Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb

Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb
12:28 28 Dekabr 2015
30 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Goranboy və Naftalanda qədim yaşayış yeri aşkarlandı (06 İyun 2017 16:03)
Fransada bomba təlaşı: (31 May 2017 23:57)
Fransada terror aktı törətməyə hazırlaşan keçmiş hərbçi saxlanıldı (07 May 2017 11:12)

Bakı. Trend:

Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin əməkdaşı tərəfindən Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb.

Muzeydən Trend-ə verilən məlumata görə, arxeoloji materiallar qurumun Arxeologiya elmi fond şöbəsinin müdiri Nasir Quluzadə tərəfindən aşkarlanıb.

O, Fransanın Mədəniyyət və Kommunikasiya Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə Paris yaxınlığındakı Sen-Jermen şəhərindəki Sen-Jermen-en-Laye Milli Arxeologiya Muzeyində 18 gün həyata keçirilən qrant layihəsində iştirak edib.

N.Quluzadə muzeydə qorunan, fransız arxeoloqu Jak de Morqanın 1889-1891-ci illərdə Azərbaycan ərazisində aşkar edib Fransaya apardığı qədim maddi mədəniyyət nümunələri ilə tanış olaraq onları öyrənib. N.Quluzadə 548 ədəd qədim əşya ilə bağlı zəruri məlumatları qeydə alıb. Məlumatlara hər bir qədim əşyanın foto şəkilləri ilə yanaşı, inventar və əlavə nömrələri, adı, dövrü, tapıldıqları məkanların adı, təsviri, ölçüləri, saxlanma vəziyyətləri ilə bağlı və digər qeydlər daxil edilib.

502 ədəd qədim əşya Azərbaycanın cənub bölgəsinin Aspa-His, Amarat, Cönü, Mistan, Hovil, Cucik, Veri və Hiveri abidələrindən, eləcə də İranın Lor-Dağı, Monidigiyir abidələrindən tapılıb. Yalnız 46 ədəd qədim əşyanın Azərbaycan və ya İran ərazilərindən tapılması məlum deyildi və tapılma məkanı mübahisə doğururdu.

Aspa-Hiz abidəsindən tapılmış arxeoloji əşyalardan 4 ədədi tunc, 25 ədədi isə dəmir silah nümunəsidir. Diqqətdən keçirilmiş Aspa-Hiz tapıntılarının 56 ədədi saxsı qablar və onların hissələridir. 2 ədəd nümunə isə tunc qaba aiddir. Sümük məmulatına gəldikdə onlardan 5 ədədi paleoantropoloji qalıq, yalnız 1 ədədi muncuqdur. Daş məmulatı da çox az olub, 3 ədəddən ibarətdir. Onlardan ikisi kürə formalı əşya, biri isə həvəng dəstəyidir. Aspa-Hiz abidəsinin tapıntıları arasında bəzək nümunələri çoxluq təşkil edir: 12 ədəd muncuq düzümü, 44 ədəd tunc bilərzik, 10 ədəd tunc üzük, 3 ədəd zınqırov formalı tunc asma, 39 ədəd tunc bəzək, 2 ədəd tunc düymə və 1 ədəd tunc maral fiquru öyrənilmiş; gildən və digər materiallardan hazırlanmış 25 ədəd muncuq nümunəsi də tədqiqata cəlb olunub. Beləliklə, ümumilikdə 232 ədəd Aspa-Hiz tapıntısı nəzərdən keçirilib.

Amarat abidəsindən tapılmış qədim əşyalarla tanışlıq zamanı 2 ədəd tunc nizə ucluğunun, 1 ədəd tunc kəmərin, 3 ədəd tunc əmək alətinin, 2 muncuq düzümünün, 1 ədəd muncuq dənəsinin və tunc bəzəyin ölçüləri götürülmüş, təsviri verilmiş və foto şəkilləri çəkilmişdi - ümumilikdə 10 ədəd.

N.Quluzadə layihədəki iş müddətində 1 ədəd Mistan tapıntısını diqqətən keçirmişdi: əldə formalaşdırılmış və yaxşı bişirilmiş iki birləşik qabdır. Xarici səthi isə basma üsulu ilə ziq-zaq, ulduz və qoşa nöqtələrlə bəzədilib.

İranın Talış bölgəsindən tapılmış qədim əşyalar da N.Quluzadənin öyrəndiyi materiallar sırasına daxil idi. Bunlar Lor-dağı abidəsindən tapılmış 1 ədəd vaza və Monidigir abidəsindən tapılmış 3 ədəd duz qabı və dolça tipli qablardır.

