Kris Smitin dostlarına xatırlatma

Kris Smitin dostlarına xatırlatma
17:57 19 Dekabr 2015
17 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

"İkili standart"a ikili baxış

Nyu-Cersi ştatının təmsilçisi  Kris Smitin ABŞ Helsinki Komissiyası adından  Konqressə təqdim etdiyi "Azərbaycanda Demokratiya Aktı" qanun layihəsinə münasibət birmənalı deyil. Azərbaycanın bu layihəyə adekvat cavab verməsini təklif edənlərlə  yanaşı, təmkinli davranmağın, məsələni diqqətlə araşdırmağın tərəfdarı olanlar da var. Hər iki qütbün əsaslandığı ciddi arqumentlər mövcuddur.  
ABŞ tərəfi zahirən elə görünür ki, Azərbaycanda və ümumilikdə dünyada demokratiyanın möhkəmlənməsinin tərəfdarıdır. Amma uzun illərin təcrübəsi göstərir ki, ABŞ tərəfindən sərgilənən münasibət demokratiya quruculuğuna dəstək yox,  əks effektlidir.  Məsələn,  qanunun aliliyinin təmin edilməsi demokratiyanın ilk şərtlərindən biridir.  ABŞ tərəfindən Azərbaycana qarşı göstərilən təzyiqin mahiyyəti isə budur ki, qanunu pozduqları üçün məhkəmə tərəfindən barələrində hüquqi ölçü götürülmüş şəxslər sərbəst buraxılsınlar. ABŞ-ın münasibətində müşahidə edilən təzadlar bununla bitmir. Əgər istək ABŞ-ın əlaltısı olan  şəxslərin toxunulmazlıq statusunu təmin etmək, onları "siyasi məhbus" adlandırıb  həbsdən qurtarmalarına nail olmaqdırsa, bu, onsuz da baş verir. Səhhətlərindəki narahatlıq, yaxud hansısa digər səbəb əsas götürülməklə, həmin şəxslər hissə-hissə həbsdən buraxılırlar. Məntiqlə, ABŞ bu prosesi təqdir etməli, Leyla və Arif Yunusların, həbsdən azad edilmiş digər şəxslərin əfvini alqışlamalıdır. Amma əksinə, bu dövlətin qanunsuz istəkləri ödənildikcə, təzyiqlər artır, ölkəmizə qarşı qarayaxmalar genişlənir. Kris Smitin bədnam layihəsi də məhz bu məqamda ortaya çıxıb.

Parlamentin spikeri Oqtay Əsədov elan edib ki, Helsinki Komissiyasının antiazərbaycan təşəbbüsü böyük əfv fərmanının imzalanmasına hazırlıq dönəminə təsadüf edir. Digər tərəfdən, Antalya şəhərində keçirilən "Böyük İyirmiliy"in toplantısı çərçivəsində Azərbaycan prezidentinin Barak Obama ilə təmaslarından sonra, bütün qəbahətlərinə rəğmən, ABŞ-a  münasibətdə xeyli loyal davranıldığı, münasibətlərin tənzimlənməsinə cəhd göstərildiyi  aşkar görünməkdədir. Münasibətlərin tənzimlənmə istiqaməti aldığı dönəmdə ABŞ-da antiazərbaycan ovqatın körüklənməsi anlaşılmaz görünür. Sadalanan faktlara istinad edən  ekspertlərin iddiası budur ki, ABŞ-a Azərbaycanda demokratiyanın möhkəmlənməsi yox, təzyiq üçün bəhanələr lazımdır). Məhkumların azad edilməsi, siyasi dustaq olduqları iddia edilən şəxslərin azadlığa çıxması antiazərbaycan şəbəkənin  əlindəki əsas bəhanələrdən birinin əldən çıxması deməkdir. Onlar üçün "sevdikləri" şəxslərin həbsdə olması daha yaxşıdır ki, bunu əsas gətirib Azərbaycana daima təzyiq göstərə bilsinlər. Beləliklə, bu düşüncə tərəfdarları ABŞ-a qarşı sərt reaksiya verilməsini, adekvat addımlar atılmasını təklif edirlər. 
Təmkinli davranmağın, baş verənləri təhlil edib qiymətləndirməyin, yalnız əsaslı təhlildən sonra cavab reaksiyası göstərməyin tərəfdarı olanlar da ciddi arqumentlərə malikdirlər.  

