Mübariz Əhmədoğlu: Ermənistan və ABŞ birgə fəaliyyətlə prezidentlərin Bern görüşünü nəticəsiz edə bildilər

Mübariz Əhmədoğlu: Ermənistan və ABŞ birgə fəaliyyətlə prezidentlərin Bern görüşünü nəticəsiz edə bildilər
11:58 23 Dekabr 2015
22 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Politoloq: “Bunun arxasından erməni arzularını gerçəkləşdirən ruslar da çıxa bilər” (13 May 2017 15:08)
Həmsədr: "Prezidentlərin görüşünə dair heç bir məlumat yoxdur" (02 May 2017 11:05)
"Prezidentlərin görüşünə dair heç bir məlumat yoxdur" - Riçard Hoqland (02 May 2017 10:39)

Bakı. Trend:

Ermənistan və Azərbaycan prezidentlərinin 19 dekabrda İsveçrənin Bern şəhərində görüşü ərəfəsində əsas oyunçularının davranışını xarakterizə etmək üçün çoxlu parametrlər ortalıqdadır.

Bunu Trend-ə Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin direktoru, politoloq Mübariz Əhmədoğlu deyib.

M.Əhmədoğlu bildirib ki, bu parametrləri 4 qrupda sistemləşdirmək mümkündür:
I. ABŞ və Ermənistan prezidentlərin görüşünün baş tutmamasına, baş tutacağı təqdirdə effektsiz görüş olması istiqamətindəki fəaliyyəti;
II. Rusiyanın öz təklifini müdafiə edə bilməməsi;
III. Qoşunların təmas xəttində hərbi insidentlərin və itkilərin sayının artması;
IV. ATƏT MQ-nin büdcə maraqları;

Ardıcıllıqla izah edək:
I. ABŞ və Ermənistan Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində tandem şəklində iştiraklarını möhkəmləndiriblər və bunu davam etdiriblər. Bu tandem Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tənzimlənməsinin yubanması istiqamətində fəaliyyət göstərir və hal-hazırda qalib gələn tərəf oldular.
A) ABŞ Konqresi xeyli aktivdir:
ı. Qoşunların təmas xəttində xüsusi qurğuların yerləşdirilməsi ideyasını Ermənistan qədər müdafiə edir.
ıı. Dağlıq Qarabağın müstəqilliyinin qeyd olunmasına dair tədbir keçirdi.
ııı. 2016-ci ilin yanvar ayına Dağlıq Qarabağ münaqişəsi haqda qapalı dinləmələr təyin etdi.
ıv. Konqresmen Kristofer Smit antiazərbaycan layihə ilə çıxış etdi.

B) ABŞ Dövlət Departamenti ABŞ konqresinin Dağlıq Qarabağ mövzusu ilə bağlı müraciətlərinə erməni prizmasından müsbət cavabını yalnız prezidentlərin görüşü ərəfəsində göndərdi.
C) Amerikalı həmsədr C.Uorlik:
ı. Bern görüşündən əvvəl bu gorüşdən yalnız məzmunlu müzakirələr gözləndiyini və müzakirələrin 2016-cı ildə davam edəcəyi anonsunu yaymışdı.Bununla da o faktiki olaraq Bern görüşünün əhəmiyyətsiz olduğunu, heç bir sənədin imzalanmayacağını diqqətə çatdırdı.
ıı. Rusiyanın təklifinin əhəmiyyətini aşağıladı.
Ç) Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi itkin düşənlərin siyahısını hazırlayıb tərəflərə təqdim etdi. İtkin düşənlərin sayının 4496 nəfər olması bu problemlə ciddi məşğul olmağın zəruriliyini göstəricisidir.
D) Ermənistan prezidenti Bernə yola düşməzdən əvvəl müdafiə nazirliyinin toplantısını keçirdi. Ermənistanın və Dağlıq Qarabağın müdafiəsinin möhkəmləndirilməsini müzakirə etdi.
E) Ermənistan Yerevanda azərbaycanlılara məxsus olan qədim tarixə malik olan Göy Məscidi İrana 99 il müddətinə icarəyə verdi.
II. Rusiya öz təklifini müdafiə etmədi.
ı. Prezidentlərin görüşündə müzakirə olunmaq üçün Rusiyanın təklif verməsi təsdiq olunmuş faktdır. Bu ATƏT-in Belqrad ministerialında həmsədr ölkə nümayəndə heyətlərinin başçılarının yaydığı bəyanatda bu təsdiqlənir.
ıı. Azərbaycan Xİ rəhbəri E.Məmmədyarov Tbilisidə “Şərq Tərəfdaşlığı” proqramına üzv dövlətlərin xarici işlər nazirlərinin qeyri-formal görüşündə RF Xarici işlər naziri S.Lavrovun təklifinin müzakirə olunduğunu bildirdi və təklifin mahiyyətini açıqladı.

