2015-ci ilin əsas HADİSƏLƏRİ

2015-ci ilin əsas HADİSƏLƏRİ
07:22 30 Dekabr 2015
36 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Başa çatmaqda olan il qlobal geosiyasətə və iqtisadiyyata böyük təsir göstərən müxtəlif hadisələrlə zəngin olub
Başa çatmaqda olan 2015-ci il qlobal geosiyasətə və iqtisadiyyata böyük təsir göstərən müxtəlif hadisələrlə zəngin olub.
Milli.Az "Report"a istinadən ilin ən yaddaqalan hadisələrini bir daha xatırladır.

İlin ən kədərli hadisələrindən biri yəqin ki, Səid və Şərif Kuaşi qardaşlarının yanvarın 7-də Parisdə "Şarli Ebdo" (Charlie Hebdo) satirik jurnalının ofisinə hücumu, eləcə də noyabrın 13-də Parisdə baş verən terror aktları olub. Son hadisə həm də II Dünya Müharibəsindən sonra Fransanın bir hücumdan ən çox itki verdiyi hal olub və Fransa tarixinə ən böyük terror aktı kimi düşüb. Nəticədə ölkə tarixində cəmi 4-cü dəfə fövqəladə vəziyyət elan olunub.
Bu hücumların təşkilatçıları bu və ya digər dərəcədə terror qruplaşmaları, o cümlədən "İraq-Şam İslam Dövləti" (İŞİD) ilə bağlı olub.
Bu baxımdan, İŞİD-in özünün Suriya və İraqın işğal olunmuş ərazilərindəki fəaliyyətini qeyd etmək lazımdır. Kiçik statistika: 2015-ci ildə İŞİD-in təkcə videolentə aldığı edamların sayı 5000-ə çatıb, qruplaşma İraq, Tunis, Küveyt və Misirdə terror hücumları həyata keçirib.

Fevralda İŞİD yaraqlıları Mosulun mərkəzi kitabxanasını partladaraq 8-10 min kitabı məhv edib. Kitabxananın həyətində isə radikallar kitablardan və əlyazmalardan tonqal yandırıb.
Bu il mayın 15-də İŞİD Suriyanın Əl-Əmiriyə qəsəbəsində kütləvi edam təşkil edərək 45 dinc sakini də öldürüb. Bundan 2 gün sonra qruplaşma yaraqlıları İraqın Ramadi şəhərini ələ keçirərək 500 dinc sakini qətlə yetirib. Mayın 24-də Suriyanın Palmira şəhərində terrorçuların əlindən çoxu qadın və uşaq olmaqla 400-dən çox adam öldürülüb. Radikallar bütün bu günahsız, dinc sakinləri Suriya hökuməti ilə əlaqələrinin olmasında ittiham edərək edam edib.
"Baş verənlər İŞİD-in dünya liderlərinin nüfuzlu siyasi dairələrinin və bir sıra regional ölkələrin yaradıclıq məhsulu olduğuna şübhə yeri qoymur. Onun təbliğatının aparılması siyasi sərhədlərin yenidən cızılması məqsədi daşıyır. Bunun ardınca isə zəngin regionun təbii resurslarının bölüşdürülməsi həyata keçiriləcək", - deyə politoloq Tofiq Abbasov "Report"a açıqlamasında bildirib.
Onun sözlərinə görə, tezliklə İŞİD-ə qarşı mübarizə daha da sərtləşəcək və Azərbaycan bu şəraitdə sərhədlərini gücləndirməli, həqiqətən İŞİD-ə qarşı mübarizə aparan ölkələri dəstəkləməlidir.
İlin sonuna doğru, sentyabrın 30-da Rusiya aerokosmik qüvvələrinin təyyarələri ilk dəfə İŞİD-ə məxsus hərbi texnika, rabitə mərkəzləri, nəqliyyat vasitələri, silah və sursat anbarlarına zərbə endirdi.
"Əsl İslamla heç bir əlaqəsi olmayan İŞİD terror qruplaşmasının tərkibində Avropa ölkələrindən, Rusiyadan və postsovet məkanından minlərlə yaraqlının olmasını hamı bilir. Onların Suriyada uğur əldə edəcəkləri təqdirdə ölkələrinə, o cümlədən Rusiyaya geri gələcəyini bilmək üçün mütəxəssis olmaq lazım deyil", - deyə Rusiya prezidenti Vladimir Putin elə həmin gün hökumətin üzvləri ilə görüşündə bildirib.
Noyabrın 24-də Rusiya Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus olan və Suriyadakı bazaya aid Su-24 bombardmançısı Türkiyə-Rusiya sərhədində Türkiyə hava sərhədlərini pozduğuna görə, Türkiyənin "F-16" qırıcısı tərəfindən vurulub.
Türkiyə tərəfi iddia edir ki, səhər saatlarında 2 naməlum təyyarə Türkiyə sərhədinə doğru irəliləyib və dispetçerin 5 dəqiqə ərzində 10 dəfə xəbərdarlıq edib, təyyarəni cənuba doğru yönəltməyə çalışmasına baxmayaraq, təyyarələr hava sərhəd xəttini keçib. Birinci təyyarə sonradan Türkiyə sərhədindən çıxsa da, ikinci bunu bacarmayıb (və ya etməyib). Nəticədə hava sərhədini qoruyan "F-16"dan həmin təyyarəyə raket zərbəsi endirilib.

