Faşizmin xaç anasının inanılmaz HƏYAT HEKAYƏSİ – DƏLİ DAHİLƏR

Faşizmin xaç anasının inanılmaz HƏYAT HEKAYƏSİ – DƏLİ DAHİLƏR
15:34 21 Dekabr 2015
41 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bakıda İNANILMAZ OLAY: günlərlə anasının meyiti ilə yaşadı (22 Aprel 2017 10:14)
Numan Kurtulmuş: “Türkiyə Almaniyada faşizmin ayaq səslərini eşidir” (21 Mart 2017 09:23)
“Türkiyə Almaniyada faşizmin ayaq səslərini eşidir” - Numan Kurtulmuş (21 Mart 2017 09:12)

 

10 iyul 1846-cı ildə Prussiyanın Ryökken vilayətində lüteran kilsəsinin keşişi Karl Lüdviq Nitsşenin ailəsində bir qızcığaz, Elizabet dünyaya gəlir. Elizabet qardaşı Fridrixdən iki yaş kiçik idi. İki yaşında atası Karlı itirən balaca Elizabet anası, xalaları və gələcəyin böyük filosofu olacaq qardaşı Fridrix Nitsşe ilə birlikdə yaşamalı olur.
Kiçik Elizabet xalq məktəbi adlanan ibtidai təhsil müəssisəsinə gedir. Sonralar o, gənc qızlar üçün nəzərdə tutulan gimnaziyada təhsil alır.
Burada oxuduğu zaman yəhudi əsilli bir oğlanla tanış olur və qısa vaxtda onların arasında sevgi münasibətləri yaranır.

Günlərin birində sevdiyi oğlanın başqa bir qızla öpüşdüyünü görən Elizabet həyatı boyu unutmayacağı dəhşətli bir zərbə alır. Bu xəyanət gənc qızın qəlbini sevdiyi oğlana, onun ailəsinə, sonralar isə yəhudi millətinə qarşı dəhşətli nifrət və qəzəb hissi ilə doldurur.
Elizabet özünü təhqir edilmiş sayır, bu duyğuları beynində inkişaf etdirdikcə, qatı bir antisemitə çevrilir. Həyatının bu dönəmində antisemit hərəkətlərinə görə məktəbdən qovulmuş keçmiş müəllimi Bernard Försterlə yaxınlığı gənc Elizabetin antiyəhudi düşüncələrini daha da gəlişdirir. Förster xanım Nitsşeyə ari alman millətinin  bəşəriyyət üzərindəki fövqəltəsirini həyata keçirəcək şəxslərdən biri kimi baxır. Düşüncə və ideyaları eyni olduğundan, onların arasında getdikcə isti münasibətlər yaranmağa başlayır və onlar 1885-ci ildə evlənirlər.
Bu illərdə Elizabetin böyük qardaşı Fridrix Nitsşe imzası ilə artıq yavaş-yavaş parlamağa başlayırdı. Nitsşe yaradıcılığının ilkin dönəmlərində proqressiv millətçi kimi görünsə də, sonralar həmin düşüncələrindən imtina etdi. Dahi filosofun bacısı ilə münasibətləri də məhz, bu dönüşdən sonra kəskinləşməyə başladı. Fridrix antilokalist, Elizabetlə əri isə qatı millətçi idi.
 

Elizabet bütün həyatı boyu qardaşını izləmiş, onun intim həyatından tutmuş, yaradıcılığına qədər hər şeyə müdaxilə etmişdi. Antisemit dünyagörüşü, onu irqçi nasional-sosialist partiyasının fəallarından biri kimi tanıtdı. Qardaşının şizofreniyası gücləndikdən sonra, Elizabetin əlinə böyük fürsət düşdü. O, böyük filosofun bir çox əsərlərini və məktublarını saxtalaşdıraraq, onları nəşr etdirdi. Nitsşeşünasların indiyədək üzərində mübahisə apardığı, aşkara çıxardığı və hələ də qaranlıq qalan bir çox şübhəli məqamlar var. Almaniyada faşizmin ideoloji qaynağı kimi Nitsşenin əsərləri əsas götürüldü. Fridrix Nitsşenin fövqəlinsan nəzəriyyəsi alman irqçi nasional partiyasının hərəkətverici qüvvəsinə çevrildi və kütlələr arasında sürətlə yayılmağa başladı. Çox sonralar üzə çıxacaqdı ki, alman faşizminin ideloji bazası Fridrix Nitsşenin yox, onun əlyazmalarına təcavüz edən bacısı Elizabet Nitsşenin ideyaları əsasında formalaşmışdı.
 