Berndə Azərbaycan prezidentinin Ermənistan prezidenti ilə görüşü keçirilir. Görüşün məqsədi Qarabağ probleminin tənzimlənməsi üçün  tərəfləri  güzəştə sövq etməkdir.  Görüşün keçirildiyi  dönəmdə Azərbaycan-Ermənistan qoşunlarının təmas  xəttində döyüş əməliyyatları bərpa edilib. ABŞ-da, Avropada antiazərbaycan ritorikası güclənib. Rusiyanın Ermənistanı  yeni silahlarla təmin etdiyini, Azərbaycana qarşı kökləndiyini  ehtiva edən informasiyalar çoxalıb. Heç şübhəsiz, müxtəlif qütblərdə  baş verən və fərqli prizmalardan yanaşılan bu hadisələri  bir nöqtədə birləşdirən səbəb var. ABŞ-da, Avropada, Rusiyada eyni prosesi eyni vaxtda kim başlada bilər? Müxtəlif maraqlara köklənmiş bu mərkəzləri bir nöqtə ətrafında kim birləşdirə bilər? Doğrudanmı ABŞ-ı, Avropanı, Rusiyanı eyni vaxtda bir nöqtə ətrafına birləşdirmək gücündə olan bir qüvvə var? Təbii ki, günümüzün şərtləri daxilində bu, imkansız görünür. Amma sual yaranır,  baş verənlərin səbəbi nədir? Müxtəlif ölkələrdə eyni anda başlanan antiazərbaycan kampaniyanın səbəblərini araşdıran ekspertlərdən bir qrupu iddia edir ki, ortadakı birləşdirici bağ erməni lobbisidir.  Ənənəvi olaraq Azərbaycan prezidentinin Ermənistan prezidenti ilə görüşü vaxtına təsadüf edən bu cür təzyiqlər Azərbaycan rəhbərini Qarabağ məsələsində güzəştə məcbur etmək məqsədi daşıyır. Bu dönəmlərdə aktivləşən erməni lobbisi "bütün dünyanı Azərbaycan üzərinə qaldıra" bilir. Amma erməni lobbisi ABŞ, Rusiya və Avropanı eyni anda bir nöqtə ətrafında birləşdirmək gücündədirmi? Ekspertlər bildirirlər ki, bu, zahirən belədir. Əslində Azərbaycan üzərinə gələn ABŞ, Rusiya, Avropa yox, bu ölkələrdəki erməni diasporu və onların ələ aldıqları lobbi qruplarıdırlar.  Bu qruplar bərkdən səs-küy salmaqla, öz hərəkətlərini bu dövlətlərin ümumi mövqeyi kimi nümayiş etdirə bilirlər. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycan rəsmiləri  Kris Smitin layihəsinin şəxsi  təşəbbüs, yoxsa ABŞ dövlətinin siyasətinin göstəricisi olduğunu aydınlaşdırmağa zərurət yarandığını ifadə ediblər. Həmçinin, yalnız bu aydınlaşmanın aparılmasından sonra, ABŞ-a cavab reaksiyası göstərməyi təklif edirlər. Azərbaycanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin rəhbəri Səməd Seyidov bildirir ki, Smitin layihəsinin Konqresdə qəbul edilmək ehtimalı sıfra bərabərdir. Sadəcə o, ABŞ-dakı erməni lobbisinin aparıcı  simalarından biri kimi, ABŞ-Azərbaycan münasibətlərinin korlanması, Azərbaycanın imicinin ləkələnməsi üçün növbəti addımını atıb.    
Smitin hərəkətinə fərqli yanaşma mövcud olsa da, bu fərqlilikdə ortaq bir xətt mövcuddur: tərəflərdən hər biri Azərbaycanın haqlı mövqeyini dəstəkləyir, ABŞ-dan sərgilənən münasibətin qeyri-adekvat olduğunu vurğulayırlar. 