"Suriya üzündən Rusiya və Türkiyə arasında yaşanan mübahisə başa çatmaqda olan ilin əsas olaylarından biri oldu. Heç şübhəsiz, bu, 2016-cı ildə də münasibətlərdə öz əksini tapacaq. İkitərəfli münasibətlərin və ticarət dövriyyəsinin yüksəlişi dövründə silahlı müdaxilə bütün planları pozdu", - deyə böhran cəmiyyətinin öyrənilməsi Mərkəzinin baş analitiki, beynəlxalq işlər üzrə Rusiya Şurasının və Yaxın Şərq İnstitutunun eksperti Sergey Balmasov məsələyə münasibət bildirib.
"Gec-tez onların maraqları kəsişməli idi. Bunu hər iki tərəfin maraq dairəsində olan Suriya üstündə olması rəsmi Ankara ilə rəsmi Moskvanın tarixi qarşıdurmasının davam etdiyini göstərir", - ekspert hesab edir.
Suriyadakı münaqişənin uzanması fonunda Yaxın Şərqdən və Məğrib ölkələrindən olan miqrantların axını da genişlənib. Belə ki, Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının məlumatlarına görə, 2015-ci ildə Avropada gələn qaçqın və mühacirlərin sayı bir milyonu ötüb. Bu il hərbi müdaxilələrdən qaçmaq üçün 365 mindən çox adam Aralıq dənizini keçərək Avropa Birliyindən sığınacaq istəyib. Eyni zamanda, BMT-nin məlumatlarına görə, 2900 nəfər dolu gəmilərlə dənizi keçərkən bataraq ölüb.
Qaçqınların əksəriyyətinin Suriyadan üzüb gəldiyi və onların sayının ümumi miqrantların yarısından çox olması məlumdur. Ardınca Əfqanıstan (14%), Eritreya (8%), Nigeriya (4%) və İraqın (2%) sakinləri gəlir.

Miqrasiya böhranı ilə əlaqədar olaraq il ərzində bir neçə dəfə Şengen zonasının ləğvi fikri səslənib. Nəticədə Avropa Birliyi ölkələri miqrasiya siyasətində islahatlar aparmağı və AB-nin xarici sərhədlərinin müdafiəsini gücləndirməyi qərara alıb.
İl ərzində, həmçinin dünya bazarında neftin qiymətinin aşağı düşməsi davam edib. Bəzi ekspertlər bunu Qərbin iqtisadiyyatı neftdən asılı olan Rusiyanı tam sarsıtmaq məqsədi əsasında siyasi vasitə kimi dəyərləndirir. Belə ki, 2014-cü ildə neft hasilatı tələbatı üstələməyə başlayıb. 2014-cü ilin iyulunda neftin barelinin qiyməti 110 dollardan aşağı düşməyə başlayıb və oktyabrda 80 dollara çatıb. Ötən ilin noyabrında isə Səudiyyə Ərəbistanı OPEK-in toplantısında neft hasilatı kvotasını azaltmaqdan imtina edərək sonrakı azalmaya təkan verib. 2015-ci ilin yanvarında neftin bir barelinin qiyməti 45 dollara qədər azalıb.

