Gözlənilən dollar qərarı verildi: Mərkəzi Bankın iki seçimi

Gözlənilən dollar qərarı verildi: Mərkəzi Bankın iki seçimi
09:12 18 Dekabr 2015
201 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Rusiyanın “Sberbank”ı səhmdarlarına 2 mlrd. dollardan artıq dividend ödəyəcək (26 May 2017 16:12)
Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları artıb (03 May 2017 11:39)
Azərbaycan bankları dollar satışını 3 dəfədən çox azaldıb (11 Mart 2017 13:16)

Mərkəzi Bankdan müəmmalı mövqe; Vüqar Bayramov: "FES-in qərarı manata təzyiqi artırdı və bu, artıq müşahidə edilir" 

ABŞ Federal Rezerv Sisteminin (FRS) dolların baza faiz dərəcəsini 0,25-0,5 faizə qaldırması barədə qərarının dünya ölkələrinin milli valyutalarına və iqtisadiyyatlarına təsiri dünya mətbuatının əsas mövzusuna çevrilib. Xatırladaq  ki, son  9 ildə ABŞ Mərkəzi Bankı ilk dəfə idi ki, uçot dərəcəsinin artırılması haqda qərar verirdi. Düzdür, bu qərarla dünya iqtisadiyyatı hər hansı bir şok yaşamadı. Çünki uçot dərəcələrinin 0,25-dən 0,5-ə qaldırılması gözlənilən idi və demək olar ki, qlobal iqtisadiyyat buna hazır idi. 

Lakin gün başlar-başlamaz dollar bahalaşdı, avro isə hegemon ABŞ valyutasına nisbətdə dəyər itirdi. Azərbaycan Mərkəzi Bankının (AMB) dekabrın 17-nə olan rəsmi məzənnələrə görə, ölkəmizdə dolların rəsmi məzənnəsi dekabrın 16-sı ilə müqayisədə 0,04% artaraq 1,0499 manat olub. Avro isə 0,72% ucuzlaşaraq 1,1394 manata düşüb.

FES-in qərarının, qlobal valyuta bazarına, ayrı-ayrı dövlətlərin valyutalarına, o cümlədən Azərbaycan manatına da təsirsiz ötüşməyəcəyi son günlər ən çox səslənən proqnozlar sırasında idi. Lakin manatın məzənnəsinin Mərkəzi Bank tərəfindən müəyyən olunması bu prosesin milli valyutamıza birbaşa təsirinin qarşısını aldı. Ancaq qarşıdakı günlərdə manatın məzənnəsində hiss ediləcək ucuzlaşmanın olacağı istisna edilmir. 

"Yeni Müsavat"a açıqlamasında  ABŞ Mərkəzi Bankının son qərarının Azərbaycan manatına təsirlərindən danışan iqtisadçı alim Vüqar Bayramov da bildirdi ki, qlobal valyuta bazarı üçün bu qərar gözlənilən idi: "Federal  Rezerv Bankının qərarına dünya valyuta bazarı, demək olar ki, hazır idi. İndi avronun kursunda dollara nisbətən cüzi azalmalar müşahidə olunur. Ancaq kəskin azalmalar yoxdur. Bu da onunla bağlıdır ki,  qlobal valyuta bazarı psixoloji və iqtisadi baxımdan FES-in qərarına hazır idi. Ancaq nəzərə alsaq ki, söhbət mərhələli şəkildə uçot faizlərinin artırılmasından gedir, bu  zaman dolların da mərhələli olaraq valyuta bazarında möhkəmlənəcəyi istisna edilmir. FES-in uçot dərəcəsinin artırılması ilə bağlı qərarı prosesin nə başlanğıcı, nə də sonudur.  Amma sözsüz ki, FES-in qərarının dünya iqtisadiyyatına, eləcə də Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirləri var.  Manatın məzənnəsinə dolayı təsirləri var. FES-in son qərarı  manatın məzənnəsinə psixoloji baxımdan təzyiq edir". 

