Elektron tullantılar necə idarə edilir?

Elektron tullantılar necə  idarə edilir?
17:16 28 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

"Elektron tullantıların idarə edilməsi problemi Azərbaycan üçün də aktualdır və yaxın gələcəkdə bu istiqamətdə qanunvericilik bazasının və emal infrastrukturunun yaradılması sahəsində mühüm addımların atılması planlaşdırılır".  Bu barədə İnformasiya Texnologiyaları İnstitutundan (İTİ) məlumat verilib.
 
İnstitutdan bildirilib ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi tədqiqat institutu olaraq İTİ informasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyəti istiqamətlərinin müxtəlif problemləri ilə yanaşı, e-tullantıların elmi-texniki problemlərinin araşdırılması işləri ilə də məşğul olur. Bu tədqiqatların əsas məqsədi elektron tullantıların idarə edilməsi üzrə  dünya təcrübəsinin öyrənilməsi, Azərbaycanda mövcud vəziyyətin monitorinqinin aparılması, mütərəqqi idarəetmə sistemlərinin respublikamızda tətbiqi məsələləri üzrə təklif və tövsiyələrin işlənməsi, əhalinin sahə üzrə maarifləndirilməsi işində iştirak etməkdir.
Ölkəmizdə ET-nin idarə edilməsini tənzimləyən xüsusi normativ hüquqi baza (qanunlar, qaydalar, təlimatlar və s.) işlənməmişdir: idarəçilik əsasən "İstehsalat və məişət tullantıları haqqında" Qanunla tənzimlənir və ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində dövlət siyasətini müəyyənləşdirir.
 
Qeyd edək  ki, elektron və elektrik (elektrotexniki) avadanlıqların tullantıları elektron tullantılar adlanır (ET) və beynəlxalq terminologiyada "e-waste" və ya WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment) kimi göstərilir: 600 adda avadanlığın tullantıları ET kimi təsnif edilir.
 
ET-nin ətraf mühitə və insan sağlamlığına ziyanlı təsirinin azaldılmasının ümumi strategiya və prinsipləri BMT-nin "Dayanıqlı İnkişaf Konsepsiyası" sənədində göstərilib. Elektron və elektrik avadanlıqları məhsullarının/xidmətlərinin istehsalı, realizasiyası, istehlakı proseslərində tullantıların qəbulunun/toplanmasının, tərkibindəki xammalların/materialların çıxarılması və onlardan ilkin xammal/material kimi istifadə edilməsi məqsədilə ilkin və təkrar emalı prosesinin aparılması yolu ilə yenidən təsərrüfat dövriyyəsinə qaytarılması işi təşkil edilməlidir.
 
 
Bu prinsipə görə, qanunla, tullantı halına keçmiş ET-nin idarə edilməsini həmin avadanlıqların istehsalçıları yerinə yetirir.
 
Məsələn, "Apple", "Hewlet Packard", "IBM" kimi şirkətlər məhsullarının satıldığı ölkələrin 90%-də  öz məhsullarının 95 faizdən çoxunun utilizasiyasını həyata keçirməklə təsərrüfat dövriyyəsinə qaytarır.
 
Hazırda ET-nin idarə edilməsi sisteminin işlənməsi və həyata keçirilməsi istənilən ölkə qarşısında duran ən aktual məsələlərdəndir və onun səmərəlilik dərəcəsi həmin ölkənin iqtisadi, texnoloji inkişaf səviyyəsinin əsas göstəricilərindən biri kimi qəbul edilir.
 
 
Həqiqət İSABALAYEVA

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Abşeronda bir ay əvvəl ailə qurmuş gənc avtomobil qəzasında ölüb

29 May 2017 10:02

APA TV-nin 4 yaşı tamam olur

29 May 2017 09:59

Azərbaycanlı aparıcı italyana ərə getdi - FOTO

29 May 2017 09:57

Mövqelərimiz iriçaplı pulemyotlardan atəşə tutuldu

29 May 2017 09:53

Yerli məşhurların ayrıla bilmədikləri əşyaları - VİDEO

29 May 2017 09:47

Düşmən cəbhədə iriçaplı pulemyotlardan istifadə edir

29 May 2017 09:43

Ermənistan silahlı bölmələri atəşkəs rejimini 116 dəfə pozub

29 May 2017 09:42

Cəbhədən SON XƏBƏR

29 May 2017 09:42

Hindistanda ildırım vurması nəticəsində 18 nəfər ölüb

29 May 2017 09:37

Sevgilisi ilə birləşib

29 May 2017 09:36

İtaliya şirkətindən TAP-la baölı AÇIQLAMA

29 May 2017 09:32

İtaliya şirkəti: TAP-ın tikintisi plana uyğun gedir (ÖZƏL)

