Bu gün Azərbaycanda Çillə gecəsidir

Bu gün Azərbaycanda Çillə gecəsidir
17:56 21 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

Kiçik çillə çıxdı - Novruz çərşənbələri başlayır (20 Fevral 2017 13:27)

Bu gecə Azərbaycanda ilin ən uzun gecəsi - Çillə, Yelda gecəsidir.

Axşam.az-ın məlumatına görə, AMEA-nın Folklor İnstitutunun Mərasim folkloru şöbəsinin böyük elmi işçisi, fəlsəfə doktoru Atəş Əhmədli "Report"a bildirib ki, dekabrın 21-dən 22-nə keçən gecə Yer kürəsinin şimal yarımkürəsində ilin 365 gününün ən uzun gecəsidir:

"Bu gün 14 saat 51 dəqiqə gecə, 9 saat 9 dəqiqə gündüz olur. Dekabrın 21-dən etibarən günəş Azərbaycana 26.5 dərəcə bucaq altında düşür".

O deyib ki, qədim türklər qış fəslini 3 yerə bölürdülər:

"Böyük çillə 40 gün, Kiçik çillə 20 gün və bundan sonra 30 günlük Boz ay gəlir. Dekabr ayının 21-dən 22-nə keçən gecə müxtəlif bölgələrdə "Böyük çillə" mərasimi keçirilir. Bununla da Novruz mərasimləri başlayır. Böyük çillə təxminən fevral ayının 1-2-si bitir".

Mütəxəssisin sözlərinə görə, Çillə gecəsinin ritualı hazırda Azərbaycanın bir çox bölgələrində unudulsa da, Naxçıvan ərazisində qalıb:
 
"Bu gecənin ən əhəmiyyətli atributlarından biri qarpızdır. Naxçıvanda dekabrın 21-i gecə payızın son aylarında tağdan dərilib saxlanılan "çillə qarpızı" kəsilir. Xalq düşüncəsinə görə, qarpız kəsiləndə onun içində olan zoğlara, əlamətlərə əsasən qışın necə keçəcəyi müəyyənləşdirilir".

A.Əhmədli çillə gecəsində əsasən xəmir xörəklərinin bişirilməsinə üstünlük verildiyini bildirib. O deyib ki, həmin gün hədik aşı və xəşil bişirərlər:

"Qoz (cəviz) halvası, yerkökü halvası, paxlava, günəbaxan toxumu, meyvələr və şirniyyatlar bu gecə süfrədə olmalıdır".

Çillə sözünün mahiyyətinə gəlincə alim qeyd edib ki, bəzi mənbələr "Çil" sözünü "çehl" sözü ilə, 40 rəqəmi ilə, bəzi mənbələrdə isə türk sözü olan "çil" sözü ilə əlaqələndirirlər:

"Mən ikinci izahı qəbul edirəm. Yəni təbiətə çil düşür, təbiət ağır, çətin dövrünü keçirməyə başlayır".

Mütəxəssis həmçinin qeyd edib ki, bu bayram türk mənşəyi, mifologiyası, dünyagörüşü ilə daha çox bağlıdır:

"Təəssüf ki, sonralar ayrı-ayrı psixologiyanın xalqlara təsiri bu kimi ənənələri unutdurub. Bu bayram farsların və kürdlərin bayramı kimi düşüncələrə həkk olunub. Amma bu bayram qədim türk düşüncəsinin, mifologiyasının məhsuludur".

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bakı sakinləri Ramazan ayında toy edirmi?

26 May 2017 23:08

Sizdə ZOB XƏSTƏLİYİ inkişaf edə bilərmi?

26 May 2017 23:05

Gecə növbəsində işləyən kişilərə BƏD XƏBƏR

26 May 2017 23:05

Nazir müavini:

26 May 2017 22:58

"Səhvlərimdən nəticə çıxardım"

26 May 2017 22:57

Argentina millisində yeni baş məşqçi

26 May 2017 22:48

Düyü ilə dolu qaynayan qazan 21 yaşlı qızın üstünə aşıb

26 May 2017 22:47

Salatlara bitki yağı əlavə edin ki...

