Neft 15 dollara düşəcək? QORXULU PROQNOZ

Neft 15 dollara düşəcək? QORXULU PROQNOZ
00:12 25 Dekabr 2015
69 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Neft yenə ucuzlaşdı (22 Aprel 2017 10:47)
Azərbaycanda neft hasilatı ilə bağlı PROQNOZLAR açıqlandı (13 Aprel 2017 09:17)
"2020-ci ildən sonra neft bazarı kəsirlə üzləşə bilər" - PROQNOZ (07 Mart 2017 23:06)

"Birja alverçiləri 2016-cı ildə dünya bazarlarında xam neftin qiymətini 1 barel üçün 15 dollaradək aşağı salmaq niyyətindədir".
Dünyanın ən nüfuzlu xəbər agentliklərindən biri Bloomberg dünən belə məlumat yayıb.
Agentlik vurğulayır ki, neft alverçiləri qısamüddətli fyuçers müqavilələrini satın alır və bu minvalla xam neftin ciddi ucuzlaşacağı təqdirdə böyük gəlir əldə etmək istəyirlər. Alverçiləri belə davranışa sövq edən başlıca amil OPEC-in gündəlik hasilat kvotalarını artırmaqla bağlı bu ay qəbul etdiyi qərardır. Təşkilat yeni qərarı rəsmən açıqlamasa da, ərəb mediası, habelə ciddi xəbər agentliklərin məlumatlarına görə, sutkalıq hasilatı 30 milyon bareldən 31,5 milyon barelədək artırmaq nəzərdə tutulub.

Digər mənfi amil ABŞ-ın və Avropa Birliyinin uzun illərdən bəri tətbiq etdiyi sanksiyalar çəmbərindən qurtulmaqda olan İranın neft bazarına çıxışıdır. Rəsmi Tehran bazara çox böyük həcmdə "qara qızıl" çıxara bilər.
Üçüncü amil isə bir sıra ölkələrdə, o cümlədən Nigeriya, Venesuela, Meksika və Rusiyada hasilat həcmlərinin artırılmasına hazırlıqdır.
"Goldman Sachs" investisiya bankı hesab edir ki, gələn il də dünya bazarlarında xam neftlə bağlı təklif tələbatdan xeyli artıq olacaq və sonucda "qara qızıl"ın qiyməti 1 barel üçün 20 dollara düşəcək.
Nyu-York Xammal Birjasında indi bağlanan bəzi müqavilələrdə 2016-cı ilin dekabrında neftin qiyməti 20 dollar səviyyəsindədir. Artıq 640 min barel məhz bu qiymətdən satılıb.
Halbuki, dünən OPEC bəyanatında bildirmişdi ki, hesablamalarına görə, xam neftin qiyməti 2040-cı ilədək 160 dollaradək artacaq.
OPEC bu ayın əvvəlində hasilat kvotalarını artırmaq qərarına gələndən sonra dünya bazarlarında neft daha da ucuzlaşıb. Kartelin özünün "neft zənbili" 38,03 dollardan 30,74 dollardək "Brent" markalı neft isə 43,5 dollardan 36,14 dollara qədər ucuzlaşıb.
Neft qiymətlərinin ucuzlaşmasının ilk qurbanı elə OPEC oldu. Təşkilat ötən ilin əvvəllərindən bəri çalxalanır, bir sutkada çıxarılan neftin kvotaları ilə bağlı üzv ölkələr arasında razılıq yoxdur.

Təşkilat üzvü olan ölkələrin bir qismi hasilat həcmlərini yüksək səviyyədə saxlayaraq izafi tələbatı qorumaq istəyir, yerdə qalanları isə hasilatı azaltmaq və bu minvalla qiymətləri qaldırmaq, beləcə "qara qızıl" satışından büdcəyə axan pulları çoxaltmağa can atırlar.
Ən çox uduzanlar Rusiya, Venesuela, Əlcəzair və Nigeriyadır. Adlarını çəkdiyimiz ölkələrin hər birinin neftin ucuzlaşması nəticəsində məruz qaldığı itkiləri dəyərləndirmək üçün büdcənin neft pullarından asılılığı ilə yanaşı, dövlətin geosiyasi çəkisini də nəzərə almalıyıq.
Əsas məsələlər neft satışından əldə olunan gəlirlərin ümumi məbləği, neft satışlarının ixracatdakı payı və itkilər maksimumudur. Yəni bu maksimum büdcə xərcləri ilə bağlı dövlətin öhdəliklərini yerinə yetirmək üçün minimum hədd sayılır.


