Müsəlmanları böyük savaşa sürükləyirlər...

Müsəlmanları böyük savaşa sürükləyirlər...
07:22 6 Yanvar 2016
28 Digər
Ölkə mətbuatı
A- A+

Əslində, İran və Səudiyyə Ərəbistanı arasında müharibə çoxdan başlayıb. Amma bu müharibə birbaşa yox, dolayı şəkildə gedir. İndi isə bu iki ölkə arasında birbaşa müharibəni qızışdırmaq istəyən kənar qüvvələr var. Ona görə də onlar arasında birbaşa müharibə də hər an qızışa bilər. Hansısa qüvvələr prosesləri böyük sünni-şiə müharibəsinə doğru itələyir.

Bunu Milli.Az-a açıqlamasında təhlükəsizlik və beynəlxalq məsələlər üzrə ekspert, "Baku Network" ekspert qrupunun rəhbəri, politoloq Elxan Ələsgərov yanvarın 2-də Səudiyyə Ərəbistanında din xadimi, şiə alimi, ayətullah Şeyx Nimr Baqir əl-Nimri edam etməsindən sonra İranla Səudiyyə Krallığı arasında yaranmış gərginliyi şərh edərkən deyib.

Ekspertin fikrincə, İranla Səudiyyə Ərəbistanı arasında münasibətlərin gərginləşəcəyi gözlənilən idi: "Çünki bu məsələ İraqdan başlandı. İraqda Səddam Hüseyn devriləndən sonra hakimiyyətdə sünnilərin yerini, əsasən, şiə nümayəndələri tutdu və Səudiyyə Ərəbistanının dünyagörüşü, siyasi baxışları və regiondakı vəziyyətinə görə, bu, onlar üçün mənfi bir hal idi. Çünki onlar hakimiyyətə din pərdəsi altından baxırlar. Daha sonra bu məsələ Suriyadakı hadisələrlə davam etdi. Bəzi mənbələr qeyd edirlər ki, oradakı Bəşər Əsədə qarşı savaşan sünni qruplaşmalar Səudiyyədən maddi yardım alır, silahlandırılırlar. Lakin Rusiyanın müdaxiləsi və fəallığından sonra Suriyadakı proseslər Səudiyyə Ərəbistanının ziyanına cərəyan etməyə başladı. Təsadüfi deyil ki, Rusiya Suriyada hərbi əməliyyatlara başlayan gün Səud hakimiyyəti Rusiyadan Suriya ərazisini dərhal tərk etməyi tələb etmişdi. Bu məsələlərin fonunda Yəmən hadisəsi də ortalığa çıxdı. Oradakı husi tayfasına məxsus üsyançı qruplar hakimiyyəti və Səudiyyə Ərəbistanının sərhədinə kimi ərazini nəzarət altına aldılar. Belə bir vəziyyətdə Səudiyyə Ərəbistanı terrorla mübarizə adı altında sünni ərəb dövlətlərindən ibarət hərbi koalisiya yaratmaq təşəbbüsü ilə çıxış etdi, hətta mərkəzi Ər-Riyadda yerləşəcək koalisiyaya qoşulmaq üçün Azərbaycana da dəvət göndərildi. Lakin bu cərəyan da böyük dəstək qazana bilmədi. Belə bir məqamda Ərəbistanda 47 nəfər edam olundu. Onların arasında Səudiyyə Ərəbistanında doğulmuş şiə alimi, şeyx Nimr Baqir əl-Nimr də var idi. İndi Səudiyyə hakimiyyəti bunu qanuni hesab edir, çünki onu üsyankar kimi qələmə verir. Bu edamdan sonra vəziyyət gərginləşdi. İranda kütləvi etiraz aksiyaları keçirildi və Səudiyyə Ərəbistanının səfirliyinə hücum oldu. Səudiyyə Krallığı öz səfirini geri çağırdı. Səudiyyə və onu dəstəkləyən dövlətlər İranla diplomatik əlaqələri kəsdilər və ya minimum səviyyəyə endirdilər.

