Ailə büdcəsinə belə qənaət etmək olar

Ailə büdcəsinə belə qənaət etmək olar
10:11 31 Dekabr 2015
48 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Elektrik enerjisinə bu üsullarla qənaət edin (22 Aprel 2017 23:52)
Yanacağa necə qənaət etməli? (19 Mart 2017 19:16)

Dünyada və ölkəmizdə baş verən iqtisadi proseslər insanların yaşam tərzinə təsirsiz qalmır.

ANS PRESS-in məlumatına görə, gəlirlərin azaldığı, xərclərinsə artdığı indiki dönəmdə qənaət məsələsi hər bir ailədə aktuallaşıb. Amma nələrə və necə qənaət edilməlidir ki, gündəlik normal yaşamı təmin etməklə bərabər ailə büdcəsini də qoruyub saxlamaq mümkün olsun sualı hər kəsi düşündürür.

Bu baxımdan ölkənin iqtisadi, sosial sferasında çalışaraq araşdırmalar aparan ictimai insanların fikirləri önəmlidir. Xəzər Universitetinin professoru, iqtisadçı Fuad Rəsulov ailə büdcəsində qənaət etmək üçün iki istiqamətə yönələn xərclərə diqqət yetirməyi vacib sayır. İqtisadçı bildirir ki, hər bir ailənin sabit və dəyişən xərcləri var. Qənaət etmək istəyimizi əsasən dəyişən xərclərdə reallaşdıra bilərik.

“Ailədə elə xərclər var ki, biz istəsək də ona qənaət edə bilmirik. Buna misal olaraq qida və gigiyenik məhsullar, kommunal xərclər, təhsilə ayrılan ödənişləri qeyd edə bilərəm. Amma dəyişən xərclərdə xeyli qənaət etmək olar. Məsələn, mobil telefonun bahasına qaçmamaqla, hansısa toylara getməmək və ya gedib yüksək məbləğdə pul yazılmamaqla, eləcə də yolüstü xırda-xuruş, lazımsız alış-verişdən çəkinməklə xeyli vəsaitə qənaət etmək olar” deyə iqtisadçı vurğulayır.

Fuad Rəsulov digər bir yanaşmaya da diqqət çəkdi. Belə ki, hər ailə üzvü bir xərc subyekti sayılır. Hər üzvün özünəməxsus xərcləri olur ki, daha çox kimə xərc ayrıldığına nəzər yetirib vacib deyilsə, bunu azaltmaq lazımdır.

İqtisadçı ağıllı və sərfəli xərcləməklə ailə büdcəsinə 35-40 faiz xeyir verməyin mümkünlüyünü nəzərə çatdırır.




Sərfəli qənaət üçün ilk növbədə ailə büdcəsinin daha çox nəyə sərf olunduğunu öyrənmək lazımdır. Ən çox xərclənən istiqamətləri müəyyən etmək üçün nəyə və nə qədər pul ayrıldığını araşdırmaq lazımdır.

Kommunal xərclərə baxıb mümkün qədər işıq, su və qaza qənaət etmək olar. Mobil və internetə çəkilən xərcləri də azaltmaq lazımdır.

Sosioloqlar da ailə büdcəsinin qorunmasında kənar və ikinci dərəcəli xərclərin sıfıra endirilməsini məsləhət görür. Sosioloq Rafiq Təmrazovun ANS PRESS-ə məlumatına görə, ailə gəlirinin azaldığı bir vaxtda yalnız qənaət prinsiplərinə əməl etməklə maddi durumu stabilləşdirmək olar:

“Hər ailə gəlir-çıxarını müəyyənləşdirməlidir. Əsasən yaşam üçün vacib maddi nemətlərə üstünlük verilməlidir. Büdcəyə qənaət başqa imkanların məhdudlaşdırılmasını tələb edir. Məsələn, restoranlar, istirahət məkanlarına gedişlərdən yayınmaq lazımdır. Düzdür, bu, bəzi ailələr üçün çətin ola bilər. Amma gəlir azaldıqca hər bir ailə qənaət etməyə vacib yanaşır”-deyə sosioloq əlavə etdi.

Büdcədən daha çox vəsaitin ayrıldığı sahələrdən biri geyimdir ki, bu, hətta bir çoxlarında alış-veriş xəstəliyi yaradıb. Qarderob, parfüm, kosmetika üçün həm kişilər, həm qadınlar xeyli pul xərcləyir. Həm də həmin məhsullara ehtiyac olmadıqda belə, rəngarənglik üçün yeniləri alınır.

Psixoloq Murad İsayev hesab edir ki, iqtisadi çətinlik dövründə bədxərcliyə aludəçi insanlar xüsusən ehtiyatlı olmalıdır.