Politoloq bununla bağlı qeyd edib ki, Dağlıq Qarabağ ətrafındakı ərazilər Azərbaycana qaytarılır: "Həmin ərazilərə məcburi köçkünlər qaytarılır. Sonra Dağlıq Qarabağın erməni və azərbaycanlı icmaları arasında dialoq başlanır. E.Məmmədyarov S.Lavrovun bu təklifi barədə həm də Bakıda Türkiyənin xarici işlər naziri M.Çavuşoğlu ilə keçirdiyi mətbuat konfransında da məlumat verdi.

ııı. C.Uorlik prezidentlərin görüşündə RF-in təkliflərinin müzakirə olunduğunu təsdiq etsə də digər təkliflərin də olduğunu bildirdi".

M.Əhmədoğlu vurğulayıb ki, beləliklə, Rusiyanın təklifinin eksklüzivliyi və ya yeganəliyi inkar edildi: "Heç bir Rusiya rəsmisi Uorlikin Rusiyanın Dağlıq Qarabağ münaqişəsindəki rolunu aşağılamasına reaksiya vermədi. Çox unikal hal yaranmışdı ki, ATƏT MQ Rusiyanın təklifini dəstəkləyirdi. S.Sərkisyan 2014-cü ilin sentyabrında Soçidə V.Putinin Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində Rusiyanın xüsusi statusuna dair təklifini rədd etmişdi. O zaman S.Sərkisyan DQ tənzimlənməsi ilə ATƏT MQ-nin məşğul olduğunun məqsədəuyğun olduğunu bildirmişdi".

Mərkəz rəhbəri deyib ki, indi ATƏT MQ Rusiyanın təklifini əsas kimi qəbul etmişdi: "Bu S.Sərkisyan üçün çox çətin vəziyyət yaradırdı. Ona görə Uorlik S.Lavrovun təklifini aşağılamaqla prezident S.Sərkisyanı vəziyyətdən çıxardı.
III. Prezidentlərin Bern görüşündə əsas müzakirə olunan məsələ də hərbi insidentlər mövzusu oldu. Sanki hərbi insidentlərin müzakirə olunması hər 3 tərəfi-ATƏT MQ-ni, Ermənistanı və Azərbaycanı qane edir. ATƏT MQ hərbi insidentlərin müzakirəsi ilə özünün sülhə can atdığını nümayiş etdirir. Ermənistan başqa mövzuda yox, hərbi insidentlərlə prezidentlərin görüşü faktını yarada bilir. Çünki prezidentlərin görüşü faktı Serj Sərkisyan hakimiyyəti üçün sabitlik faktorudur. Prezidentlər görüşməzsə erməni xalqı Serj Sərkisyan hakimiyyətinə qarşı təzyiqləri artıracaq. Amma zaman getdikcə hərbi insidentlər vasitəsilə prezidentlərin görüşünü təşkil etmək Ermənistan üçün daha böyük itkilərlə müşahidə olunur. Bu mövzuda görüş Azərbaycan üçün də sərfəlidir. Ermənistan atəşkəs rejimini pozmağa məhkumdur. O bununla qoşunların təmas xətti mövzusunu daim aktual gündəlikdə saxlayır. Azərbaycan bundan istifadə edib tədricən Ermənistana verdiyi cavabın şiddətini və keyfiyyətini yüksəldir. Son illərdə Azərbaycanın itkilərinin sayı mütləq rəqəmlə azalır. Ermənistanın itkilərinin sayı isə artır. Azərbaycanın hərbi potensialı, Ermənistanın isə xarici borcu artır. Azərbaycanın arsenalında hələlik xeyli istifadə olunmamış silahlar və variantlar vardır. Smerçlər, TOS-1A lar, hərbi aviasiyalar hələ işə düşməyib".

