Məhəmməd peyğəmbərin (s) mübarək mövlud həftəsidir

Məhəmməd peyğəmbərin (s) mübarək mövlud həftəsidir
21:17 22 Dekabr 2015
82 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Rəbbiuləvvəl ayının 12-dən 17-dək bütün dünya müsəlmanları İslam Peyğəmbəri Hz. Muhəmmədin (s) mübarək Mövlud, yəni doğum gününü qeyd edirlər.

Eyni zamanda bu günlər bir çox yerlərdə müsəlmanların birliyinə, yaxınlaşmasına, vəhdətinə xidmət edərək Vəhdət Həftəsi kimi də qeyd olunur.

Bu münasibətlə bütün müsəlmanları təbrik edir, Peyğəmbərimizin gətirdiyi dəyərləri daha dərindən başa düşməyi, yaşamağı, yaşatmağı arzu edirik. Qoy bu bayram hamınızın həyatına və imanına bərəkət gətirsin!

Mövlud mərasiminin tarixçəsi

"Mövlud" sözünün ərəb dilindən tərcüməsi "doğuluş" deməkdir. Dini termin olaraq, İslam müqəddəslərinin (xüsusilə, Həzrət Muhəmməd Peyğəmbərin (s)) doğum gününün ildönümü münasibətilə təşkil edilən təntənəli mərasimlərə deyilir. Əslində "mövlid" deyilməlidir, amma bu sözün təhrif olunmuş "mövlud" variantı daha çox işlədilir. Fərq bundadır ki, "mövlid" - doğum deməkdir, "mövlud" sözü isə "doğulmuş" mənasını verir.

İslamın ilk əsrlərində mövlud bayramları keçirmək ənənəsi yox idi. Nə Peyğəmbərin öz sağlığında, nə də raşidi xəlifələrin zamanında Onun doğum günü qeyd edilmirdi. Tarixi məlumatlara görə, ilk mövlid məclisini Misirdə hakimiyyət sürmüş Fatimilər sülaləsinin (909-1171) nümayəndələri təşkil etmişlər. Mərasim yalnız sarayda, əyanların iştirakı ilə keçirilirdi. Fatimilər Həzrət Əlinin (ə) və Fatimeyi-Zəhranın (ə) da mövlid mərasimlərini qeyd edirdilər.

Sonralar məşhur fateh Səlahəddin Əyyubinin yeznəsi, İrbil atabəyi Məlik Müzəffərüddin Gökböri (1190-1232) bu ənənəni davam etdirərək, mövlid mərasimlərinin keçirilməsinə əmr verdi (1207-ci il). Bayram tədbirlərində hökmdar və saray əyanları ilə yanaşı, rəiyyət də iştirak edirdi. Hər bölgədən din alimləri, xətiblər İrbildə keçirilən mərasimə dəvət olunurdular.

Bunun ardınca Məkkə, Mədinə kimi iri şəhərlərdə də Peyğəmbərin doğum gününü qeyd etmək ənənəsi yarandı. Tədbirlərin əhatə dairəsi genişlənərək başqa ərazilərə də yayıldı.

Osmanlı sultanları arasında mövlidi ilk dəfə bayram səviyyəsində keçirən Sultan III Murad (1574-1595) olmuşdur. 1588-ci ildən başlayaraq, mərasimlər əvvəllər Ayasofiya camisində, daha sonralar isə Sultan Əhməd camisində təşkil edilirdi. Sadə xalq da tədbirlərə qatılırdı.

Mövlid mərasiminin başlanğıcında Qurani-kərimdən ayələr oxunurdu. Sonra gözəl səsi olan xətiblər növbə ilə minbərə qalxır və Peyğəmbərin doğuluşunu təsvir edən şeir nümunələri (mövlidnamələr) oxuyurdular. Sultan əyanlara xələt bağışlayırdı, Mədinədən gətirilən xurma camaata paylanırdı.

Mövlid ənənəsi günümüzə kimi davam edir. Peyğəmbərin doğum gününün ildönümündə dünyanın müxtəlif ölkələrində (o cümlədən, Azərbaycanda) mövlid mərasimləri keçirilir. Şiə (cəfəri) məzhəbinə mənsub müsəlmanlar Həzrət Əlinin, Həzrət Fatimeyi-Zəhranın, İmam Hüseynin və İmam Mehdinin (ə) mövlidini də təntənə ilə qeyd edirlər.

