Elektron tullantılar necə idarə edilir?

Elektron tullantılar necə  idarə edilir?
17:16 28 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

"Elektron tullantıların idarə edilməsi problemi Azərbaycan üçün də aktualdır və yaxın gələcəkdə bu istiqamətdə qanunvericilik bazasının və emal infrastrukturunun yaradılması sahəsində mühüm addımların atılması planlaşdırılır".  Bu barədə İnformasiya Texnologiyaları İnstitutundan (İTİ) məlumat verilib.
 
İnstitutdan bildirilib ki, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının elmi tədqiqat institutu olaraq İTİ informasiya texnologiyaları və informasiya cəmiyyəti istiqamətlərinin müxtəlif problemləri ilə yanaşı, e-tullantıların elmi-texniki problemlərinin araşdırılması işləri ilə də məşğul olur. Bu tədqiqatların əsas məqsədi elektron tullantıların idarə edilməsi üzrə  dünya təcrübəsinin öyrənilməsi, Azərbaycanda mövcud vəziyyətin monitorinqinin aparılması, mütərəqqi idarəetmə sistemlərinin respublikamızda tətbiqi məsələləri üzrə təklif və tövsiyələrin işlənməsi, əhalinin sahə üzrə maarifləndirilməsi işində iştirak etməkdir.
Ölkəmizdə ET-nin idarə edilməsini tənzimləyən xüsusi normativ hüquqi baza (qanunlar, qaydalar, təlimatlar və s.) işlənməmişdir: idarəçilik əsasən "İstehsalat və məişət tullantıları haqqında" Qanunla tənzimlənir və ətraf mühitin mühafizəsi sahəsində dövlət siyasətini müəyyənləşdirir.
 
Qeyd edək  ki, elektron və elektrik (elektrotexniki) avadanlıqların tullantıları elektron tullantılar adlanır (ET) və beynəlxalq terminologiyada "e-waste" və ya WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment) kimi göstərilir: 600 adda avadanlığın tullantıları ET kimi təsnif edilir.
 
ET-nin ətraf mühitə və insan sağlamlığına ziyanlı təsirinin azaldılmasının ümumi strategiya və prinsipləri BMT-nin "Dayanıqlı İnkişaf Konsepsiyası" sənədində göstərilib. Elektron və elektrik avadanlıqları məhsullarının/xidmətlərinin istehsalı, realizasiyası, istehlakı proseslərində tullantıların qəbulunun/toplanmasının, tərkibindəki xammalların/materialların çıxarılması və onlardan ilkin xammal/material kimi istifadə edilməsi məqsədilə ilkin və təkrar emalı prosesinin aparılması yolu ilə yenidən təsərrüfat dövriyyəsinə qaytarılması işi təşkil edilməlidir.
 
 
Bu prinsipə görə, qanunla, tullantı halına keçmiş ET-nin idarə edilməsini həmin avadanlıqların istehsalçıları yerinə yetirir.
 
Məsələn, "Apple", "Hewlet Packard", "IBM" kimi şirkətlər məhsullarının satıldığı ölkələrin 90%-də  öz məhsullarının 95 faizdən çoxunun utilizasiyasını həyata keçirməklə təsərrüfat dövriyyəsinə qaytarır.
 
Hazırda ET-nin idarə edilməsi sisteminin işlənməsi və həyata keçirilməsi istənilən ölkə qarşısında duran ən aktual məsələlərdəndir və onun səmərəlilik dərəcəsi həmin ölkənin iqtisadi, texnoloji inkişaf səviyyəsinin əsas göstəricilərindən biri kimi qəbul edilir.
 
 
Həqiqət İSABALAYEVA

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

"Karyeramın İspaniya mərhələsi başa çatıb"

