Rusiya təklənir

Rusiya təklənir
20:17 26 Dekabr 2015
69 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bu ilin sentyabr ayında Suriyada hərbi hava əməliyyatlarına başlayan Rusiya ilə onun Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı ( KTMT) və Avrasiya İqtisadi Birliyi üzrə müttəfiqləri arasında adıçəkilən məsələyə münasibətdə fikir ayrılıqları get-gedə dərinləşməkdə davam edir.  

Bunu dekabrın 21-də Moskvada keçirilən iki qurumun - KTMT-yə və Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzv ölkələrin  dövlət başçılarının növbəti sammiti də bir daha sübut etdi. Rusiyanın istəyinin əksinə olaraq, hər iki qurumun sammitində Suriyada terrorla bağlı mübarizə, həmçinin ötən ayın 24-də Türkiyə tərəfindən vurulan Rusiya təyyarəsi ilə əlaqədar Moskvanı dəstəkləyən hər hansı bir açıqlama verilmədi. Nə qədər qəribə olsa da,  KTMT sammitinin yekunu ilə bağlı növbəti dəfə mətbuat konfransı keçirilmədi. Xatırladaq ki, bu ilin oktyabr ayının ortalarında Qazaxıstanda keçirilən KTMT sammitinin sonunda da mətbuat konfransının keçirilməsinə ehtiyac duyulmamışdı. Hələ o vaxt Rusiya ilə onun KTMT və Avrasiya İqtisadi Birliyi üzrə müttəfiqləri arasında Suriyada baş verənlərə münasibətdə fikir ayrılıqlarının olduğu ortaya çıxmışdı. O vaxt da Moskvanın müttəfiqləri Rusiyanı Suriya məsələsində dəstəkləmədilər. Moskvada keçirilən hər iki sammitdən sonra da mətbuat konfransının keçirilməməsini isə əslində təsadüfi hesab etmək olmaz. Çünki mətbuat konfransında istər-istəməz quruma üzv ölkələrin Rusiyanın Suriyadakı əməliyyatları dəstəkləyib-dəstəkləmədikləri, həmçinin Türkiyə tərəfindən vurulan təyyarə ilə bağlı suallar veriləcək, tərəfilərin bu məsələdə Rusiyanı dəstəkləyib-dəstəkləmədikləri soruşulacaqdı. Bəlkə də bu baxımdan mətbuat konfransının keçirilməsi Rusiya üçün məqsədəuyğun hesab edilə bilərdi. Çünki bu suallara cavab verəcək hər hansı KTMT-yə üzv ölkənin dövlət başçısı istər-istəməz Moskvanı dəstəklədiyini bəyan etməli olacaqdı. Lakin məsələ ilə bağlı mətbuat konfransında KTMT və Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzv ölkələrin dövlət rəhbərləri tərəfindən Rusiyanın hərbi müdaxiləsinin əleyhinə olan əks fikirlər də səsləndirilə bilərdi. Çünki Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsi, Krımın işğal etməsinin ardınca Suriyada hərbi hava əməliyyatlarına başlaması, Moskva ilə Ankara arasında vurulan təyyarəyə görə münasibətlərin kəskinləşməsi, Ermənistan istisna olmaqla, quruma üzv digər ölkələrə də ağır təsir göstərərək onları yeni iqtisadi böhran qarşısında qoyub. Faktiki olaraq, Rusiyanın Ukraynaya qarşı həyata keçirdiyi hərbi avantüra MDB-yə üzv bütün ölkələrdə iqtisadi durumu pisləşdirərək neftin qiymətinin sürətlə aşağı düşməsinə gətirib çıxararaq, onlara milyardlarla dollar zərər vurub və vurmaqda davam edir. Təbii ki, belə bir vəziyyət KTMT və Avrasiya İqtisadi Birliyinə üzv olan ölkələrlə Rusiya arasında narazılığın artmasına gətirib çıxarıb. Belə bir vəziyyətdə isə mətbuat konfransının keçirilməsi tərəflər arasında narazılıqların olmasını açıq şəkildə ortaya çıxara bilərdi. Bu isə Rusiya və onun adıçəkilən qurumlar üzrə müttəfiqlərinə sərf etmirdi. Ona görə də əslində mətbuat konfransının keçirilməməsi faktiki baxımdan qurumdaxili ziddiyyətlərin üzə çıxarılmaması üçün daha məqsədəuyğun hesab edildiyini ehtimal etmək olar. Belə başa düşmək olar ki, son iki sammitdə mətbuat konfranslarının keçirilməməsi də qurumdaxili ziddiyyətlərin ört-basdır edilməsinə xidmət edib.

