Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb

Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb
12:28 28 Dekabr 2015
30 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bakı. Trend:

Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyinin əməkdaşı tərəfindən Fransada Azərbaycanla bağlı arxeoloji materiallar aşkarlanıb.

Muzeydən Trend-ə verilən məlumata görə, arxeoloji materiallar qurumun Arxeologiya elmi fond şöbəsinin müdiri Nasir Quluzadə tərəfindən aşkarlanıb.

O, Fransanın Mədəniyyət və Kommunikasiya Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə Paris yaxınlığındakı Sen-Jermen şəhərindəki Sen-Jermen-en-Laye Milli Arxeologiya Muzeyində 18 gün həyata keçirilən qrant layihəsində iştirak edib.

N.Quluzadə muzeydə qorunan, fransız arxeoloqu Jak de Morqanın 1889-1891-ci illərdə Azərbaycan ərazisində aşkar edib Fransaya apardığı qədim maddi mədəniyyət nümunələri ilə tanış olaraq onları öyrənib. N.Quluzadə 548 ədəd qədim əşya ilə bağlı zəruri məlumatları qeydə alıb. Məlumatlara hər bir qədim əşyanın foto şəkilləri ilə yanaşı, inventar və əlavə nömrələri, adı, dövrü, tapıldıqları məkanların adı, təsviri, ölçüləri, saxlanma vəziyyətləri ilə bağlı və digər qeydlər daxil edilib.

502 ədəd qədim əşya Azərbaycanın cənub bölgəsinin Aspa-His, Amarat, Cönü, Mistan, Hovil, Cucik, Veri və Hiveri abidələrindən, eləcə də İranın Lor-Dağı, Monidigiyir abidələrindən tapılıb. Yalnız 46 ədəd qədim əşyanın Azərbaycan və ya İran ərazilərindən tapılması məlum deyildi və tapılma məkanı mübahisə doğururdu.

Aspa-Hiz abidəsindən tapılmış arxeoloji əşyalardan 4 ədədi tunc, 25 ədədi isə dəmir silah nümunəsidir. Diqqətdən keçirilmiş Aspa-Hiz tapıntılarının 56 ədədi saxsı qablar və onların hissələridir. 2 ədəd nümunə isə tunc qaba aiddir. Sümük məmulatına gəldikdə onlardan 5 ədədi paleoantropoloji qalıq, yalnız 1 ədədi muncuqdur. Daş məmulatı da çox az olub, 3 ədəddən ibarətdir. Onlardan ikisi kürə formalı əşya, biri isə həvəng dəstəyidir. Aspa-Hiz abidəsinin tapıntıları arasında bəzək nümunələri çoxluq təşkil edir: 12 ədəd muncuq düzümü, 44 ədəd tunc bilərzik, 10 ədəd tunc üzük, 3 ədəd zınqırov formalı tunc asma, 39 ədəd tunc bəzək, 2 ədəd tunc düymə və 1 ədəd tunc maral fiquru öyrənilmiş; gildən və digər materiallardan hazırlanmış 25 ədəd muncuq nümunəsi də tədqiqata cəlb olunub. Beləliklə, ümumilikdə 232 ədəd Aspa-Hiz tapıntısı nəzərdən keçirilib.

Amarat abidəsindən tapılmış qədim əşyalarla tanışlıq zamanı 2 ədəd tunc nizə ucluğunun, 1 ədəd tunc kəmərin, 3 ədəd tunc əmək alətinin, 2 muncuq düzümünün, 1 ədəd muncuq dənəsinin və tunc bəzəyin ölçüləri götürülmüş, təsviri verilmiş və foto şəkilləri çəkilmişdi - ümumilikdə 10 ədəd.

N.Quluzadə layihədəki iş müddətində 1 ədəd Mistan tapıntısını diqqətən keçirmişdi: əldə formalaşdırılmış və yaxşı bişirilmiş iki birləşik qabdır. Xarici səthi isə basma üsulu ilə ziq-zaq, ulduz və qoşa nöqtələrlə bəzədilib.

