Kitabı necə oxumalı?

Kitabı necə oxumalı?
23:42 24 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

Əvvəla əgər sən bir kitabı oxuyarkən ləzzət alırsansa demək ya sən çox dahi və çox zəkisən ki o kitabın məzmunu sənə tanış və rahat gəlir; ya oxuduğun kitab, əyləncəli və nəfsə xoş gələn kitabdır (məsələn, bədii ədəbiyyat); ya da kitab, dərin olsa da sən onu əyləncəli formada və nağıl kimi oxuyursan. 
Milli.Az kayzen.az-a istinadən bildirir ki, kitab sənə rahat gəlirsə, demək ya zatən bildiyin şeyi oxuyursan; ya çox lazımsız və nəfsə xoş gələn bir şeyi oxuyursan; ya da lazımlı bir şeyi, lazımsız formada oxuyursan.
Kitab ləzzət deyil, döyüşməkdir, mübarizədir!...
Əgər yeni şeylər qazanmaq üçün və əqlini inkişaf etdirmək üçün oxuyursansa; o halda mütləq ki o kitab, məntiqini və təfəkkürünü zorlayacaqdır, zehnən və fizikən yorulacaqsan, nəticə etibarilə, sənə, instinktiv olaraq xoş olmayan bir təsir verəcəkdir.
Kitabı oxuyarkən ləzzət alırsansa demək zatən mənasız və faydasız bir iş görməkdəsən.

Kitabdan necə faydalanmaq lazımdır?                                                 

Bir kitabdan yetərincə fayda götürmək üçün; onun hər səhifəsini ayrıca bir kitab, hər sözünü də ayrıca bir səhifə qədər diqqətlə oxumaq lazımdır. Bir cümlədə adətən nəinki 1, hətta məsələn 4-5 və ya daha artıq mətləb gizlənə bilər. Bu mətləblərin hər birini kəşf edib fərqinə varmadan zatən nə onları bir-biri ilə əlaqələndirmək mümkündür nə də bütövlükdə o cümləni yetərincə əxz etmək imkan daxilində deyil. 
Bir örnək verək, məsələn belə bir cümlə ilə qarşılaşsaq;
"İslam dünyası, Aristotel fəlsəfəsi və məntiqi ilə, VIII əsrin başlarından etibarən, müsəlmanların fəth etdikləri Suriya və ətrafında qarşılaşdılar".
İndi bu cümlədə çoxsaylı məqamlar gizlidir:
1) "İslam dünyası" nə deməkdir, bu anlayışa nə daxildir?
2)"Aristotel fəlsəfəsi və məntiqi" nə deməkdir?
3) Ümumiyyətlə "fəlsəfə" nədir, "məntiq" nədir?
4) "Qarşılaşma" nə deməkdir, nə anlam ifadə edir, bu proses necə və formada həyata keçə bilər?
5) Niyə məhz "VIII əsrin başlarından etibarən" (daha öncə və ya daha sonra deyil)?
6) Niyə məhz "Suriya və ətrafında"?
7) "Fəth" nə deməkdir, hansı formada həyata keçir və "müsəlmanların fəth etdikləri" deyərkən bu proses, necə həyata keçib, hansı nəticələr doğurub?