Amma ümumi ahənglə uzlaşmayan, Azərbaycanı haqsız çıxarmağa cəhd edənlər də yox deyil. Smitin təşəbbüsünə görə Azərbaycan hakimiyyətinin  məsuliyyət daşıdığını qeyd edənlər bir faktın üzərindən sükutla keçirlər. ABŞ Azərbaycana qarşı ən sərt, anlaşılmaz münasibəti 1992-ci ildə, Azərbaycanın müstəqilliyinin ilk ilində göstərib. Sovet rejimindən xilas olaraq öz müstəqilliklərinə qovuşmuş xalqlara, respublikalara yardım üçün ABŞ Konqresi  "Azadlığı müdafiə aktı" qəbul edib. Həmin akt çərçivəsində yeni elan edilmiş respublikalara həm siyasi, həm də maddi yardım göstərilib. Bu sırada təkcə Azərbaycan kənar tutulub. 1992-ci ilin oktyabr ayında qəbul edilmiş "Azadlığı müdafiə aktı"na həmin ilin dekabr ayında  "907-ci düzəliş" əlavə edilib. Bu düzəlişə əsasən, sovet zülmündən xilas olmuş respublikalardan yalnız birinə - Azərbaycana yardım göstərilməsinə qadağa qoyulub. Səbəb kimi isə Azərbaycanın Ermənistanı və Qarabağı blokadaya alması göstərilib!  Maraqlıdır ki, 907-ci düzəliş kimi ədalətsiz bir akt qəbul ediləndə Azərbaycanda hakimiyyət başında məhz indi Smiti dəstəkləyənlər olublar. 

Müşfiq Ələsgərli

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Moskvada güclü yanğın

17 Avqust 2017 06:14

Naxçıvan əhalisinin gəlirləri artıb

17 Avqust 2017 06:07

“Tesla” şirkəti kiçik daşına bilən ev təqdim etdi

17 Avqust 2017 06:03

Avropada gücü 900 vattdan çox olan tozsoranların satışına qadağa qoyulacaq

17 Avqust 2017 05:33

Almaniyada bomba təhlükəsi ilə əlaqədar 10 mindən çox insan təxliyyə edilib

17 Avqust 2017 05:07

Smartfonların köməyi ilə xəstəliklərin diaqnostikası aparılacaq

17 Avqust 2017 05:03

Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasına akademik statusu veriləcək

17 Avqust 2017 04:33

Samuxda zəlzələ

17 Avqust 2017 04:24

Samuxda zəlzələ olub

17 Avqust 2017 04:17

Türmədə qanlı iğtişaş - 37 ölü

17 Avqust 2017 04:14

İspaniyada 600-ə yaxın migrant xilas edildi

17 Avqust 2017 04:03

Misirin Qəzza sektoru ilə sərhədində kamikadze özünü partladıb: ölən və yaralananlar var

