Kitabı necə oxumalı?

Kitabı necə oxumalı?
23:42 24 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

Əvvəla əgər sən bir kitabı oxuyarkən ləzzət alırsansa demək ya sən çox dahi və çox zəkisən ki o kitabın məzmunu sənə tanış və rahat gəlir; ya oxuduğun kitab, əyləncəli və nəfsə xoş gələn kitabdır (məsələn, bədii ədəbiyyat); ya da kitab, dərin olsa da sən onu əyləncəli formada və nağıl kimi oxuyursan. 
Milli.Az kayzen.az-a istinadən bildirir ki, kitab sənə rahat gəlirsə, demək ya zatən bildiyin şeyi oxuyursan; ya çox lazımsız və nəfsə xoş gələn bir şeyi oxuyursan; ya da lazımlı bir şeyi, lazımsız formada oxuyursan.
Kitab ləzzət deyil, döyüşməkdir, mübarizədir!...
Əgər yeni şeylər qazanmaq üçün və əqlini inkişaf etdirmək üçün oxuyursansa; o halda mütləq ki o kitab, məntiqini və təfəkkürünü zorlayacaqdır, zehnən və fizikən yorulacaqsan, nəticə etibarilə, sənə, instinktiv olaraq xoş olmayan bir təsir verəcəkdir.
Kitabı oxuyarkən ləzzət alırsansa demək zatən mənasız və faydasız bir iş görməkdəsən.

Kitabdan necə faydalanmaq lazımdır?                                                 

Bir kitabdan yetərincə fayda götürmək üçün; onun hər səhifəsini ayrıca bir kitab, hər sözünü də ayrıca bir səhifə qədər diqqətlə oxumaq lazımdır. Bir cümlədə adətən nəinki 1, hətta məsələn 4-5 və ya daha artıq mətləb gizlənə bilər. Bu mətləblərin hər birini kəşf edib fərqinə varmadan zatən nə onları bir-biri ilə əlaqələndirmək mümkündür nə də bütövlükdə o cümləni yetərincə əxz etmək imkan daxilində deyil. 
Bir örnək verək, məsələn belə bir cümlə ilə qarşılaşsaq;
"İslam dünyası, Aristotel fəlsəfəsi və məntiqi ilə, VIII əsrin başlarından etibarən, müsəlmanların fəth etdikləri Suriya və ətrafında qarşılaşdılar".
İndi bu cümlədə çoxsaylı məqamlar gizlidir:
1) "İslam dünyası" nə deməkdir, bu anlayışa nə daxildir?
2)"Aristotel fəlsəfəsi və məntiqi" nə deməkdir?
3) Ümumiyyətlə "fəlsəfə" nədir, "məntiq" nədir?
4) "Qarşılaşma" nə deməkdir, nə anlam ifadə edir, bu proses necə və formada həyata keçə bilər?
5) Niyə məhz "VIII əsrin başlarından etibarən" (daha öncə və ya daha sonra deyil)?
6) Niyə məhz "Suriya və ətrafında"?
7) "Fəth" nə deməkdir, hansı formada həyata keçir və "müsəlmanların fəth etdikləri" deyərkən bu proses, necə həyata keçib, hansı nəticələr doğurub?