Politoloq bildirib ki, Azərbaycan hərbçiləri desant atmaqla erməni qoşunlarının arxasında istənilən tapşırığı yerinə yetirmək qabiliyyətinə malikdir: "Ermənistanın Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərindəki hərbi texnikası sıradan çıxdıqdan sonra Ermənistan əlavə borc götürməyə məhkumdur.
IV. ATƏT MQ həmsədrləri Bern görüşündən sonra yaydıqları bəyanat özlərinin büdcə maraqlarına hesablanıb. ATƏT MQ həmsədrləri Bern görüşündən sonra yaydıqları bəyanatla ATƏT-in Belqrad ministerialında həmsədr ölkə nümayəndə heyətlərinin başçılarının yaydığı bəyanatın müqayisəsi bunu deməyə əsas verir. Dağlıq Qarabağ münaqişəsi regionunda tökülən qanların artması hesabına təkcə 2016 –cı il deyil, 2017-ci ilin büdcəsinə də iddiallı oldular.
Prezidentlərin Bern görüşünün daha bir unikallığı Azərbaycan və Ermənistan ekspertlərinin iki məsələdə mövqelərinin tam üst-üstə düşməsidir:
a) Bu iki ölkə ekspertləri görüşün effektsiz olacağından tam əmin idilər.
b) Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin yeganə həll yolu hərbu yoldur.
Prezident S.Sərkisyanın Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində indiki strategiyası bəllidir: Dağlıq Qarabağda konstanta nail olmaq üçün Ermənistan dövlətçiliyini dağıtmaq. Serj Sərkisyanın bu siyasəti Azərbaycan üçün səmt küləyidir".

M.Əhmədoğlu qeyd edib ki, ABŞ-ın da DQ tənzimlənməsində strategiyası bəllidir: "2016-cı ilin mart-aprel aylarında ABŞ-ın Rusiya ilə bağlı siyasətində aydınlıq yaranacaq. ABŞ o vaxtadək Şimali Qafqazda Rusiya üçün gərginlik yarada bilməzsə, o zaman Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində Rusiyanın üstün mövqeyini qəbul edəcəkdir. ABŞ məmurlarının davranışından da Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində mart-aprel aylarına xüsusi yer ayırdıqları hiss olunur. 2016-cı ilin 31 mart-1 aprel tarixlərində ABŞ-da Nüvə sammiti keçiriləcəkdir. Maraqlı yanaşma vardır. Heç bir nüvə obyektinə malik olmayan Gürcüstana B.Obama nüvə sammitində iştirak üçün dəvət göndərib. Amma Azərbaycan və Ermənistana nüvə sammitində iştirakla bağlı dəvətnamənin göndərilib-göndərilməməsi ilə bağlı heç bir məlumat yoxdur. Ermənistanda AES var, Azərbaycan AEBA ilə kiçik də olsa nüvə reaktoru yaratmaqla bağlı danışıqlar aparır. Belə alınır ki, Azərbaycan və Ermənistan prezidentlərinin Nüvə sammitinə dəvət olunması əlavə müzakirə olunmalıdır".

Politoloqun qənaətincə, bu əlavə müzakirənin obyekti yalnız Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsi mövzusunda iki prezidentin görüşməsi, bəlkə də sənəd imzalaması ola bilər: "Nüvə sammitində RF və Fransa prezidentlərinin də iştirakı şəksizdir. İndidən demək olar ki, S.Sərkisyan o görüşü pozmaqdan ötrü variantlar işləyib hazırlayacaqdır. Lakin o vaxtadək Azərbaycan hərbiçilərinin sakit dayanacağını düşünmək sadəlövhlükdür. Ermənistan atəşkəs rejimini pozmağa daha ciddi cəhdlər edəcək. Azərbaycan tərəfi daha iri cavab reaksiyası verəcəkdir. Yeni silahlardan istifadə oluna bilər. Bu isə artıq Dağlıq Qarabağ tənzimlənməsində yeni mərhələ yarada bilər".

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Azərbaycanda malların ixrac və idxalından əldə olunan vəsaitlərin qeydiyyatına nəzarət gücləndirilir

23 İyun 2017 18:02

Londonda avtomobilini məscidə gələnlərin üzərinə sürən şəxs terrorizmdə təqsirləndirilib

23 İyun 2017 18:02

Gəncədə Nigar Rəfibəyliyə həsr olunmuş tədbir keçirilib

23 İyun 2017 18:01

Regionlarda maarifləndirici

23 İyun 2017 18:01

Azərbaycan Qran Prisinin sərbəst yürüşü zamanı növbəti qəza baş verib

23 İyun 2017 17:57

"Bavariya"dan 50 milyonluq transfer

23 İyun 2017 17:57

Manatın sabaha olan

23 İyun 2017 17:57

Qusarda qədim qəbiristanlıq aşkarlanıb - FOTO

23 İyun 2017 17:54

Sumqayıtda xüsusi əməliyyat - 12 kq narkotik götürüldü - FOTO

23 İyun 2017 17:52

Goranboyda sel ciddi fəsadlar törədi - VİDEO - FOTO

23 İyun 2017 17:52

Hakimlərimiz Çempionlar Liqasında

23 İyun 2017 17:50

Azərbaycanda “Skype”la videozəng əvvəlki kimi hamı üçün mümkün olacaq? - RƏSMİ CAVAB (ÖZƏL)

23 İyun 2017 17:50

Mənim vətənim ELDAR BAXIŞDIR

23 İyun 2017 17:50

Rusiya NATO-ya hücum edəcək? - Lavrovdan CAVAB

23 İyun 2017 17:48

3 aydır qırıq ayaqla oynayırmış

23 İyun 2017 17:47

Qız uşaqları arasında sidik yolları infeksiyası yayılır - Səbəbi...

