Məhəmməd peyğəmbərin (s) mübarək mövlud həftəsidir

Məhəmməd peyğəmbərin (s) mübarək mövlud həftəsidir
21:17 22 Dekabr 2015
82 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Rəbbiuləvvəl ayının 12-dən 17-dək bütün dünya müsəlmanları İslam Peyğəmbəri Hz. Muhəmmədin (s) mübarək Mövlud, yəni doğum gününü qeyd edirlər.

Eyni zamanda bu günlər bir çox yerlərdə müsəlmanların birliyinə, yaxınlaşmasına, vəhdətinə xidmət edərək Vəhdət Həftəsi kimi də qeyd olunur.

Bu münasibətlə bütün müsəlmanları təbrik edir, Peyğəmbərimizin gətirdiyi dəyərləri daha dərindən başa düşməyi, yaşamağı, yaşatmağı arzu edirik. Qoy bu bayram hamınızın həyatına və imanına bərəkət gətirsin!

Mövlud mərasiminin tarixçəsi

"Mövlud" sözünün ərəb dilindən tərcüməsi "doğuluş" deməkdir. Dini termin olaraq, İslam müqəddəslərinin (xüsusilə, Həzrət Muhəmməd Peyğəmbərin (s)) doğum gününün ildönümü münasibətilə təşkil edilən təntənəli mərasimlərə deyilir. Əslində "mövlid" deyilməlidir, amma bu sözün təhrif olunmuş "mövlud" variantı daha çox işlədilir. Fərq bundadır ki, "mövlid" - doğum deməkdir, "mövlud" sözü isə "doğulmuş" mənasını verir.

İslamın ilk əsrlərində mövlud bayramları keçirmək ənənəsi yox idi. Nə Peyğəmbərin öz sağlığında, nə də raşidi xəlifələrin zamanında Onun doğum günü qeyd edilmirdi. Tarixi məlumatlara görə, ilk mövlid məclisini Misirdə hakimiyyət sürmüş Fatimilər sülaləsinin (909-1171) nümayəndələri təşkil etmişlər. Mərasim yalnız sarayda, əyanların iştirakı ilə keçirilirdi. Fatimilər Həzrət Əlinin (ə) və Fatimeyi-Zəhranın (ə) da mövlid mərasimlərini qeyd edirdilər.

Sonralar məşhur fateh Səlahəddin Əyyubinin yeznəsi, İrbil atabəyi Məlik Müzəffərüddin Gökböri (1190-1232) bu ənənəni davam etdirərək, mövlid mərasimlərinin keçirilməsinə əmr verdi (1207-ci il). Bayram tədbirlərində hökmdar və saray əyanları ilə yanaşı, rəiyyət də iştirak edirdi. Hər bölgədən din alimləri, xətiblər İrbildə keçirilən mərasimə dəvət olunurdular.

Bunun ardınca Məkkə, Mədinə kimi iri şəhərlərdə də Peyğəmbərin doğum gününü qeyd etmək ənənəsi yarandı. Tədbirlərin əhatə dairəsi genişlənərək başqa ərazilərə də yayıldı.

Osmanlı sultanları arasında mövlidi ilk dəfə bayram səviyyəsində keçirən Sultan III Murad (1574-1595) olmuşdur. 1588-ci ildən başlayaraq, mərasimlər əvvəllər Ayasofiya camisində, daha sonralar isə Sultan Əhməd camisində təşkil edilirdi. Sadə xalq da tədbirlərə qatılırdı.

Mövlid mərasiminin başlanğıcında Qurani-kərimdən ayələr oxunurdu. Sonra gözəl səsi olan xətiblər növbə ilə minbərə qalxır və Peyğəmbərin doğuluşunu təsvir edən şeir nümunələri (mövlidnamələr) oxuyurdular. Sultan əyanlara xələt bağışlayırdı, Mədinədən gətirilən xurma camaata paylanırdı.

Mövlid ənənəsi günümüzə kimi davam edir. Peyğəmbərin doğum gününün ildönümündə dünyanın müxtəlif ölkələrində (o cümlədən, Azərbaycanda) mövlid mərasimləri keçirilir. Şiə (cəfəri) məzhəbinə mənsub müsəlmanlar Həzrət Əlinin, Həzrət Fatimeyi-Zəhranın, İmam Hüseynin və İmam Mehdinin (ə) mövlidini də təntənə ilə qeyd edirlər.

