Şərqin son fatehi Nadir şah Əfşar haqqında dəyərli kitab

15:33 18 Dekabr 2015
215 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+


Bakı, 18 dekabr, Abdulla Suvar, AZƏRTAC
Müasir dünyamızda müxtəlif formatlarda, rəngarəng mövzularda bir-birindən nəfis tərtibatlı çoxsaylı kitablar çap olunur. Təbii ki, hər bir müəllif bu yola baş vurarkən ilk növbədə oxucu sevgisi qazanacağını düşünür. Təəssüflər olsun ki, çox vaxt gözlənilən nəticə özünü doğrultmur. Bəzən ən bahalı kitablar belə vərəqlərinin sayı qədər oxucu sayı qazana bilmir.
Haqqında söz açmaq istədiyim, böyük Azərbaycan hökmdarı, Şərqin son fatehi Nadir şah Əfşardan bəhs edən “Azərbaycan Nadir Əfşar dövləti” (“Azerbaycan Nadir Afşar devleti”) adlı elmi-publisistik kitab isə yuxarıdakı fikirlərdən çox-çox uzaqdır. Bu kitab nəinki oxucu marağına səbəb olub, həm də böyük bir zəhmətin bəhrəsi olaraq xalqımızın tarixi salnaməsinə dəyərli bir töhfə kimi qiymətləndirilib.
İstefada olan polis polkovniki, professor Cahangir Hüseynovun böyük zəhmət hesabına ərsəyə gətirdiyi bu kitab Nadir şah Əfşarın anadan olmasının 325 və qurduğu dövlətin 280 illiyinə həsr edilib.
AZƏRTAC xəbər verir ki, müəllif kitabda Nadir şahın həyatı, Azərbaycanın və İranın böyük bir hissəsini işğal etmiş osmanlılara və əfqanlara qarşı apardığı müharibələr, nəhayət, şahlıq taxtına çıxması və s. əməli fəaliyyətini çoxsaylı tarixi faktlar əsasında araşdıraraq oxuculara çatdırıb. Müəllif əsərdə Azərbaycan Əfşarlar dövlətinin əsasını qoymuş Nadir şah Əfşarın şəxsi həyatını, bir dövlət adamı olaraq xarici və daxili siyasətini, sərkərdəlik məharətini, hərbi yürüşlərini və dövlət quruculuğu istiqamətində həyata keçirdiyi bütün fəaliyyətlərini qələmə alıb. Əsərdə azərbaycançılıq ideyası əksini tapıb, həmçinin türk dövlətlərinin 4 minillik tarixinə ekskursiya edilib.
Kitabın bir üstünlüyü də türk dilində çap olunmasıdır. Bu, bir daha əsərə olan marağı artıracaq və onun daha geniş coğrafiyada yayılmasına, oxunmasına xidmət edəcək.
C.Hüseynovun kitabının xüsusi cəhəti ondadır ki, o, hadisələri yalnız hansısa uzaq bir tarixi proses kimi təqdim etmir, həm də onu yaşayır. Hətta onu nəslinin tarixi kimi verir. Kitabda maraqlı, maraqlı olduğu qədər də oxunaqlı, unutmağa haqqımız olmayan bir tarix var. Müəllif Nadir şahla əlaqədar yazılmış bütün mənbələrə baş vurub, böyük təhlillər aparıb.
C.Hüseynov kitabın yazılma səbəbləri barədə fikirlərini bölüşərkən deyib: “Bu kitabı ərsəyə gətirməkdə məqsəd Azərbaycanın tarixi şəxsiyyətlərini həm köhnə, həm də yeni nəslə tanıtmaqdır. Nadir şahla bağlı araşdırma apardıqca bir azərbaycanlı kimi fəxr etdim. Araşdırmalar zamanı türklərin 4 minillik tarixi ilə yaxından tanış oldum. Xalqımızın dünyada fatehlik etməsini, hansı qəhrəmanlıqlar göstərmələrini daha yaxından öyrəndim. Bir daha bu qənaətə gəldim ki, Nadir şah gücünə və istedadına güvənən, təəssübkeş bir şəxsiyyət olub. O, özündən əvvəlki türkdilli şahların hakimiyyətinə yaxşı bələd olduğundan cəsarəti və iradəsi sayəsində ululardan miras qalmış ərazilərin hamısını geri qaytara bildi. Nəticədə doğma Azərbaycan da Nadirin yaratdığı nəhəng dövlətin tərkibinə daxil olmaqla onun nüvəsini təşkil etdi”.