Bundan sonra İran tərəfi bəyan etdi ki, səfirliyə hücum edənlər tutulub və onlar cəzalandırılacaq. İran rəsmiləri onun kütlə tərəfindən törədildiyini bildirir və bu aksiyanı pisləyirlər. İranın bu addımı vəziyyəti bir az sakitləşdirməyə yönəlib. Amma Səudiyyə Krallığına qarşı ən yüksək səviyyələrdə səslənən siyasi bəyanatlar çox sərt idi. Səudiyyə tərəfinin son bəyanatı isə bu olub ki, Ər-Riyadla Tehran arasında diplomatik münasibətlər o zaman bərpa oluna bilər ki, İran region ölkələrinin daxili işlərinə qarışmaqdan imtina etsin. Bununla Səud hakimiyyəti bəyan etdi ki, bu məsələ İranın qonşularına qarşı yürütdüyü siyasətdən qaynaqlanır".



E.Ələsgərov iki ölkə arasında genişmiqyaslı hərbi münaqişənin başlanması ehtimalını istisna etməyib: "Bu müharibə, əslində, çoxdan gedir, sadəcə hələlik İraq və Suriya ərazisində. Yəni tərəflər əks qütblərdə durublar. İran şiə qruplarını, Səudiyyə Ərəbistanı isə sünni qruplarını dəstəkləyir. Ona görə də, demək olar ki, bu müharibə artıq gedir, sadəcə, bu, hələlik birbaşa dövlətlərarası müharibə deyil. Hələlik yalnız dolayısı ilə qrupların, təşkilatların dəstəklənməsi ilə həyata keçirilir. Amma təbii ki, İranla Səudiyyə Ərəbistanı arasında birbaşa müharibə də qızışa bilər. Xüsusilə, Səduiyyə Ərəbistanı son illər ordunu gücləndirmək üçün külli miqdarda silah və hərbi texnika alıb. Eyni zamanda, İran da silahlanmaya qəbul olunmaq üçün yeni-yeni silah növlərini sınaqdan keçirir. Yəni region artıq barıt çəlləyinə çevrilib. Orada istifadəyə hazır durumda külli miqdarda silah var. Ən əsası isə odur ki, regionda gedən prosesləri şiə-sünni məsələsinə çevirməyi bacaran və bu müharibəni qızışdırmaq istəyən kənar qüvvələr var. Hansısa qüvvələr prosesləri böyük sünni-şiə müharibəsinə doğru itələyir. Çünki İraqda da, Suriyada da proseslər tamam başqa əsasda başlamışdı, amma indi faktiki olaraq şiə-sünni savaşı məcrasına yönəldildi".



Bundan başqa, politoloqun fikrincə, burada neftin qiyməti ilə bağlı məqamı da unutmaq olmaz: "İranla Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı gərginlik dünya bazarında neftin qiymətinə də ciddi təsir göstərir. Bir müddət əvvəl prezident İlham Əliyev də qeyd etmişdi ki, neftin qiymətinə əsas təsir edən amil siyasətdir. İndi də bəzi qüvvələr neftin qiymətinə bu yolla təsir göstərmək istəyir".

Qeyd: Analoji mövzularla bağlı geniş məlumatları http://bakunetwork.com/ saytında da əldə etmək mümkündür.

İlkin İzzət
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

"Futbolçular heç ayaqyoluna da gedə bilmir"

01 May 2017 06:37

Çikaqoda Azәrbaycanın strateji әhәmiyyәti vurğulanıb (FOTO)

01 May 2017 06:36

Viktoriya Bekhemin yeni FOTOları

01 May 2017 06:32

Tramp baş nazirləri Ağ Evə dəvət etdi

01 May 2017 06:23

Qlamur Nina - FOTO

01 May 2017 05:32

Köpək balığı qadına hücum etdi

01 May 2017 05:23

20-dən çox silahlı məhv edilib

01 May 2017 05:22

İki nazir istefaya göndərilib

01 May 2017 05:08

Kara yeni çanta reklamında - FOTO

01 May 2017 04:32

ABŞ-da güclü qasırğa: 7 ölü

01 May 2017 04:28

Bərdədə ev yandı

01 May 2017 03:54

ABŞ-da məktəb avtobusu yük maşını ilə toqquşdu - 2 ölü, 17 yaralı

01 May 2017 03:49

Məşhurlar neçə yaşında ana olub?