Sadaladığımız ölkələrin neft qiymətlərinin ucuzlaşmasından aldığı zərbələri geosiyasi amillər daha da ağırlaşdırır.
Neft gəlirlərinin azalması Venesuela, Əlcəzair və Nigeriyada kütləvi etiraz aksiyaları yaradacaq. Bundan başqa, dövlətin cari büdcə xərclərini təmin edə bilməməsi, gəlirlərin paylanmasında yaranmış disbalanas siyasi qeyri-stabilliyi gücləndirəcək.
Proseslər artıq başlanıb. Belə ki, dekabrın 6-da Venesuelada keçirilmiş parlament seçkilərindəki iqtidardakı siyasi blok 1999-cu ildən bəri ilk dəfə məğlubiyyətə uğrayıb.
Rusiyanın vəziyyəti daha ağırdır, çünki bu ölkə Qərbin tətbiq etdiyi sanksiyaların məngənəsi ilə neftin ucuzlaşması məngənəsi arasında qalıb. Neft pullarının azalması Rusiyanın büdcəsinə birbaşa zərbədir.

Vladimir Putin rejiminin Suriyadak münaqişəyə müdaxiləsi, təyyarələrini yollayaraq Suriyadakı mövqeləri bombardman etdirməsi də uzunmüddətli əməliyyat deyil. Yox, bu əməliyyat ən uzağı bir neçə ay da davam edəcək, sonra başa çatacaq. Rəsmi Moskva Suriyada çox ciddi geosiyasi maraqlarının olmasına rəğmən, hər gün 3 milyon dolları bombardmanlara sərf etmək bahasına başa gələn "əzələ nümayişi"ni uzun müddət davam etdirə bilməyəcək.
İranın büdcə gəlirləri xam neft və təbii qaz satışlarından əhəmiyyətli dərəcədə asılı olmasına rəğmən Tehranın itkiləri fəlakətli deyil. İrandakı neft yataqları neft hasilatının daha baha başa gəldiyi məkanlardan fərqli olaraq, indiki şəraitdə belə, ölkəyə gəlir gətirə bilər.
ABŞ-dakı şist yataqlarındakı hasilat və ya Arktikada geoloji-kəşfiyyat işləri isə tam əksinə, günbəgün bahalaşır.
Birləşmiş Ştatlarsa neftin ucuzlaşmasından udanlarla uduzanlar arasındadır. Amerikalıların enerji idxalından qurtulmağa yönəlmiş cəhdlərinin simvolu sayılan şist nefti və qazı Vaşinqtona baha başa gəlir. "Qara qızıl"ın indiki ucuzlaşma şəraitində belə hasilat rəqabətə davamlı deyil. Fəqət, Ağ Ev şist neftindən strateji məqsədlərlə istifadə vasitələrini arayır və çıxış yolunu neft bazarlarındakı rəqiblərinin, ələlxüsus da Rusiya ilə Səudiyyə Ərəbistanının mövqelərinin daha da zəiflədilməsində görür.

Səudiyyə Ərəbistanının iqtisadiyyatı neftdən çox asılı olsa da, rəsmi Ər Riyad hələ də müəyyən hərəkət azadlığına malikdir.
Səudilərin valyuta ehtiyatları böyük, maliyyə bazarlarından yararlanma vasitələri genişdir və məhz bu səbəbdən Ər Riyad ümumdaxili məhsulun (ÜDM) 20 faizlik kəsirinə dözə bilər.
Neft hasilatı templəri ilə həcmini aşağı salmaq niyyətində olmayan səudilər bazardakı Rusiya və İran təki rəqiblərini daha da zəiflətmək, ABŞ-ın şist nefti planlarını alt-üst etmək və kvotaları çoxaltmaqla geriləməmk istəyir.
Lakin səudilər üçün kritik məqam apardıqları oyunun çox uzanmamasıdır.
Dünya bazarlarında xam neft qiymətlərinin ucuzlaşmasından udanlarsa istehlakçılardır. Avropa Birliyi, xüsusilə də Hindistan, Çin, Yaponiya və Cənubi Koreya son həftələrdə Fars Körfəzi ölkələrindən neft idxalını daha da artırıblar.
Di gəl, neftin ucuzlaşması nəticəsində büdcə gəlirlərinin azalması Fars Körfəzi ölkələrində enerji böhranı və siyasi xaos yaradanda iri istehlakçılar, alıcılar nə edəcəklər - bu, bambaşqa məsələdir.

Elçin Alıoğlu
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

QANDONDURAN OLAY: qız sevgilisini öldürdü, tikə-tikə doğradı, sonra...

