Bayram gəldi: bunları etmək məcbur deyil ÖZÜNÜZÜ QORUYUN

Bayram gəldi: bunları etmək məcbur deyil ÖZÜNÜZÜ QORUYUN
21:47 31 Dekabr 2015
Ölkə mətbuatı
A- A+

2015-ci ili yola salıb, 2016-cı ili qarşılayırıq. Sözsüz ki, Yeni il bayramını təmtəraqlı keçirmək artıq bir ənənə halını alıb. Bütün evlərdə süfrələr açılır, ortaya dadlı təamlar gəlir. Əlbəttə, bu gözəl təamlardan dadmamaq mümkün deyil. Üstəlik, yeni il ərəfəsində bir neçə gün tətil olması və bayram əhvalının davam etməsi, qonaqlıqlar, süfrəyə düzülən cürbəcür yeməklər bizi iradəmizlə qarşı-qarşıya qoyur. Elə isə bu günlərdə necə qidalanaq ki, sonra peşman olmayaq?
Milli.Az lent.az-a istinadən həkim-dietoloq Leyla Zülfüqarlınınməsləhətlərini təqdim edir.
 
Dietoloq deyir ki, qış mövsümü qidalanma qaydaları ilə fərqlənir. Belə ki, qışda günlər qısa, gecələr uzun olur, üstəlik, bayramlar qeyd edirik. Mövsümdən-mövsümə keçid hormonal sistemimizdə də dəyişikliklər yaradır. Bununla yanaşı, bayram günlərində hazırlanan təamların həddən çox kalorili olması bizi arzuedilməz problemlərlə qarşı-qarşıya qoyur. Və bayramdan çox keçmədən artıq çəkilər özünü göstərməyə başlayır. Bütün bu xoşagəlməz hallarla rastlaşmayaq deyə, yemək menyumuza fikir verməli, gündəlik qrafikimizə diqqət etməliyik. Xüsusilə də, bayram süfrələrinə diqqətlə yanaşmaq lazımdır.
 
L. Zülfüqarlı indiyədək formalaşan bayram süfrələrimizdə bəzi yanlışlıqlar olduğunu vurğulayır: "Artıq süfrələrimizə "əl gəzdirmək" vaxtı çatıb. Bununla bağlı bir neçə qızıl qaydanı məsləhət görürəm. Bayram günləri dekabr ayının son həftəsindən başlayır və yanvarın 13-dək davam edir. Bu günlərdə süfrələr əsasən axşam saat 8-dən sonra açılır. Sanki bayram saat 8-dən sonra başlayır. Bu, bizim ilk səhvimizdir. Biz bayram günlərinin hər birini əlamətdar keçirə bilərik. 1-2 gün ərzində süfrəyə düzdüyümüz təamları bayram günləri arasında bölə bilərik".
 
Lakin elə ailələr var ki, bayramı yalnız iki gün qeyd edir. Həkim-dietoloq iki gün ərzində süfrəyə yığılan qidaları düzgün bölməyi məsləhət görür: "Axşam süfrəsinə yığdığımız çiy və bişmiş salatlar, şirniyyat, isti yeməklər, meyvələr, qazlı içkiləri birinci günün yarısından etibarən bölməliyik. Bayram günlərində salatları günün birinci yarısında yeməyimiz uyğundur, çünki nəzərə almaq lazımdır ki, salatlar yüksək kalori ehtiva edir, xüsusən də həmin salatlar mayonez və ya smetanla hazırlanıbsa. Bəzi salat növləri var ki, artıq bizim ailələrdə onları bayram günlərində hazırlamaq ənənə halını alıb. Əgər bu cür salatlardan vaz keçə bilmiriksə, heç olmasa, axşam süfrələrində yeməyək. Axşam süfrəsində isə isti yeməklərə üstünlük verilməlidir".
 
"Tez-tez və az-az" prinsipinə necə əməl etməliyik?
 
Digər səhvimiz isə yemək porsiyaları ilə bağlıdır. Leyla xanım burada da orta dərəcə prinsipini üstün tutmağı məsləhət görür: "Bayram günlərində isti yeməklər bir-birini əvəz edir: plovlar, dolmalar, kabablar və s. Bu ardıcıllığa xüsusi diqqət etməyimiz lazımdır. Plovun bəlli bir ölçüsü var. Kabab yeyən adam plovdan 7 xörək qaşığı qədər yeməlidir. Bəzən yemək miqdarını idarə edə bilmirik. Porsiyaların çox olması da artıq kalori deməkdir. Buna görə də müəyyən ölçüyə diqqət etmək lazımdır".
 
