Xərçəng xəstəliyinə tutulmamaq üçün nə etməliyik?

Xərçəng xəstəliyinə tutulmamaq üçün nə etməliyik?
21:27 4 Yanvar 2016
208 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Ailə qurmaq xərçəng xəstəliyinə qarşı? (18 May 2017 23:12)
Allergiyası olan adamlar xərçəng xəstəliyinə tutulmurlar (03 May 2017 12:38)
Məşhur aktyor xərçəng xəstəsidir - (01 May 2017 19:30)

"Xərçəng xəstəliyi insanlar arasında izaha geniş ehtiyacı olmayan xəstəliklərdəndir. İnsan ölümünə səbəb olan xəstəliklər, faktorlar arasında bədxassəli şişlər ikinci yeri tutur. İnkişaf etmiş ölkələrdə tez və ya gec hər 4 insandan 1-i xərçəng xəstəliyinə tutulur. Hər 5 nəfərdən biri xərçəng xəstəliyindən ölür".

Milli.Az xəbər verir ki, bu sözləri onkoloq-cərrah Akif Nuri "qafqazinfo"ya açıqlamasında bildirib.

Onun sözlərinə görə, düzgün həyat tərzi ilə bu xəstəliyin yaranma riskini 80%-ə qədər azaltmaq mümkündür. Bundan əlavə, əgər xərçəng xəstəliyi ilkin mərhələlərdə aşkar olunarsa, ondan 90% ehtimalla tam sağalmaq mümkündür.

Beləliklə, xərçəng xəstəliyindən düzgün profilaktika olunduqda, bu xəstəlikdən ölmə ehtimalı minimaldır.

Xərçəng xəstəliyindən düzgün müdafiə olunmaq üçün onun necə yarandığını bilmək lazımdır. Sadələşdirilmiş formada xərçəngin yaradan səbəbləri 2 qrupa ayırmaq olar: 1-ci səbəb anadangəlmə genetic "defect" (10-15 % hallarda), 2-ci səbəb xarici faktorların (kanserogenlərin) və insanın fəaliyətinin təsiridir (85-90 %).
Aydın məsələdir ki, bizim birinci səbəbə təsir etmə şansımız yoxdur. Amma gələcək nəslimizdə bu cür "genetik defektləri"in olmamasını istəyiriksə, ondan 2-ci səbəbin qarşısını almağa çalışaq.

"Bədxassəli şişlər üzrə Avropa ekspertlərinin məsləhətləri"ndə qeyd olunur ki, 80-90 % hallarda xərçəng xəstəliyinin yaranma səbəbləri - həyat tərzi, qidalanması, sosial və mədəni fəaliyyəti ilə bağlıdır.

ABŞ-ın milli xərçəng əleyhinə institutun məlumatına görə, 30 % hallarda xərçəngin yaranma səbəbkarı siqaret çəkmə, 35 % hallarda qidalanma xüsusiyyətləri, 10% hallarda infeksiya (papiloma virusu, epişteyn- bar virusu, helikobakter, HİV, hepatit B, C virusları və s.), 4% hallarda istehsalat mühiti (zavodlar, sexlər və s.), 2-3% hallarda ətraf mühitin çirklənməsi, 19% digər faktorlardır.

Ümumdünya xərçəngi öyrənmə fondunun müşahidə və araşdırmalarının nəticəsinə görə təkcə sağlam qidalanmaq, fiziki aktivlik və bədən çəkisini normal saxlamaqla xərçəngin yaranma riskini 30-40% azaltmaq mümkündür.

Müxtəlif orqanların bədxassəli şişləri üçün profilaktika tədbirləri də müxtəlifdir. Məsələn, piylənmə süd vəzisi, uşaqlıq, yoğun bağırsaq və mədəaltı vəzi xərçəngi riskini dəfələrlə artırır. Piylənmə ilə mübarizə apararaq normal çəkiyə sahib olsanız məhz bu xərçəng növlərinin yaranma riskini dəfələrlə azaltmış olarsınız. Siqaret çəkməməklə və ya tərgitməklə ağciyər, dodaq, dil, ağız boşluğu, sidik kisəsi riskini dəfələrlə azaltmış olursunuz. Spirtli içkilərin istifadə miqdarını minimuma endirməklə mədə- bağırsaq, qaraciyər, qida borusu, mədəaltı vəzi xərçəngi riskini xeyli azaltmış olursunuz.