Belə bir məsuliyyətli işin öhdəsindən gələn Cahangir Hüseynov ixtisasca hüquqşünas olmasına baxmayaraq, görünür, Azərbaycan tarixini də çox yaxşı bilir. Hətta uşaqlıq illərindən Azərbaycan tarixinə xüsusi həvəsi ilə seçilən müəllif deyib: “Ümumilikdə, tarixə maraq nəsil şəcərəmizin kökündən qaynaqlanır. Hələ keçmiş sovet imperiyası dövründə məlum idi ki, biz Nadir Əfşar nəslinin törəmələriyik. Bizin babalarımız o dövrdə Avarxan ərazisinə qaçqın düşmüşdü. Rusların Acarıstana hücumu nəticəsində Xınna ərazisinə köçüb gəlmiş və orada yaşamışdılar”.
Kitab üzərində işləyərkən müəllif əsas tarixi məxəzlərə baş vurub, müxtəlif dillərdə Nadir şahla bağlı nə qədər ədəbiyyat varsa hamısını əldə edib. Nəhayət, bu qərara gəlib ki, dünya tarixində ən məğlubedilməz sərkərdələrdən biri olan Nadir şah Əfşarin şəxsiyyətinə uyğun əsər ortaya qoymalıdır. Qarşısına qoyduğu məqsədi reallaşdırmaq üçün gecəsini gündüzünə qatıb. Bununla da əslində Azərbaycan dövlətinin, xalqının tarixinin bir parçasını yazmağa müvəffəq olub. Müəllif bununla bir daha sübut edib ki, Nadir şah sıradan bir tarixi şəxsiyyət olmayıb. Hətta Nadir şahın öz dövründə ingilislər, əfqanlar, farslar, monqollar, şotlandlar, irlandlar onu öz adlarına çıxmaq istəyiblər. Lakin əsərdə bir daha sübut olunur ki, Nadir şah Azərbaycan oğludur. O deyib: “Nadir şahın tarixini açmaq, onun əsl, həqiqi qəhrəmanlığını göstərmək vacib şərtdir. Nəzərə almaq lazımdır ki, onun qurduğu Əfşarlar dövlətinin ərazisi 6 milyon kvadratkilometrə bərabər olub. Onun qurduğu dövlətin 2015-2016-cı illərdə 280 illiyi tamam olur”.
Kitaba yazdığı “Ön söz”də Türkiyənin Bəylik Düzü Bələdiyyəsinin sədri Əkrəm İmanoğlu müəlliflə tanışlığından, kitabın əhəmiyyətindən, tarixin öyrənilməsi baxımdan gənclərə verə biləcəyi faydadan danışıb. O yazıb: “Nadir şahın dünyagörüşünü anlamaq baxımından kitabı oxumaq mənə xüsusi zövq verdi. Əsəri oxuyarkən anlayırsan ki, Nadir türk birliyi yaratmaq istəyib. Türkiyə və Azərbaycan arasındakı dostluq və qardaşlıq əlaqələrinin yüksək səviyyəyə gəldiyi bu günümüzdə belə bir ibrət götürüləcək tarixi hadisələri həyəcan keçirmədən oxumaq mümkün deyil”.
Cahangir Hüseynovun qələmə aldığı bu dəyərli əsər Azərbaycan tarixinin bir parçası olan Nadir şah dövrünə işıq salmaqla yanaşı, onun böyük şəxsiyyəti, vətənsevərliyi barədə əsl həqiqətləri ortaya qoyur, həm də gələcək nəsillərə bu tarixi sevdirmək və öyrətmək missiyasını yerinə yetirmiş olur.
İnanırıq ki, “Azərbaycan Nadir Əfşar dövləti” adlı elmi-publisistik kitab bu tarixi dövrü araşdırmaq istəyən neçə-neçə gənc tarixçinin müraciət edəcəyi ən dəyərli məxəzlərdən olacaq və zaman keçdikcə öz aktuallığını itirməyəcək.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Sabirabadda BƏDBƏXT HADİSƏ: Ölən var