Bəzi İslam cərəyanları mövlid mərasiminin keçirilməsini günah və bidət sayırlar. Lakin alimlərin böyük əksəriyyətinin fikrincə, əgər mövlid mərasimlərinin keçirilmə qaydasında, burada oxunan şeir və nəğmələrdə dini inanclara, əxlaq normalarına zidd bir şey yoxdursa, haram deyildir. Əksinə, mövlid mərasimlərində Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) fəzilətləri sadalandığı, Islamın mahiyyəti açıqlandığı üçün, bunları təşkil etmək və bu tədbirlərə qatılmaq savab sayılır.

Tarix boyunca müxtəlif şairlər mövlidnamə qələmə almışlar. Təkcə türk dilində 60-dan artıq mövlidnamə mövcud olduğunu yazırlar. Bunların ən məşhuru Şeyx Ədəbalının nəslindən olan Süleyman Çələbi (vəf. 1422) adlı şair tərəfindən XV əsrin əvvəllərində türk dilində yazılmış "Vəsilətün-nicat" (Qurtuluş vəsiləsi) mövlidnaməsidir. Əsasən, Türkiyədə keçirilən mövlid məra-simlərində Süleyman Çələbinin mövlidnaməsinin böyük bir hissəsi avazla oxunur. Oxunan mətn 6 bölümdən ibarətdir. Hər bölüm fərqli bəhrlər (avazlar) üzərində ifa edilir. Tövhid, Nur, Vəladət, Mərhəba, Merac, Minacat adlanan bəhrlərin oxunuşu zamanı Səba, Hicaz, Rast, Üşşaq, Hüzzam və s. muğam avazlarından istifadə edilir. Yalnız Peyğəmbərin vəfatı bölümünü avazla oxumurlar. Mövlidnamənin başlanğıcında və bölümlərin arasında Qurandan ayələr tilavət edilir. Həcminin böyüklüyünə görə, Mövlidnaməni adətən bir neçə şəxs (mövlidxan) növbə ilə ifa edir. Mövlidnamənin avazını XVII əsrdə Bursalı Səkban adlı bəstəkar bəstələmişdir.

Əhli-sünnə dünyasında Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) doğum günü rəbiüləvvəl ayının 12-də qeyd edilir. Şiələr fərqli rəvayətlərə əsaslanaraq, mövlidi rəbiüləvvəl ayının 17-də keçirirlər. Artıq bir neçə ildir ki, İslam Məzhəbləri Arasında Yaxınlaşma Assosiasiyası adlı beynəlxalq təşkilat şiə və sünni məzhəbləri arasında yaxınlıq yaratmaq məqsədilə bu iki tarixin arasındakı müddəti Vəhdət həftəsi elan edib. Bu həftə ərzində həmin təşkilat tərəfindən beynəlxalq səviyyəli tədbirlər keçirilir. Tədbirlərdə həm İslam Peyğəmbərinin doğum günü qeyd edilir, həm də məzhəblərarası yaxınlaşmanın perspektivləri araşdırılır.

İslam.az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Rusiyalı deputat Soçi görüşünu dəyərləndirdi: "Münasibətlər inkişaf edəcək"

23 İyul 2017 14:54

Uşağınızın qız olmasını istəyirsinizsə, bunları yeyin - İNANILMAZ ÜSUL

23 İyul 2017 14:47

I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanları suallarının düzgün cavabları açıqlandı

23 İyul 2017 14:44

Rusiyada təyyarə gölə düşdü

23 İyul 2017 14:43

Dünyada yeni avtomobil istehsalçısı peyda oldu - FOTO

23 İyul 2017 14:42

"Qarabağ" futbol klubunun ilk fan-şopu açılıb

23 İyul 2017 14:37

Ukrayna vətəndaşlığı alan azərbaycanlıların sayı açıqlandı

23 İyul 2017 14:33

O, amerikalı Karenindir - FOTO

23 İyul 2017 14:32

Faiq Ağayevdən kinayəli sözlər: "Aş olan yerdə tumun yeri yoxdur"