İranın Talış bölgəsindən tapılmış qədim əşyalar da N.Quluzadənin öyrəndiyi materiallar sırasına daxil idi. Bunlar Lor-dağı abidəsindən tapılmış 1 ədəd vaza və Monidigir abidəsindən tapılmış 3 ədəd duz qabı və dolça tipli qablardır.

N.Quluzadə tərəfindən öyrənilən qədim əşyalar arasında Hovil abidəsindən tapılmış arxeoloji materiallar da yer alıb: onlardan 3 ədədi tunc qılınc tiyəsi, 7 ədədi isə saxsı qabdır. N.Quluzadə lahiyə müddətində həmçinin Cönü abidəsinin tapıntıları ilə tanış olub. Cönü tapıntıları arasında 117 ədəd saxsı nümunəsi, 41 ədədi dəmir, 24 ədədi isə tunc silah nümunəsi idi. Öyrənilmiş bəzək nüunələrindən 27 ədədi zınqırov formalı tunc asma, 14 ədədi tunc bəzək, 3 ədədi tunc bilərzik, 2 ədədi tunc maral fiquru və 2 ədədi tunc üzük idi. Ümumilikdə, 236 ədəd Cönü tapıntısı nəzərdən keçirilib.

Bundan əlavə, layihə müddətində Veri, Hiveri və Cucik abidələrindən əldə edilmiş silah nümunələri də öyrənilib. Cucikdən tapılmış 1 ədəd tunc xəncər istisna olmaq qalan 8 ədəd silah tunc qılınc tiyəsi idi. Cucikdən 2, Veridən 5 və Hiveridən isə 1 ədəd qılınc tiyəsi öyrənilib. Qılınc tiyələrinin hamısı ensiz və uzun lövhələrdən hazırlanmışdı.

N.Quluzadə tərəfindən öyrənilmiş bütün tapıntılar Talış-Muğan mədəniyyətinə aid olub, e.ə. II minilliyin sonlarına - I minilliyin əvvəllərinə aiddir. Yalnız 2 ədəd saxsı qab hazırlanma texnikasına və üslubuna görə islam dövrünün – VIII-XI əsrlərin nümunələrini xatırladırlar.

Formasından, məzmunundan, tərkibindən və təyinatından asılı olmayaraq öyrənilmiş bütün Talış-Muğan mədəniyyətinə aid əşyalar e.ə. II minilliyin sonu-I minilliyin əvvəllərində Talış bölgəsində yaşamış əhalinin maddi və mənəvi mədəniyyətini öyrənmək üçün qiymətli əşyavi mənbələrdir.

Qeyd etmək lazımdır ki, layihənin uğurlu nəticələnməsində Sen-Jermen-en-Laye Milli Arxeologiya Muzeyinin əməkdaşları, xüsusilə layihənin məsul şəxsi Kristin Lorre rolu böyük olub. Layihədə N.Quluzadə İran əsilli alman arxeoloqu Həmid Fəhmi ilə birgə iştirak edib. Onlar arasında elmi-təcrübi məlumat mübadiləsi də baş verib.

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Xaricdə təhsil alanlara ŞAD XƏBƏR:

25 May 2017 01:52

Cocuq Mərcanlıda 1019 qəlpə tapılıb (FOTO)