Rusiya təklənir

KTMT sammiti ərəfəsində  Qazaxıstan Prezidenti Nursultan Nazarbayev Moskvada Suriya və Türkiyə tərəfindən vurulan Rusiya təyyarəsi ilə bağlı məsələnin müzakirə edilə biləcəyini istisna etmədiyini xüsusi vurğulamışdı. Amma bağlı qapılar arxasında mətbuatın iştirakı olmadan keçirilən sammitin yekun bəyanatında Rusiyanın KTMT və Avrasiya İqtisadi Birliyi üzrə müttəfiqlərinin Suriya və Türkiyə məsələsində Moskvanı dəstəklədikləri barədə bir kəlmə də olsun yoxdur. Sammitin yekun bəyanatında, sadəcə olaraq, qeyd edilib ki, tərəflər BMT TŞ-nin  Suriyada terrorizmə qarşı mübarizədə beynəlxalq ictimaiyyətin daha qəti hərəkət etməsi barədə 18 dekabr 2015-ci ildə qəbul etdiyi 2254 saylı qətnaməsini bəyənir və dəstəkləyirlər. Rusiyanın Suriyada terrorizmə qarşı mübarizəsi barədə bəyanatda bir kəlmə də olsun yoxdur. Bunun əksinə olaraq, sammitin yekun bəyanatında Orta Asiyaya Taliban, Əl-Qaidə, İŞİD tərəfindən gələ biləcək təhlükə barədə xəbərdarlıq edilir.

Əslində, zənnimizcə, KTMT sammitində quruma üzv ölkələrin Suriya məsələsinə münasibətdə Rusiyanın roluna toxunmamaları və bunun üzərindən sükutla keçmələri Moskvaya dəstək verməmələri anlamına gəlir. Bu da təsadüfi deyil. Rusiya Ukraynada və Suriyada hərbi əməliyyatlara başlamazdan əvvəl quruma üzv ölkələrin heç biri ilə bu məsələ barədə fikir mübadiləsi aparmadı, onların rəylərini soruşmadı. Halbuki KTMT-nin nizamnaməsində nəzərdə tutulduğu kimi, Rusiya hər hansı bir hərbi addım atacağı təqdirdə, bunu hər iki qurumda təmsil olunan müttəfiqləri ilə müzakirə etməli, onların rəyini soruşmalı, mövqelərini nəzərə almalı idi. Çünki aydın məsələ idi ki, Rusiyanın Ukrayna və Suriya məsələsində Qərblə qarşıdurmaya getməsinin ağır nəticələrini yalnız Moskva deyil, onun müttəfiqləri də öz üzərlərində hiss edəcəkdilər. Ona görə də gə Rusiyanın Ukraynaya hərbi müdaxiləsi zamanı Nursultan Nazarbayev ehtiyatla da olsa Putini dəstəklədiyini və problemin sülh yolu ilə həllinin vacibliyini, hətta Moskva ilə Kiyev arasında vasitəçi rolunda çıxış etməyə razı olduğunu bildirdi. Lakin Nazarbayevin Ukrayna probleminin sülh yolu ilə aradan qaldıracağına və Putinin Ukraynaya münasibətdə işğalçılıq siyasətindən əl çəkəcəyinə olan ümidləri özünü doğrultmadı. Putin Ukrayna ilə açıq hərbi qarşıdurmaya getdi. Nəticədə Qərbin Rusiyaya qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalar neftin də qiymətinin sürətlə düşməsinə səbəb  olaraq, Qazaxıstana milyardlarla dollar zərər vurdu. Belə bir vəziyyətdə Rusiyadan onun KTMT və Avrasiya İqtisadi Birliyi üzrə müttəfiqlərinin narazılığının artması və Moskvanı dəstəkləməmələri təbii qəbul edilir.

