Bu maddə də öz növbəsində borclunun əmək haqqının 50 faizinin onun dolanışığı üçün saxlanılmasına yönəlib. Lakin bu maddə minimum dolanışığın deyil, yalnız əmək haqqının 50 faizinin borclunun sərəncamında saxlanılmasını nəzərdə tutur". 

Vəkil qeyd edib ki, kredit müqaviləsi üzrə ödənişlər mülki vəzifələrdəndir. Mülki hüquq və vəzifələrin əmələ gəlməsi səbəblərindən biri də əqdlərin bağlanmasıdır. Beləliklə, kredit müqaviləsi üzrə yaranmış öhdəliklər əqdin könüllü bağlanması və mülki hüquqdan irəli gələn münasibətdir: "Yaşayış minimumuna gəlincə, dövlət tərəfindən bu istiqamətdə zəruri qanunvericilik bazası formalaşdırılıb: "Məsələn, "Ünvanlı sosial yardım haqqında" Qanunun təyinatı ona yönəlib ki, aztəminatlı ailələrin sosial müdafiəsi təmin edilsin. Bu qanuna əsasən, ünvanlı sosial yardım almaq hüququna orta aylıq gəliri onlardan asılı olmayan səbəblərdən (ailə üzvlərinin əmək qabiliyyətsiz olması, ailə üzvünün vəfat etməsi və sair) hər bir ailə üzvü üçün ehtiyac meyarının məcmusundan aşağı olan aztəminatlı ailələr malikdirlər. Göründüyü kimi, yaşayış minimumunun təmin edilməsi ilə bağlı yardım yalnız o halda təyin edilir ki, ailə özündən asılı olmayan səbəblərə görə minimum gəlir əldə edə bilməsin. Hansısa fiziki şəxsin kredit götürməsi və özünün yaşayış minimumunu nəzərə almaması və həmin minimumun kreditin qaytarılmasına yönəldilməsi onun şəxsi işidir. Bu hal kredit müqaviləsi üzrə öhdəliklərin yerinə yetirilməsindən imtinaya əsas ola bilməz". 

A.Abdullayevin fikrincə, dövlətin yaşayış minimumunu təmin etmək istiqamətində formalaşdırdığı qanunvericilik bazası heç bir fiziki şəxsin gəlirlərini, o cümlədən də yaşayış minimumunun hansı istiqamətdə xərcləməsinə müdaxilə edə bilməz: "Bu məsələdə vətəndaş müqavilə azadlığı hüququnu həyata keçirir. Müqavilə azadlığını nəzərə alaraq qeyd etmək lazımdır ki, kredit götürən şəxs özü müstəqil şəkildə banka müraciət edir və tərəflərin razılığı ilə müvafiq müqavilə imzalanır. Nəzərə alsaq ki, fiziki şəxs öz gəlirləri barədə sərbəst sərəncam verir, belə olan halda, kredit müqaviləsi üzrə aylıq ödənişlərin həcmini də öz iradəsinə uyğun olaraq təsdiq edir və bunu vəzifə olaraq müqavilədə qəbul edir".

İlkin İzzət

Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

İranda 5,4 bal gücündə zəlzələ baş verib

24 İyul 2017 08:51

Kompüteriniz üçün maraqlı şəkillər - FOTOSESSİYA

24 İyul 2017 08:47

İş yerində yatanlara ƏLA İMKAN

24 İyul 2017 08:42

Kabildə törədilən partlayış nəticəsində ölənlərin sayı 20-yə çatıb - YENİLƏNİB

24 İyul 2017 08:42

Əmmanda İsrail səfirliyinə hücum nəticəsundə ölənlərin sayı artıb

24 İyul 2017 08:42

28 milyonluq dünya ulduzu Türkiyə klubunda

24 İyul 2017 08:37

Murad Bozun tərəf müqabili tanınmaz halda - FOTO

24 İyul 2017 08:32

2 otaqlı ev yanıb

24 İyul 2017 08:27

Bakıda "BMW" yanıb

24 İyul 2017 08:22

Rusiyada içərisində azərbaycanlıların da olduğu mikroavtobus aşıb: 2 ölü, 4 yaralı