Bəzi İslam cərəyanları mövlid mərasiminin keçirilməsini günah və bidət sayırlar. Lakin alimlərin böyük əksəriyyətinin fikrincə, əgər mövlid mərasimlərinin keçirilmə qaydasında, burada oxunan şeir və nəğmələrdə dini inanclara, əxlaq normalarına zidd bir şey yoxdursa, haram deyildir. Əksinə, mövlid mərasimlərində Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) fəzilətləri sadalandığı, Islamın mahiyyəti açıqlandığı üçün, bunları təşkil etmək və bu tədbirlərə qatılmaq savab sayılır.

Tarix boyunca müxtəlif şairlər mövlidnamə qələmə almışlar. Təkcə türk dilində 60-dan artıq mövlidnamə mövcud olduğunu yazırlar. Bunların ən məşhuru Şeyx Ədəbalının nəslindən olan Süleyman Çələbi (vəf. 1422) adlı şair tərəfindən XV əsrin əvvəllərində türk dilində yazılmış "Vəsilətün-nicat" (Qurtuluş vəsiləsi) mövlidnaməsidir. Əsasən, Türkiyədə keçirilən mövlid məra-simlərində Süleyman Çələbinin mövlidnaməsinin böyük bir hissəsi avazla oxunur. Oxunan mətn 6 bölümdən ibarətdir. Hər bölüm fərqli bəhrlər (avazlar) üzərində ifa edilir. Tövhid, Nur, Vəladət, Mərhəba, Merac, Minacat adlanan bəhrlərin oxunuşu zamanı Səba, Hicaz, Rast, Üşşaq, Hüzzam və s. muğam avazlarından istifadə edilir. Yalnız Peyğəmbərin vəfatı bölümünü avazla oxumurlar. Mövlidnamənin başlanğıcında və bölümlərin arasında Qurandan ayələr tilavət edilir. Həcminin böyüklüyünə görə, Mövlidnaməni adətən bir neçə şəxs (mövlidxan) növbə ilə ifa edir. Mövlidnamənin avazını XVII əsrdə Bursalı Səkban adlı bəstəkar bəstələmişdir.

Əhli-sünnə dünyasında Həzrət Mühəmməd Peyğəmbərin (s) doğum günü rəbiüləvvəl ayının 12-də qeyd edilir. Şiələr fərqli rəvayətlərə əsaslanaraq, mövlidi rəbiüləvvəl ayının 17-də keçirirlər. Artıq bir neçə ildir ki, İslam Məzhəbləri Arasında Yaxınlaşma Assosiasiyası adlı beynəlxalq təşkilat şiə və sünni məzhəbləri arasında yaxınlıq yaratmaq məqsədilə bu iki tarixin arasındakı müddəti Vəhdət həftəsi elan edib. Bu həftə ərzində həmin təşkilat tərəfindən beynəlxalq səviyyəli tədbirlər keçirilir. Tədbirlərdə həm İslam Peyğəmbərinin doğum günü qeyd edilir, həm də məzhəblərarası yaxınlaşmanın perspektivləri araşdırılır.

İslam.az

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

"Qızımın küçədə öpüşdüyünü görsəm..." - Şou əhlinin reaksiyası

30 Mart 2017 15:05

Rəqqasə Renka "Papito" rəqsində rəqib tanımır - FOTO

30 Mart 2017 15:05

Mingəçevir və Masallıda yanğın olub

30 Mart 2017 15:04

Bakı Polisindən ÖPÜŞ XƏBƏRDARLIĞI: Avtomobil dayananda olar

30 Mart 2017 15:03

Komitədən atası tərəfindən xüsusi amansızlıqla öldürülmüş uşaqla bağlı AÇIQLAMA

30 Mart 2017 14:57

Bakı polisindən öpüş xəbərdarlığı: "Avtomobil dayananda olar"