Əvvəla ona görə cümləni anlamaq üçün bütün detalları çözmək lazımdır ki; əgər bu detallardan hətta sadəcə biri belə, yanlış bir məlumat və ya yetərsiz bir yarğılamanın sonucu isə; bu, zəncirvari olaraq bütün digər mənaları da etkiləyə biləcək və bütövlükdə cümlənin mahiyyətini sual altına almaqla qalmayacaq həm də bizim, o cümləni və onun anlamını doğru varsaymamız nəticəsində bəlkə də hətta çox mühüm bir məsələdə, yaddaş və şüurumuza yanlış bir məlumat ötürülmüş olacaq və ümumi zehin və qavrama sistemimizə mənfi təsir etmiş olacağıq. Başqa sözlə desək əgər bir cümlənin hansısa bir hissəsində yanış varsa o zaman bu, təkcə bir detalda deyil ümumilikdə bütün cümlədə anlamı təhdid edən bir amildir və bu da o deməkdir ki biz bu səhvin fərqinə varmadan, qəbul etdiyimiz cümlə ilə bərabər yanlış bir informasiya əxz etmiş olacağıq.
Odur ki hər bir cümləylə və cümlənin hər bir detalı ilə, belə desək savaşmaq və döyüşmək gərəkir. 
Ümumiyyətlə əgər kitabdan doğrudan da tam faydalanmaq istəyiriksə neçə kitab yox necə bir kitab oxuduğumuzu çözməliyik və sonra da o kitabı, "oxuyub bitirməmiz gərəkən bir kitab" deyil, bir HƏYAT kimi görməliyik. Çünki zatən bir kitab əgər əqli bir kitab isə və güclü bir zehinin məhsulu isə demək zatən o mütləq ki 100 faiz nisbətində olmasa belə, böyük nisbətdə həyatı və ümumi düşüncə sxemini əhatə və ifadə edir. O, bəlkə sizə həyatı rəsm edərkən tam dolğun və bütün rənglərini ilə ifadə etmir amma bir və ya bir neçə rəng və ya ştrix əksik olsa belə, ümumi plan və sistem zatən yetərincə bəlirgin və aydındır. Odur ki bir (əqli) kitabı oxuyarkən; hər şeyi, rəsm çəkən bir rəssam kimi düşünüb, hər nöqtə və detalın əhəmiyyətinin, bütünlükdə o mənzərənin yaranmasında önəmli olduğunu diqqətdən qaçırmamaq gərəkir. Hər detala nə qədər çox həssaslıq və peşəkarlıq göstərsək; bu, ümumi mənzərənin və dolayısıyla da kitabın ümumi məzmununun, və beləliklə bizə ola biləcək və bütün həyatı, zehnimizə oturdacaq təsirinin də maksimum olmasını təmin edəcəkdir. 
Bəli, bir çoxları, hər kitabı, həyatın ayrıca bir detalı kimi düşünsə də əslində belə deyildir; hər (əqli) kitab, ayrılıqda elə həyatın özüdür və o kitabın hər sözü və cümləsi də həyatın bir ştrixti və hissəsi deməkdir. 
Önəmli olan, neçə kitab oxumaq deyil; necə bir kitab oxumaqdır və onu nə formada oxumaqdır!...
Təkcə 1 kitabla, həyatı çözmək və dünyaları fəth etmək olar!...
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Şok kadrlar: Şimali Koreya prezidentinin sensasiyalı VİDEOSu

24 May 2017 14:27

Samvel Babayan işi böyüyür - Qərara etiraz edildi

24 May 2017 14:27

"Qarabağ"ın ispan yarımmüdafiəçisi getdi - SƏBƏB

24 May 2017 14:27

Erməni təxribatı - "Ekstremal turizmlə" başlayacaqlar, sonra ardı gələcək

24 May 2017 14:27

12 yaşlı uşaqla 24 yaşlı qadının döyüşü dünyanı ayağa qaldırdı - FOTOLAR

24 May 2017 14:27

"Qalatasaray" yeni formasını təqdim etdi

24 May 2017 14:24

Zaman Fuad Poladovu BELƏ DƏYİŞDİ – GƏNCLİK FOTOLARI

24 May 2017 14:23

Fəhlələr 300 milyon dollarlıq zümrüd tapdılar - 272 kq

24 May 2017 14:23

Azərbaycanda it və pişik alveri - 3200 manata sifariş - FOTO

24 May 2017 14:22

Azərbaycanda daha iki yaşayış məntəqəsinin sakinlərinə pay torpaqları ayrılıb

24 May 2017 14:22

Xaçmazda kəndlilərə pay torpaqları ayrılıb (FOTO)

24 May 2017 14:22

Dükan əriştəsi və qazlı içkilər uşağı bu günə qoydu - VİDEO - FOTO

24 May 2017 14:22

6 uşaq anası Facebook-da tanış olduğu kişi ilə qaçdı

24 May 2017 14:17

Azərbaycanda cəmi 2 rayonda eşşək yoxdur - RAYONLAR üzrə SAYI

24 May 2017 14:17

Bakıda gənclər arasında intellektual müsabiqə keçirilir

24 May 2017 14:17

"Pulum yoxdu dedi, qorxutdum" - Evə masqalı basqın edənlər saxlanıldılar - VİDEO - FOTO

24 May 2017 14:17

"Qəbələ" İbanezi icarəyə götürür? - RƏSMİ

24 May 2017 14:17

Eşq yolunda səyahətə hazırsınızımı?