Demək olar ki, bədxassəli şişlərin bütün formalarının və lokalizasiyalarının yaranma riskini bir neçə dəfə təkcə siqaret çəkməmək və ya onu tərgitməklə azalda bilərsiniz. Bu elə də çətin deyil. Təki, məqsəd olsun.

Qidalanma və fiziki aktivlik haqda ümumi məsləhətlər:

Bədən çəkisi

Çalışın normal bədən çəkinizi daim stabil saxlayasınız. Bunun üçün uşaq, yeniyetmə yaşlarından çalışmaq lazımdır. Məsələn, 21 yaşda bədən çəkisi indeksi 21-23 olmalıdır. (Bədən çəkisi indeksi= bədən çəkisi: boyun kvadratı kq/m2 ). Normal bədən çəkisi indeksi 18.5-25 kq/m2 olmalıdır.

Fiziki aktivlik

Hər gün orqanizminizə 30 dəqiqə fiziki gərginlik verin. Seçiminiz çoxdur: idman yerişi, qaçış, üzgüçülük, futbol, tennis, "jim", turnikdə çəkinmə və s. Əsas odur ki, hər gün, ən azı 30 dəqiqə.

Bədən çəkisinin artmasına səbəb olan qida məhsulları və içkilər

Yüksək kalorili qidaların miqdarını minimuma endirin, tərkibində şəkər olan içkilərdən imtina edin. Fast-fud məhsullarından tam imtina edin.

Bitki mənşəli qida məhsulları

Gündə 5 porsiya müxtəlif meyvə və tərəvəzdən istifadə edin (ümumi olaraq 400 qram). Rafinəolunmuş, kraxmal tərkibli məhsullardan imtina edin. Ağ undan hazırlanan məhsullardan imtina edin.

Heyvan mənşəli qidalar

Qırmızı ətin miqdarını minimuma endirin (yoğun bağırsaq xərçəngi riskini artırır), konservləşdirilmiş ətlərdən, kolbasa və sosislərdən imtina edin (mədə xərçəngi riskini artırır).

Spirtli içkilər

Spirtli içkilərin miqdarını minimuma endirin. Spirtli içkilərin orqanizmə zərərsiz dozası kişilər üçün 2 porsiya, qadınlar üçün 1 porsiyadır (1 porsiya spirtli içki 10-15 qram etil spirtinə bərabərdir).

Duzun miqdarını məhdudlaşdırın. Duzun gündəlik miqdarı 6 qramdan çox olmamalıdır.

Qida əlavələri ("БАД")və vitaminlər

Qida əlavələri xərçəng xəstəliyinin profilaktikası üçün məsləhət görülmür. Onlar bəzi hallarda (xəstəlik və ondan sonrakı dövrdə, tamdəyərli qidalanma olmayan halda) faydalı ola bilər.

Qidaları məhsullarını, çayı, kofeni mülayim hərarətdə istifadə edin. Yandırıcı, istiotlu, duzlu məhsulların qəbulunu minimuma endirin, və ya tam imtina edin.

Dəriyə günəş şüalarının uzunmüddətli təsirindən qaçın. 

Xalları zədələnmək qoruyun. 

Ən azı ildə bir dəfə həkim müayinəsindən keçin. 

Sağlam olun və uzun ömür yaşayın.

Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Rusiya şirkəti Azərbaycanda informasiya təhlükəsizliyi sahəsində cəmiyyət yaratmaq niyyətindədir

25 May 2017 16:42

90-cı illərdən maraqlı görüntülər - "Aynuru çox sevirəm" - VİDEO

25 May 2017 16:42

Rusiya XİN: Azərbaycanla əlaqələrimizi digər amillərlə bağlamırıq

25 May 2017 16:37

Yeni “Huawei” planşetləri təqdim ediləcək

25 May 2017 16:35

Daha bir KİV rəhbərinə XƏBƏRDARLIQ edildi

25 May 2017 16:33

Yaralıya kömək adıyla

25 May 2017 16:33

AİF 15 mln. manatlıq istiqraz satıb

25 May 2017 16:32

Baş Prokurorluq “Hürriyyət” qəzetinin baş redaktoruna xəbərdarlıq edib

25 May 2017 16:32

Şimali İrlandiya yığmasının hücumçusu Azərbaycan millisi ilə oyun barədə danışıb

25 May 2017 16:32

Ukrayna Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini bir qədər də azaldıb