25 May 2017 01:50

Etirazçılar iki nazirliyin binasına od vurdu

25 May 2017 01:34

Ənənəvi memarlığa çağdaş yanaşma - FOTO

25 May 2017 01:32

Mançester terrorçusunun atası saxlanıldı

25 May 2017 01:27

Avropa Liqasında FİNAL GECƏSİ FOTOLARDA

25 May 2017 01:23

Edin Ceko Avropa Liqası-2016/17-nin ən yaxşı bombardiri olub

25 May 2017 01:22

Məşhur teleaparıcı bu şəkillərə görə LAĞA QOYULDU - FOTOLAR

25 May 2017 01:03

"Mançester Yunayted" Avropa Liqasının qalibi oldu

25 May 2017 00:55

"Mançester Yunayted" qalib gəldi

25 May 2017 00:50

"Mançester Yunayted" tarixində ilk dəfə Avropa Liqasının qalibi olub

25 May 2017 00:42

ABŞ dövlət katibinin birinci müavini bəlli oldu

25 May 2017 00:39

Tərki-dünya “vəzifəsi” üçün işini atdı - FOTOLAR

25 May 2017 00:33

Güzəştli mənzilləri elektron qaydada necə əldə etmək olar? -

25 May 2017 00:31

Astroloji proqnoz - 25 may

25 May 2017 00:23

Braziliyada nümayişçilər daha bir nazirliyin binasını yandırıblar

25 May 2017 00:22

Fransada fövqəladə vəziyyət müddəti artırılır

25 May 2017 00:08

Günün qoroskopu: bir sıra sınaqdan keçməli olacaqsınız

25 May 2017 00:05

Cakartada törədilən terror aktı nəticəsində 3 polis ölüb

25 May 2017 00:02

Çiyələk alarkən onun saxlanma şəraitinə xüsusi fikir verilməlidir

24 May 2017 23:57

"Mən qabaqladığım kluba keçə bilmərəm"

24 May 2017 23:57

Yanıq xəsarəti alana bunları bir-bir edin - YADDA SAXLAYIN!

24 May 2017 23:57

Fəhlələr 300 milyon dollarlıq zümrüd tapdılar - 272 kq

24 May 2017 23:57

Xavi "Real"ın futbolçusunu təriflədi

24 May 2017 23:57

Göbələk xəstəliyi kişidən yoluxur? - QADINLAR, MÜTLƏQ OXUYUN

24 May 2017 23:57

Dünyadakı bütün evlərin ÜMUMİ QİYMƏTİ - İnanılmaz RƏQƏM

24 May 2017 23:52

"Mançester Yunayted" onu satır

24 May 2017 23:52

Da Vinçi klonlaşdırılır: alimlər onu yenidən dünyaya qaytaracaqlar

24 May 2017 23:47

Mbappe: "Yeni klub seçimində..."

24 May 2017 23:47

Meymun kökəlib bu hala düşdü: Tezliklə arıqlamasa... - FOTO

24 May 2017 23:47

Beyini qoruyan maddə

24 May 2017 23:47

Belyerin "Barselona"ya söz verib

24 May 2017 23:47

Qaşlar üçün parik hazırlandı

24 May 2017 23:42

Moskva qızları ən çox türkləri özlərinə ər seçirlər

24 May 2017 23:42

Acı bibər əlinizi göynətdisə, nə etməli? - ÜSULLAR

24 May 2017 23:42

Türkiyə Rusiya buğdası və günəbaxan yağının idxalını məhdudlaşdırıb

24 May 2017 23:42

Somalidə partlayış baş verib:

24 May 2017 23:40

"Sezar" kafesində ofisiant qız ona əxlaqsız hərəkət edən MÜŞTƏRİNİ ƏZİŞDİRDİ - VİDEO

24 May 2017 23:37

Siqaret çəkən qadınlara PİS XƏBƏR: hər 5 ildə...

24 May 2017 23:37

Yeni güclü antibiotik yaradıldı - Qorxulu dərdlərin dərmanı

24 May 2017 23:36

“Hitler babalarımıza...” - Dil məsələsi ÖLKƏNİ QARIŞDIRDI

24 May 2017 23:33

Üzündəki sızanaqlardan qeyri-adi üsulla xilas oldu - FOTO

24 May 2017 23:32

İlluziyanı xatırladan makiyajlar - FOTO

24 May 2017 23:32

Burada insan əməyinə ehtiyac yoxdur - SUPERMÜASİR AVTOPARK - FOTO

24 May 2017 23:32

Azərbaycan-Moldova əlaqələrinin 25 illiyi münasibətilə konfrans keçirilib -

24 May 2017 23:28

""Milan"ın Çempionlar Liqasına qayıtması çətin olacaq"

24 May 2017 23:27

Təbiətin "fotoşop etdiyi" 11 HEYVAN - FOTO

24 May 2017 23:22

Bu ilin dəbdə olan ən yaxşı interyer dizaynerləri - FOTO

24 May 2017 23:22

Nəhəng ilan qolf meydanında - VİDEO

24 May 2017 23:22

Hər gördüyünüzə inanmayın: o FOTOLAR əslində belə çəkilib

24 May 2017 23:17