"Dünya bazarında enerji qiymətlərinin aşağı düşməsi Rusiya iqtisadiyyatına müəyyən mənfi təsirlərə gətirib çıxara bilər. Biz xarici kapitalın axını və rublun kursunun azalmasından danışa bilərik. Eyni zamanda bu, mövcud sistemə bir çağırışdır. Cari təsərrüfatçılıq şəraiti dəyişdirilməlidir. Böhran vaxtı son dərəcə ehtiyatlı olmaq lazmdır", - deyə rusiyalı politoloq Pavel Klaçkov bildirib.
Onun sözlərinə görə, neftin qiymətini aşağı salmaqla ABŞ 3 istiqamətdə - Rusiya, Venesuela və İrana zərbə vurmağa çalışır.
Ümumiləşdirsək, başa çatmaqda olan ilin əsas hadisələri kimi İŞİD terror qruplaşmasının törətdiyi aktların artmasını, bununla əlaqədar Yaxın Şərqdən Avropaya mühacirlərin axını və miqrasiya böhranını, Qərbin Rusiyaya Ukraynadakı hərəkətlərə görə davam etməkdə olan sanksiyalarını, neft istehsal edən ölkələrə böyük zərbə olan neftin qiymətini aşağı düşməsini, eləcə də Rusiyanın Suriyada hərbi əməliyyatlara başlamasını və Türkiyə-Rusiya münasibətlərində soyuqluğun yaranmasını vurğulaya bilərik.
Milli.Az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Astroloji proqnoz - 19 avqust

19 Avqust 2017 00:08

Dövlət Departamenti: ABŞ qoşunları İŞİD üzərində qələbədən sonra Suriyada qalmayacaq

19 Avqust 2017 00:02

Portuqaliyada fövqəladə vəziyyət elan edildi

19 Avqust 2017 00:02

Neftimiz cüzi ucuzlaşıb

18 Avqust 2017 23:52

Azərbaycan təbii qazını Avropaya nəql edəcək TAP: Yay mövsümündə tikinti işləri aparılmır

18 Avqust 2017 23:48

Bakıda İNANILMAZ OLAY: sərnişin avtobus sürücüsünün üstünə tapança çəkdi - GÖRÜNTÜLƏR

18 Avqust 2017 23:39

Yaponiya və Çin arasında gərginlik -

18 Avqust 2017 23:38

“İphone 7” smartfonu LİDERDİR

18 Avqust 2017 23:33

"Arsenal"ı alsam, ilk işim Vengeri qovmaq olacaq"

18 Avqust 2017 23:19

Dünyanın ən "axmaq" 10 estetik əməliyyatı - VİDEO

18 Avqust 2017 23:18

Barselonada terror aktında şübhəli bilinən 3-cü şəxs Kambrilsdə zərərsizləşdirilib

18 Avqust 2017 23:17

"Tottenhem" ən bahalı transferini etdi

18 Avqust 2017 23:14

Livan ordusu "Cəbhət ən-Nüsrə" terror qruplaşmasının anbarında ABŞ raketləri tapıb

18 Avqust 2017 23:12

Açıq-saçıq geyimləri ilə seçilən əfqan müğənni konsert anonsu verdi - ÖLÜMLƏ HƏDƏLƏNDİ