Bu baxımdan Rusiyanın Suriyada hərbi hava əməliyyatlarının onun KTMT üzvü olan hərbi müttəfiqləri tərəfindən dəstəklənməməsini də təsadüfi hesab etmək olmaz. Söhbət Rusiyanın Suriyada İran tərəfindən dəstəklənən Əsədin şiə rejimini müdafiə etməsi, onu hər vasitə ilə hakimiyyətdə saxlamağa cəhd etməsindən gedir. Rusiya bu gün hərbi hava zərbələrini də məhz Suriyanın sünnilər yaşayan ərazilərinə endirir. Bu ərazilərdə isə sayı təxminən 3-4 milyon nəfər hesab edilən və Orta Asiya dövlətləri ilə qan qohumluğuna malik olan türkmənlər yaşayırlar. Orta Asiya respublikalarında yaşayanların isə sünni məzhəbindən olduqlarını nəzərə alanda onların Rusiyanı Suriya məsələsində niyə dəstəkləmədiklərinin səbəbi bir daha məlum olur.

Ukraynaya sanksiyalar da dəstəklənmir

KTMT və Avrasiya İqtisadi Birliyi ölkələrinin sammitində narahatlıq doğuran bir məsələ də Rusiyanın gələn ilin yanvar ayının birində Ukrayna ilə iqtisadi əlaqələri tam şəkildə kəsməsidir. Rusiya bu məsələdə müttəfiqlərinin onu dəstəkləməsini çox arzulayır. Amma sammitdə bu məsələdə də Moskva təkləndi. Quruma üzv ölkələr Ukrayna ilə Avropa Birliyi arasında  assosiativ anlaşmanın qüvvəyə minməsindən sonra Ukryanaya daxil olacaq ucuz malların onların ərazilərinə yol tapa biləcəklərindən Rusiyanın narahat olduğunu başa düşdüklərini bəyan etdilər. Lakin adıçəkilən məsələdə heç bir ölkə Rusiya kimi Ukrayna ilə iqtisadi əlaqələri kəsmədi. Bununla bağlı Rusiyanın müvafiq təklifləri isə quruma üzv ölkələr tərəfindən qismən nəzərə alınacağı vurğulandı. Məsələn, Qazaxıstanın iqtisadi inteqrasiya üzrə naziri Janar Aytjanova: "Biz Ukraynadan ölkəmizə daxil olan malların monitorinqini aparacağıq və bununla bağlı addımlar atacağıq ",-deyib.

Bununla da məsələ bitmiş olub. Necə deyərlər, Ukraynaya sanksiyalar məsələsində də Rusiya faktiki olaraq müttəfiqləri tərəfindən dəstəklənməyərək təkləndi. Bütün bunlar isə Rusiyanın beynəlxalq aləmdən tam şəkildə təcrid olunmasına aparıb çıxara bilər.
"Zaman Azərbaycan"

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Şəmkirdə 2 otaqlı mənzil yanıb

22 İyun 2017 22:43

Hansı qidalar qabıqlarıyla daha faydalıdır

22 İyun 2017 22:42

Xərçəngdən qoruyur, xolesterolu aşağı salır... - Hər gün bir ovuc yeyin

22 İyun 2017 22:37

Azərbaycan neftinin SON QİYMƏTİ - Yenə ucuzlaşdı

22 İyun 2017 22:36

Restorana "dominant qadın" obrazında getdi - FOTO

22 İyun 2017 22:32

Bu ölkədə istilərə görə iş saatları azaldıldı

22 İyun 2017 22:28

Anası 5 yaşlı uşağı niyə öldürdü? -

22 İyun 2017 22:28

Uzun müddət sidik saxlayanda orqanizmdə nə baş verir?

22 İyun 2017 22:27

Necə bilək ki, insaflıyıq, ya yox?

22 İyun 2017 22:27

Misirdə fövqəladə vəziyyət daha 3 ay uzadıldı

22 İyun 2017 22:22

İsti havada oruc tutmağın savabı nədir?

