Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb

Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb
12:28 28 Dekabr 2015
30 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bakı. Trend:

Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin əməkdaşı tərəfindən Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb.

Muzeydən Trend-ə verilən məlumata görə, arxeoloji materiallar qurumun Arxeologiya elmi fond şöbəsinin müdiri Nasir Quluzadə tərəfindən aşkarlanıb.

O, Fransanın Mədəniyyət və Kommunikasiya Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə Paris yaxınlığındakı Sen-Jermen şəhərindəki Sen-Jermen-en-Laye Milli Arxeologiya Muzeyində 18 gün həyata keçirilən qrant layihəsində iştirak edib.

N.Quluzadə muzeydə qorunan, fransız arxeoloqu Jak de Morqanın 1889-1891-ci illərdə Azərbaycan ərazisində aşkar edib Fransaya apardığı qədim maddi mədəniyyət nümunələri ilə tanış olaraq onları öyrənib. N.Quluzadə 548 ədəd qədim əşya ilə bağlı zəruri məlumatları qeydə alıb. Məlumatlara hər bir qədim əşyanın foto şəkilləri ilə yanaşı, inventar və əlavə nömrələri, adı, dövrü, tapıldıqları məkanların adı, təsviri, ölçüləri, saxlanma vəziyyətləri ilə bağlı və digər qeydlər daxil edilib.

502 ədəd qədim əşya Azərbaycanın cənub bölgəsinin Aspa-His, Amarat, Cönü, Mistan, Hovil, Cucik, Veri və Hiveri abidələrindən, eləcə də İranın Lor-Dağı, Monidigiyir abidələrindən tapılıb. Yalnız 46 ədəd qədim əşyanın Azərbaycan və ya İran ərazilərindən tapılması məlum deyildi və tapılma məkanı mübahisə doğururdu.

Aspa-Hiz abidəsindən tapılmış arxeoloji əşyalardan 4 ədədi tunc, 25 ədədi isə dəmir silah nümunəsidir. Diqqətdən keçirilmiş Aspa-Hiz tapıntılarının 56 ədədi saxsı qablar və onların hissələridir. 2 ədəd nümunə isə tunc qaba aiddir. Sümük məmulatına gəldikdə onlardan 5 ədədi paleoantropoloji qalıq, yalnız 1 ədədi muncuqdur. Daş məmulatı da çox az olub, 3 ədəddən ibarətdir. Onlardan ikisi kürə formalı əşya, biri isə həvəng dəstəyidir. Aspa-Hiz abidəsinin tapıntıları arasında bəzək nümunələri çoxluq təşkil edir: 12 ədəd muncuq düzümü, 44 ədəd tunc bilərzik, 10 ədəd tunc üzük, 3 ədəd zınqırov formalı tunc asma, 39 ədəd tunc bəzək, 2 ədəd tunc düymə və 1 ədəd tunc maral fiquru öyrənilmiş; gildən və digər materiallardan hazırlanmış 25 ədəd muncuq nümunəsi də tədqiqata cəlb olunub. Beləliklə, ümumilikdə 232 ədəd Aspa-Hiz tapıntısı nəzərdən keçirilib.

Amarat abidəsindən tapılmış qədim əşyalarla tanışlıq zamanı 2 ədəd tunc nizə ucluğunun, 1 ədəd tunc kəmərin, 3 ədəd tunc əmək alətinin, 2 muncuq düzümünün, 1 ədəd muncuq dənəsinin və tunc bəzəyin ölçüləri götürülmüş, təsviri verilmiş və foto şəkilləri çəkilmişdi - ümumilikdə 10 ədəd.

N.Quluzadə layihədəki iş müddətində 1 ədəd Mistan tapıntısını diqqətən keçirmişdi: əldə formalaşdırılmış və yaxşı bişirilmiş iki birləşik qabdır. Xarici səthi isə basma üsulu ilə ziq-zaq, ulduz və qoşa nöqtələrlə bəzədilib.

İranın Talış bölgəsindən tapılmış qədim əşyalar da N.Quluzadənin öyrəndiyi materiallar sırasına daxil idi. Bunlar Lor-dağı abidəsindən tapılmış 1 ədəd vaza və Monidigir abidəsindən tapılmış 3 ədəd duz qabı və dolça tipli qablardır.

