Bunlar qida borusu xərçənginə səbəb olur - TƏHLÜKƏ

Bunlar qida borusu xərçənginə səbəb olur - TƏHLÜKƏ
23:37 29 Dekabr 2015
230 Maraqlı
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bu ərzaqları qarışdırmaq olmaz (10 Aprel 2017 16:56)
Bu 7 halda ÇAY içmək ZİYANLIDIR (07 Aprel 2017 23:32)
Dünəndən qalan plov düzgün isidilməsə zəhərləyə bilər (02 Aprel 2017 23:47)

İlkin mərhələsində əlamətləri gec məlum olduğu üçün qida borusu xərçəngi dünyada ən çox rast gəlinən xərçənglər arasında 8-ci yerdədir. Müxtəlif ölkələrdə hər il orta hesabla 5-6 min insana qida borusu xərçəngi diaqnozu qoyulur. Üstəlik, son illər nisbətən artdığı müşahidə edilir.

Tütün, siqaret və spirtli içki qəbulu, piylənmə, bədəndə mineral çatışmazlığı, radiasiyaya məruz qalma, akalazya xəstəliyi bu xərçəng riskini yaradan faktorlardır. Lakin başqa bir faktor da qida borusu xərçənginin ən vacib səbəbləri arasında birinci yerdədir. Bu isə qidalanmada tez-tez etdiyimiz səhvləridir. Milli.Az lent.az-a istinadən cərrah Bilgi Bacanın bu xərçəng növünə səbəb olan risklər haqqında fikirlərini təqdim edir. Həkim-mütəxəssis qida borusu xərçənginə səbəb olan qidalanma səhvləri və bunun qarşısını almaq üçün lazım olan tədbirlər barədə danışıb. O, ilk növbədə qida borusu xərçənginin dəqiq səbəblərinin məlum olmadığını deyib. Bununla yanaşı, genetik səbəblərdən daha çox ekoloji faktorlar və qidalanma vərdişləri daha çox təsir edir.

1. İçkiləri isti içmək

Aparılan araşdırmalar zamanı məlum olub ki, isti içkilər içən insanlarda qida borusu xərçənginin yaranma riski 1,6 dəfə çoxdur. İsti içkilər qida borusunda qıcığa səbəb olur, bu isə xroniki qida borusu iltihabına gətirib çıxarır. Bu da xüsusən orta və alt qida borusunda yastı hüceyrəli xərçəng riskini artırır.

2. Hisə verilmiş və konservləşdirilmiş qidaları məlumatsız yemək

Hisə verilmiş və təndirdə bişirilmiş ətli qidalarda yüksək faizli benzopran maddəsi üzə çıxır. Bu cür xərçəng yönlü polisik hidrokarbonlar xərçəng inkişafına səbəb olur. Xüsusən də ətlərin manqalda oda daha yaxın tutularaq bişirilməsi zamanı nitromanin deyilən kimyəvi xərçəng yönlü maddələr yaranır. Aparılan təcrübələr bu formada bişirilən qidaların tez-tez yeyilməsinin qida borusu xərçənginə səbəb olduğunu sübut edib. Ətin orta-yumşaq istilikdə, qızardılmış, sobada bişirilmə və qaynadılma kimi üsullarla və uzun müddət bişirilməsi kimyəvi xərçəng yönlü maddələrin yaranmasını azaldır.  

3. Sağlamlığa zərərli qidalar yemək

Son zamanlar qida borusu xərçənginin inkişafında ən güclü risk faktorlarından biri də nitratlar və nitritlərdir. Duzlanmış tərəvəz və konservləşdirilmiş balıqda N-nitro birləşmələri də xərçəng risklərindən biridir. Başqa bir təcrübə isə sübut edib ki, qırmızı əti çox yemək də qida borusunda yastı hüceyrəli xərçəng riskini artırır. Bunun qarşılığında isə ağ ət, ev heyvanları, balıq və qaraciyər yemək xərçəngə qarşı qoruyucu təsirə malikdir.