27 İyun 2017 13:17

Paytaxtda 32 eldar şamı və sərv cinsli ağacların kəsilməsi ilə bağlı polisə müraciət olundu

27 İyun 2017 13:15

“Azərsu” maye xlor alacaq

27 İyun 2017 13:12

Tramp Hindistanın baş naziri ilə görüşdü

27 İyun 2017 13:10

ETSN Bakıda 32 qanunsuz ağac kəsilmə faktı aşkarladı

27 İyun 2017 13:09

Azərbaycanda axtarışda olan şəxslər tutuldu

27 İyun 2017 13:05

Moskvada erməni iş adamı güllələndi

27 İyun 2017 13:05

Sabah hava necə olacaq?

27 İyun 2017 13:03

Nazirlik Bakıda ağacların qanunsuz kəsilməsi faktını aşkarlayıb

27 İyun 2017 13:02

Nazirlik ağır qəzalarla bağlı məlumat yaydı

27 İyun 2017 12:59

Səmra Rəhimli stilistlə sevgilidir?

27 İyun 2017 12:59

"Atam bunu gördü və əsəbləşdi" - Məlahət Abbasova - VİDEO - FOTO

27 İyun 2017 12:57

Bədii gimnastika üzrə Gəncə açıq birinciliyi başa çatıb (FOTO)

27 İyun 2017 12:55

Ötən gündə 3 qəza - 2 ölü, 7 yaralı

27 İyun 2017 12:55

Müəmmalı qətlin üstü açıldı

27 İyun 2017 12:54

İçindəki sərnişinlərlə birlikdə yoxa çıxan qatar - DƏHŞƏTLİ HADİSƏ - VİDEO

27 İyun 2017 12:53

Nailə Mirməmmədli: "Xalqın zövqü yoxdur..."

27 İyun 2017 12:53

Arıqlamaq istəyənlər üçün

27 İyun 2017 12:50

Qəndab Quliyeva ilə vida mərasimi keçirilir

27 İyun 2017 12:49

Portuqaliya polisindən turistlərə qarşı vəhşilik - VİDEO

27 İyun 2017 12:47

Azərbaycan və Polşa prezidentlərinin təkbətək görüşü

27 İyun 2017 12:45

İmişli sakini Arazda boğuldu

27 İyun 2017 12:44

Azərbaycan və Polşa prezidentlərinin təkbətək görüşü olub (FOTO)

27 İyun 2017 12:43

Bərdədə sərxoş şəxs körpüdən yıxıldı

27 İyun 2017 12:43

Bakı sakininin evindən qızıl oğurlamış şəxs saxlanılıb

27 İyun 2017 12:42

Sabirabadda faciə: təmir işi apararkən öldü

27 İyun 2017 12:39

Mundi kapsulu: Öləndən sonra yeni həyata başlayacağıq - FOTOLAR

27 İyun 2017 12:38

Sabahın HAVAsı

27 İyun 2017 12:37

Bakıda qadının telefonunu oğurlayan şəxs saxlanılıb

27 İyun 2017 12:37

İradənin Ramazan süfrəsində rakı, yoxsa ayran? - Tənqid olunan FOTO

27 İyun 2017 12:37

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Varşavada rəsmi qarşılanma mərasimi olub

27 İyun 2017 12:36

Arvad 30 illik ərini öldürdü - Qəribə səbəb - FOTO

27 İyun 2017 12:32

İlham Əliyevin rəsmi qarşılanma mərasimi olub

27 İyun 2017 12:31

Çin-Hindistan sərhədində GƏRGİNLİK

27 İyun 2017 12:27

Sabah 38 dərəcə isti olacaq

27 İyun 2017 12:25

Temperatur 38 dərəcəyə çatacaq - SABAH

27 İyun 2017 12:24

Azərbaycanda sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb

27 İyun 2017 12:22

Sabah paytaxtda 34, bölgələrdə 38 dərəcə isti olacaq

27 İyun 2017 12:22

Azərbaycanlı müğənninin yediyi sosiskadan milçək çıxdı - FOTO

27 İyun 2017 12:22

Mourinyo atasının yas mərasimində - FOTO

27 İyun 2017 12:17

Ajda Pekkan 72 yaşında dodaqlarını böyütdü

27 İyun 2017 12:14

Model Leylanın ölümündə təqsirləndirilən həkimdən AÇIQLAMA: "Günahım yoxdur"

27 İyun 2017 12:12

Məşhur filmin treyleri yayımlandı: Baş rolda Nik Betmen

27 İyun 2017 12:08

​Ukraynada güclü partlayış

27 İyun 2017 12:07

Beyons və yeni doğulan əkizləri xəstəxanadan çıxdı

27 İyun 2017 12:05

Azərbaycan nefti bahalaşdı

27 İyun 2017 11:57

100 milyonluq transfer

27 İyun 2017 11:57

​Avropa Şurasından Türkiyə

27 İyun 2017 11:56

Qazaxıstan fitosanitar nəzarəti keçə bilməyən 80 tondan çox kartofu Azərbaycana qaytarıb

27 İyun 2017 11:52

"Mançester Siti"nin futbolçusu evləndi

27 İyun 2017 11:52