Ekspert bildirdi ki, bu qərarın iqtisadi təsirlərinin olacağı da istisna deyil: "Azərbaycan manatının məzənnəsi ikivalyutalı səbət əsasında müəyyənləşdiyi üçün, dolların avroya qarşı möhkəmlənməsi, birbaşa dolların manata qarşı da möhkəmlənməsinə gətirib çıxarır. Manat avroya qarşı güclənsə də, ABŞ dollarına nisbətən dəyər itirir. Yəni dolayısı ilə FES-in qərarı manatın avroya nisbətən möhkəmlənməsinə, manata nisbətən zəifləməsinə gətirib çıxarır. Bu baxımdan FES-in qərarının daha çox neft ölkələrinə təsir edəcəyi gözlənilir. Çünki FES-in qərarından sonra bahalı pul siyasəti nəticəsində dolların dəyərinin artması, strateji məhsullların, o cümlədən neftin qiymətinin azalmasına gətirib çıxaracaq". 

V.Bayramov ABŞ-ın neft ixracına qoyulan qadağanı aradan qaldırması faktına toxunaraq bunun neftin qiymətinə təsir edəcəyini vurğuladı: "Artıq neftin dünya bazarındakı qiymətində də müəyyən azalmalar müşahidə edilməkdədir. Eləcə də ABŞ-da neft ixracatına olan qadağanın aradan qaldırılması da bazarda təklifin artmasına səbəb olacaq. Əslində bazarda təklifin çoxluğu müşahidə olunurdu. Hazırda neftə olan tələbat gündəlik olaraq 94 milyon bareldir, Ancaq bazara çıxarılan neftin həcmi gündəlik 97 milyon bareldir. Yaxın bir il ərzində, yəni 2016-cı ilin sonuna qədər dünyadakı mövcud iqtisadi artım tempini nəzərə alsaq tələbin təkliflə bərabərləşəcəyi gözlənilmir. Əgər təklif artmazsa, hazırkı iqtisadi artım tempi nəzərə alınmaqla bazarda balans formalaşa bilər. Ancaq hələlik təklifin tələbdən çox olması  və buna uyğun olaraq qiymətlərin iqtisadi baxımdan aşağı düşəcəyini göstərir. O baxımdan bir tərəfdən neftin ucuzlaşması fonunda neft ölkələrinə valyuta daxilolmaları azalır. Digər tərəfdən isə bahalı dollar neft ölkələrinin valyutalarına təzyiqi artırır. Bu kontekstdə Azərbaycana da neftin ucuzlaşması fonunda valyuta daxilolmalarının azalacağı gözlənilir". 
Manatın məzənnəsinin bundan sonrakı taleyinə gəlincə, iqtisadçı ekspert Mərkəzi Bankın iki mümkün variantının olduğunu  bildirdi: "Manatın məzənnəsini Mərkəzi Bank inzibati yolla müəyyənləşdirir. Mərkəzi Bank borclanmaya gedərək mövcud siyasəti davam etdirə bilər ki, ölkədə dollarlaşma prosesi başa çatsın, ondan sonra  manatın məzənnəsini azalda bilər. İkinci bir variant isə odur ki, Mərkəzi Bank üzən valyuta rejiminə keçə bilər. Bu da manatın məzənnəsinin azalmasına gətirib çıxara bilər. Manatın məzənnəsi yaxın zamanlarda Mərkəzi Bankın bu iki variantdan hansını seçməsindən asılı olacaq". 