N.Quluzadə tərəfindən öyrənilən qədim əşyalar arasında Hovil abidəsindən tapılmış arxeoloji materiallar da yer alıb: onlardan 3 ədədi tunc qılınc tiyəsi, 7 ədədi isə saxsı qabdır. N.Quluzadə lahiyə müddətində həmçinin Cönü abidəsinin tapıntıları ilə tanış olub. Cönü tapıntıları arasında 117 ədəd saxsı nümunəsi, 41 ədədi dəmir, 24 ədədi isə tunc silah nümunəsi idi. Öyrənilmiş bəzək nüunələrindən 27 ədədi zınqırov formalı tunc asma, 14 ədədi tunc bəzək, 3 ədədi tunc bilərzik, 2 ədədi tunc maral fiquru və 2 ədədi tunc üzük idi. Ümumilikdə, 236 ədəd Cönü tapıntısı nəzərdən keçirilib.

Bundan əlavə, layihə müddətində Veri, Hiveri və Cucik abidələrindən əldə edilmiş silah nümunələri də öyrənilib. Cucikdən tapılmış 1 ədəd tunc xəncər istisna olmaq qalan 8 ədəd silah tunc qılınc tiyəsi idi. Cucikdən 2, Veridən 5 və Hiveridən isə 1 ədəd qılınc tiyəsi öyrənilib. Qılınc tiyələrinin hamısı ensiz və uzun lövhələrdən hazırlanmışdı.

N.Quluzadə tərəfindən öyrənilmiş bütün tapıntılar Talış-Muğan mədəniyyətinə aid olub, e.ə. II minilliyin sonlarına - I minilliyin əvvəllərinə aiddir. Yalnız 2 ədəd saxsı qab hazırlanma texnikasına və üslubuna görə islam dövrünün – VIII-XI əsrlərin nümunələrini xatırladırlar.

Formasından, məzmunundan, tərkibindən və təyinatından asılı olmayaraq öyrənilmiş bütün Talış-Muğan mədəniyyətinə aid əşyalar e.ə. II minilliyin sonu-I minilliyin əvvəllərində Talış bölgəsində yaşamış əhalinin maddi və mənəvi mədəniyyətini öyrənmək üçün qiymətli əşyavi mənbələrdir.

Qeyd etmək lazımdır ki, layihənin uğurlu nəticələnməsində Sen-Jermen-en-Laye Milli Arxeologiya Muzeyinin əməkdaşları, xüsusilə layihənin məsul şəxsi Kristin Lorre rolu böyük olub. Layihədə N.Quluzadə İran əsilli alman arxeoloqu Həmid Fəhmi ilə birgə iştirak edib. Onlar arasında elmi-təcrübi məlumat mübadiləsi də baş verib.

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

"Kara sevda" azərbaycanlı gəncin ideyasını oğurladı - VİDEO

27 İyun 2017 15:12

Tramp üçün gözlənilməz faiz ŞOKU: İlk yerdə elə ABŞ gəlir

27 İyun 2017 15:08

Bakı-Qazax magistralında iki yük maşını və minik avtomobili toqquşub, xəsarət alanlar var

27 İyun 2017 15:07

Hollandiyadan tarixi soyqırım qərarı

27 İyun 2017 15:05

Oyun zamanı hakimi döyən 18 yaşlı hokkeyçi azadlıqdan məhrum edilib

27 İyun 2017 15:02

Məlahət Abbasova: "Açıq-saçıq, öpüşmə və..."