Vacib məqamlardan biri də süfrələrə qoyulan meyvələrdir. Əslində meyvələri gün ərzində və orqanizmin tələb etdiyi vaxtlarda yeməliyik. İnsanların çoxu isə isti yemək, salat və meyvələri eyni vaxtda yeyir. L. Zülfüqarlı bunun qida nizam-intizamına zidd olduğunu vurğulayır: "Gecə saat 11-12-ə qədər uzanan bayram süfrələrində yeməkləri, salatları, şirniyyatları, meyvələri eyni vaxtda yemək və çay içmək məcburiyyətində deyilik. Bunların hamısını vaxtlara bölməliyik. İsti yeməklərdən bir saat yarım keçdikdən sonra çay içmək olar. Yeməkdən bir saat yarım sonra meyvə də yemək olar. Meyvə və çayı eyni vaxta salmaq olmaz. İsti yeməklə bərabər meyvələrin yeyilməsi ən böyük səhvdir".
 
Çox vaxt fərqinə belə varmadan qidaların bişirilməsində də səhvə yol verilir. Xüsusilə də bayram günlərində bişirilən qidalarda yanlışlıqlara rast gəlinir. Həkim-dietoloq süfrələrə qızardılmış və yandırılmış qidaları düzməyin düzgün olmadığını deyir. O, ət yeməklərinin daha çox izqara və sobada bişirilmiş formasına üstünlük verilməsini məsləhət görür, nəinki yağda qızardılmasına.
 
L.Zülfüqarlı milli mətbəximizin şah yeməyi olan plov haqqında da fikirlərini bölüşdü. Plovun müxtəlif növlərinin düzgün qaydada yeyilməsi vacibdir: "Plovumuzun 300-dək növü var. Nədənsə biz yalnız turşuqovurma plovuna üstünlük veririk. Xüsusilə də bayram günlərində aktual olur. Bu isə plovların içərisində ən kalorili növüdür. Səbzəli plov, şüyüd plov və ləvəngi plovu isə nisbətən az kalorilidir. Bayram günlərində, yemək çeşidlərinin çox olduğu süfrələrdə məhz bu cür az kalorili plov növləri arzuediləndir".        
 
Pəhriz saxlayanlar da bayram günlərində narahat olmasınlar. Həkim-dietoloq bildirir ki, pəhriz saxlamaq heç də müəyyən günlər üçün məhdudiyyət demək deyil: "Əgər pəhriz həyat tərzi deməkdirsə, bayram günlərini də problem etmək lazım deyil. Hər gün yediyimiz qidaları bayram günlərində də istisna etməyə bilərik. Nədənsə insanlar arasında pəhriz haqqında belə bir səhv fikir formalaşıb ki, pəhriz saxladıqda yalnız bir qida yeyə bilərik. Bu cür insanlar bayramı ürəklərincə keçirmədiklərindən şikayətlənirlər. Lakin pəhriz saxlayıb həm də gözəl bayram keçirənlər də az deyil. Bunun səbəbi isə yalnız sağlam qidalanmaqdır. Pəhriz bir gün, bir həftə, bir ay ediləcək bir iş deyil. Pəhrizi ömrü boyu saxlamalıyıq. Düzgün bəslənmə əslində elə pəhrizdir. Yuxarıda qeyd etdiyimiz düzgün qidalanma qaydaları pəhriz saxlayanlara da aiddir".   
Milli.Az

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

“Elektron ipoteka” sistemi “Elektron hökumət”-ə qoşuldu

30 Mart 2017 00:44

Bağdadda partlayış: 13 ölü, 40 yaralı

30 Mart 2017 00:39

Türkiyədə klub prezidentinə silahlı hücum

30 Mart 2017 00:34

Möhkəm sümüklər, sağlam ürək və qaraciyər -

30 Mart 2017 00:26

"Yutub"da uşaqlar üçün TƏHLÜKƏLİ VİDEOLAR - Valideynlərə xəbərdarlıq!

30 Mart 2017 00:23

29 yaşlı oğlan bıçaqlandı - Gədəbəydə

30 Mart 2017 00:14

Uşağın immunitetini necə möhkəmləndirək?