İqtisadçı ekspert Samir Əliyev isə hesab edir ki, FES-nin qərarı manatın devalvasiyası üçün heç bir əsas yaratmır: "Fikirləşirlər ki, manatın devalvasiyası olacaq, ancaq FES qərarının bu tipli təsiri yoxdur, sadəcə, məzənnə dəyişikliyi kimi təsiri var. Bu gün manatın məzənnəsini bazar müəyyən etmir. Əgər manatın məzənnəsini bazar müəyyən etsəydi, yəni üzən məzənnə olsaydı, FES-in qərarından sonra biz görərdik ki, dollar manata münasibətdə təxminən bir faizə qədər dəyişib. Azərbaycanda dolların məzənnəsini Mərkəzi Bank müəyyən etdiyinə görə, FES-in qərarının manata birbaşa təsiri yoxdur".

APA Mərkəzi Bankın ABŞ-ın Federal Ehtiyat Sisteminin qərarı ilə bağlı açıqlamasını yayıb. Daha sonra Mərkəzi Bankın mətbuat xidməti  FES-in qərarı ilə bağlı heç bir açıqlama vermədiyini bəyan edib: "Mərkəzi Bankının mətbuat xidmətinə daxil olmuş sorğularla bağlı bildiririk ki, ABŞ-ın Federal Ehtiyatlar Sistemi tərəfindən ABŞ dollarının uçot dərəcəsinin artırılması ilə bağlı qəbul edilən qərarın manatın ABŞ dollarına qarşı məzənnəsinə təsiri ilə bağlı Mərkəzi Bank tərəfindən hər hansı rəsmi açıqlama verilməmişdir. Manatın ABŞ dollarına qarşı məzənnəsi sabit dinamikada davam edir".

Qeyd edək ki, öncəki açıqlamada deyilirdi ki, FES-in qərarı bütün dünyaya, o cümlədən Azərbaycana, bizim milli valyutamıza öz təsirini göstərəcək: "Təsirlər barədə detallı danışmaq hələ çox tezdir, bununla bağlı biz müvafiq təhlillərimizi aparırıq. Bilirsiniz ki, manatın məzənnəsi bivalyuta səbətinə uyğun şəkildə tənzimlənir. Buna görə dollar və avro münasibətlərini ciddi şəkildə təhlil edirik".

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Moskvada terror aktı hazırlamaqda şübhəli bilinən 4 şəxs həbs edilib

26 May 2017 21:17

Əməkdar artist çəkiliş vaxtı zəhərləndi: "Xəstəxanaya yerləşdirib, mədəmi yudular" - FOTO

26 May 2017 21:17

"Qarabağ" Moskva klubuna rəqib oldu

26 May 2017 21:17

Evi əlindən alınan kişi "Bank Respublika"nın önündə özünü yandırdı —

26 May 2017 21:14

Fransanın MDB ölkələri üzrə regional rəhbəri İİTKM-də olub

26 May 2017 21:12

Azərbaycan XİN Misirdəki terror aktını qınayır

26 May 2017 21:08

Bakıda 5 yaşlı qızın əsərləri sərgilənəcək

26 May 2017 21:03

SOCAR-da “Neft dağılmalarına qarşı hazırlıq və cavab tədbirləri” mövzusunda təlim keçirilib

26 May 2017 21:02

Füzulidə “Yaşa Azərbaycan” festivalı keçirilib

26 May 2017 21:02

Qızından Rəqsanəyə: "Sən başqa qollardasan, mən başqa qollarda..." -VİDEO

26 May 2017 20:57

Vergilər Nazirliyinin əməkdaşları iki həftədə 1400-dən çox sahibkarla görüşüb

26 May 2017 20:57

Misirdə terror aktı nəticəsində ölənlərin sayı 28-ə çatdı

26 May 2017 20:57

Sabiq "Bavariya"lının Azərbaycan arzusu: "Ekzotik ölkəyə səyahət maraqlı olardı"

26 May 2017 20:52

Məleykə Abbaszadədən 700 bal toplamış abituriyentlərə XƏBƏRDARLIQ:

26 May 2017 20:50

Deniz Sekidən ayrılıq xəbəri

26 May 2017 20:47

Əməliyyat zamanı oyanan qadın qarnının kəsildiyini gördü - DƏHŞƏT

26 May 2017 20:47

Restoranlar şəbəkəsini donuz ətinə görə məhkəməyə verdi - 100 milyon təzminat

26 May 2017 20:43

Kiçik qızın boğazından çıxan ŞOK ETDİ - FOTO

26 May 2017 20:43

Sağlam qidalanmanın 9 QAYDASI: Oruc tutanlar, ƏMƏL EDİN

26 May 2017 20:37

Bu oğlan anasının müştərilərindən pulu özü alır -

26 May 2017 20:37

Prezident İlham Əliyevin ünvanına Respublika Günü münasibətilə təbriklər gəlməkdə davam edir

26 May 2017 20:36

Azərbaycanlı aparıcı: "Qapımı nə vaxt açsanız..."

26 May 2017 20:32

Yevlaxda biznes inkubator iştirakçıları üçün treninq keçirilib

26 May 2017 20:32

Rusiyada məzunlar "Son zəng"i belə qeyd etdi - FOTO

26 May 2017 20:27

Türkdilli dövlətlər arasında elektron imzanın tanınması ilə bağlı razılıq əldə olunub

26 May 2017 20:22

İradə hazırlaşır: yeni mahnılar və fotosessiya

26 May 2017 20:22

Zakir Həsənov MDB Müdafiə nazirləri Şurasının iclasında iştirak edib -

26 May 2017 20:18

"ALBALI PLUS" kartının 5 yaşı ilə bağlı futbol çempionatı keçirilir

26 May 2017 20:15

Günaydan oğluna maraqlı hədiyyə - FOTO

26 May 2017 20:12

Səlim Müslümov: “Aktiv əmək müqaviləsi bildirişlərinin 47,2 faizi qadınlara məxsusdur”

26 May 2017 20:12

"Real" "Juventus"un futbolçusuna elçi düşdü

26 May 2017 20:12

Mark ilk sosial şəbəkəsini 10 yaşında yaradıbmış

26 May 2017 20:05

Məhvedici NƏTİCƏLƏR, Qarabağın STATUSU ÜÇÜN… - GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

26 May 2017 20:03

İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi Almaniyada görüşlər keçirib

26 May 2017 20:02

Moskvada yolu keçənlər atəşə tutuldu - Yaralılar var

26 May 2017 20:01

Xalq artisti onunla görüşmək üçün Türkiyəyə getdi - FOTO

26 May 2017 19:57

"ABŞ və İsrail İranın güclənməyini istəmir" -

26 May 2017 19:57

Rusiya gəmiləri Aralıq dənizində "savaş"a başladı

26 May 2017 19:52

İradə İbrahimovadan YENİ FOTOSESSİYA

26 May 2017 19:48

"Azərkosmos” elmi müəssisələrə peykdən təmənnasız təsvirlər verəcək

26 May 2017 19:42

Fatimə uşaqları belə sevindirdi - FOTO

26 May 2017 19:42

Orqanizmi bir aylıq oruca hazırlamağın 3 ASAN YOLU

26 May 2017 19:38

Ronaldonun London səfəri təxirə salındı

26 May 2017 19:37

"Suriyaya əlavə qoşun göndərmək niyyətində deyilik" -

26 May 2017 19:36

Ən məşhur ziyafət gecəsi yarıçılpaq şouya döndü - FOTO

26 May 2017 19:32

Türkiyədə qədim türbəni satmaq istəyən 12 nəfər tutulub

26 May 2017 19:32

Keçmiş kapitan Premyer Liqa klubunda

26 May 2017 19:27

Rusiya səfiri: "Əsgərov təmas xəttini necə keçib, niyə silahlı olub?"

26 May 2017 19:22

"Xəzri" rəqs ansamblı İstanbulda festivalda iştirak edib - VİDEO - FOTO

26 May 2017 19:17

"Qarabağ"ın futbolçusu millidə

26 May 2017 19:17