4. Qidalar uyğun gigiyenik şəraitdə saxlanmalıdır

Nəmli və isti şəraitdə saxlanılan taxıllar, fındıq, fıstıq, qoz, əncir, qaysı kimi bəzi quru meyvələrdə və ədviyyatlarda çoxalma qabiliyyəti olan bəzi mikroorqanizmlərin istehsal etdiyi toksinlərin də qida borusu xərçənginə səbəb olduğu məlumdur. Buna görə də bu cür qidalar onlara uyğun şərtlərdə, soyuducularda və sərin anbarlarda saxlanmalı, kiflənmiş qidaların üzərindəki kiflər təmizlənsə də, heç bir formada yeyilməməlidir.

5. Qidaları çox çeynəyin

Yeməyi kiçik loxmalarla və asta-asta yemək mədənin həzmi üçün lazım olan ifrazı da asan istehsal etməsi üçün vacib rol oynayır. Buna görə də qidaları ağızda yaxşı çeynəmək lazımdır. Eyni zamanda, yaxşıca çeynəmək mexaniki olaraq qidaların həzm olunmasına da şərait yaradır. Aparılan araşdırmalar yaxşı çeynənilmədən tez bir zamanda yeməyin qida borusu xərçənginin yaranmasında risk faktoru olduğunu sübut edib.

6. Meyvəni az yeməyin

Təzə meyvə və tərəvəzlərin az yeyilməsi də qida borusu xərçəngi riskini artırır. Belə ki, meyvə və tərəvəzi az yeyən insanlarda çox yeyən insanlara nisbətən xərçəng riski iki dəfə çoxdur. Bununla yanaşı, narıncı rəngli meyvələrin və C vitamini qəbulu da xərçəng riskini aşağı salır. Dolayısı ilə, hər gün müxtəlif meyvə və tərəvəz yeməyə çalışın. Xüsusən də, antixərçəngyönlü vitaminlər və fitokimyəvi tərkibli pomidor, kök, ispanaq, sarımsaq, brokoli, turp, kərəviz, gül kələmi, kələm, yaşıl sarımsaq, soğan, narıncı rəngli meyvə və tərəvəzləri tez-tez yemək məsləhətdir.

7. İlkin mərhələdə əməliyyat etdirin

Qida borusu xərçəngi əsasən əlamətləri olmayan xərçəng növüdür. Həkim B. Baca bildirir ki, xərçəng irəlilədikdə xəstələrdə daha çox udma və arıqlama problemləri yaşanır. Sinə hissəsində yanma və ağrı, qusma, qidaların ağıza geri qayıtması, boyun hissədə şiş, iştahsızlıq, səs batması, boğazda qanama, öskürək, boğulma və s. kimi əlamətlər müşahidə edilir. Bu xəstəliyin müalicəsi xərçəngin mərhələsi ilə xəstənin ümumi vəziyyəti, şişin yayılması, yerləşməsi və böyüklüyündən asılıdır. İlkin mərhələdə diaqnoz qoyula bilərsə, xəstəliyin nəticəsi yaxşı olur. Şiş çox irəliləməyibsə və başqa orqanlara yayılmayıbsa, ilk müalicə cərrahiyyə yolu ilə şişi qida borusundan çıxarmaq və onun ətrafındakı limfa vəzlərini çıxarmaqdır. Xəstənin udmasını bərpa etmək üçün mədə ilə qida borusunun bir hissəsi birləşdirilir. Müxtəlif üsullarla mədə və ya yoğun bağırsaqdan yemək borusu düzəldilir.

Milli.Az      

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Venesuela Amerika Dövlətləri Təşkilatından çıxa bilər

26 Aprel 2017 08:32

Lerikdə yanğın olub

26 Aprel 2017 08:32

Məktəbin həyətində BƏDBƏXT HADİSƏ - Traktor aşdı, uşaqlar altında qaldı

26 Aprel 2017 08:28

Bakıda mənzildə meyit tapılıb

26 Aprel 2017 08:27

Bakıda torpaq qiymətləri dəyişə bilər

26 Aprel 2017 08:22

Dominikanda daşqınlara görə 14 mindən çox insan təxliyə edilib

26 Aprel 2017 08:22

Maral 15 nəfərin yaralanmasına səbəb oldu

26 Aprel 2017 08:22

ABŞ Cənubi Koreyada THAAD-ın yerləşdirilməsinə başlayıb

26 Aprel 2017 08:17

İllər sonra bu toyda bir araya gəldilər - FOTO

26 Aprel 2017 08:17

Bu gün görkəmli yazıçı, böyük alim Mir Cəlal Paşayevin anadan olmasından 109 il keçir