25 May 2017 16:32

"Azər Türk Bank"ın nümayəndələri Gəncədə təhsil alan tələbələrə və məzunlara təlim keçiblər (FOTO)

25 May 2017 16:29

“Made in Azerbaijan 2017” biznes ideya müsabiqəsinin qalibləri müəyyən edilib

25 May 2017 16:29

Müdafiə Nazirliyindən Ermənistanın iddialarına CAVAB

25 May 2017 16:28

Azərbaycanın əməkdar jurnalisti "Ermənistan Azərbaycan Sülh Platforması"na qoşulub

25 May 2017 16:27

Azərbaycan efirində aparıcı ilə iştirakçı dalaşdı: "Utanmırsan?" - VİDEO - FOTO

25 May 2017 16:27

Bakıda yenicə açılmış parkda atraksionlar xoşagəlməz vəziyyətdədir

25 May 2017 16:27

205 illik cəhənnəm: 10 il işgəncə verib edam edirdilər... - FOTOLAR - FOTOLAR

25 May 2017 16:23

Əli Abbasova niyə vəzifə verildi?

25 May 2017 16:22

İranda raket silahlarının istehsalı üçün üçüncü yeraltı zavod tikilib

25 May 2017 16:22

Reys təxirə salındı - Səbəb "Wi-Fi"

25 May 2017 16:22

16 mindən çox insan qalxanvari vəz xəstəsi olub

25 May 2017 16:21

“ADA” Universitetində "Məktəbdən universitetə gedən yol" adlı layihə çərçivəsində tədbir keçirilib

25 May 2017 16:17

Sərnişin avtobusun hərəkətini ləngitdi, sürücünü söydü, amma... - VİDEO

25 May 2017 16:17

“Sumqayıt”da daha bir müqavilə

25 May 2017 16:17

“Zirə” 3 legionerlə bağlı qərar verdi - 6 müqavilə

25 May 2017 16:17

Dəmir yolunun işarəvermə və rabitə sistemi modernləşdirilir (FOTO)

25 May 2017 16:15

Ata öz qızıyla evləndi - RƏZALƏT

25 May 2017 16:13

Azərbaycanın 1500 illik canlısı - VİDEO - FOTO

25 May 2017 16:12

Somalidə terror baş verdi

25 May 2017 16:10

"Zorlamaq məqsədim yox idi" - Müğənnini təhdid edən şəxsə HÖKM OXUNDU

25 May 2017 16:05

Qattuzo yenidən "Milan"da

25 May 2017 16:05

Azərbaycanda yararsız dərman vasitələri yandırılaraq məhv edilib

25 May 2017 16:02

"Unibank" ilin ən innovativ bankı seçilib

25 May 2017 16:01

Ata öz qızıyla evləndi

25 May 2017 15:59

Azadlığa çıxmağa hazırlaşan Deniz Sekini ÜZƏCƏK XƏBƏR

25 May 2017 15:57

64 il sonra açılan SENSASİYALI SİRR: 88 yaşında törətdiyi dəhşəti ETİRAF ETDİ - FOTO

25 May 2017 15:53

Bakı-Böyük-Kəsik istiqamətində qatarların idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsinə başlanılıb

25 May 2017 15:52

Daha bir yaşayış məntəqəsinə təbii qaz verilib

25 May 2017 15:50

Lak çəkdikdən 10 saat sonra nə baş verir?

25 May 2017 15:48

Pakistanda terror

25 May 2017 15:48

Bitkoinin qiyməti 2700 dollara çatıb

25 May 2017 15:47

Azərbaycanlı müğənni: "Qayınanam dedi, uşağı olmur, niyə saxlayırsan?"

25 May 2017 15:47

"Unibank" xüsusi kredit kampaniyası keçirir

25 May 2017 15:47

Unibankdan Respublika gününə xüsusi kredit kampaniyası

25 May 2017 15:47

Gəncədə bədbəxt hadisə: Ölən var

25 May 2017 15:47

Qəsdən sağlamlığa zərər vurmağa görə cəza sərtləşdirilir

25 May 2017 15:43

Moskvada qanlı hücumlar planlaşdıran İŞİD üzvləri tutuldu

25 May 2017 15:43

Mançesterdəki terror aktı ilə bağlı 8 nəfər saxlanılıb

25 May 2017 15:43

Bakıda Hindistan rəqs dramı "Böyük Hindistan toyu"nun nümayişi olacaq

25 May 2017 15:42

Merilin Monroya yazılan məktub tapıldı

25 May 2017 15:39