Lombardlar qızılı niyə ucuz hesablayır?

Lombardlar qızılı niyə ucuz hesablayır?
19:37 19 Dekabr 2015
50 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

İtalyan qızılının 1 qramı 20, rus qızılının 1 qramı isə 16 dollar müəyyənləşdirilib. Son aylarda banklar tərəfindən girovsuz kreditlərin verilməsi şərtlərinin sərtləşdirilməsi vətəndaşların qızıl və zinət əşyalarını girov qoyaraq kredit götürməyə sövq edir. Lakin sözügedən sahədəki mövcud durum vətəndaşların ciddi narazılığına səbəb olur. Vətəndaşlardan girov götürülmüş qızıl və zinət əşyalarının dəyərinin düzgün qiymətləndirilməməsi, onların qiymətlərinin real bazar qiymətlərindən təxminən iki dəfə və daha artıq aşağı olması, brilyant və digər zinət əşyalarının qiymətlərinin qızılın qiyməti ilə eyni götürülməsi və sair ictimai narazılığı artırmaqdadır. Hətta bəzi lombardlar tərəfindən vətəndaşlara xəbərdarlıq edilmədən girov qoyulmuş qızıl və zinət əşyalarının satılması və pullarının mənimsənilməsi hallarının artması da lombardlar və girov qoyanlar arasında münaqişə və mübahisə hallarının artması ilə nəticələnir. Apardığımız araşdırmalara görə, hazırda banklar və lombardlar tərəfindən italyan qızılının 1 qramı 20, rus qızılının bir qramı isə 16 dollar qiymətləndirilir.

Sözügedən problemlərlə bağlı fikirlərini bizimlə bölüşən iqtisadçı-ekspert Samir Əliyev "Həftə içi"nə əvvəlcə bildirir ki, son günlərdə dünya bazarında qızılın qiymətində yenidən ucuzlaşma müşahidə edilir. 
Milli.Az hafta.az-a istinadən bildirir ki, onun dediyinə görə, bu ilin əvvəlində qızılın bir unsiyasının qiyməti 1200 dollar olduğu halda, hazırda bu qiymət 1068 dollardır. Onun dediyinə görə, bu il ərzində qiymətlər kəskin şəkildə dəyişdi. Qızılın gah bahalaşması, gah da ucuzlaşması halları dünya bazarında sabitliyə ciddi zərbə vurdu: "Dünya bazarında dolların bahalaşması qızılın ucuzlaşmasını sürətləndirməkdədir. Ucuzlaşma həmçinin qızıla olan tələbatın azalması ilə bağlıdır. Azərbaycan qızıl idxal etdiyi üçün dünya bazarında baş verən proseslər ölkəmizdə də qızılın alqı-satqı qiymətlərinə öz təsirini göstərir. Bununla əlaqədar apardığım müşahidələrə əsasən deyə bilərəm ki, əvvəlki illərlə müqayisədə cari ildə qızıla olan tələbat həddən artıq azalıb. Bu da əhalinin gəlirlərinin və ailələrin gəlirlilik səviyyəsinin azalması ilə birbaşa əlaqəlidir".

Lombardların fəaliyyətinə nəzarət edən dövlət qurumu yoxdur

İqtisadçı-ekspert vurğulayır ki, lombardların fəaliyyəti ilə bağlı ictimai narazılıq və narahatlıq uzun illərdir mövcuddur və bu proses gələcəkdə də davam edəcək. Banklara Azərbaycan Mərkəzi Bankı, sığorta şirkətlərinə Maliyyə Nazirliyi nəzarət etdiyi halda, lombardların fəaliyyətinə nəzarət edəcək hər hansı dövlət qurumu yoxdur: "Digər tərəfdən, lombardların fəaliyyəti ilə bağlı konkret standartlar olmadığı üçün, onlar özlərinin istədikləri formada fəaliyyət göstərirlər. Lombardlar vətəndaşların girov qoyduqları qızıl və zinət əşyalarının qiymətləndirməsini özlərinə məxsus qaydada həyata keçirirlər. Girov qoyulan qızıl və zinət əşyalarının qiymətləndirilməsinin müstəqil qiymətləndiricilər tərəfindən aparılması əsas şərt olsa da, lombardlar bu prosesin aparılmasını özlərinə yaxın olan qiymətləndiricilərə həvalə edirlər. Bu səbəbdən də vətəndaşların girovları çox aşağı səviyyədə qiymətləndirilir. Bu zaman girov qoyanların deyil, lombardların mənafeləri güdülür. Qiymətləndiricilər qızıl və zinət əşyalarını real bazar qiymətlərindən xeyli az, bəzən də 50 faiz aşağı götürməklə lombardların marağına xidmət edən məzənnə müəyyənləşdirirlər. Məsələn, 1000 manatlıq qızıl ən yaxşı halda 500 manat dəyərində qiymətləndirilir".