30 Mart 2017 00:05

Günün qoroskopu: ən çox qaçdığınız nöqsandan qurtulmaq çətindir

30 Mart 2017 00:05

Böhran zamanı ən yaxşı biznes hansıdır?

29 Mart 2017 23:58

On beş il bar verməyən ağacın meyvəsi

29 Mart 2017 23:57

UEFA prezidenti sözünün üstündə durdu

29 Mart 2017 23:57

Vəzərinin yarpaq və toxumları vitaminlərlə zəngindir

29 Mart 2017 23:57

Türkiyə Suriyada yeni əməliyyat keçirə bilər

29 Mart 2017 23:54

Meşədə qaçan naməlum varlıq kameraya tuş gəldi - ŞOK VİDEO

29 Mart 2017 23:53

Vitamin çatışmazlığının ƏSAS SİMPTOMLARI

29 Mart 2017 23:52

Möhkəm sümüklər, sağlam ürək və qaraciyər. KÜNCÜTün inanılmaz faydaları

29 Mart 2017 23:52

"Daha bir il burada qala bilərəm"

29 Mart 2017 23:52

Maddələr mübadiləsini sürətləndirməyin 10 QIZIL QAYDASI

29 Mart 2017 23:52

Avropa çempionatı:

29 Mart 2017 23:44

Aralarında 5, 10, hətta, 20 yaş fərq var - SİYAHI - FOTO

29 Mart 2017 23:42

Xoşbəxt sevgili olmaq üçün 5 QAYDA

29 Mart 2017 23:42

Müalicəvi zəlinin saxlanılma qaydası

29 Mart 2017 23:42

Yəməndə "Əl-Qaidə" silahlıları məhv edilib

29 Mart 2017 23:42

Azərbaycanda yeni istifadəyə verilən yoldan möhtəşəm görüntü - FOTO/VİDEO

29 Mart 2017 23:38

Limonun inanılmaz faydaları

29 Mart 2017 23:37

Viktoriya bunu ilk dəfə edir

29 Mart 2017 23:32

58 yaşı olsa da, cazibədarlığı heyran etdi - FOTO

29 Mart 2017 23:32

Yerfındığının faydaları

29 Mart 2017 23:32

Hamilə qalmaq istəyənlər içsin - XÜSUSİ RESEPT

29 Mart 2017 23:32

"Yuventus"un futbolçusu üçün mövsüm bitdi

29 Mart 2017 23:32

Trampın reytinqi düşməyə davam edir -

29 Mart 2017 23:26

Ürək üçün faydalı, həyat üçün zəhərli

29 Mart 2017 23:22

AÇ-2017: İkinci gün 1 qızıl və 2 bürünc medal qazandıq

29 Mart 2017 23:22

Trampa dəstək reytinqi antirekord vurdu

29 Mart 2017 23:19

Türkiyə "Fərat qalxanı" əməliyyatının başa çatdığını bəyan edib

29 Mart 2017 23:12

Banka borcu var idi, intihar etdi

29 Mart 2017 23:12

Təsir gücü bitkilərdən də üstün olan göbələklər

29 Mart 2017 23:12

Heyvanlar da yuxu görür?

29 Mart 2017 23:12

Sabiq turizm naziri həbs olundu - FOTO

29 Mart 2017 23:08

Dodaqlarda yaşayan qorxunc virus

29 Mart 2017 23:05

Banka borcu olan kişi özünü öldürdü - Şəkidə

29 Mart 2017 23:04

"Runi "Mançester Yunayted"dən ayrılmaq istəsə, onun qərarına hörmət etməliyik" -

29 Mart 2017 22:58

Bu reyslərdə planşet və noutbuklara icazə verildi

29 Mart 2017 22:57

Ağcabədidə 13 yaşlı məktəbli qızı qaçırdılar - CİNAYƏT

29 Mart 2017 22:53

Sağlam və parlaq saçlar üçün YUMURTA MASKASI

29 Mart 2017 22:52

Colidən növbəti xeyirxah addım

29 Mart 2017 22:52

Hava limanına Ronaldonun adı verildi - FOTO

29 Mart 2017 22:43

"Fərat Qalxanı" əməliyyatı başa çatdı -

29 Mart 2017 22:43

Yeni evlənən cütlük hamının gözü qarşısında mübahisə etdi

29 Mart 2017 22:42

Misin insan orqanizmində rolu

29 Mart 2017 22:37