23 İyun 2017 17:47

Metronun üç stansiyasında iş vaxtı dəyişdi

23 İyun 2017 17:44

Prokuror Bakıda polisi güllələyən şəxsə 13 il cəza istədi

23 İyun 2017 17:43

Nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri Qubada vətəndaşlarla görüşəcək

23 İyun 2017 17:43

Bankın mühafizəçisi quldurları heyrətləndirdi - VİDEO - FOTO

23 İyun 2017 17:42

NASA Marsdan canlı görüntü yaydı - VİDEO

23 İyun 2017 17:38

Əlilliyi olan bir qrup şəxs Xaçmazdakı istirahət mərkəzinə göndərilib

23 İyun 2017 17:37

Ən çox gəlirli yüz İT şirkətinin siyahısı dərc edilib

23 İyun 2017 17:35

Yarışa 1 gün qalmış Formula 1 yollarında dəyişiklik

23 İyun 2017 17:33

Bakı trasında daha bir pilot qəzaya uğradı - FOTO

23 İyun 2017 17:32

Avtoyuma mənqətəqəsindən 12 min manatlıq oğurluq

23 İyun 2017 17:32

Misir prezidenti 500 məhbusu əfv etdi - Ramazan münasibətilə

23 İyun 2017 17:29

Türkiyə ilə Pakistan əməkdaşlığı genişləndirəcək

23 İyun 2017 17:28

Rusiya və Türkiyə prezidentləri arasında telefon danışığı olub

23 İyun 2017 17:27

Həbsdə olan polkovnik: “Danışıb kimisə pis vəziyyətdə qoymaq istəmirəm”

23 İyun 2017 17:24

ADGTT mövsümün son festivalına yola düşür...

23 İyun 2017 17:23

Azərbaycan icmal büdcənin gəlirləri üzrə proqnozu 14 faiz artırıb

23 İyun 2017 17:22

Regionlarda torpaq idarəçiliyi və torpaq inzibatçılığı ilə bağlı maarifləndirici forum keçirilir

23 İyun 2017 17:22

Qeyri-bank kredit təşklatları SKMF ilə əməkdaşlığı genişləndirmək istəyir

23 İyun 2017 17:22

"Atama heç vaxt qanım qaynamadı" - Şəbnəm Tovuzlu - VİDEO - FOTO

23 İyun 2017 17:22

Formula 2: Şarl Lekler sıralama turunda ən yaxşı nəticə göstərib

23 İyun 2017 17:22

Ermənilərə dəstək üçün Qarabağa gələn PKK terrorçuları TUTULDU

23 İyun 2017 17:18

Hərraca çıxarılmış ipoteka istiqrazları tam həcmdə yerləşdirilib

23 İyun 2017 17:17

Manatın yeni MƏZƏNNƏSİ

23 İyun 2017 17:17

Bakıda avtobus xətti dəyişdirildi

23 İyun 2017 17:16

Formula 2 yarışlarında sıralama turu başa çatıb

23 İyun 2017 17:15

İyunun 29-na manatın məzənnəsi

23 İyun 2017 17:15

Bakıda yoxa çıxan 17 yaşlı qız evə qaytarıldı

23 İyun 2017 17:14

Avropa İttifaqından Qarabağla bağlı ŞOK ADDIM

23 İyun 2017 17:13

Əgər yardım edilməsə, 32 yaşlı şəxs ömürlük kor ola bilər

23 İyun 2017 17:12

Qətl zamanı maşında olan uşağın anasına dedikləri tük ürpətdi - FOTO

23 İyun 2017 17:12

Ramazan bayramına həsr olunmuş konsert keçiriləcək

23 İyun 2017 17:12

“Formula-1”: Maks Ferstappen hamını qabaqladı

23 İyun 2017 17:09

Daha bir yaşayış məntəqəsinə təbii qaz verilib

23 İyun 2017 17:08

İŞİD sosial şəbəkəni qadağan etdi: "İzlənildiyimizi bilirik!"

23 İyun 2017 17:08