Xəzər suitiləri tükənir

Xəzər suitiləri tükənir
17:48 22 Dekabr 2015
38 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bakı. İlhamə İsabalayeva – Trend:

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Geologiya və Geofizika İnstitutu Xəzər suitilərinin tükənmə təhlükəsi barədə xəbər verir.

İnstitutdan Trend-ə verilən məlumata görə, son 120 il ərzində tənzimlənməyən ov, çirklənmə və digər amillər səbəbindən bu heyvanların sayı 1 milyondan 104 minə enib. Sözügedən növ 2008-ci ilin oktyabrından etibarən “IUCN” adı altında tanınan Təbiətin Mühafizəsi üzrə Beynəlxalq Birliyin “Qırmızı siyahı”sında vəziyyəti “təhlükəli” statusunu daşıyır. Hətta 20 il əvvəl – 1990-cı illərin sonlarında dənizin hər 2 kvadrat kilometrinə 1 suiti düşürdüsə, hazırda hər 4 kvadrat kilometrə 1 suiti hesablanır. İnstitutun İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəhbəri, elmi jurnalist Səid Hüseynov Xəzəryanı ölkələrdən əlavə, İngiltərə, Niderland və Yaponiya alimlərinin məsələyə dair uzunmüddətli tədqiqatları əsasında tədqiqatçı-jurnalist araşdırması aparıb.

Məqalədə bildirilir ki, şimaldan cənuba və geriyə il boyu səyahət edən suitilər əvvəlki dövrlərdə yaz və payızda dənizin hər yerində görünürdülər. Onlar üçün müvəqqəti dayanacaq kimi əsas məskunlaşma yelərindən biri qartal başına bənzər Abşeron yarımadasının sahilləri və aralıdakı adalar idi. Yarımadanın lap qurtaracağında, qartalın dimdiyindən uzanmış dilə bənzəyən Şahdili ərazisi Abşeron arxipelağında suitilərin ən çox toplaşdığı yerlərdən idi. 1930-cu illərdə arxipelağın sahillərində hər il 10 minə qədər suiti dincəlirdi. Hətta 1935-1937-ci illərdə bu rəqəm 100 mindən 200 minə qədər olub: “

1970-80-ci illərdə məlum olub ki, Şahdili və ətraf adalarda ildə cəmi 2 minə qədər suiti məskunlaşıb. Növbəti onillikdə bu heyvanların Azərbaycan sahillərində sayı qəfil azalıb və mini keçməyib. Əsrin sonlarında dənizin qalxması nəticəsində dilin lap uc hissəsi adaya çevrilərək yarımadadan 300 metr aralı düşüb və suitilər üçün daha təhlükəsiz məskənə çevrilib. Amma yenə də onların sayı artmayıb və sonrakı rəqəmlər daha acınacaqlı olub”.

Məqalədə bildirilir ki, Şahdilidə 1969-cu ildə ceyran və su quşlarının qorunması məqsədi ilə Abşeron Dövlət Təbiət Yasaqlığı yaradılmışdı. 2005-ci ilin fevralında canlıların daha səmərəli qorunması üçün Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə bu ərazinin bazasında Abşeron Milli Parkı yaradılıb. Həmin ilin qışında burada sonuncu dəfə 2 diri suitiyə rast gəlinib. O vaxtdan indiyə qədər adıçəkilən ərazidə heç bir suiti görünməyib. Əvvəllər Abşeron arxipelağında il boyu müşahidə olunan suiti məskənləri artıq mövcud deyil.

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Məşhur aktrisa yarıçılpaq fotolarını paylaşdı - FOTO