1886-cı ildə Elizabet Nitsşe əri Bernardla birlikdə cənubi Amerikanın geridə qalmış ölkələrindən birinə, Paraqvaya mühacirət edir. Ər-arvad Paraqvayda yaşayan on dörd alman ailəsinin qarşısında birgə alman koloniyası yaratmaq və vahid təsərrüfat qurmaq ideyası ilə çıxış edir. İqtisadi gerilikdən, aclıq və xəstəliklərdən əziyyət çəkən yerli almanlar ümumi vahid təsərrüfat ideyasına can-başla razılıq verirlər. İlkin hərəkətə başlamaq üçün hər alman ailəsindən müəyyən məbləğdə vəsait də toplanır. Lakin Paraqvayın qeyri-məhsuldar torpaqları, ölkədə səhiyyə və təhsilin sıfır vəziyyətində olması Försterlərin məqsədlərini puça çıxarır. Bernard və Elizabet arzuladıqları təsərrüfat birliyini qura bilmirlər. Həmvətənlərindən yığdıqları pulları səmərəsiz cəhdlərə qurban verən, bundan sonra özünü uğursuz və təhqir olunmuş sayan Bernard 1889-cu ildə intihar edir.
Ərinin ölümündən sonra Elizabet yenidən Almaniyaya qayıdır.

Dahi filosof Fridrix Nitsşe “Bacım və mən” adlı avtobioqrafik əsərində Elizabet haqda ağlasığmaz faktlar təsvir edir. Bacısını “şər mələyi” kimi xarakterizə edən Nitsşe, onunla uşaqlıqda və yeniyetməlikdə oynadığı intim oyunlar haqda təəssüratları təsvir edib.
“Kiçik qardaşımız ölən gecə Eliza bərk qorxmuşdu. O, mənim yatağıma gəlib, qucağıma qısıldı. Bir müddətdən sonra bütün bədənimi əlləşdirməyə başladı. Beləcə, həmin gündən bacım bu hərəkətlərini istədiyi gecə təkrar eləyirdi. Onun ehtirasımı oyadan ecazkar barmaqları qarşısında iradəsiz idim.”
Daha sonra baş verənləri bütün çılpaqlığı ilə təsvir edən Nitsşe, Elizabetin onun sevgi həyatında heç bir qadına rol vermədiyini, vurulduğu qadınları daim onun ətrafından uzaqlaşdırdığını yazırdı.
 

Nitsşenin filosof Paul Re və intellekt təcəssümü sayılan xanım Lu Salome ilə dostluq münasibətlərini həzm etməyən Elizabet, onların üçlükdə təşkil etdiyi intellektual fəlsəfə qrupunu “əxlaqsız yuva” adlandırır və dostları qrup sekslə məşğul olmaqda  ittiham edir. Qardaşının Salomeyə vurulduğunu hiss edən Elizabet bütün mümkün vasitələrlə onu Nitsşenin ətrafından uzaqlaşdırır.
Məşhur bəstəkar Vaqnerin xanımı ilə də eyni süjetli ssenari qurulur. Qardaşının xanım Kozima Vaqnerə olan sevgisi Elizabeti özündən çıxarır. O, Nitsşenin Kozimaya heç zaman bildirmədiyi sevgi hislərini duyur və bunu onun əri, ailənin yaxın dostu Vaqnerə deyir. Tezliklə dostların arası dəyir, Vaqnerlər  Nitsşedən uzaqlaşır.
1889-cu ildə Nitsşe ciddi əsəb sarsıntıları ilə psixiatrik xəstəxanaya yerləşdirilir. Burada müalicə aldığı 11 il ərzində Elizabet bir an da olsun, onun yanından ayrılmır. Qırx yaşlarında dəli olan böyük mütəfəkkiri yeganə o, başa düşürdü. (Çünki, onu elə özü dəli eləmişdi.) Eyni zamanda filosofun yazdıqlarını qəddarlıqla “redaktə” edir, lazım bilmədiyi hissələri qaralayır, özündən əlavələr edərək nəşriyyatlara göndərirdi. Nitsşe yaradıcılığının tədqiqatçısı Kristian Nemeyer isə belə bir iddia irəli sürdü:
“Təkcə 1909-cu il ərzində Nitsşenin adına çap olunan 505 mətnin yalnız 60 dənəsi orijinal mətndi. Qalan mətnlərin məzmunu qismən, yaxud tamamilə dəyişdirilib. Çap edilənlərin içərisindəki 30 mətn isə ümumiyyətlə, onun tərəfindən yazılmayıb.”
Nitsşeşünas alim tədqiq etdiyi filosofun başına gətirilən bu oyunlara görə faşizmin xaç anası olan Elizabet Nitsşeni günahlandırır.
 