“Bizdə insanlar bir növ hər şeyin bolluğuna qaçır, hansısa əşyanı, məhsulu alır lazım olandan artıq. Son vaxtlar marketlərdə müxtəlif kampaniyalar, endirimlərlə alıcıları cəlb edirlər. Məsələn, hansısa məhsulun üstündə 5 manatlıq hədiyyə yazmaqla, guya sərfəli satış təklif edirlər. Amma nə lazımdısa onu almaq lazımdır. Eləcə də brend geyimlərə aludəçilik var ki, insanlar belə paltar və ya ayaqqabıları almağa xeyli pul xərcləyir. Bunlardan vaz keçmək lazımdır” deyə psixoloq qeyd edir.


Murad İsayev - psixoloq


Böhran zamanı qənaət etməyin yolları ilə bağlı xarici ölkələrdə diqqətdə saxlanılan bəzi məsləhətlərə də nəzər yetirmək olar. Məsələn, Rusiya vətəndaşları büdcəyə qənaət üçün ilk növbədə qida məhsullarının alışına önəm verir.

Belə ki, yalnız lazımi ərzaqların alınması üçün marketə yollanmazdan əvvəl siyahı tutmaq məsləhət görülür. Qeyri-mövsümi tərəvəzlər baha başa gəldiyindən, onları dondurulmuş məhsulla əvəzləmək olar. Ümumiyyətlə isə marketlərə həftədə bir dəfə olmaqla, tez-tez baş çəkməmək lazımdır. Əgər bunlara əməl olunsa, rus iqtisadçıların hesablamasına görə həftədə 500 rubl (11 AZN), ayda isə 2000 rubl (43 AZN) ailə büdcəsinə qənaət etmək olar.


Lazımi ərzaqları siyahıya baxmaqla almaq olar


Ruslar həmçinin nəqliyyat xərcini azaltmaq üçün iş yerinə qədər piyada getməyi, bununla həm də fiziki sağlamlığa üstünlük verirlər. Piyada gəzinti ilə isə ayda 500 rubla (11 AZN) qənaət edilir.

Rusiyalı psixoloqlar isə, mağazalardakı əşyalara, geyimlərə əllə toxunmamağı tövsiyə edir. Onların fikrincə, alıcı əllə geyimə nə qədər çox toxunursa, o qədər onu almağa həvəslənir. Pula qənaət etmək üçün xərclənəcək məbləği kağıza yazmaq məsləhət görülür. Mağazaya pis əhval-ruhiyyədə getməyi rus psixoloqlar məsləhət bilmir. Çünki nəyəsə görə qanı qara olan adam daha çox pul xərcləməyə meylli olur.

Ümumiyyətlə, cəmiyyətdəki proseslər, iqtisadi vəziyyətlə əlaqədar bütün riskləri nəzərə alıb hətta böhran olmadığı vaxtda belə insanlar öz xərclərinə diqqət yetirməlidir. Çünki israfçılıq nə kasıba, nə də varlıya yaraşır. Dünyanın düz vaxtında belə milyonlarını israf edib müflisləşən milyonçuları, eləcə də az gəliri ilə özünü milyonçu qədər xoşbəxt sayan kasıbları yada salmaq kifayətdir. Odur ki, iqtisadi vəziyyətin çətinliyindən qorxub psixoloji olaraq özümüzü yükləməkdənsə, lazımsız xərclərimizi azaldıb gəlirimizin qədrini bilməyi öyrənməliyik.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Ərdoğan uşaqlara şeir dedi

23 Aprel 2017 18:25

Amfibiya gəmisi Türkiyə ordusuna silahlanmasına daxil oldu

23 Aprel 2017 18:22

Azərbaycan Almaniyanı qabaqladı - Təhlükəsizlik reytinqində

23 Aprel 2017 18:22

"O pullara heyfim gəlir" - Məlahət Abbasova Röya ilə qalmaqalı haqda

23 Aprel 2017 18:18

Arvadından 24 yaş balacadır... - Prezidentliyə namizədin sevgi hekayəsi

23 Aprel 2017 18:12

Şimali Koreya Avstraliyanı nüvə zərbəsi ilə hədələdi

23 Aprel 2017 18:12

Türk futbolçu üçün mövsüm bitdi

23 Aprel 2017 18:09

ABŞ maliyyə naziri: "Vergi islahatları büdcə kəsirinə səbəb ola bilər"

