Kompüterə müdaxilənin qarşısını necə almaq olar?

Kompüterə müdaxilənin qarşısını necə almaq olar?
12:26 24 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+


Sistem yeniləmələrini həmişə yükləyin

Elektron qurğulara sahib olan insanlar bu avadanlıqların təhlükəsizliyini hansı yolla təmin etmək barədə düşünürlər. Bu gün kənar müdaxilələrə məruz qalan elektron avadanlıqlar siyahısında kompüterlər ilk pilləni tutur. Bəs gəlin görək, kompüterləri kənar müdaxilədən qorumaq üçün nə etmək olar?
Ekspertlər ilk növbədə bütün sistemin yenilənməsini tövsiyə edirlər. Onlar hesab edir ki, sistem vaxtında yenilənməsə, o zaman boşluqlar vasitəsilə kompüterə müdaxilə mümkündür.
 
Mürəkkəb parollardan istifadə edin

Mütəxəssislər bildirir ki, bir çox hallarda istifadəçi hesabına  müdaxilə və parolların ələ keçirilməsi istifadəçilərin öz səhvi ucbatından baş verir.
Belə ki, insanların əksəriyyəti öz parol və “PIN” kodlarını ya kağız üzərinə yazır ya da fərdi kompüter, noutbuk, smartfon kimi elektron qurğularda  qeyd edir.
 
Ekspertlər 10 simvol uzunluğunda mürəkkəb parollardan istifadəni tövsiyə edir. Rəqəm, xüsusi simvollar, böyük, kiçik hərflərin birgə kombinasiyası daha məqsədəuyğun hesab edilir. Bundan başqa, istənilən bioqrafik informasiya (doğum tarixi və sairə), ev heyvanları, hərf və ya rəqəm ardıcıllığı, lüğət sözlərinə əsaslanan parollardan imtina edilməsi  məsləhət görülür.
 
 
İnternetdə sayıqlığı əldən verməyin

Antivirus ekspertləri hesab edir ki, kompüterin virusa yoluxmasının qarşısını almaq üçün internetdən istifadə zamanı ayıq-sayıq olmaq lazımdır.
Məsələn, fərdi məlumatı və ya məxfi informasiyanı digər şəxsə göndərərkən əmin olmaq lazımdır ki, ünvanlanma doğrudur.
 
 Eyni zamanda,  müxtəlif xidmətlər üçün eyni loqin və paroldan istifadəni tövsiyə olunmur. Çünki, bir xidmət üzrə hesab məlumatlarının ələ keçirilməsi digər xidmətləri də zərbə altına qoyur.
Ekspertlərin fikrincə, fərdi məlumatların ələ keçirilməsi və kompüterə müdaxilənin əsas səbəblərindən biri fişinqdir.
 
Qeyd edək ki, fişinq kiberdələduzluğun xüsusi növüdür, istifadəçilərin aldatma yolu maliyyə xarakterli fərdi məlumatları ələ keçirilir. Bank saytı kimi görünən (və ya maliyyə əməliyyatları aparılan istənilən digər sayt) saxta veb-saytlar vasitəsi ilə cinayətkarlar istifadəçi adı, parol və ya PIN-kod kimi konfidensial məlumatlarını ələ keçirərək ondan öz məqsədləri üçün istifadə edirlər.
 
Diqqətsiz istifadəçilər populyar internet xidmətinin saxta avtorizasiya səhifəsinə daxil olaraq öz hesab məlumatlarını daxil edə bilər. Nəticədə məlumatlar avtomatik olaraq kibercinayətkarların verilənlər bazasına yazılır.
 
 
Öz hesabınızı mobil telefon nömrəsi ilə əlaqələndirin
 
Ekspertlər istifadəçilərə öz hesablarını mobil telefon nömrəsi ilə əlaqələndirməyi tövsiyə edir. Belə ki, istifadəçi hesabı ələ keçirildiyi təqdirdə mobil telefon nömrəsinin köməyi ilə girişi bərpa etmək daha asan olur.
 
Bundan başqa, bir çox xidmətlərdə telefon nömrəsi ilə əlaqələndirmə iki  mərhələli qeydiyyat prosesindən istifadəyə imkan verir. İstifadəçi paroldan başqa mobil telefona göndərilən birdəfəlik “PIN” kodu daxil edir ki, bu da təhlükəsizlik üçün təminatdır.
 