17 Avqust 2017 03:57

"Real Madrid" növbəti dəfə İspaniya Superkubokunun qalibi olub

17 Avqust 2017 03:07

İspaniya Superkubokunun qalibi bəlli oldu

17 Avqust 2017 02:59

Venesuelada həbsxanada nəzarətçilərlə məhbuslar arasında toqquşma olub: 35 ölü

17 Avqust 2017 02:52

Rusiyada 120 milyon il əvvələ aid MARAQLI TAPINTI

17 Avqust 2017 02:43

Səudiyyə şahzadəsi vəfat etdi

17 Avqust 2017 02:39

Koalisiya qüvvələri Rəqqaya zərbələr endirib -

17 Avqust 2017 02:10

"Zenit" Hollandiyadan məyus qayıtdı - AVROLİQA

17 Avqust 2017 02:07

Gavalı mürəbbəsinin hazırlanması - Qışa tədarük

17 Avqust 2017 02:03

"Astana" darmadağın olundu, "Başakşəhər" uduzdu - ÇEMPİONLAR LİQASI

17 Avqust 2017 01:57

Almaniyada ilk dəfə qadın hakim kişilər arasında futbol üzrə çempionatı idarə edəcək

17 Avqust 2017 01:57

İraqın Baş naziri:

17 Avqust 2017 01:34

7 ildir dünyanın ƏN YAXŞISI - MELBURN

17 Avqust 2017 01:33

Çempionlar Liqasında növbəti oyunların NƏTİCƏLƏRİ

17 Avqust 2017 01:24

Filarmoniyaya “Akademik” statusu verildi

17 Avqust 2017 01:19

47 yaşlı kişi döyülərək öldürüldü - Gədəbəydə

17 Avqust 2017 01:14

“Qarabağ” ÇL-in qrupuna düşsə, nə qədər qazanacaq? -

17 Avqust 2017 01:14

Əgər Azərbaycanda basketbol inkişaf etsəydi milli komandalarımız belə olardı – FOTOLAR

17 Avqust 2017 01:03

Əfqanıstanda ABŞ hərbçisi İŞİD-ə qarşı əməliyyat zamanı həlak olub

17 Avqust 2017 01:02

Çempionlar Liqasında "pley-off" mərhələsinin ilk oyunlarına yekun vurulub - NƏTİCƏLƏR

17 Avqust 2017 00:47

52 illik müharibə başa çatdı

17 Avqust 2017 00:45

Mayk Pens: “Ümid edirik ki, Latın Amerikası ölkələri də KXDR ilə əlaqələri kəsəcəklər”

17 Avqust 2017 00:43

"Qəbələ"dən gedən ispan Polşa klubunda

17 Avqust 2017 00:37

“Kopenhagen” UEFA-ya şikayət etdi

17 Avqust 2017 00:34

Naxçıvan əhalisinın sayı artıb

17 Avqust 2017 00:32

12 ay ərzində 26 milyon qazandı - İLİN ƏN YÜKSƏK GƏLİRLİ aktrisası oldu

17 Avqust 2017 00:28

Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasına akademik statusu veriləcək

17 Avqust 2017 00:22

Yumurta qalmaqalı Avropanı bürüyür

17 Avqust 2017 00:17

Astroloji proqnoz - 17 avqust

17 Avqust 2017 00:08

"Qarabağ"dan Embaloya 2 milyon avro

16 Avqust 2017 23:58

Syerra-Leonedə 100 uşaq daşqın və sürüşmələrin qurbanı olub

16 Avqust 2017 23:57

Ən çox qazanan aktrisa kimdir?

16 Avqust 2017 23:49

İbn Sinanın da istifadə etdiyi KÜNCÜT YAĞININ FAYDALARI

16 Avqust 2017 23:48

Neftimiz ucuzlaşıb

16 Avqust 2017 23:39

Tacikistan məktəblərində hicab, saqqal və cins qadağan edildi

16 Avqust 2017 23:34

İnsan beyni haqda çox maraqlı faktlar - İNANILMAZ

16 Avqust 2017 23:28

VİDEO: Bakıda gənc qız küçədə erotik rəqs etdi

16 Avqust 2017 23:21

Lənkəranda maşın 48 yaşlı kişini vurdu

16 Avqust 2017 23:19

Pilotsuz dəniz nəqliyyatı - sınaqlar 2018-ci ildə başlanacaq

16 Avqust 2017 23:18