26 May 2017 22:47

Tramp İslam dünyasını Ramazan ayının gəlişi münasibətilə təbrik edib

26 May 2017 22:46

İraq ordusu dinc sakinləri Mosulun tarixi mərkəzini tərk etməyə çağırıb

26 May 2017 22:43

86 yaşlı kişi intihar edib

26 May 2017 22:42

Daha bir məşhur türk serialı reytinq qurbanı oldu - VİDEO

26 May 2017 22:37

55 kiloqram arıqlayıb fenomen oldu - FOTO

26 May 2017 22:32

İlandan hazırlanan alkoqollu içkilər - FOTO

26 May 2017 22:32

Biləsuvarda iki piyadanı avtomobil vurub

26 May 2017 22:27

Argentina millisinin yeni baş məşqçisinin adı açıqlandı

26 May 2017 22:25

Neftimiz ucuzlaşıb

26 May 2017 22:22

2017-nin manikür dəbi - FOTO

26 May 2017 22:17

Neftimiz ucuzlaşıb

26 May 2017 22:15

Argentina millisinin baş məşqçisi bəlli olub

26 May 2017 22:12

“Ronaldo” və “Messi” İranda - FOTO

26 May 2017 22:08

Azərbaycanlı bərbərdən qeyri-adi üsul: Bu dəfə ŞÜŞƏ ilə saç kəsdi - VİDEO

26 May 2017 21:57

Ağ Ev: "Tramp Rusiyaya qarşı sanksiyaları yumşaltmaq niyyətində deyil"

26 May 2017 21:57

Misirdə terror:

26 May 2017 21:57

Nardaran qalası – yorğun, atılmış, tənha qala... (FOTO)

26 May 2017 21:55

Qazax sakini bıçaqlandı

26 May 2017 21:53

Azərbaycanda bir ailəyə dəhşətli sürpriz: Qəbirdən cadu tapdılar - VİDEO

26 May 2017 21:52

46 yaşlı kişi bıçaqlanıb

26 May 2017 21:47

13 yaşlı uşaq ağacdan yıxılaraq öldü - GƏNCƏDƏ

26 May 2017 21:43

Bu gecə niyyət axşamıdır, sabah isə Ramazan ayının biridir - VİDEO

26 May 2017 21:42

Yarpaq üzərində qeyri-adi rəsm əsərləri - FOTO

26 May 2017 21:42

​Beyin mərkəzləri Almaniyada bir araya gəlir -

26 May 2017 21:33

İmicini dəyişdi - kişilər bəyənmədi

26 May 2017 21:32

Müəllim işləmək istəyənlər, bu xəbərə DİQQƏT! - 6 min vakant yer var... - VİDEO

26 May 2017 21:32

G-7 ölkələrinin liderləri terrorizmlə mübarizəyə dair bəyannamə imzaladı

26 May 2017 21:28

Qazax şəhərində yerli sakin bıçaqlanıb

26 May 2017 21:27

Ramazan ayının ilk gününün DUASI VƏ TƏQVİMİ

26 May 2017 21:22

Moskvada terror aktı hazırlamaqda şübhəli bilinən 4 şəxs həbs edilib

26 May 2017 21:17

Əməkdar artist çəkiliş vaxtı zəhərləndi: "Xəstəxanaya yerləşdirib, mədəmi yudular" - FOTO

26 May 2017 21:17

"Qarabağ" Moskva klubuna rəqib oldu

26 May 2017 21:17

Evi əlindən alınan kişi "Bank Respublika"nın önündə özünü yandırdı —

26 May 2017 21:14

Fransanın MDB ölkələri üzrə regional rəhbəri İİTKM-də olub

26 May 2017 21:12

Azərbaycan XİN Misirdəki terror aktını qınayır

26 May 2017 21:08

Bakıda 5 yaşlı qızın əsərləri sərgilənəcək

26 May 2017 21:03

SOCAR-da “Neft dağılmalarına qarşı hazırlıq və cavab tədbirləri” mövzusunda təlim keçirilib

26 May 2017 21:02

Füzulidə “Yaşa Azərbaycan” festivalı keçirilib

26 May 2017 21:02

Qızından Rəqsanəyə: "Sən başqa qollardasan, mən başqa qollarda..." -VİDEO

26 May 2017 20:57

Vergilər Nazirliyinin əməkdaşları iki həftədə 1400-dən çox sahibkarla görüşüb

26 May 2017 20:57

Misirdə terror aktı nəticəsində ölənlərin sayı 28-ə çatdı

26 May 2017 20:57

Sabiq "Bavariya"lının Azərbaycan arzusu: "Ekzotik ölkəyə səyahət maraqlı olardı"

26 May 2017 20:52