23 İyul 2017 14:29

"Mançester Siti" Danilonun transfer etdi

23 İyul 2017 14:27

"Fənərbaxça" Eto'Onu transfer etmək istəyir

23 İyul 2017 14:27

Xaçmaz bazarında dükanlar yandı

23 İyul 2017 14:27

Biləsuvarda maşının dəmiri çıxdı, qadını yaraladı

23 İyul 2017 14:27

Pentaqonun S-400 qorxusu: Bu dəfə Türkiyəyə görə narahatdır

23 İyul 2017 14:23

Şou ulduzu çılpaq fotolarını yaydı - FOTO

23 İyul 2017 14:22

I və IV ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanları: cavablar açıqlandı

23 İyul 2017 14:22

Türkiyədə 4 bal gücündə zəlzələ olub

23 İyul 2017 14:14

Çində dəhşət: 7 ölü

23 İyul 2017 14:13

Biləsuvarda bir maşının təkərindən çıxan dəmir digər avtomobilin sərnişininə ağır xəsrət yetirib

23 İyul 2017 14:12

Sirli, müəmmalı meşə - FOTO

23 İyul 2017 14:05

Bakıda evə basqın edib seyfdən külli miqdarda pul apardılar

23 İyul 2017 14:04

İnsanlar məhv olandan sonra dünya bu cür olacaq - ŞOK FOTOLAR

23 İyul 2017 14:03

İşdən çıxan mətbuat katibi Ağ Evdəki soyuducunu oğurladı

23 İyul 2017 13:54

Makronun reytinqi 10% aşağı düşüb - SORĞU

23 İyul 2017 13:48

Ukrayna yığmasının ulduzu "Qarabağ"da?

23 İyul 2017 13:47

Özünə sevgi məktubu yazan eybəcər

23 İyul 2017 13:47

Xaçmaz bazarında yanğın baş verib

23 İyul 2017 13:42

Ən maraqlı pişiklər - FOTO

23 İyul 2017 13:42

Bakıda maşının nömrə yerinə “seks” yazan sürücü yaxalandı -

23 İyul 2017 13:39

İQ səviyyələri ən yüksək olan 20 DAHİ

23 İyul 2017 13:38

Sulavesi adasında 5,5 bal gücündə zəlzələ olub

23 İyul 2017 13:32

Məşhur aktyorun sevgilisi istirahətdə - FOTO

23 İyul 2017 13:32

Xəzərdə batan şəxsin həyatı xilas edildi

23 İyul 2017 13:29

Ərdoğandan çağırış: "Bizi aldatmağa çalışmayın"

23 İyul 2017 13:28

Məşhur Türkiyəli müğənni Şəmkirə toya gəlib - FOTO

23 İyul 2017 13:24

“Qızımın dünyaya gəlməsini istəmirdim” - Flora Kərimova

23 İyul 2017 13:22

Yadplanetlilər haqqında bunları bilirdinizmi?

23 İyul 2017 13:17

Hyundai i30-u fastbəkə çeviriblər - FOTO

23 İyul 2017 13:17

Sabahın hava proqnozu -

23 İyul 2017 13:16

Qadınlara necə kişi lazımdır: intellektual, yoxsa?.. - Bürclər ÜZRƏ SEÇİM

23 İyul 2017 13:12

Sabahın hava proqnozu

23 İyul 2017 13:08

“Qarabağ” - "Şerif" oyununda anşlaq olacaq

23 İyul 2017 13:07

Rusiyanın Birinci kanalının teleaparıcısı dünyasını dəyişib

23 İyul 2017 13:07

Bu məşhurlar öz filmlərinə nifrət edirlər

23 İyul 2017 13:05

Ramil Şeydayev mövsümə məğlubiyyətlə başladı

23 İyul 2017 12:57

Rusiyada avtobus ayağı qapıda qalan uşağı yol ilə sürüyüb

23 İyul 2017 12:52

Terrorçular qadın geyimində qaçmağa çalışdılar - FOTOlar

23 İyul 2017 12:52

Bakıda maşınla 7 yaşlı qızı vurub qaçdılar

23 İyul 2017 12:49

Sumqayıtda 8 mənzildə yanğın olub

23 İyul 2017 12:49

Boksçularımız Dağıstanda 3 medal qazandılar

23 İyul 2017 12:47