N.Quluzadə tərəfindən öyrənilən qədim əşyalar arasında Hovil abidəsindən tapılmış arxeoloji materiallar da yer alıb: onlardan 3 ədədi tunc qılınc tiyəsi, 7 ədədi isə saxsı qabdır. N.Quluzadə lahiyə müddətində həmçinin Cönü abidəsinin tapıntıları ilə tanış olub. Cönü tapıntıları arasında 117 ədəd saxsı nümunəsi, 41 ədədi dəmir, 24 ədədi isə tunc silah nümunəsi idi. Öyrənilmiş bəzək nüunələrindən 27 ədədi zınqırov formalı tunc asma, 14 ədədi tunc bəzək, 3 ədədi tunc bilərzik, 2 ədədi tunc maral fiquru və 2 ədədi tunc üzük idi. Ümumilikdə, 236 ədəd Cönü tapıntısı nəzərdən keçirilib.

Bundan əlavə, layihə müddətində Veri, Hiveri və Cucik abidələrindən əldə edilmiş silah nümunələri də öyrənilib. Cucikdən tapılmış 1 ədəd tunc xəncər istisna olmaq qalan 8 ədəd silah tunc qılınc tiyəsi idi. Cucikdən 2, Veridən 5 və Hiveridən isə 1 ədəd qılınc tiyəsi öyrənilib. Qılınc tiyələrinin hamısı ensiz və uzun lövhələrdən hazırlanmışdı.

N.Quluzadə tərəfindən öyrənilmiş bütün tapıntılar Talış-Muğan mədəniyyətinə aid olub, e.ə. II minilliyin sonlarına - I minilliyin əvvəllərinə aiddir. Yalnız 2 ədəd saxsı qab hazırlanma texnikasına və üslubuna görə islam dövrünün – VIII-XI əsrlərin nümunələrini xatırladırlar.

Formasından, məzmunundan, tərkibindən və təyinatından asılı olmayaraq öyrənilmiş bütün Talış-Muğan mədəniyyətinə aid əşyalar e.ə. II minilliyin sonu-I minilliyin əvvəllərində Talış bölgəsində yaşamış əhalinin maddi və mənəvi mədəniyyətini öyrənmək üçün qiymətli əşyavi mənbələrdir.

Qeyd etmək lazımdır ki, layihənin uğurlu nəticələnməsində Sen-Jermen-en-Laye Milli Arxeologiya Muzeyinin əməkdaşları, xüsusilə layihənin məsul şəxsi Kristin Lorre rolu böyük olub. Layihədə N.Quluzadə İran əsilli alman arxeoloqu Həmid Fəhmi ilə birgə iştirak edib. Onlar arasında elmi-təcrübi məlumat mübadiləsi də baş verib.

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Evliliyin böhran dönəmləri

24 Aprel 2017 21:22

Bakı metrosunda həyəcan: qatar tuneldə qaldı

24 Aprel 2017 21:19

Xatırlatma: Yalnız 40 yaşına kimi müəlliflər...

24 Aprel 2017 21:18

Qadınlar niyə rəngləri kişilərdən yaxşı seçir - FOTO

24 Aprel 2017 21:17

Putin balıq tutmağa gedəcəyi yeri açıqladı

24 Aprel 2017 21:13

Yazın trendi: cizgili modellər - FOTO

24 Aprel 2017 21:12

Moda dünyasında yeni dəb - Zövqlü, iyrənc, yoxsa gülməli?

24 Aprel 2017 21:12

Teleaparıcı Dövlət Departamentinin mətbuat katibi oldu

24 Aprel 2017 21:05

Azərbaycan şou-biznesi İnstagram-da - FOTO

24 Aprel 2017 21:05

Fələstin əsilli modelin dəbdəbəli ziyafət libasları - FOTOLAR

24 Aprel 2017 21:03

İbrahimoviç əməliyyat olunacaq

24 Aprel 2017 20:59

Kral oğlunu ABŞ-a səfir TƏYİN ETDİ

24 Aprel 2017 20:57

Azərbaycan Qazaxıstana Naftalan mazı ixrac edə bilər

24 Aprel 2017 20:52

Ürəyindən əməliyyat olunan azərbaycanlı məşhurdan SON XƏBƏR: 2 günə... - FOTO

24 Aprel 2017 20:52

Balıqların kütləvi tələfatının səbəbi məlum oldu - FOTO

24 Aprel 2017 20:48

Azər Axşamın başına torba keçirdilər... -

24 Aprel 2017 20:45

Dinlər heyvanlara toy edilməsinə necə baxır?

