Bu gün Azərbaycanda Çillə gecəsidir

Bu gün Azərbaycanda Çillə gecəsidir
17:56 21 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bu gecə Azərbaycanda ilin ən uzun gecəsi - Çillə, Yelda gecəsidir.

Axşam.az-ın məlumatına görə, AMEA-nın Folklor İnstitutunun Mərasim folkloru şöbəsinin böyük elmi işçisi, fəlsəfə doktoru Atəş Əhmədli "Report"a bildirib ki, dekabrın 21-dən 22-nə keçən gecə Yer kürəsinin şimal yarımkürəsində ilin 365 gününün ən uzun gecəsidir:

"Bu gün 14 saat 51 dəqiqə gecə, 9 saat 9 dəqiqə gündüz olur. Dekabrın 21-dən etibarən günəş Azərbaycana 26.5 dərəcə bucaq altında düşür".

O deyib ki, qədim türklər qış fəslini 3 yerə bölürdülər:

"Böyük çillə 40 gün, Kiçik çillə 20 gün və bundan sonra 30 günlük Boz ay gəlir. Dekabr ayının 21-dən 22-nə keçən gecə müxtəlif bölgələrdə "Böyük çillə" mərasimi keçirilir. Bununla da Novruz mərasimləri başlayır. Böyük çillə təxminən fevral ayının 1-2-si bitir".

Mütəxəssisin sözlərinə görə, Çillə gecəsinin ritualı hazırda Azərbaycanın bir çox bölgələrində unudulsa da, Naxçıvan ərazisində qalıb:
 
"Bu gecənin ən əhəmiyyətli atributlarından biri qarpızdır. Naxçıvanda dekabrın 21-i gecə payızın son aylarında tağdan dərilib saxlanılan "çillə qarpızı" kəsilir. Xalq düşüncəsinə görə, qarpız kəsiləndə onun içində olan zoğlara, əlamətlərə əsasən qışın necə keçəcəyi müəyyənləşdirilir".

A.Əhmədli çillə gecəsində əsasən xəmir xörəklərinin bişirilməsinə üstünlük verildiyini bildirib. O deyib ki, həmin gün hədik aşı və xəşil bişirərlər:

"Qoz (cəviz) halvası, yerkökü halvası, paxlava, günəbaxan toxumu, meyvələr və şirniyyatlar bu gecə süfrədə olmalıdır".

Çillə sözünün mahiyyətinə gəlincə alim qeyd edib ki, bəzi mənbələr "Çil" sözünü "çehl" sözü ilə, 40 rəqəmi ilə, bəzi mənbələrdə isə türk sözü olan "çil" sözü ilə əlaqələndirirlər:

"Mən ikinci izahı qəbul edirəm. Yəni təbiətə çil düşür, təbiət ağır, çətin dövrünü keçirməyə başlayır".

Mütəxəssis həmçinin qeyd edib ki, bu bayram türk mənşəyi, mifologiyası, dünyagörüşü ilə daha çox bağlıdır:

"Təəssüf ki, sonralar ayrı-ayrı psixologiyanın xalqlara təsiri bu kimi ənənələri unutdurub. Bu bayram farsların və kürdlərin bayramı kimi düşüncələrə həkk olunub. Amma bu bayram qədim türk düşüncəsinin, mifologiyasının məhsuludur".

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Sabiq deputat məhkəmədə SON SÖZ DEDİ

24 İyul 2017 12:28

Roza Zərgərli ərəb turistlərlə rəqs etdi - VİDEO

24 İyul 2017 12:27

"Qarabağ"ın oyununa nə qədər bilet satılıb?

24 İyul 2017 12:27

Bakıda "Pasportların yoxlanılması proseduru üzrə" metodik vəsaitin təqdimatı keçirilib

24 İyul 2017 12:27

Samuel Eto İstanbul klubunda?

24 İyul 2017 12:27

Baş həkim: “Mamalıq və Ginekologiya İnstitutunda 4 ay ərzində 53 vaxtından əvvəl doğuş olub”

24 İyul 2017 12:22

BDU büdcəyə qaytarılmalı olduğu vəsaiti ödəməkdən yayınıb

24 İyul 2017 12:22

Azərbaycanın BƏƏ-dəki səfirliyi yeni ünvana köçüb

24 İyul 2017 12:22

Naxçıvan sakini avtomobili elektrik dirəyinə vurması nəticəsində ölüb

24 İyul 2017 12:22

Keysəriyyə kəsiyi əməliyyat edilənlərin yarıdan çoxu təkrar bu əməliyyatı etdirənlərdir

24 İyul 2017 12:22

Neft yenidən bahalaşacaq?