Mütəxəssis qeyd edir ki, lombardların fəaliyyətində müşahidə edilən digər neqativ hallardan biri də girovun saxlanılması ilə bağlıdır. Onun dediyinə görə, bəzi hallarda lombardlara girov verilmiş qızıl və zinət əşyaları ya zədələnir, ya da keyfiyyətini itirir. Bu da lombardlarla vətəndaşlar arasında mübahisələrin yaranması ilə nəticələnir: "Qızıl və zinət əşyalarının ciddi şəkildə mühafizəsinə və onların keyfiyyətinin qorunmasına tam zəmanət olmadığı üçün lombardlar öz işlərinə məsuliyyətsiz yanaşırlar. Bəzən də lombardların öz ünvanlarını tez-tez dəyişməsi də girov qoyan vətəndaşların narazılığını artırır. Girov qoyulan əşyaların geri alınmasında da müəyyən problemlər yaşanır və sair. Bütün bunlar isə girov qoyanların hüquqlarının kobud şəkildə pozulması deməkdir".

Normativ standartlar hazırlanmalıdır

Lombardlar tərəfindən brilyantla digər zinət əşyalarının qızılla eyni qiymətə götürülməsi məsələsinə gəlincə, iqtisadçı-ekspert deyir ki, bunu ciddi qanun pozuntusu kimi qəbul edir. Onun sözlərinə görə, lombardların fəaliyyətləri qanunvericiliklə tənzimlənmədiyi üçün onlar girov qoyulan əşyaların hamısını eyni qiymətlə müəyyənləşdirirlər: "Lombardların fəaliyyətini tənzimləyən qanunvericilik aktları olmadığından hər kəs bu sahə ilə məşğul ola bilər. Ancaq halbuki kredit təşkilatı formasında fəaliyyət göstərdiyi üçün lombardların fəaliyyəti mütləq lisenziyalaşdırılmalıdır. Lisenziyalar verildikdən sonra lombardlıq fəaliyyətinə nəzarət birbaşa Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən həyata keçirilməlidir. Bundan əlavə, lombardların fəaliyyətini tənzimləyən normativ hüquqi sənədlər və standartlar hazırlanmalıdır. Həmin normativlərdə hansı əmlakların girov götürülə biləcəyi, girovların saxlanma yerləri və qaydaları, girov qoyulmuş əmlakların qiymətləndirilməsinin hansı formada və kimlər tərəfindən aparıla biləcəyi və digər məsələlər öz əksini tapmalıdır. Yalnız belə olan halda lombardlar zinət əşyalarının hamısını eyni qiymətlə qiymətləndirməz və digər ədalətsiz yanaşmalara son qoyular".

Lombardlar tərəfindən vətəndaşlara xəbərdarlıq edilmədən onların girov qoyduqları əşyaların satılması ilə bağlı halların artdığını da diqqətimizə çatdıran Samir Əliyev bunu da qanunvericilik aktlarının olmaması ilə əlaqələndirir. Onun dediyinə görə, lombardlardan fərqli olaraq banklar verilmiş kreditlər və onların faizləri vaxtlı-vaxtında ödənilmədiyi halda, vətəndaşlara bir neçə dəfə xəbərdarlıq edir: "Sonuncu xəbərdarlıqda bildirilir ki, faiz, yaxud kredit ödənilməzsə, girov qoyulmuş əşyalar satışa çıxarılacaq. Bununla bağlı yerli məhkəmə instansiyasına müraciət edilir. Məhkəmə bankın xeyrinə qərar qəbul edərsə, o zaman əmlak satışa çıxarılır. Əks halda, girov qoyulmuş əmlakın satılması qanunvericiliklə qadağandır. Amma lombardlar üçün belə qanunvericilik aktı mövcud deyil. Digər tərəfdən, lombardlarla vətəndaşlar arasında bağlanan müqavilələrlə bağlı problemlər də çoxdur. Çünki lombardlar müqavilələri özlərinə sərf edən formada hazırlayırlar. Vətəndaşlar isə həmin sənədləri oxumadan, şərtlərlə tanış olmadan imzalayırlar. Bu da sonrakı mərhələdə müəyyən anlaşılmazlıqların yaranmasına, qanun pozuntularının baş verməsinə gətirib çıxarır".