24 Aprel 2017 20:42

"Azərsığorta"nın filial direktorunun qətlinin şübhəlisi tutuldu

24 Aprel 2017 20:39

Lavrov: “Hədəf niyə yalnız Rusiyadır?”

24 Aprel 2017 20:38

Açıq-saçıq fotoları yayılan, məmurla sevgili olan cazibədar aktrisa: "Zəng edib yalvarırdı ki..." - FOTO

24 Aprel 2017 20:37

Məşhur aktrisa vəfat etdi

24 Aprel 2017 20:32

Gürcüstan prezidentinin qaynı həbs olundu

24 Aprel 2017 20:28

Tovuzda filial müdirinin qətlinin üstü açıldı - BAŞ MÜHASİB...

24 Aprel 2017 20:28

Nişanlısının yataq otağından şəkillər paylaşdı - FOTO

24 Aprel 2017 20:27

Azərbaycanda uşaq pornoqrafiyası yayanları

24 Aprel 2017 20:27

Röya qardaşının sevgilisindən danışdı: "Çağırdım qızı, gördüm çox..."

24 Aprel 2017 20:17

Veselin Topalov: "So kifayət qədər yaxşı oynadı" - FOTO

24 Aprel 2017 20:17

Tramp "soyqırım" demədi

24 Aprel 2017 20:14

Üsyançılar 24 polis əməkdaşını öldürdü - HİNDİSTANDA

24 Aprel 2017 20:13

İbrahimoviç zədəsi haqda danışdı

24 Aprel 2017 20:12

Uşaq pornoqrafiyasını yayanlara AĞIR CƏZA

24 Aprel 2017 20:05

Buz kimi havada "isti" - FOTOSESSİYA

24 Aprel 2017 20:05

“Şeytan ittifaqı”nın HƏDƏFİ, uzunsürən müharibəyə HAZIRLIQ... – GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

24 Aprel 2017 20:03

Tramp "soyqırım" demədi -

24 Aprel 2017 19:58

Hamilə qadın hamilə qaldı - QƏRİBƏ HADİSƏ

24 Aprel 2017 19:57

"Əmim oğlunun keçmiş arvadı ilə görüşürdüm" - Məhkəmədə BİABIRÇILIQ

24 Aprel 2017 19:52

Güclü külək şimal rayonlarında fəsadlar törətdib, evlərin, məktəblərin damı uçu

24 Aprel 2017 19:48

Ağcabədidə balıqlar kütləvi tələf olur - Səbəblər açıqlandı - FOTO

24 Aprel 2017 19:47

QHT-lər prezidentə müraciət edir

24 Aprel 2017 19:44

Tramp “Böyük fəlakət” dedi - SON DƏQİQƏ

24 Aprel 2017 19:43

"İslam Həmrəyliyi Oyunları İslamın həqiqi obrazını nümayiş etdirir"

24 Aprel 2017 19:42

Mahsun Kırmızıgülə DAHA BİR ŞOK

24 Aprel 2017 19:42

69 yaşlı qadın əməliyyat vaxtı sosial şəbəkədən çıxmadı

24 Aprel 2017 19:37

Prezident İlham Əliyev Ramiz Zöhrabovun ölümü ilə bağlı başsağlığı verdi

24 Aprel 2017 19:36

Peterburqda metro stansiyası bağlandı - Sahibsiz əşya

24 Aprel 2017 19:32

"Cabbarla mənə şər atdılar" - Könül Kərimova

24 Aprel 2017 19:32

Hindistanda 24 polis öldürüldü

24 Aprel 2017 19:29

Melaniya ögey qızına nifrət edir - Ağ Evdə QARŞIDURMA

24 Aprel 2017 19:28

Hamını yoldan çıxaran, anası lüt gəzən, atası bəlli olmayan, NİFRƏT EDİLƏN DAHİ

24 Aprel 2017 19:27

Hamilə Beyonse yeni fotolarını yaydı - FOTO

24 Aprel 2017 19:22