24 İyul 2017 12:22

Terror təşkilatı daxilində RÜŞVƏT QALMAQALI

24 İyul 2017 12:18

Azərbaycanda qadın ərini öldürərək basdırıb

24 İyul 2017 12:17

Məhkəmədə sabiq deputat barəsində bəraət hökmünün çıxarılmasını istəyib

24 İyul 2017 12:17

Dünyaca tanınmış təlimçi BBF-də gənc sahibkarlara aktual mövzuda təlim keçib

24 İyul 2017 12:17

Hesablama Palatası DSMF-nin Quba rayon şöbəsinin fəaliyyətində nöqsanlar aşkar edib

24 İyul 2017 12:17

"Qızlarımız Amerikaya köçüb, ər axtarışına çıxırlar" - Günel Hümbətova

24 İyul 2017 12:17

Göygöldə qadın ərini öldürdü, tövlədə basdırdı - FOTO

24 İyul 2017 12:12

"Game of Thrones" aktyorlarının fantastik qazancları

24 İyul 2017 12:12

DƏHŞƏTLİ HADİSƏ: azərbaycanlı ailənin 5 üzvü YANARAQ ÖLDÜ

24 İyul 2017 12:08

Gecə internetə girənlər şok yaşadı - Səudiyyə Ərəbistanında

24 İyul 2017 12:05

Bakıda faciə: 7 yaşlı uşaq öldü

24 İyul 2017 12:04

Samiraldo OD PÜSKÜRDÜ: "Tüpürüm sənin..." - VİDEO

24 İyul 2017 12:03

"Türkiyənin ərəb dünyasına təsiri azaldılır"

24 İyul 2017 12:01

Vaxtından əvvəl olan doğuşların SƏBƏBİ BİLİNDİ

24 İyul 2017 11:58

"Real" mövsümə məğlubiyyətlə başladı - VİDEO

24 İyul 2017 11:57

Gəncə xəstəxanalarında keyfiyyətsiz ərzaq məhsulları aşkar edilib

24 İyul 2017 11:57

Türkiyədə general və admiralların sayı açıqlandı

24 İyul 2017 11:57

Ermənistan prezidenti İrana gedəcək

24 İyul 2017 11:57

ŞOK HADİSƏ: beş nəfərlik azərbaycanlı ailəsi yanaraq öldü - RUSİYADA

24 İyul 2017 11:54

Azərbaycanlı ailəsi Rusiyada faciəvi şəkildə öldü

24 İyul 2017 11:52

Pol Le Quen: “Azərbaycan yığmasının futbolçusu yaxşı oyunçularımızdan biridir”

24 İyul 2017 11:52

Bakıda bibisi oğlunu qətlə yetirən şəxsin apellyasiya şikayəti təmin edilməyib

24 İyul 2017 11:52

Mobil telefon göldə boğulan 3 dostu xilas etdi: Adanada möcüzə kimi olay - VİDEO - FOTO

24 İyul 2017 11:52

Avey dağı ərazisində arxeoloji araşdırma aparılır - FOTO

24 İyul 2017 11:48

Hesablama Palatası: İTV-nin reklam fəaliyyətindən gəlirləri azalıb

24 İyul 2017 11:47

Gəlinlik geyinib palçıqda kəndir dartdılar - FOTO

24 İyul 2017 11:47

"Silk Way" aviaşirkəti yeni təyyarəsini istifadəyə verib

24 İyul 2017 11:47

"Bülənt Ərsoyun saqqallı şəkli məndədir"

24 İyul 2017 11:44

Əməkdar artisti kim öldürdü? - İDDİA

24 İyul 2017 11:42

Sabirabadda avtomobil piyadanı vurub öldürdü

24 İyul 2017 11:39

Müsəlman qadınlar çadralarından, kişilərsə saqqallarından qurtulmağa başladı - FOTO/VİDEO

24 İyul 2017 11:38

Rəşad Sadiqov intizamsızlığa görə "Zirə"dən qovuldu

24 İyul 2017 11:37

Elastik “Lenovo” planşeti ilk dəfə praktiki nümayiş olunub (VİDEO)

24 İyul 2017 11:35

Neyron şəbəkə fotoşəkillə yeməyin reseptini tərtib edəcək

24 İyul 2017 11:35

Maşını sürətlə idarə edən sürücülərin NƏZƏRİNƏ - VİDEO

24 İyul 2017 11:34

Türkiyəli aktyordan boşanan azərbaycanlı məşhur: “Oğlu vecinə də deyil”

24 İyul 2017 11:33

Azərbaycanda daha 120 dövlət əmlakı hərraca çıxarılıb

24 İyul 2017 11:32

Bakının mərkəzində yanğın söndürülüb

24 İyul 2017 11:32

"Zirə" Rəşad Sadiqovu qovdu

24 İyul 2017 11:29