18 Avqust 2017 23:03

"WhatsApp"da super funksiya gəlir-

18 Avqust 2017 23:00

Türkiyədə zəlzələ

18 Avqust 2017 22:49

ABŞ prezidentinin strateji məsələlər üzrə müşaviri İSTEFA VERDİ

18 Avqust 2017 22:48

Bodrumda ardıcıl 2 zəlzələ olub

18 Avqust 2017 22:40

Azərbaycan milli komandasının futbolçusu Dmitri Nazarov "Aue"yə ilk xalı qazandırıb

18 Avqust 2017 22:37

Ərdoğan türkləri Merkelin əleyhinə səs verməyə çağırdı

18 Avqust 2017 22:33

Bu il hansı universitetlər tələbələrini yataqxana ilə təmin edəcək? - VİDEO

18 Avqust 2017 22:18

Eyni mənzilləri təkrarən ayrı-ayrı şəxslərə satan tikinti şirkətinin rəhbərləri -

18 Avqust 2017 22:15

Millimiz San Marino ilə Olimpiya stadionunda oynamayacaq - MƏKAN DƏYİŞDİ

18 Avqust 2017 22:03

Trampın müşaviri istefa verdi

18 Avqust 2017 21:59

Müğənninin videosu başına bəla oldu -

18 Avqust 2017 21:50

Tələbələr kirayə ev tapa bilirmi? - MÜNASİB OLMAYAN QİYMƏTLƏR - VİDEO

18 Avqust 2017 21:48

Bakıda restoranda yanğın oldu

18 Avqust 2017 21:44

İspaniyadakı teraktlarda ölənlərin sayı artdı

18 Avqust 2017 21:39

Kirayə evlərin qiyməti BAHALAŞACAQ

18 Avqust 2017 21:36

Sərnişin avtobus sürücüsünə tapança çıxardı – BAKIDA ŞOK - VİDEO

18 Avqust 2017 21:33

Türkiyədə zəlzələ olub

18 Avqust 2017 21:32

Gəncə sakini müəmmalı şəkildə xəsarət aldı

18 Avqust 2017 21:29

Bu əraziyə xanımların girişi qadağandır -

18 Avqust 2017 21:20

Barselona terrorunu törədən şəxs ÖLDÜRÜLDÜ

18 Avqust 2017 21:18

Dünyanın ən "axmaq" 10 estetik əməliyyatı

18 Avqust 2017 21:17

Barselonada baş vermiş terror aktı qurbanlarının sayı 15 nəfərə çatıb

18 Avqust 2017 21:12

Amerika hökumətinin insanlar üzərində apardığı DƏHŞƏTLİ SINAQLAR

18 Avqust 2017 21:03

Salyanda qonşu qonşunu bıçaqlayıb

18 Avqust 2017 21:02

Maşını piyadaların üstünə sürən terrorçu öldürüldü

18 Avqust 2017 20:59

Ayaqlarının yanına ildırım düşdü -

18 Avqust 2017 20:58

"Açıq hökumət tərəfdaşlığı platforması fəaliyyətdə" layihəsi çərçivəsində jurnalistlər üçün təlim keçirilib

18 Avqust 2017 20:52

5 yaşlı Zeynəbin anasından ürək parçalayan sözlər: "Su deyə-deyə, suya həsrət öldü balam" - REPORTAJ

18 Avqust 2017 20:49

Təranə onu qızılgüllərə qərq edən sevgilisinə belə təşəkkür etdi - FOTO

18 Avqust 2017 20:48

Finlandiyada bıçaqlı hücum: 2 ölü, 8 yaralı

18 Avqust 2017 20:44

Tanınmış aparıcı yolun ortasında soyundu – VİDEO

18 Avqust 2017 20:38

BƏXTSİZ TURİST: hər səfərində terror aktını yaşadı

18 Avqust 2017 20:28

"Kopenhagen" - "Qarabağ" oyununda anşlaq

18 Avqust 2017 20:28

Hər kəs vegetarian olsa, dünya necə olardı?

18 Avqust 2017 20:13

"Apple" yol qəzalarının qarşısını alacaq yeni layihə hazırlayıb

18 Avqust 2017 20:07

Moskvanın Qarabağ PLANI, gizli danışıqların DETALLARI... – GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

18 Avqust 2017 20:03