27 İyun 2017 15:02

Konfederasiyalar Kuboku: Finalçılar müəyyənləşir

27 İyun 2017 14:57

Məşhur idman kanalı fəaliyyətini dayandırır

27 İyun 2017 14:57

Evə basqın edib ana və qızını bıçaqlayan şəxs tutulub

27 İyun 2017 14:55

Hərbi xidmətlə bağlı ən çox verilən SUALLAR

27 İyun 2017 14:54

Məşhur telekanal bağlanır - Tarix də AÇIQLANDI

27 İyun 2017 14:52

“Google” 2,4 mlrd. avro məbləğində cərimələnib

27 İyun 2017 14:47

İsrail 3 nöqtəni bombaladı - Gərginlik artır

27 İyun 2017 14:42

AŞPA-nın sədrini istefaya göndərə biləcək yeni reqlament qəbul edilib

27 İyun 2017 14:37

Nigeriyaya eyni anda 7 hücum: Ölənlər var

27 İyun 2017 14:37

Prezidentlər qarşılıqlı olaraq hədiyyələr təqdim etdilər

27 İyun 2017 14:35

Azərbaycan və Polşa Prezidentlərinin geniş tərkibdə görüşü

27 İyun 2017 14:34

Türkiyənin 72 yaşlı ulduzu ağzını yuma bilmir - FOTO

27 İyun 2017 14:33

Hazırlanmasına 17 il sərf olunan ilk Azərbaycan-Çin dili lüğəti təqdim edilib

27 İyun 2017 14:27

"Mənə iyrənc təkliflər edirlər" - Rəqqasə Oksana - VİDEO - FOTO

27 İyun 2017 14:27

CNN-in 3 jurnalisti istefa verdi - XƏBƏR SİLİNDİ DEYƏ

27 İyun 2017 14:23

ABŞ-ı fəth edən Üzeyir: "Heç inanmırdım ki, ABŞ-da məşhurlaşa bilərəm" - VİDEO

27 İyun 2017 14:22

AŞPA-da "əcinnə ovu": Aqramunt vəzifədən gedə bilər

27 İyun 2017 14:19

Çempionlar Liqasında yeni mövsüm başlayır

27 İyun 2017 14:17

Ramiz Əzizbəyli: "Afaq Bəşirqızı qələt edir..."

27 İyun 2017 14:16

Məsut Özil məşhur modellə eşq yaşayır – Həftəsi 1.2 milyona... - FOTOLAR

27 İyun 2017 14:13

Srebrenitsadakı soyqırımda Hollandiya hərbçilərinin iştirakı rəsmən təsdiqlənib

27 İyun 2017 14:12

Azərbaycanda daha bir faciə: Əməliyyat masasında öldü

27 İyun 2017 14:12

"Qarabağ"ın məşqi

27 İyun 2017 14:10

Oqtay Əsədov Rusiya Dövlət Dumasının sədri ilə görüşüb

27 İyun 2017 14:07

30 ildir özünü korluğa qoyub: "Salam verməkdən bezdim"

27 İyun 2017 13:58

Məşuqəsinə hicab geydirib arvadı kimi təqdim etdi: Ağılasığımaz XƏYANƏT - FOTO

27 İyun 2017 13:57

Xalq artisti Qəndab Quliyeva dəfn olunub

27 İyun 2017 13:57

Tanınmış KVN-çi hərbi xidmətdə...

27 İyun 2017 13:54

Boliviya prezidenti: Dünyada narkotrafikin artmasında günahkar ABŞ-dır

27 İyun 2017 13:50

Əmziklə bəslənən balıqlar - VİDEO

27 İyun 2017 13:48

Ağcabədi sakini əməliyyat masasında ölüb

27 İyun 2017 13:42

"Onu gənc qızla zina edərkən tutdum" - FOTO

27 İyun 2017 13:42

Qadının telefonunu əlindən alan keçmiş məhkum tutuldu

27 İyun 2017 13:39

17 yaşlı gəncin göldə son çırpınışları - Dostları zarafat etdiyini düşündülər... - VİDEO (+18)

27 İyun 2017 13:38

Mənzillərdən oğurluq edən şəxslər ələ keçdi

27 İyun 2017 13:37

Türkiyənin tanınmış iş adamı qəzaya düşüb

27 İyun 2017 13:37

Argentinalı fanat: "Bakı möhtəşəmdir" - FOTO

27 İyun 2017 13:37

Uşaqlara meyl edən ailəli qadın ehtirasının qurbanı oldu - FOTO

27 İyun 2017 13:32

Yaşar Cəlilov rəqibləri haqda danışdı

27 İyun 2017 13:32

Arda Turan üçün 65 milyon avro

27 İyun 2017 13:27

“Azərişıq” Bakının bir hissəsində elektrik enerjisinin kəsilməsinin səbəbini açıqlayıb

27 İyun 2017 13:22

Bakının yarısı işıqsız qaldı

27 İyun 2017 13:22

Hansı hərbi hissəyə düşdüyünüzü BU YOLLA ÖYRƏNİN...

27 İyun 2017 13:20

Sabirabadda BƏDBƏXT HADİSƏ: Ölən var

27 İyun 2017 13:17