27 May 2017 10:43

​Azərbaycanlı prorektorun bu görüntüləri izlənmə rekordu qırır

27 May 2017 10:41

Neft bahalaşdı

27 May 2017 10:40

Generallar bulvardakı yürüşdə - FOTO

27 May 2017 10:37

Ali Məhkəmə Bakıda qonşusunu qətlə yetirən şəxsin kassasiya şikayətinə baxıb

27 May 2017 10:37

""Qarabağ" onu əlimizdən almağa çalışır"

27 May 2017 10:37

Ancelina Coli Bred Pitti qısqanır - FOTO

27 May 2017 10:32

Ana Ruslana uduzan idmançı oğlunu şillələdi: "Niyə uduzdun?" - VİDEO - FOTO

27 May 2017 10:32

Ermənistan Qarabağla vidalaşır: Sarkisyandan Kremli QƏZƏBLƏNDİRƏCƏK ADDIM

27 May 2017 10:28

Dəhşətli avtobus QƏZASI: 8 ölü, 32 yaralı - VİDEO

27 May 2017 10:23

Oruclu halda diş ağrısından necə xilas olaq?

27 May 2017 10:23

"Fitch" agentliyi "PAŞA Bank"ın reytinqini aşağı salıb

27 May 2017 10:22

Estoniyada 28 May - Respublika Günü münasibətilə rəsmi qəbul təşkil edilib (FOTO)

27 May 2017 10:22

Güllələnən avtobus, 28 ölü - Misir teraktından FOTOlar

27 May 2017 10:22

Maşını saxlayan kimi qapını açan sürücü qəza şəraiti yaratdı - VİDEO

27 May 2017 10:17

Aktrisalıq fəaliyyətinə son qoyub, Türkiyəni tərk etdi

27 May 2017 10:17

Generallar yürüşdə - FOTOLAR

27 May 2017 10:17

Azərbaycanlı müğənni nazir oğlu ilə

27 May 2017 10:16

Cəbhədə GƏRGİN GECƏ

27 May 2017 10:13

"Cesur ve Güzel"in bitmə tarixi bəlli oldu

27 May 2017 10:12

"30 yaşında sekslə məşğul olmaq 20 yaşa nisbətən daha gözəldir" - FOTO

27 May 2017 10:12

Oftalmoloqlar problemlərini birlikdə müzakirə ediblər

27 May 2017 10:08

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəsi 125 dəfə pozub

27 May 2017 10:07

Şüşəni sındırıb yol polisinə hücum çəkən şəxs həbs edildi - FOTO

27 May 2017 10:05

Türkiyədə ağır yol qəzası: 8 ölü, 34 yaralı

27 May 2017 10:05

DTX rəisi ölkəmizdəki casus şəbəkəsindən danışdı

27 May 2017 10:04

Düşmən cəbhədə iriçaplı pulemyotlardan və 60 mm-lik minaatanlardan istifadə edir

27 May 2017 10:01

Düşmən atəşkəsi 125 dəfə pozub

27 May 2017 10:00

Ronaldo 6 milyon avro "tərlədi"

27 May 2017 09:58

Müsəlmandan 100 milyon dollarlıq halal pizza iddiası: "Donuz əti vardı!" - VİDEO - FOTO

27 May 2017 09:57

Cəbhədən YENİ XƏBƏR

27 May 2017 09:57

Saray qəsəbəsində qonşusunu öldürən şəxsin cəzası azaldılıb

27 May 2017 09:57

Mədət Quliyev: "Casus şəbəkəsi ilə bağlı məlumatları Müdafiə Nazirliyinə biz verdik" - YENİLƏNDİ

27 May 2017 09:53

Yaraşıqlı kasıb oğlan, yoxsa varlı çirkin oğlan? -

27 May 2017 09:53

Bakıda bədbəxt hadisə: Laqonda ilə qolunu kəsdi

27 May 2017 09:52

"Standard&Poor’s" Azərbaycanın kredit reytinqini sabit saxlayıb

27 May 2017 09:47

Bakının gecə klubunda kütləvi dava - Ərəb turist döyüldü

27 May 2017 09:43

Mariya Zaxarova ən çox Azərbaycan xiyarını bəyənib - FOTO

27 May 2017 09:42

Yadplanetlilər əslində bizik - ŞOK İDDİA

27 May 2017 09:42

Rusiyanın ümidi Polad Bülbüloğlunadır

27 May 2017 09:37

Daha bir məşhur ailə dağıldı - FOTO

27 May 2017 09:37

Azərbaycanlı generallar bulvardakı yürüşdə

27 May 2017 09:36

Terrorçu İngiltərəni əbada dolaşdı - VİDEO

27 May 2017 09:33

Məşhur müğənni dəfn olundu - FOTO

27 May 2017 09:32

​Ramazan ayının ilk gününün

27 May 2017 09:30

Millimiz qrup lideri ilə üz-üzə

27 May 2017 09:27

İslamiada zamanı təxribata cəhdlər olub? - DTX rəisindən AÇIQLAMA

27 May 2017 09:27

DTX rəisi: IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarında hər hansı təxribata cəhd edilməyib

27 May 2017 09:22

DTX rəisi təcridxanalarda ölüm hallarının artmasına münasibət bildirib

27 May 2017 09:22

"Arsenal"da ciddi itki

27 May 2017 09:22