Əvvəla ona görə cümləni anlamaq üçün bütün detalları çözmək lazımdır ki; əgər bu detallardan hətta sadəcə biri belə, yanlış bir məlumat və ya yetərsiz bir yarğılamanın sonucu isə; bu, zəncirvari olaraq bütün digər mənaları da etkiləyə biləcək və bütövlükdə cümlənin mahiyyətini sual altına almaqla qalmayacaq həm də bizim, o cümləni və onun anlamını doğru varsaymamız nəticəsində bəlkə də hətta çox mühüm bir məsələdə, yaddaş və şüurumuza yanlış bir məlumat ötürülmüş olacaq və ümumi zehin və qavrama sistemimizə mənfi təsir etmiş olacağıq. Başqa sözlə desək əgər bir cümlənin hansısa bir hissəsində yanış varsa o zaman bu, təkcə bir detalda deyil ümumilikdə bütün cümlədə anlamı təhdid edən bir amildir və bu da o deməkdir ki biz bu səhvin fərqinə varmadan, qəbul etdiyimiz cümlə ilə bərabər yanlış bir informasiya əxz etmiş olacağıq.
Odur ki hər bir cümləylə və cümlənin hər bir detalı ilə, belə desək savaşmaq və döyüşmək gərəkir. 
Ümumiyyətlə əgər kitabdan doğrudan da tam faydalanmaq istəyiriksə neçə kitab yox necə bir kitab oxuduğumuzu çözməliyik və sonra da o kitabı, "oxuyub bitirməmiz gərəkən bir kitab" deyil, bir HƏYAT kimi görməliyik. Çünki zatən bir kitab əgər əqli bir kitab isə və güclü bir zehinin məhsulu isə demək zatən o mütləq ki 100 faiz nisbətində olmasa belə, böyük nisbətdə həyatı və ümumi düşüncə sxemini əhatə və ifadə edir. O, bəlkə sizə həyatı rəsm edərkən tam dolğun və bütün rənglərini ilə ifadə etmir amma bir və ya bir neçə rəng və ya ştrix əksik olsa belə, ümumi plan və sistem zatən yetərincə bəlirgin və aydındır. Odur ki bir (əqli) kitabı oxuyarkən; hər şeyi, rəsm çəkən bir rəssam kimi düşünüb, hər nöqtə və detalın əhəmiyyətinin, bütünlükdə o mənzərənin yaranmasında önəmli olduğunu diqqətdən qaçırmamaq gərəkir. Hər detala nə qədər çox həssaslıq və peşəkarlıq göstərsək; bu, ümumi mənzərənin və dolayısıyla da kitabın ümumi məzmununun, və beləliklə bizə ola biləcək və bütün həyatı, zehnimizə oturdacaq təsirinin də maksimum olmasını təmin edəcəkdir. 
Bəli, bir çoxları, hər kitabı, həyatın ayrıca bir detalı kimi düşünsə də əslində belə deyildir; hər (əqli) kitab, ayrılıqda elə həyatın özüdür və o kitabın hər sözü və cümləsi də həyatın bir ştrixti və hissəsi deməkdir. 
Önəmli olan, neçə kitab oxumaq deyil; necə bir kitab oxumaqdır və onu nə formada oxumaqdır!...
Təkcə 1 kitabla, həyatı çözmək və dünyaları fəth etmək olar!...
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

ŞİRVANDA DƏHŞƏT: Hamilə arvadını vəhşicəsinə döydü, vaxtından tez doğulan uşaq öldü

23 Aprel 2017 15:49

"El-Klassiko" öncəsi Messi ilə Ronaldo dodaq-dodağa...

23 Aprel 2017 15:49

Məşhur professor ölən insanın necə dirilə biləcəyini açıqladı - PARALEL SAHƏNİN SİRRİ

23 Aprel 2017 15:43

Ukraynada ATƏT əməkdaşı partlayış nəticəsində öldü

23 Aprel 2017 15:42

"Qalatasaray" - "Fənərbaxça": gözlənilən start heyətləri

23 Aprel 2017 15:27

Rus qızlar azərbaycanlı kişilərə etiraz olaraq oxudular

23 Aprel 2017 15:27

Ömrünüzdə bircə dəfə də olsa qutabını yesəniz...

23 Aprel 2017 15:25

44 yaşlı həkim və 15 yaşlı arvadı - Nəriman Nərimanov haqqında GERÇƏKLƏR - FOTOLAR

23 Aprel 2017 15:08

Bakıda bədii gimnastika üzrə “AURA” Açıq Birinciliyi keçirilib

23 Aprel 2017 15:02

Əri tərəfindən döyülən hamilə qadın uşağını itirdi - ŞİRVANDA

23 Aprel 2017 14:57

Bəşər Əsəd ABŞ-ı ittiham etdi

23 Aprel 2017 14:51

Kişilərin ağlını başından çıxaran rus qızları əslində...