Nitsşe ruhi xəstəxanada müalicə aldığı dönəmdə, Elizabetin “redaktə”sindən çıxmış bir neçə əsərini nəşriyyatlar çap etməkdən imtina edir. Nitsşe fəlsəfəsinə bələd olan təcrübəli naşirlər, əsərlərin Nitsşe tərəfindən yazılmadığından şübhələnirdilər.
“Hakimiyyət istəyi” əsərini Nitsşe yarımçıq dayandırsa da, Elizabet əlyazmanın ardını özü yazıb tamamlayaraq çap etdirir. Kitab Avropada böyük sensasiyaya doğurur.
Filosofun məşhur “Zərdüşt belə deyirdi” əsərinin məzmununu Elizabet elə dəyişmişdi ki, kitabda gerçək Nitsşe ideyalarından əsər-əlamət qalmamışdı; qatı rasizm mövqeyi sərgiləyən əsər, Hitlerin “Mənim savaşım” və Rozenberqin “XX əsrin mifi” kitabları ilə trilogiya ab-havası yaradır, III Reyxin ideoloji sütunlarından biri kimi tanınırdı.  
Elizabet Nitsşe bütün həyatını və fəaliyyətini alman ari irqinin dirçəlişi və dünyaya hakimliyi uğrunda mübarizəyə həsr etdiyi üçün Hitlerin sevgisini qazanır. Nasional sosialistlərin lideri Adolf Hitler Veymarda “Nitsşe arxivi” muzeyinin açılışında iştirak edərək, xanım Elizabet Nitsşenin Almaniya üçün apardığı mücadiləni yüksək qiymətləndirir və onun əlindən öpür. Sonralar Hiltler həmin muzeyi dəfələrlə ziyarət edir.
Elizabet Nitsşe ömrünün sonunadək bu muzeydə çalışır və Nitsşenin adından alman rasizmi ideyalarını təbliğ edir.
Adolf Hitler xanım Nitsşenin vətən qarşısındakı xidmətlərini dəyərləndirərək, ona yüksək məbləğdə təqaüd təyin edir.
Dahi Fridrix Nitsşenin fövqəlinsan nəzəriyyəsini  təkcə “fövqəlinsan almandır”- cümləsi ilə başdan-ayağa dəyişən Elizabet Nitsşe bu amansız təhrifi ilə bütün Almaniyanı və bəşəriyyəti dəhşətli bir fəlakətə sürükləmiş oldu.
Alman faşist hərəkatının ideoloqu və xaç anası Elizabet Förster Nitsşe 1935-ci ildə, 89 yaşında Veymarda vəfat etdi.

 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Jurnalisti döyən siyasətçi azadlıqdan məhrum edilə bilər

26 May 2017 03:38

Elmar Vəliyev: “Gürcüstana ən çox sərmayə yatıran ölkə Azərbaycandır”

26 May 2017 03:17

Yəmənin cənub-qərbində toqquşmalar davam edir: 38 ölü

26 May 2017 03:15

Heç yerdə görmədiyiniz 15 QEYRİ-ADİ MASA - FOTOLAR

26 May 2017 03:03

NATO İŞİD-ə qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyəcək

26 May 2017 02:37

Konqressmen Stiv Kohen Azərbaycanın Respublika günü ilə bağlı bəyanat verib

26 May 2017 02:36

Azərbaycan nümayəndə heyəti NATO PA-nın sessiyasında iştirak edəcək

26 May 2017 02:35

Məlahətli Alessandra - FOTO

26 May 2017 02:32

Stella Ediyə çevrildi - FOTO

26 May 2017 02:32

Zukerberq Harvardı tərk etməyindən 12 il sonra elmi dərəcə alıb

26 May 2017 02:22

Gürcüstanın Gəncədəki baş konsulu: “Bu il Bakı-Tiblisi-Kars dəmiryolu xəttinin çəkilişi başa çatacaq”