29 Aprel 2017 23:32

Gəncədə 22 yaşlı gənc bıçaqlanıb

29 Aprel 2017 23:32

İŞİD silahlıları Taliban rəhbərlərindən birini öldürüblər

29 Aprel 2017 23:29

Gizlətdiyi sevgilisi ilə əl-ələ görüntüləndi - FOTO

29 Aprel 2017 23:27

Lincoln-dan yeni Navigator - FOTO

29 Aprel 2017 23:27

Göyərtəsində 39 sərnişin olan təyyarə qəzaya uğradı

29 Aprel 2017 23:23

Hind qızları palçığa batan avtobusu dartıb çıxardılar

29 Aprel 2017 23:22

Erməni Kardaşyan Meksika kurortunda - FOTO

29 Aprel 2017 23:22

Namazın vacib olmasının sirri

29 Aprel 2017 23:22

Shamkir Chess-2017: 8-ci tur bitdi

29 Aprel 2017 23:22

Acınacaqlı durumda idilər, sonra isə bu yolla varlandılar

29 Aprel 2017 23:22

iPhone-nu sıradan çıxarmağın yeni üsulu aşkarlanıb - VİDEO

29 Aprel 2017 23:17

Havada baş verənlər: Stüardessanın şok etirafları – FOTO

29 Aprel 2017 23:17

Sərnişin təyyarəsi radarlardan itdi

29 Aprel 2017 23:14

Evliliyin möhkəm olması üçün nəzərə alınmalı şərtlər

29 Aprel 2017 23:12

"Bavariya" Bundesliqanın qalibi oldu

29 Aprel 2017 23:06

Kubada təyyarə yoxa çıxdı: 39 nəfər itkin düşüb

29 Aprel 2017 23:05

"Qadın gözəl qoxumalıdır" - Adnan Oktarın "gediciyi" - FOTO

29 Aprel 2017 23:05

"Hamı heyrətlənəcək" - Aygün Kazımova

29 Aprel 2017 23:05

Ərə getmək çətin deyil…

29 Aprel 2017 23:05

İŞİD "Taliban" liderini öldürdü

29 Aprel 2017 23:03

Bakıda oteldə qalan turist pesonala görün nələr etdi - FOTOLAR

29 Aprel 2017 23:03

Milyonçu olmaq üçün neçə il lazımdır?

29 Aprel 2017 22:57

Kubada göyərtəsində 39 sərnişinin olduğu təyyarə radardan itib

29 Aprel 2017 22:57

İnsanın kökəlməyinə səbəb olan 10 vərdiş

29 Aprel 2017 22:52

Sərnişin təyyarəsi radarlardan itdi

29 Aprel 2017 22:51

Kubada sərnişin təyyarəsi radarlardan itib

29 Aprel 2017 22:50

“Bavariya” çempion! - YENİLƏNİR

29 Aprel 2017 22:47

Dişəti şişməsinə qarşı nə etmək olar?

29 Aprel 2017 22:47

Çempion səfərdə sevindi - YENİLƏNİR

29 Aprel 2017 22:47

Cəlilabadda 11 yaşlı yeniyetməni avtomobil vurub

29 Aprel 2017 22:47

İŞİD “Taliban” başçılarından birini öldürdü

29 Aprel 2017 22:44

"Bavariya" ardıcıl 5-ci dəfə Bundesliqanın qalibi oldu

29 Aprel 2017 22:43

Professor-müəllim heyətinin seçilmə şərtləri DƏYİŞİR

29 Aprel 2017 22:42

Həddindən çox tərləmənin 7 səbəbi

29 Aprel 2017 22:42

Evlilik proqramları qadağan edildi

29 Aprel 2017 22:39

Ürəyi qorumaq istəyənlər oxusun - yalnız 3 ŞƏRT

29 Aprel 2017 22:37

Futbol dünyasının ən erotik qadınları - FOTO

29 Aprel 2017 22:32

İŞİD terrorçuları Əfqanıstanda "Taliban" liderlərindən birini öldürüb

29 Aprel 2017 22:32

Professor-müəllimlərin vəzifələrə seçilməsi üçün şərtlər

29 Aprel 2017 22:28

Ən güclü Jeep - FOTO

29 Aprel 2017 22:27

Su festivalı Qusarda

29 Aprel 2017 22:23

Fotoda gözəl çıxmaq istəyirsinizsə, bunları edin

29 Aprel 2017 22:23

"Həmin həkim deyilən xanım məni təhqir edir, qadına yaraşmayan söyüşlər söyür" - Zeynəb Sadıqova - FOTO

29 Aprel 2017 22:22

Qəzetdən nə düzəltmək olar...

29 Aprel 2017 22:22

NATO-nun baş katibi: Türkiyə NATO-nun vacib üzvüdür

29 Aprel 2017 22:22

Məşhur aktyor intihar etdi - FOTO

29 Aprel 2017 22:17

"Bozbash pictures"in "Ağsaqqal"ı oğurluq ittihamına cavab verdi: "Sadəcə gülürəm..."

29 Aprel 2017 22:17

Professor-müəllimlərin vəzifələrə seçilməsi üçün yeni şərt nəzərə alınacaq

29 Aprel 2017 22:15

Qəm və qüssəni bu zikrlə aradan aparın

29 Aprel 2017 22:12