22 İyun 2017 22:22

İşə şortda buraxmadılar, don geyindi - FOTO

22 İyun 2017 22:17

“Qudurmuş tulanızın ipini çəkin” – Deputat

22 İyun 2017 22:17

Merac hadisəsi nə zaman olub?

22 İyun 2017 22:17

Rusiyanın ən zəngin məmurları – Siyahı

22 İyun 2017 22:17

Bakıda əcnəbi turisti qarət edən üç qadın tutuldu

22 İyun 2017 22:13

Çilidən Almaniyaya erkən şok - YENİLƏNİR

22 İyun 2017 22:12

İnsan duanı bütün vücudu ilə etməlidir, təkcə dili ilə deyil

22 İyun 2017 22:12

İnsanlarla cinlərin oxşar və fərqli cəhətləri

22 İyun 2017 22:12

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzatmağa razılaşıb

22 İyun 2017 22:12

Erkin Qədirli: “Rus sektoru” qapadılmalıdır”

22 İyun 2017 22:12

"Nissan" 7 minə yaxın avtomobili geri çağırıb

22 İyun 2017 22:08

1 milyon təqibçisi oldan məşhur it - FOTO

22 İyun 2017 22:05

Əfqanıstanda bank yaxınlığında PARTLAYIŞ - 3 4 ölü, 60 yaralı - YENİLƏNİB

22 İyun 2017 22:05

Konqo Demokratik Respublikasında toqquşmalar nəticəsində 16 nəfər ölüb

22 İyun 2017 22:02

Əfqanıstanda partlayış törədilib:

22 İyun 2017 21:58

Qadının üzərinə turşu atanlarin niyyəti alınmadı

22 İyun 2017 21:57

İdarəçilik forması dəyişən universitetlərdə təhsil haqqı artacaqmı?

22 İyun 2017 21:57

“iPhone”un yaddaşını bərpa edən proqram yaradıldı

22 İyun 2017 21:57

Qalmaqallı dərsliyin müəllifi: "Gedib tarix oxusunlar"

22 İyun 2017 21:57

Gənc qıza reanimasiyada təcavüz edildi - FOTO

22 İyun 2017 21:52

Reanimasiyaya düşən xalq artistinin son vəziyyəti

22 İyun 2017 21:52

6 aylıq uşağın qidalanması

22 İyun 2017 21:52

Bakıda həbs edilən erməni hökmdən şikayət verdi

22 İyun 2017 21:49

Məktəbə hazırlığa cəlb ediləcək 5 yaşlı uşaqların sayı artırılacaq - VİDEO

22 İyun 2017 21:47

Salyanda bu uşaq hər kəsi heyrətləndirdi - VİDEO

22 İyun 2017 21:47

İnsanın dünya və axirətində dərin iz buraxan 5 müstəhəb əməl

22 İyun 2017 21:47

Naxçıvan Muxtar Respublikasına yeni vergilər naziri təyin edilib

22 İyun 2017 21:45

Qoyun 5 ildir ki, 5 quzu balalayır - VİDEO

22 İyun 2017 21:42

Goranboy sakini: "Satmağa 4 kilo marixuana gətirmişdim" - VİDEO

22 İyun 2017 21:42

Kişi arvadını və körpəsini öldürüb ağladı: "Araqdan içib vurdum" - VİDEO

22 İyun 2017 21:42

Xəstəliklərlə mübarizə aparan rəngli qidalar

22 İyun 2017 21:42

Sürüşmələr aktivləşdi: çökmə və uçqun baş verdi - VİDEO

22 İyun 2017 21:42

Naxçıvanın yeni vergilər naziri təyin edildi

22 İyun 2017 21:39

Yevlaxda qumbara partladı: bir nəfər öldü - VİDEO

22 İyun 2017 21:37

Valideynləri tərəfindən atılan məşhurlar

22 İyun 2017 21:37

Qonşularının evini qarət etdi - VİDEO

22 İyun 2017 21:37

Ehtiyat hissələri idxalı gömrük rüsumundan azad edildi

22 İyun 2017 21:36

Səudiyyə Ərəbistanın vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd ibn Salman kimdir? - FOTO

22 İyun 2017 21:32

Məşhur müğənninin yeni sevgilisi var - FOTO

22 İyun 2017 21:32