26 May 2017 02:07

Stratejik əhəmiyyətə malik kəndlər İŞİD işğalından azad edildi

26 May 2017 01:55

NATO İŞİD-lə mübarizə üzrə beynəlxalq koalisiyaya dəstəyini genişləndirmək barədə qərar qəbul edib

26 May 2017 01:42

Cazibədar Qal - FOTO

26 May 2017 01:32

"Volfsburq" Bundesliqada qalmaq uğrunda ilk qələbəsini qazandı

26 May 2017 01:30

Gəncədə Gürcüstanın Müstəqillik Günü qeyd edilib

26 May 2017 01:22

Cocuq Mərcanlıda 1063 ədəd qəlpə aşkarlanıb

26 May 2017 01:09

Qorxuducu xəritə:

26 May 2017 00:49

46 yaşlı kişi özünə protez əl düzəltdi - FOTOLAR

26 May 2017 00:43

Həmas komandirinin sui-qəsdində şübhəli bilinən şəxs edam edildi

26 May 2017 00:28

NATO-nun sammiti müdafiə və dialoq vasitəsilə Rusiya ilə münasibətlərə doğru yanaşmanı təsdiqləyib

26 May 2017 00:27

MAR-da toqquşma - 300 ölü

26 May 2017 00:18

Cocuq Mərcanlıda 1063 ədəd qəlpə aşkar edilib

26 May 2017 00:12

Viqan şəhərində sapyorların iştirakı ilə polis əməliyyatı keçirilir

26 May 2017 00:08

"Neftçi"nin futbolçusu Gürcüstan yığmasına dəvət alıb

26 May 2017 00:07

Bakı polisi Somalidən gələn idmançıları axtarır

26 May 2017 00:05

Ramazanda ağız qoxusunun qarşısını alan ən yaxşı üsul

26 May 2017 00:05

Günün qoroskopu: hərəkət yoxdursa, nəticə də yoxdur

26 May 2017 00:05

Gəncədə “BMW” ilə qəza törətdi

26 May 2017 00:03

Astroloji proqnoz - 26 may

26 May 2017 00:03

"Moody's" Samir Şərifova etibar edir

25 May 2017 23:57

Trampdan Monteneqro prezidentinə hörmətsizlik -

25 May 2017 23:56

Azərbaycan şərabları Vaşinqton festivalında - FOTO

25 May 2017 23:52

Bu qarışımı qoltuq altına sürtdükdə tüklər birdəfəlik yox olur

25 May 2017 23:52

Müxbiri döyən siyasətçi cəzalanacaq

25 May 2017 23:52

10 yaşında 190 kq - FOTO

25 May 2017 23:50

Piylənmədən ən çox əziyyət çəkən insanlar hansı ölkələrdə yaşayırlar​?

25 May 2017 23:47

"ABŞ maliyyə yardımını azaldarsa"... - BMT

25 May 2017 23:42

“Real” azarkeşləri üçün xüsusi tabut

25 May 2017 23:42

Orqanizmi qısa müddətdə toksinlərdən təmizləməyin YOLU

25 May 2017 23:42

Batumidə 28 May - Respublika Günü təntənəli şəkildə qeyd olunub

25 May 2017 23:32

Şou ulduzu çimərlikdə - FOTO

25 May 2017 23:32

Masallıda onlarla evdə çökmə baş verib:

25 May 2017 23:30

BMT: ABŞ maliyyə yardımını azaldarsa, Təşkilat öz vəzifələrini yerinə yetirə bilməyəcək

25 May 2017 23:22

Oğlan uşağını necə tərbiyə edək?

25 May 2017 23:22

Kann Festivalında tanınmış modellərin dekolte şousu - FOTOLAR

25 May 2017 23:18

Cinsi zəifliyi aradan qaldıran TƏBİİ VASİTƏ

25 May 2017 23:17

Faydalı bakteriyaların olduğu qidalar hansılardır?

25 May 2017 23:17

Həbsdə olan müstəntiq kitab yazır

25 May 2017 23:15

Pomidoru şəkər tozuna batırın, təsiri sizi heyran edəcək

25 May 2017 23:13