01 May 2017 03:49

Məşhur aktyor jurnal səhifələrində - FOTO

01 May 2017 03:32

11 nəfər liftdə köməksiz vəziyyətdə qalıb

01 May 2017 03:29

Aralıq dənizində 5 miqrantın meyiti tapıldı

01 May 2017 02:33

Qardaşını itirmiş adam üçün təskinlik - FOTO

01 May 2017 02:32

Gəncədə yanğın olub

01 May 2017 02:22

Əfqanıstanda 40-dan çox silahlı zərərsizləşdirilib

01 May 2017 02:17

Milyon insandan biri bu özəlliklə doğulur

01 May 2017 02:17

İrqçi təhqirlərə dözə bilməyən futbolçu meydanı tərk etdi

01 May 2017 02:09

Roma papası: "ABŞ və KXDR arasında hərbi münaqişə bəşəriyyətin böyük hissəsini məhv edəcək"

01 May 2017 02:02

ABŞ-da güclü qasırğa - 7 ölü

01 May 2017 01:54

"Formula-1" üzrə Soçi Qran-Prisinə yekun vuruldu

01 May 2017 01:48

Vladimir Putin Soçidə xokkey məşqi edib

01 May 2017 01:32

Şedevrli çantalar - FOTO

01 May 2017 01:32

Gəncədə yanğın oldu

01 May 2017 01:29

Goranboyda yol qəzası - Xəsarət alan var

01 May 2017 01:13

Köpək balığı qadına hücum edib

01 May 2017 01:08

Futbolçu Muntari İtaliya çempionatının oyunu zamanı irqçi şüarlara görə meydanı tərk edib

01 May 2017 01:07

Kriştian Ronaldonun adını ayağına tatu elətdirdi

01 May 2017 01:06

Bakıxanovda kişi və qadın döyüldü

01 May 2017 00:48

Kolumbiyada bina uçdu - 18 ölü

01 May 2017 00:39

Pis ruhları qovmağa çalışdılar və...

01 May 2017 00:38

Türkiyədə zəlzələ oldu

01 May 2017 00:28

Bakıda sürücü piyada keçidindən keçən kişi və qadını döyüb

01 May 2017 00:17

Qarpız doğrudan da möcüzədir!

01 May 2017 00:12

Astroloji proqnoz - 1 may

01 May 2017 00:08

Şimali Koreya sənəti - FOTO

01 May 2017 00:05

Erməni qızı Azərbaycana qarşı təxribatdan əl çəkmir

01 May 2017 00:05

Günün qoroskopu: köhnə əlaqələri bərpa etmək olar

01 May 2017 00:05

Erməni müğənninin Azərbaycanla bağlı yalanı

01 May 2017 00:04

İslam dininə əsasən qəsdən adam öldürməyin cəzası nədir?

30 Aprel 2017 23:57

Sertifikasiyada hansı müəllimlər olacaq?

30 Aprel 2017 23:52

Yas saxlamaq olarmı?

30 Aprel 2017 23:52

"Terminator" qayıdır

30 Aprel 2017 23:50

Putin hokkey meydançasında məşq etdi - VİDEO

30 Aprel 2017 23:48

“Əl-Torqovı”da “ərəbləşən” restoranlar -FOTO

30 Aprel 2017 23:47

B4 vitamininin faydaları

30 Aprel 2017 23:47

Məşhur aktrisa "açarını itirdi"

30 Aprel 2017 23:44