24 May 2017 14:15

NATO-ya yeni üzv qəbul ediləcək

24 May 2017 14:13

Supermodel bədəni ilə heyran etdi - FOTO

24 May 2017 14:12

Azərbaycanın son 16 ildə Türkiyəyə birbaşa sərmayələrinin həcmi açıqlanıb

24 May 2017 14:12

“Qarabağ”dan ayrılan İlqar Qurbanov karyerasını Türkiyədə davam etdirəcək

24 May 2017 14:12

Erməni deputatın anti-Azərbaycan mövqeyi rədd edildi - FOTO

24 May 2017 14:12

ABŞ nefti niyə və necə ucuzlaşdırmaq istəyir? - TƏHLİL

24 May 2017 14:09

İdmançılar medalları niyə dişləyirlər? - QƏRİBƏ SƏBƏB - FOTOLAR

24 May 2017 14:08

Millət vəkili: Azərbaycan dünyanın qabaqcıl idman ölkələri sırasında öz layiqli yerini tutub

24 May 2017 14:08

Mançester terrorçusu haqda yeni faktlar ortaya çıxdı

24 May 2017 14:07

Tanınmış həkim barəsində 2 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçildi

24 May 2017 14:05

Dünyanın ən qəribə sevgisi: tənhalıqdan aşiq oldu - FOTO

24 May 2017 14:05

Azərbaycanda məhbus özünü asdı

24 May 2017 14:05

İnstaqramın yeni fenomeni: "Playboy"un türkiyəli gözəli - FOTO

24 May 2017 14:05

Trampı qartallar qoruyacaq

24 May 2017 14:03

Məhbus özünü asdı - ŞƏKİDƏ

24 May 2017 13:59

Azərbaycanda daha bir məmur vəzifədən getdi - FOTO

24 May 2017 13:57

"Avtobusa minəndə qorxuram"

24 May 2017 13:57

Avropa İttifaqı efirə çıxır

24 May 2017 13:55

Azərbaycan prezidenti Macarıstana səfər edəcək

24 May 2017 13:54

Baş həkim kabinetində güllələndi - SON DƏQİQƏ

24 May 2017 13:53

Türk qazi xüsusi təyinatlı: "Türk adı çəkilən hər yer Vətəndir, Qarabağda döyüşərəm" - FOTO

24 May 2017 13:52

İyunun əvvəlində Monteneqro rəsmi olaraq NATO-ya daxil olacaq

24 May 2017 13:52

"Lotu Yusif"ə HÖKM OXUNDU

24 May 2017 13:52

Terrorçular kilsəyə hücum etdi

24 May 2017 13:52

Gələn aydan NATO-ya yeni dövlət daxil olur

24 May 2017 13:50

Türkiyə təyyarəsində qorxunc hadisə: tualetdən çıxıb sərnişinlərə hücum etdi - VİDEO

24 May 2017 13:47

"Dünya çempionatına qədər Azərbaycan haqda təsəvvürüm belə yox idi"

24 May 2017 13:47

Mərhum yazıçı Mövlud Mövludun kitabının təqdimatı keçiriləcək

24 May 2017 13:47

"ABŞ Ermənistana təzyiq göstərməlidir"

24 May 2017 13:47

Dərs ilinin müddəti yenidən artırılır? - Nazirlikdən yeni TƏKLİF

24 May 2017 13:44

İştirakçıların verilişdən qovulmaqlarına səbəb olan VİDEO yayıldı

24 May 2017 13:42

"Macarıstan və Azərbaycanın yaraşığı" adlı fotosərginin nümayişi olub

24 May 2017 13:42