Emil Hüseynov

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Azərbaycan gömrükçüləri avtobusun salonunda 14 000 ədəd siqaret aşkar edib

23 Avqust 2017 10:37

ABŞ Çin və Rusiyanın 16 şirkətinə sanksiya tətbiq edib

23 Avqust 2017 10:37

“Samsung” şirkəti dünyanın 200 ölkəsində “Bixby” səs köməkçisini işə salıb

23 Avqust 2017 10:35

Ağ Evdə HƏYƏCAN: insanlar təxliyə olundu

23 Avqust 2017 10:33

Sentyabrda Bakıda səhiyyə, gözəllik və estetik tibb sərgiləri keçiriləcək

23 Avqust 2017 10:32

"Neftçilər" metro stansiyasında təmir bitib

23 Avqust 2017 10:32

Prezident İlham Əliyev Bakıda 257 nömrəli tam orta məktəbin yeni korpusunun açılışında iştirak edib

23 Avqust 2017 10:32

“Satılır” elanı yazılan bütün avtomobillər cərimələnə bilməz

23 Avqust 2017 10:29

Polis axtarış apardığı evdən oğurluq etdi - VİDEO

23 Avqust 2017 10:23

Yeni doğulmuş uşağı küçəyə atdılar - BAKIDA

23 Avqust 2017 10:23

Moskvanın üzünə ağ olan Ərdoğanın “qardaşı”: Başçı, yoxsa prezident?

23 Avqust 2017 10:23

"Başakşehir" dirəyə ilişdi, Astanada qol şousu - NƏTİCƏLƏR

23 Avqust 2017 10:19

"Barselona" transfer bombasını partaldır: kim gəlir?

23 Avqust 2017 10:17

Beynəlxalq əmtəə, fond və valyuta bazarlarının əsas göstəriciləri (23.08.2017)

23 Avqust 2017 10:17

Bakı metrosundan istifadə edənlərə XOŞ XƏBƏR...

23 Avqust 2017 10:16

Nadir Qafarzadə hücuma məruz qaldı

23 Avqust 2017 10:13

Bakıda ev quşu İrandan gələn ailənin 3 yaşlı uşağına xəsarət yetirib

23 Avqust 2017 10:12

Bakıda keçmiş qaynının gözünü çıxarmaqda təqsirləndirlən şəxsə hökm oxunub

23 Avqust 2017 10:12

Yaponiya Almaniyaya müharibə elan edib

23 Avqust 2017 10:12

Ermənilər atəşkəsi ötən gecə də pozub

23 Avqust 2017 10:09

Bakını toz-duman bürüdü

23 Avqust 2017 10:08

Nadir Qafarzadəyə qarşı böyük TƏXRİBAT

23 Avqust 2017 10:05

Futzal üzrə Qazaxıstan milli komandası Azərbaycanda iki yoxlama oyunu keçirəcək

23 Avqust 2017 10:02

Siçanlar prezidentin ofisinə hücum etdi

23 Avqust 2017 09:58

Azərbaycan nefti bahalaşdı

23 Avqust 2017 09:58

VALYUTA MƏZƏNNƏLƏRİ

23 Avqust 2017 09:53

Azərbaycanda qeyri-adi yumurta

23 Avqust 2017 09:51

Məşhur aktrisa arıqlayıb tanınmaz hala düşdü – FOTO

23 Avqust 2017 09:48

Bu günün məzənnəsi

23 Avqust 2017 09:48

Azərbaycan üçün tarixi gün - YENİLƏNİR

23 Avqust 2017 09:47

Bakı nefti bahalaşdı

23 Avqust 2017 09:43

Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidməti tender keçirir

23 Avqust 2017 09:42

Daha bir xarici şirkət Azərbaycan bazarını tərk edir

23 Avqust 2017 09:42

Bakıda yaşayış evi yanır

23 Avqust 2017 09:41

Azərbaycan nefti bir qədər də bahalaşıb

23 Avqust 2017 09:37

Düşmən atəşkəsi 143 dəfə pozdu

23 Avqust 2017 09:37

31 yaşlı kişini güllələdilər - ŞƏKİDƏ

23 Avqust 2017 09:34

Nazilik cəbhədə baş verənlərlə bağlı məlumat yaydı

23 Avqust 2017 09:33

Ermənilər atəşkəsi 143 dəfə pozublar

23 Avqust 2017 09:32

Kolleclərin boş qalan yerlərinə ixtisas seçimi başlayıb

23 Avqust 2017 09:32

İran Tvitter qadağasını ləğv edəcək

23 Avqust 2017 09:28

Şəki sakini meşədə güllələndi

23 Avqust 2017 09:28

Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta məzənnələri (23.08.2017)

23 Avqust 2017 09:27

KİV: "Beşiktaş" Bakıda Azərbaycan komandası ilə yoldaşlıq görüşü keçirəcək

23 Avqust 2017 09:27

Şəkidə onu güllələdilər

23 Avqust 2017 09:27

Azərbaycan o reytinqdə gerilədi - SİYAHI

23 Avqust 2017 09:24

Bakıda dostunu öldürən şəxsin şikayəti əsasında məhkəmə başlayıb

23 Avqust 2017 09:22

Maliyyə Nazirliyi 45 mln. manatlıq istiqraz yerləşdirib

23 Avqust 2017 09:22

Azərbaycan futbol tarixinin ən vacib günü - HAYDI, QARABAĞ!

23 Avqust 2017 09:19

Neft ucuzlaşdı

23 Avqust 2017 09:18