Elektron tullantılar necə idarə edilir?

Elektron tullantılar necə  idarə edilir?
17:16 28 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

"Elektron tullantıların idarə edilməsi problemi Azərbaycan üçün də aktualdır və yaxın gələcəkdə bu istiqamətdə qanunvericilik bazasının və emal infrastrukturunun yaradılması sahəsində mühüm addımların atılması planlaşdırılır".  Bu barədə İnformasiya Texnologiyaları İnstitutundan (İTİ) məlumat verilib.
 
İnstitutdan bildirilib ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi tədqiqat institutu olaraq İTİ informasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyəti istiqamətlərinin müxtəlif problemləri ilə yanaşı, e-tullantıların elmi-texniki problemlərinin araşdırılması işləri ilə də məşğul olur. Bu tədqiqatların əsas məqsədi elektron tullantıların idarə edilməsi üzrə  dünya təcrübəsinin öyrənilməsi, Azərbaycanda mövcud vəziyyətin monitorinqinin aparılması, mütərəqqi idarəetmə sistemlərinin respublikamızda tətbiqi məsələləri üzrə təklif və tövsiyələrin işlənməsi, əhalinin sahə üzrə maarifləndirilməsi işində iştirak etməkdir.
Ölkəmizdə ET-nin idarə edilməsini tənzimləyən xüsusi normativ hüquqi baza (qanunlar, qaydalar, təlimatlar və s.) işlənməmişdir: idarəçilik əsasən "İstehsalat və məişət tullantıları haqqında" Qanunla tənzimlənir və ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində dövlət siyasətini müəyyənləşdirir.
 
Qeyd edək  ki, elektron və elektrik (elektrotexniki) avadanlıqların tullantıları elektron tullantılar adlanır (ET) və beynəlxalq terminologiyada "e-waste" və ya WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment) kimi göstərilir: 600 adda avadanlığın tullantıları ET kimi təsnif edilir.
 
ET-nin ətraf mühitə və insan sağlamlığına ziyanlı təsirinin azaldılmasının ümumi strategiya və prinsipləri BMT-nin "Dayanıqlı İnkişaf Konsepsiyası" sənədində göstərilib. Elektron və elektrik avadanlıqları məhsullarının/xidmətlərinin istehsalı, realizasiyası, istehlakı proseslərində tullantıların qəbulunun/toplanmasının, tərkibindəki xammalların/materialların çıxarılması və onlardan ilkin xammal/material kimi istifadə edilməsi məqsədilə ilkin və təkrar emalı prosesinin aparılması yolu ilə yenidən təsərrüfat dövriyyəsinə qaytarılması işi təşkil edilməlidir.
 
 
Bu prinsipə görə, qanunla, tullantı halına keçmiş ET-nin idarə edilməsini həmin avadanlıqların istehsalçıları yerinə yetirir.
 
Məsələn, "Apple", "Hewlet Packard", "IBM" kimi şirkətlər məhsullarının satıldığı ölkələrin 90%-də  öz məhsullarının 95 faizdən çoxunun utilizasiyasını həyata keçirməklə təsərrüfat dövriyyəsinə qaytarır.
 
Hazırda ET-nin idarə edilməsi sisteminin işlənməsi və həyata keçirilməsi istənilən ölkə qarşısında duran ən aktual məsələlərdəndir və onun səmərəlilik dərəcəsi həmin ölkənin iqtisadi, texnoloji inkişaf səviyyəsinin əsas göstəricilərindən biri kimi qəbul edilir.
 
 
Həqiqət İSABALAYEVA

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Zakir Qaralovdan YENİ TƏYİNAT

27 Aprel 2017 11:28

"Lotu Quli"nin qohumuna HÖKM OXUNDU

27 Aprel 2017 11:27

Şimali Koreya və Cənubi Koreya arasında gərginlik pik həddə çatıb

27 Aprel 2017 11:27

Əfqanıstandakı sülhməramlılarımızın bir qrupu Azərbaycana qayıdıb

27 Aprel 2017 11:26

Hülya Avşar Beren Saatı BƏYƏNMƏDİ!

27 Aprel 2017 11:23

"Lotu Quli"nin yeznəsinə hökm oxunub

27 Aprel 2017 11:22

Azərbaycan tərəfi Rusiya ilə sərhəddə baş verən meşə yanğını ilə bağlı gücləndirilmiş iş rejiminə keçib