Lombard müştərinin əmlakını sata bilməz

Hüquqşünas Namizəd Səfərov isə bildirir ki, qızıl və zinət əşyalarının banklarda və lombardlarda girov qoyulması halları artıb. Bu prosesdən isə daha çox aztəminatlı ailələr zərər çəkirlər: "Çünki banklar və lombardlar girov götürdükləri qızıl və zinət əşyalarının girovluğu qarşısında vətəndaşlara cüzi məbləğdə pul verirlər. Kredit götürənlərin aylıq gəlirləri, məvacibləri, pensiya və əmək haqları az olduğu üçün kreditləri ödəməkdə çox çətinliklər yaşanır. Xüsusilə də bəzi banklar, eləcə də lombardlar tərəfindən həyata keçirilən qanunsuz girov-kredit əməliyyatı, yəni qızıl-zinət əşyalarının qiymətlərinin real bazar qiymətlərindən aşağı və özlərinə münasibət təyin edilməsi, kreditlərin yüksək faizlə vətəndaşlara verilməsi çox acınacaqlı durumdur. Hətta bəzi hallarda lombardlara girov qoyulmuş qızıl və zinət əşyaları itir, yaxud zədələnir. Bütün bunlar da onlarla müştərilər arasında ciddi problemlərin yaşanması ilə nəticələnir".

Hüquqşünas vurğulayır ki, kredit götürənə hər hansı formada xəbərdarlıq edilmədən lombardların girov qoyulmuş qızıl və zinət əşyalarını satmaları tamamilə qanunsuz bir prosesdir. Onun dediyinə görə, kredit götürən pulu geri qaytara bilmirsə, lombardlar qarşı tərəfə mütləq xəbərdarlıq etməli və bağlanmış ikitərəfli müqaviləni poza bilər: "Lakin bununla belə məhkəmə orqanının qərarı olmadan lombardın hər hansı müştərinin əmlakını satmağa ixtiyarı və səlahiyyəti yoxdur. Əgər hər hansı zərərçəkmiş şəxs özünün haqlı, lombardın haqsız olduğunu düşünürsə, ödəmələrdə gecikmələrə yol vermirsə və pulları tamamilə ödəyirsə, lombardların ona qarşı qeyri-qanuni hərəkətlər etdiklərinə əmindirsə, mütləq məhkəmə instansiyalarına müraciət etməlidirlər. Zərərçəkmişlər təkcə qızıllarını geri istəməklə kifayətlənməməli, hətta ona vurulmuş maddi və mənəvi zərərin əvəzini də tələb edə bilərlər. Hətta lombardın fəaliyyətində cinayət tərkibli əməllərin olduğunu sübuta yetirə bilərsə, zərərçəkmiş onun haqqında cinayət işinin başlanmasını da hüquq-mühafizə orqanlarından və məhkəmədən tələb edə bilər".
Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Keçmiş aktrisa 115 kiloqram arıqlayıb tanınmaz oldu - FOTOLAR

21 Avqust 2017 06:33

Cənubi Asiyada daşqınlar nəticəsində ölənləri sayı 700 nəfərə çatdı

21 Avqust 2017 06:03

Hərbi gəmi yük gəmisi ilə toqquşdu - 5 yaralı, 10 itkin

21 Avqust 2017 05:59

“Hakimlikdən razı deyiləm” – Qriqorçuk

21 Avqust 2017 05:33

Putin: Dolabda nə varsa, onu geyinirəm

21 Avqust 2017 05:03

Cinsiyyətini dəyişdirən aktrisanın toy tarixi bəlli oldu

21 Avqust 2017 04:49

Kişilərin bəyəndiyi qadın tipləri - İncə, uzun kirpikli...

21 Avqust 2017 04:33

Hamilə ikən hamilə qaldı - FOTOLAR

21 Avqust 2017 04:03

Meyvə şirələrinin faydalı xüsusiyyətləri

21 Avqust 2017 03:33

Madridin mərkəzində müsəlmanlar terrora qarşı nümayiş keçiriblər

21 Avqust 2017 03:27

İslamda qadının DƏYƏRİ

21 Avqust 2017 03:03

"Instagram"-da vacib yenilik - Bu gündən etibarən...