29 May 2017 09:29

Parisdə Firəngiz Əlizadənin 70 illik yubileyinə həsr edilmiş konsert olub - FOTO

29 May 2017 09:27

29 May

29 May 2017 09:25

Qaradağda yük maşını yandı

29 May 2017 09:24

"İmkan olarsa, bir daha Bakıya gələrəm"

29 May 2017 09:22

Kamçatka sahillərində güclü zəlzələ olub

29 May 2017 09:22

Putin Parisə gedir

29 May 2017 09:17

Bakıda "Howo" yanıb

29 May 2017 09:12

Suriyada İŞİD qurbanlarının kütləvi məzarlığı aşkarlanıb

29 May 2017 09:12

"Messi sözün hər mənasında yeraltı sivilizasiyanın nümayəndəsidir"

29 May 2017 09:05

Braziliyada 50-dən artıq aviareys təxirə salınıb

29 May 2017 08:57

Yasamalda yük maşını minik avtomobilinə çırpılıb

29 May 2017 08:52

Paytaxtda yük avtomobili yanıb

29 May 2017 08:50

Kompüteriniz üçün maraqlı şəkillər - FOTOSESSİYA

29 May 2017 08:47

Hondurasda stadionda basabas: 2 ölü, 17 yaralı

29 May 2017 08:37

Bakıda dostların içki məclisində dava düşüb, 1 nəfər yaralanıb

29 May 2017 08:32

Mançesterdə terror aktının araşdırılması ilə bağlı kimyaçı tələbə saxlanılıb

29 May 2017 08:32

ABŞ hərbiçisi paraşütünün açılmaması nəticəsində ölüb

29 May 2017 08:22

Şimali Koreya raket buraxdı

29 May 2017 08:18

Bakıda 24 yaşlı gənc bıçaqlanıb

29 May 2017 08:17

Bakıda üç uşaq atası özünü asaraq öldürüb

29 May 2017 08:12

Cənubi Koreya hərbçiləri KXDR tərəfindən raket buraxılışı barədə məlumat verib

29 May 2017 08:12

Paytaxda sərnişin avtobusunda bədbəxt hadisə baş verib

29 May 2017 08:07

Şri-Lankada daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı 151-ə çatıb

29 May 2017 08:05

Yanıqları sağaltmaq üçün YENİ ÜSUL - FOTO/VİDEO

29 May 2017 08:03

Totti "Roma"nın heyətində son oyununu keçirib

29 May 2017 07:57

"Ermənistandakı "İsgəndər-m" raket kompleksi region üçün ciddi təhlükə mənbəyidir"

29 May 2017 07:57

Somalidə silahlı kişi insanlara atəş açıb: 6 ölü, 15 yaralı

29 May 2017 07:52

Yeni cehiz sandıq kolleksiyası - FOTOLAR

29 May 2017 07:48

Səudiyyə Ərəbistanı enerji içkiləri və tütün məhsullarına 100 faizlik aksiz tətbiq edəcək

29 May 2017 07:47

"Qızıl buts"un sahibi məlum olub

29 May 2017 07:47

Azərbaycanda avtomobil aşıb, 4 nəfər xəsarət alıb

29 May 2017 07:42

Bakıda gənc qadın özünü 8-ci mərtəbədən yerə atıb

29 May 2017 07:37

Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində çıxış edəcək komandalar müəyyənləşib

29 May 2017 07:37

Venesuelada detirazlar zamanı daha 2 nəfə ölüb

29 May 2017 07:29

Park mənzərəli ev - FOTO

29 May 2017 07:22

"Onlar artırmalıdır"

29 May 2017 07:17

Röyanın sinəsindəki sərvət, qollardakı Rəqsanə, Bülənti sancan ilan, aktyor qayınına böyrəyini verən xanım - HƏFTƏBECƏR

29 May 2017 07:12

Səhər yeməyində uşaqlara bunları verməyin! - FOTO

29 May 2017 07:05