28 İyul 2017 22:57

Beyini cavanlaşdıran 3 MƏHSUL

28 İyul 2017 22:57

Banklar aşağı faizlə kredit verə bilərlər - VİDEO

28 İyul 2017 22:57

ABŞ və Cənubi Koreya KXDR-in raket buraxılışına hərbi cavab düşünür

28 İyul 2017 22:57

24 saata ölüm, tualet tapmayanların yaratdığı təhlükə - XƏBƏRDARLIQ

28 İyul 2017 22:57

Sabirabadda 23 yaşlı gənc faciəli şəkildə öldü

28 İyul 2017 22:53

23 yaşlı oğlanı "tok" vurub öldürdü

28 İyul 2017 22:49

Daha bir ilansancma

28 İyul 2017 22:44

Qrup şəklində kredit götürdülər - birinin borcunu digəri ödəməli oldu - VİDEO

28 İyul 2017 22:42

23 yaşlı oğlanı elektrik cərəyanı vuraraq öldürüb

28 İyul 2017 22:42

Cennifer Lopezlə sevgilisinin ad günü əyləncəsi davam edir - FOTO

28 İyul 2017 22:42

Acun Yıldız Tilbe ilə bağlı qərarını verdi

28 İyul 2017 22:37

Bakıda qanunsuz zibilxana: Ərazidə antisanitar vəziyyət hökm sürür - VİDEO

28 İyul 2017 22:37

Türkiyədə PKK ilə əlaqədə şübhəli bilinən yeddi jurnalist həbsdən azad edilib

28 İyul 2017 22:37

Yadplanetlilərlə bağlı İNANILMAZ TAPINTI... - FOTO

28 İyul 2017 22:32

Quru dəri, qəbizlik, yorğunluğun İNANILMAZ SƏBƏBİ

28 İyul 2017 22:32

Tovuzda 43 yaşlı kişini ilan sancıb

28 İyul 2017 22:32

Masallıda qəza: sürücü öldü

28 İyul 2017 22:28

Britni Spirsdən idman dərsi - FOTO

28 İyul 2017 22:27

Ürəyi, gözü, yaddaşı qoruyur... - QARĞIDALININ İNANILMAZ FAYDALARI

28 İyul 2017 22:22

Naxçıvanın daxili işlər naziri vəzifəsindən azad edildi

28 İyul 2017 22:18

Qarpız və yemişi yeməkdən dərhal sonra yeməyin!

28 İyul 2017 22:12

Dağıstanlı futbolçu Avrokubokların tarixinə düşdü

28 İyul 2017 22:12

Hindistanda sərnişin qatarları günəş batareyaları ilə işləyəcək

28 İyul 2017 22:05

Bir kişi gündə 7 stəkandan çox çay içirsə... - TƏHLÜKƏ

28 İyul 2017 22:05

Türkiyəyə gedənlərin nəzərinə: Baqajla bağlı YENİLİK

28 İyul 2017 21:58

"Bədənimlə qürur duyuram" - FOTO

28 İyul 2017 21:57

Göygöldə "Opel" yandı

28 İyul 2017 21:55

Avtomobil dərəyə aşıb, sürücü ölüb

28 İyul 2017 21:52

"Mercedes" dərəyə aşdı, sürücü öldü

28 İyul 2017 21:44

Türkiyəyə gedənlərin nəzərinə

28 İyul 2017 21:42

Azərbaycanda xəstələri daşıyan maşın QƏZAYA UĞRADI - VİDEO

28 İyul 2017 21:42

Səyahət üçün dünyanın ən yaxşı 10 adası - FOTOLAR

28 İyul 2017 21:38

"Jara-2017"nin ikinci günü: hərarət artır - FOTO

28 İyul 2017 21:37

"Qabırğalarımı çıxartdırmışam, sizi aldatmış olmayım" - FOTO

28 İyul 2017 21:32

Bakıda kişi dənizdə batdı

28 İyul 2017 21:29

Bu kanaldan su yox, kanalizasiya axır - VİDEO

28 İyul 2017 21:27

Azərbaycanda tapılan qeyri-adi məxluq dünyanı şoka saldı - VİDEO

28 İyul 2017 21:22

Fransalı jurnalistlər Mətbuat Şurasında olublar

28 İyul 2017 21:21

“Neftçi”nin futbolçusu Venesuelada oynayacaq

28 İyul 2017 21:18

Əfsanəvi Sovet kəşfiyyatçı-jurnalisti: "Mən Bakıya vurğunam" - FOTO

28 İyul 2017 21:17

"SOCAR Polymer"də gələn il iki istehsal xəttinin istismara verilməsi nəzərdə tutulur - FOTO

28 İyul 2017 21:12

"Ögey ana" filmindəki illərdir gizli qalan SİRR açıldı - VİDEO - FOTO

28 İyul 2017 21:12

“Barselona”nın məşqində qalmaqal

28 İyul 2017 21:12

Helsinkidə maşın piyadaları vurdu: ölən və yaralananlar var

28 İyul 2017 21:09

Ayan qızı ilə dincəlir - FOTO

28 İyul 2017 21:05

İsmayıllıda polislər turisti itlərin hücumundan xilas edib

28 İyul 2017 21:02

Şəkidə meşələrdə yanğın təhlükəsizliyinin qorunması mövzusunda seminar-müşavirə keçirilib

28 İyul 2017 21:02

Dubay taksiləri "ağıllı" sayğaclarla təchiz edilir

28 İyul 2017 20:57

London faciəsi Helsinkidə təkrarlandı - Ölən var

28 İyul 2017 20:53