26 Aprel 2017 08:05

Trampdan yeni təyinat

26 Aprel 2017 08:05

Marsial "Lion"a maraqlıdır

26 Aprel 2017 07:57

Yasamal qəbiristanlığında gənc oğlan bıçaqlandı

26 Aprel 2017 07:53

"Vatanım sensin"də iki sürpriz ad - FOTO

26 Aprel 2017 07:52

Tanınmış yerli kişilər qadın olarsa... - FOTO

26 Aprel 2017 07:42

ABŞ bu gün qitələrarası ballistik raket atacaq

26 Aprel 2017 07:39

Qadın sərnişindən avtobusda GÖZLƏNİLMƏZ HƏRƏKƏT - FOTO

26 Aprel 2017 07:38

"Liderlərimizi satmaq istəmirik"

26 Aprel 2017 07:37

Məşhur cütlük boşanır - 12 illik evlilik bitir

26 Aprel 2017 07:32

Piylənmə siqaretdən daha qorxuludur

26 Aprel 2017 07:23

Məşhur model toyunda Azərbaycandan geyindi - FOTO

26 Aprel 2017 07:22

Fransada miqrantlar dalaşdı

26 Aprel 2017 07:19

Kanadada hərbi təlimlər zamanı 1 əsgər ölüb, 3-ü yaralanıb

26 Aprel 2017 07:17

"Mançester Yunayted"in növbəti transfer hədəfi

26 Aprel 2017 07:17

Cey Lonu bir də belə görün - FOTO

26 Aprel 2017 07:12

Çin öz istehsalı olan ilk təyyarə gəmisini suya buraxıb

26 Aprel 2017 07:07

Əlidən Nazla bağlı gözlənilməz qərar - VİDEO

26 Aprel 2017 07:05

Qapıçıdan möhtəşəm qol - VİDEO

26 Aprel 2017 07:03

“Maradona və Messidən güclü olmuşam” - Romario

26 Aprel 2017 06:59

Yıldırım: “Türkiyə-Aİ münasibətləri ən pis həddədir”

26 Aprel 2017 06:54

"Milan"a azarkeşlik edən slovakiyalı modelin ehtiraslı FOTOSESSİYASI

26 Aprel 2017 06:33

Hitlerin nəşinin tanınmasında iştirak edən yazıçı Yelena Rjevskaya vəfat edib

26 Aprel 2017 06:32

Luna sima oldu - FOTO

26 Aprel 2017 06:32

CNN: ABŞ Türkiyənin əməliyyatı barədə əvvəlcədən xəbərdar olub

26 Aprel 2017 06:14

Ərdoğan: "Əsəd Suriyada potensial nizamlanma üçün həll yolu deyil"

26 Aprel 2017 05:57

Məktəbli avtobusu qəzaya uğradı - 15 yaralı

26 Aprel 2017 05:48

Kim Çen In geniş miqyaslı artilleriya təlimlərinə şəxsən rəhbərlik edib

26 Aprel 2017 05:42

Supermodellər bir arada - FOTO

26 Aprel 2017 05:32

Mosulda 15 dinc sakin öldürüldü

26 Aprel 2017 05:19

"İlk görüşdə yatağa girmirəm"

26 Aprel 2017 05:04

Fars körfəzində İran kateri ilə rastlaşan ABŞ gəmisi yolunu dəyişib

26 Aprel 2017 04:57

Ağırlıqqaldırma ilə məşğul olan 16 yaşlı qız dünyasını dəyişdi

26 Aprel 2017 04:53

Bakıda yolu keçmək istəyən piyadanı maşın vurub

26 Aprel 2017 04:32

İsraildə penthaus - FOTO

26 Aprel 2017 04:32

Qədimdən gələn ənənə – Hədik mərasimi - VİDEO

26 Aprel 2017 04:03

Erməni rus əsgərə 8 bıçaq zərbəsi endiribmiş

26 Aprel 2017 03:59

Yasamal qəbiristanlığında gənc oğlan bıçaqlanıb

26 Aprel 2017 03:57

Dükanların sulu boyalı rəsmlərir - FOTO

26 Aprel 2017 03:32

Donald Tramp rekord qırdı -

26 Aprel 2017 03:32

Kəpənəklər sayəsində zibilliklər təmizlənə bilər

26 Aprel 2017 03:18