27 Aprel 2017 11:22

"Qarabağ"ın hücumçusu ən yaxşı legioner seçildi

27 Aprel 2017 11:22

Trampın vergi islahatı paketi birmənalı qarşılanmayıb

27 Aprel 2017 11:22

Məşhur futbolçunun anasını küçə qadını ilə səhv saldılar - FOTO

27 Aprel 2017 11:22

4-cü dəfə evlənən polkovnikin keçmiş arvadı elə şeylər danışdı ki... - FOTOLAR

27 Aprel 2017 11:18

Fransız polislər küçələrə çıxdılar: "Bizi qoruyun!" - FOTO

27 Aprel 2017 11:17

​Sərnişindaşımada YENİLİK

27 Aprel 2017 11:17

Bülent Ersoyun kişiliyi tutdu

27 Aprel 2017 11:15

Prokuror 9 il istədi, hakim 1 il 6 ay cəza verdi - "LOTU QULİ"nin YEZNƏSİNƏ

27 Aprel 2017 11:14

Fuad Ələsgərov: "Azərbaycanda korrupsiyaya qarşı mübarizənin uğurla aparılması üçün möhkəm siyasi iradə var"

27 Aprel 2017 11:12

Azərbaycan və Rusiya hərbçiləri kimyəvi silahdan müdafiə məsələsini müzakirə ediblər

27 Aprel 2017 11:12

Azərbaycan nefti ən bahalı oldu

27 Aprel 2017 11:12

Bakının "İnter" komandası Gəncədə gənclərlə oynayacaq

27 Aprel 2017 11:12

Əli Əhmədov: "Azərbaycanda tikinti sektoru investisiya yatırımı baxımından ikinci yeri turur"

27 Aprel 2017 11:12

Egey dənizində türk-yunan qarşıdurması: ADA KİMİNDİR?

27 Aprel 2017 11:08

Azərbaycanda qəbul səviyyəsi “sıfır” olan məktəblərin adları açıqlanıb

27 Aprel 2017 11:07

Ziya Məmmədovun müşaviri qohumunu yenidən məhkəməyə verir

27 Aprel 2017 11:05

Bakı sakini intihar etdi - Həkimlər də həyatını xilas edə bilmədilər

27 Aprel 2017 11:05

Alim özündən 40 yaş kiçik qızla tutuldu, kameraları görüb özünü itirdi - FOTO

27 Aprel 2017 11:05

Məşhur din xadimi canlı yayımda Quran oxuyarkən KEÇİNDİ

27 Aprel 2017 11:05

Botaş International Limited şirkətinin rəhbərliyi BANM-də

27 Aprel 2017 11:05

Fatimə qızı ilə toyda - FOTO

27 Aprel 2017 11:05

Azərbaycanlı diplomatın həyat yoldaşı oğurluqda ittiham edilir - NYU-YORKDA

27 Aprel 2017 11:03

Hələbdə şəhər azad olunduqdan sonra ilk rəsmi oyun keçirilib

27 Aprel 2017 10:57

Bakıda Azərbaycan və Fransanın hərbi mütəxəssisləri arasında kibertəhlükəsizlik üzrə işçi görüş keçirilir

27 Aprel 2017 10:57

“Azərişığ”ın idarələrindən biri ləğv edilib

27 Aprel 2017 10:57

Azərbaycan və Türkiyə sərhəd təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsində əməkdaşlığı genişləndirəcək

27 Aprel 2017 10:57

Tikinti sektorunda qeyri-rəsmi məşğulluq müzakirə olunur - BAKIDA

27 Aprel 2017 10:54

"Azeri Light" bahalaşıb

27 Aprel 2017 10:54

FETÖ-nün yeni hədəfi ortaya çıxdı

27 Aprel 2017 10:53

Baş nazirin müavini: “Dövlət bundan sonra da tikinti sektoruna dəstək verməkdə maraqlıdır”

27 Aprel 2017 10:52

Ramiz Quliyevin 70 illik yubileyinə həsr olunan konsert keçiriləcək

27 Aprel 2017 10:52

ABŞ dünyanın ən böyük neft mənbəyi olacaq

27 Aprel 2017 10:52

Porno ulduz ona mesaj yazan futbolçunu rüsvay etdi - FOTO

27 Aprel 2017 10:52

Azərbaycanla sərhəddə meşə yanır: havaya vertolyotlar qalxdı

27 Aprel 2017 10:49

Arif Quliyev ailəsi ilə İLK DƏFƏ BUNU ETDİ - FOTOLAR

27 Aprel 2017 10:48

ANS-in keçmiş aparıcısı sinəsini belə göstərdi

27 Aprel 2017 10:48

Əli Əhmədov: "Son 10 il ərzində Azərbaycan iqtisadiyyatı 3,5 dəfə artıb"

27 Aprel 2017 10:47

5 yaşadək uşaqlar üçün ödəniş edilməyəcək

27 Aprel 2017 10:47

Polisə soğan atdı

27 Aprel 2017 10:47

Qandalın açarı

27 Aprel 2017 10:44

Lənkəranda iki uşaq atası intihar edib

27 Aprel 2017 10:42

Litva parlamentində Xocalı soyqırımı ilə bağlı müraciət qəbul edilib

27 Aprel 2017 10:42

İlkinin atası və anası - FOTO

27 Aprel 2017 10:37