23 Aprel 2017 18:05

Yunanıstanda Türkiyə konsulluğuna hücum edildi

23 Aprel 2017 18:03

Erməni deputatın avtomobilləri yandırıldı

23 Aprel 2017 18:01

Əhmədinejad prezidentliyə namizədlərin heç birini dəstəkləməyəcək

23 Aprel 2017 17:57

Məşhur 5 bacının dəhşət dolu həyatı: Hökumət 3 milyon verdi, heç nə dəyişmədi - FOTOLAR - VİDEO

23 Aprel 2017 17:53

“Neftçi” azarkeşləri stadiondan çıxarıldı - Səbəb

23 Aprel 2017 17:52

Ərdoğan Teziç vəfat etdi

23 Aprel 2017 17:46

Messinin "El Klasiko"da qaçmaqla arası yoxdur

23 Aprel 2017 17:43

Dünya bu qadına heyrandır - FOTOLAR

23 Aprel 2017 17:33

Seçicilərin 28,54 faizi səsvermədə iştirak edib

23 Aprel 2017 17:33

Pilləkəndən yıxılan kişi öldü

23 Aprel 2017 17:27

Yəməndə silah anbarında partlayış - 10 ölü

23 Aprel 2017 17:23

Rusiyalı müğənni Ukraynaya buraxılmadı

23 Aprel 2017 17:23

Fələstinli Təl-Əvivdə bıçaqla 3 nəfəri yaraladı

23 Aprel 2017 17:22

Fransada keçirilən seçkilərin ilkin nəticələri açıqlandı

23 Aprel 2017 17:12

Azərbaycanda hərrac mərkəzi yaradıldı

23 Aprel 2017 17:12

Çirkli geyimdə bir qadının gedib-gəldiyi kimsəsiz mənzildən tapılanlar dünyanı ŞOKA SALDI - FOTOLAR

23 Aprel 2017 17:08

Donald Tramp təhlükəli xəstəliyə yoluxub

23 Aprel 2017 17:07

Könül Kərimova qızının toy tarixini açıqladı

23 Aprel 2017 17:05

Trampdan "hamı yerli mal alsın, xeyir vətənə qalsın" kampaniyası

23 Aprel 2017 17:05

"Cırtdan planetdə" ŞOK tapıntı - FOTOLAR

23 Aprel 2017 16:58

Qrip virusu məqsədli şəkildə yayılır?

23 Aprel 2017 16:52

DİQQƏT: evinizdəki bu əşyaları dərhal atın

23 Aprel 2017 16:51

Belarus səfirindən ermənilərə cavab: "Onun sizə heç bir dəxli yoxdur"

23 Aprel 2017 16:47

Millimizin üzvünə Surer Liqada "toy tutdular"

23 Aprel 2017 16:47

İcra başçısının müavini işdən qovuldu - Külli miqdarda pul mənimsəyib?

23 Aprel 2017 16:42

Bu qız indi çox məşhur aktrisadır

23 Aprel 2017 16:41

Dünyanın ən rəngarəng şəhərləri - FOTOLAR

23 Aprel 2017 16:38

"O qədər sərxoş idim ki..." - Bakıda 20 yaşlı qızın ölümünə səbəb olan sürücü

23 Aprel 2017 16:32

Fransız qadınlarının sirri - niyə onlar daha cazibədardırlar?

23 Aprel 2017 16:28

Türkiyə konsulluğuna hücum olunub

23 Aprel 2017 16:26

BMT-nin baş katibi Bəşər Əsədi təbrik etdi

23 Aprel 2017 16:24

Somalidə 8 hərbçi həlak oldu

23 Aprel 2017 16:17

Kıvançın həyat yoldaşı ilə bağlı şərtləri

23 Aprel 2017 16:15

Avstraliyadan Şimali Koreyaya: Xalqınla maraqlan oreyaya

23 Aprel 2017 16:13

İbrahimoviç məşhur cərrha müraciət edəcək

23 Aprel 2017 16:12

Türkiyə millisinin üzvü evləndi - FOTO

23 Aprel 2017 16:07

"O pullara heyfim gəlir" - Məlahət Abbasova Röya ilə qalmaqalı haqda

23 Aprel 2017 16:05

Rus təyyarəsi kəndə vakum bombası atdı: 7 dinc sakin öldü - BİRİ KÖRPƏDİR

23 Aprel 2017 16:03

Şimali Koreya Avstraliyanı təhdid etdi

23 Aprel 2017 16:03

Rusiyalı müğənnini qatardan endirib geri qaytardılar

23 Aprel 2017 15:59

Yunanıstanda Türkiyə konsulluğuna hücum edildi

23 Aprel 2017 15:57

ŞİRVANDA DƏHŞƏT: Hamilə arvadını vəhşicəsinə döydü, vaxtından tez doğulan uşaq öldü

23 Aprel 2017 15:49