23 Aprel 2017 14:43

Messinin "El Klasiko"da qaçmaqla arası yoxdur

23 Aprel 2017 14:42

Kütləvi aksiyalar: Maduro 1300 nəfəri həbs etdirdi

23 Aprel 2017 14:38

"İlhamə Quliyevaya toxunmayın" - Lamiyyə əsəbiləşdi

23 Aprel 2017 14:37

Türkiyədə bayram faciəyə döndü: 5 yaralı

23 Aprel 2017 14:32

Azərbaycanlı holdinq rəhbərinin qızı açıq-saçıq şəkilləri ilə...

23 Aprel 2017 14:27

Dünyadakı ən qeyri-adi 10 ölüm faktı

23 Aprel 2017 14:22

"Real" - "Barselona": kimlər oynayacaq?

23 Aprel 2017 14:17

Bakıda faciə: sürünə-sürünə küçəyə çıxdı və öldü

23 Aprel 2017 14:14

Dünya üzrə ən bahalı 10 saat - FOTOLAR

23 Aprel 2017 14:13

Bakıda bədii gimnastika üzrə “AURA” Açıq Birinciliyi keçirilib - FOTO

23 Aprel 2017 14:12

“Müştəri həmişə haqlıdır” frazası belə yaranıb

23 Aprel 2017 14:00

Hadisənin Maldiv adalarındakı istirahəti - FOTO

23 Aprel 2017 13:57

Türkiyə 2 şəhid verdi

23 Aprel 2017 13:57

Bir gündə 40-dan çox fərman: Kral nazirləri vəzifələrindən azad etdi

23 Aprel 2017 13:53

"Real"dan bu futbolçu üçün inanılmaz TƏKLİF

23 Aprel 2017 13:47

Suriyada öldürülən "Reina" teraktının təşkilatçısının FOTOsu

23 Aprel 2017 13:47

Futbolçular jurnalistləri döydü - VİDEO

23 Aprel 2017 13:47

Tağı Əhmədovun nəvəsinin toyu oldu

23 Aprel 2017 13:41

Məşhur analar övladlarına süd verərkən... - FOTOLAR

23 Aprel 2017 13:38

Şimali Koreyada ABŞ vətəndaşı saxlanıldı

23 Aprel 2017 13:37

Erməni kafedə atəş açdı, yaralanan var

23 Aprel 2017 13:32

"Baron" ləqəbli şəxs həbs edildi

23 Aprel 2017 13:29

Super Liqada gözlənilməz istefa

23 Aprel 2017 13:28

Dünyanın gözü Madriddə: "Barselona" "Real"a qarşı

23 Aprel 2017 13:27

İstanbul derbisinə saatlar qaldı: "Fənərbağça" "Qalatasaray"a qarşı

23 Aprel 2017 13:22

Rusiyada erməni kafedə atışma törətdi: yaralanan var

23 Aprel 2017 13:18

Tovuzda müəmma: sığorta şirkətinin filial müdirini kim öldürdü, müavini necə yaralandı?

23 Aprel 2017 13:17

Türk ulduzdan şok xəbər

23 Aprel 2017 13:17

Məkkədə güclü yanğın baş verdi

23 Aprel 2017 13:07

Türkiyə Azərbaycana ağac tinglərinin ixracına başladı

23 Aprel 2017 12:58

Əfqanıstanda matəm elan olundu

23 Aprel 2017 12:57

4-cülük uğrunda amansız mübarizə - YENİLƏNİR

23 Aprel 2017 12:57

Fransada prezident seçkiləri başladı

23 Aprel 2017 12:53

Tanınmış aparıcı əsəbiləşdi: "İlhamə Quliyevaya toxunmayın!"

23 Aprel 2017 12:49

Dolu düşəcək, qar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ

23 Aprel 2017 12:47

Dünya ölkələrinin prezidentlərinə məxsus ən bahalı 10 təyyarə - VİDEO

23 Aprel 2017 12:43

Sabahdan hava dəyişir

23 Aprel 2017 12:43

Azərbaycanın bəzi yerlərinə intensiv yağış yağacaq - HAVA PROQNOZU

23 Aprel 2017 12:39