24 İyul 2017 08:22

Bakıda qayınana kürəkənini bıçaqlayıb

24 İyul 2017 08:22

Məşhur aktrisa anasının atasını öldürməyindən danışdı

24 İyul 2017 08:22

28 yaşlı qadın dərmandan zəhərlənib

24 İyul 2017 08:12

Dənizdə 1 nəfər xilas edilib

24 İyul 2017 08:12

Yol qəzasında 4 nəfər xəsarət alıb

24 İyul 2017 08:12

Ötən gün Xəzər dənizində 1 nəfər batıb, 2 nəfər xilas edilib

24 İyul 2017 08:06

Muzeylər kafe və restoran biznesindən də pul qazanacaqlar

24 İyul 2017 08:05

"Soçi görüşü Azərbaycan ilə Rusiya arasında münasibətlərin inkişafı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır"

24 İyul 2017 08:05

Arı pətəyini dağıtdı, həyatını itirdi - ŞOK ÖLÜM

24 İyul 2017 08:03

Rusiyada yanğında 5 nəfər ölüb

24 İyul 2017 07:57

Kabildə terrorçu-kamikadze özünü partlatdı

24 İyul 2017 07:49

Suriyada partlayış: 50 ölü

24 İyul 2017 07:42

Bu balıq görənləri təəccübləndirdi - FOTO

24 İyul 2017 07:37

Reyhan - min bir dərdin dərmanı

24 İyul 2017 07:23

45 yaşlı qadının öd kisəsindən 200 daş çıxdı - FOTO

24 İyul 2017 07:22

Yaponiya sahillərində 5,7 bal gücündə zəlzələ baş verib

24 İyul 2017 07:17

İran və İraq müdafiə sahəfində protokol imzalayıblar

24 İyul 2017 07:12

Polşada etiraz aksiyaları genişlənir -

24 İyul 2017 07:09

Necə edək ki, qabaran keks çökməsin? - MƏSLƏHƏT

24 İyul 2017 07:05

Ağstafada qəza: 4 yaralı

24 İyul 2017 06:33

Fərqli Luma - FOTO

24 İyul 2017 06:32

Sürücünü hamının gözləri qarşısında güllələdilər -

24 İyul 2017 06:15

Yaponiya silkələndi - 5,7 bal

24 İyul 2017 05:33

Kurort kolleksiyası - FOTO

24 İyul 2017 05:32

Bərdədə ev yandı

24 İyul 2017 05:09

Dəhşətli təyyarə qəzalarının anbaan görüntüləri -

24 İyul 2017 04:33

Şabranda müəllim maşını aşırıb, 3-ü uşaq olmaqla 5 nəfər xəsarət alıb

24 İyul 2017 04:32

Kirstin həmişəki kimi parladı - FOTO

24 İyul 2017 04:32

İran və İraq müdafiə sahəsində protokol imzaladılar

24 İyul 2017 03:58

Yenə də Sara - FOTO

24 İyul 2017 03:32

Vaşinqton Moskvanı yenə cəzalandıracaq -

24 İyul 2017 03:28

Cüdoçularımız Avropa çempionu oldu - FOTOLAR

24 İyul 2017 03:03

Rusiyada içərisində azərbaycanlıların da olduğu mikroavtobus aşıb, 2 nəfər ölüb

24 İyul 2017 03:02

Rusiyada faciə: bir ailənin 5 üzvü yanaraq öldü

24 İyul 2017 02:39

İsrail mövqeyini yumşalda bilər

24 İyul 2017 02:39

Benksi sənətinin parodiyası - FOTO

24 İyul 2017 02:32

Bakıda yeni dələduzlar peyda olub - VİDEO

24 İyul 2017 02:18

Almaniyanın ən yaxşı futbolçusu bəlli oldu

24 İyul 2017 01:49

Suriya ordusu əməliyyatları dayandırdı

24 İyul 2017 01:45

Üzən otel, katamaran - FOTO

24 İyul 2017 01:32