30 Mart 2017 14:57

Bu filmlər sağlamlığınız üçün CİDDİ TƏHLÜKƏDİR - FOTOLAR

30 Mart 2017 14:53

"Avtobus oturacaqları o qədər çirklidir ki, gözümü yumub otururam" - FOTO

30 Mart 2017 14:52

Aktrisa sevgilisinə etiraf etdi

30 Mart 2017 14:52

Keçmiş arvadını 27 dəfə bıçaqlayan şəxsə AĞIR CƏZA

30 Mart 2017 14:49

Azərbaycanlı aparıcıdan küçədə ÖPÜŞ TƏKLİFİ

30 Mart 2017 14:48

Özbaşınalığa görə cərimənin miqdarı artırılır

30 Mart 2017 14:47

Ulduz futbolçu MY-dən getdi - RƏSMİ

30 Mart 2017 14:47

Mətanət İsgəndərlinin qızı 3-cü dəfə nişanlandı

30 Mart 2017 14:44

Rusiyada dolların böhranı: 21 aylıq minimuma endi

30 Mart 2017 14:42

Kişilər, yeməyi təkbaşına yeməyin

30 Mart 2017 14:42

Tanınmış müğənni ölümündən 3 sonra basdırıldı

30 Mart 2017 14:39

Sarkisyanı kim öldürmək istəyir?

30 Mart 2017 14:38

Azərbaycandan ixraca görə rüsumun tətbiq edildiyi məhsullar artırılıb - SİYAHI

30 Mart 2017 14:37

Partiya sədri aclıq aksiyasına başlayır - TÜRKİYƏDƏ

30 Mart 2017 14:34

Daha bir Nobel mükafatçısı öldü

30 Mart 2017 14:32

İNANILMAZ! İlan modelin döşünü dişləyib öldü - FOTO

30 Mart 2017 14:32

Bakıda avtomobil yolu ÇÖKDÜ

30 Mart 2017 14:32

"Çevriliş cəhdinin təşkilatçısını Türkiyədə gizlədirlər"

30 Mart 2017 14:32

71 əsgər öldü

30 Mart 2017 14:29

Merve ana olmaq istəyir

30 Mart 2017 14:27

Tanınmış teleaparıcı Azərbaycandan getdi - FOTO

30 Mart 2017 14:23

Heydər Əliyev prospektinin bir hissəsi bağlanır

30 Mart 2017 14:23

“Maraqlıdır, Xaqani özü gənclik vaxtı öpüşübmü? - SORĞU

30 Mart 2017 14:23

Aktrisa lüt şəklini yaydı, izləyicilər yıxıb-sürüdülər: niyə bizi aldadırsan? - FOTO

30 Mart 2017 14:22

Bakının Heydər Əliyev prospektində hərəkət məhdudlaşdırılır

30 Mart 2017 14:22

Günün matçlarını yayımlayacaq kanallar

30 Mart 2017 14:22

"Qarabağ" "Fənərbaxça"nın qapıçısına elçi düşüb

30 Mart 2017 14:19

Natavanla Sevda eyni geyimdə - FOTOLAR

30 Mart 2017 14:18

Xaricdəki azərbaycanlı məhbuslarla bağlı prosedur müəyyənləşdi - Qalan cəzalarının Vətəndə çəkmələri ilə bağlı

30 Mart 2017 14:17

​Metroda öpüşən gənclərin görüntüləri üzə çıxdı

30 Mart 2017 14:15

Volkan Dəmirəl "Qarabağ"a gəlir? - FOTO

30 Mart 2017 14:12

Mərkəzi Bank krediti DAYANDIRA BİLƏR

30 Mart 2017 14:12

Şükrü evlənir - FOTO

30 Mart 2017 14:12

Ruhani: "İran və Azərbaycan yaxın zamanlarda Rəşt-Astara dəmir yolunun tikintisinə başlayacaq"

30 Mart 2017 14:12

Öpüşün cənablar, öpüşün - FOTOLAR

30 Mart 2017 14:08

Baş katib Minskə niyə gedir?

30 Mart 2017 14:07

Elm aləminə daha bir ağır itki

30 Mart 2017 14:07

Azərbaycan Rusiyaya şərab ixracını artıra bilər

30 Mart 2017 14:05

"Bizə Levandovski, Modest və Obameyanq kimi futbolçular lazımdır"

30 Mart 2017 14:05

“Putin gələcəyi haqqında düşünür, amma...” - Bjezinski “Yeni SSRİ”nin ÖLÜM TARİXİNİ AÇIQLADI

30 Mart 2017 14:03

Aşıq Samirə keçmiş əri haqda nələr dedi...

30 Mart 2017 14:02

8 yaşdan yuxarı 18 uşaq I sinfə qeydiyyatdan keçib

30 Mart 2017 13:59

Direktor 30 yaşlı seksual müəlliməni bu hərəkətinə görə məktəbdən qovdu - FOTOLAR

30 Mart 2017 13:58

Vaxtı dəyişən "Kara Sevda" reytinqlərdə uduzdu - SİYAHI

30 Mart 2017 13:57