21 Avqust 2017 02:33

Düyü ilə orqanizmin təmizlənməsi - Xəstəliklərdən uzaq olacaqsınız

21 Avqust 2017 02:03

Türkiyədə yük maşını aşdı - 3 ölü, 7 yaralı

21 Avqust 2017 01:59

Milli futbolçumuz Kipr çempionatında debüt etdi

21 Avqust 2017 01:14

Donald Tramp ABŞ xalqına və ordusuna müraciət ünvanlayacaq

21 Avqust 2017 01:12

Uşaqlar üçün ən faydalı

21 Avqust 2017 01:12

Mənzil almaq istəyənlər EHTİYATLI OLUN! - Sizi aldada bilərlər - VİDEO

21 Avqust 2017 01:03

Azərbaycanda zəlzələ baş verdi

21 Avqust 2017 00:40

İki uşaq anası model xanım ideal bədəni ilə göz oxşadı - FOTOLAR

21 Avqust 2017 00:33

"Qəbələ"nin qələbə qolunun müəllifi: "Milliyə dəvət etsələr, sevinəcəyəm"

21 Avqust 2017 00:22

ABŞ-da avtobus yük maşını ilə toqquşub

21 Avqust 2017 00:22

Avqustun 21-nə olan

21 Avqust 2017 00:16

Qaxda zəlzələ baş verib

21 Avqust 2017 00:12

Astroloji proqnoz - 21 avqust

21 Avqust 2017 00:08

İsveçrədə turist təyyarəsi qəzaya uğrayıb, 3 nəfər ölüb

21 Avqust 2017 00:07

Ağdam sakini həmkəndlisini xəstəxanalıq etdi

20 Avqust 2017 23:54

Ermənilər Ağdamın işğal altında olan ərazilərinə

20 Avqust 2017 23:53

Bıçaqlanan Gəncə sakini xəstəxanaya gedərkən qəzaya düşdü

20 Avqust 2017 23:44

Roman Qriqorçuk: "Hazırki nəticə məni sevindirir"

20 Avqust 2017 23:42

Müsəlmanlar Madriddə terrorizmə qarşı ETİRAZ AKSİYASI keçirdi

20 Avqust 2017 23:38

Bakıda 1 nəfər liftdə qaldı

20 Avqust 2017 23:36

Ermənilər Ağdamın işğal olunmuş ərazilərini yandırır

20 Avqust 2017 23:34

"Sumqayıt"ın baş məşqçisi: "Keçən illə müqayisədə özümüzə daha çox inanırdıq"

20 Avqust 2017 23:32

Ağdamda “VAZ” piyadanı vurdu

20 Avqust 2017 23:29

115 terrorçu öldürüldü

20 Avqust 2017 23:24

Ərə getdi - açıq-saçıq geyimlərə "Yox" dedi

20 Avqust 2017 23:18

Paxlanı möcüzəvi bitkiyə çevirən faydaları

20 Avqust 2017 23:18

“Hakimlikdən razı deyiləm” - Roman Qriqorçuk

20 Avqust 2017 23:17

Futbol üzrə Azərbaycan Premyer Liqasında II tura yekun vurulub

20 Avqust 2017 23:07

53 yaşlı kişini maşın vurdu

20 Avqust 2017 23:04

Ağstafada polis əməkdaşı bıçaqlandı

20 Avqust 2017 22:59

Gəncədə bıçaqlanan sürücü idarə etdiyi avtomobillə qəzaya düşüb

20 Avqust 2017 22:57

Ağstafada polis əməkdaşı bıçaqlandı

20 Avqust 2017 22:49

"Qəbələ"dən ikinci qələbə - VİDEO

20 Avqust 2017 22:47

Kişilərin bəyəndiyi qadın tipləri

20 Avqust 2017 22:47

Ağstafada 5 fərdi yaşayış evində yanğın söndürülüb - YENİLƏNİB - VİDEO

20 Avqust 2017 22:43

Türkiyədə mikroavtobus dərəyə aşıb

20 Avqust 2017 22:38

"Kəpəz"i darmadağın etdilər - VİDEO

20 Avqust 2017 22:37

Şadlıq sarayının dayanacaq nəzrətçisini yük maşını vurub

20 Avqust 2017 22:27