Mübariz Əhmədoğlu: Türkiyə ilə Rusiyanın münasibətlərinin indiki vəziyyəti gözlənilən idi

Mübariz Əhmədoğlu: Türkiyə ilə Rusiyanın münasibətlərinin indiki vəziyyəti gözlənilən idi
13:13 8 Yanvar 2016
12 Ölkə
Ölkə mətbuatı
A- A+

Bakı. Trend:

Türkiyə ilə Rusiyanın münasibətlərinin indiki vəziyyəti gözlənilən idi. Türkiyənin daxilində baş verənlər bundan başqa ortalığa nəticə qoya bilməzdi: Türkiyə hökuməti son altı ayda formalaşa bilmirdi. İki parlament seçkisi keçirildi. Gedən geosiyasi proseslər Rusiyanı ən azı “Türk axını” layihəsi ilə bağlı tez qərar qəbul etməyə vadar edirdi.

Trend xəbər verir ki, bunu Siyasi İnnovasiya və Texnologiyalar Mərkəzinin direktoru, politoloq Mübariz Əhmədoğlu bu gün keçirdiyi mətbuat konfransında deyib.

Politoloq bildirib ki, Ərdoğanın komandası Rusiyanın tələsdiyini bilirdi: "Ehtimal ki, Ərdoğan hökuməti bəzi şərtləri qəbul etdirmək üçün Rusiyanın tələskənliyindən sui-istifadə edirdi. Altı ay ərzində Türkiyə rəsmilərinin dilindən “Türk axını” ilə bağlı yalnız Rusiyanı narahat edən məlumatlar səslənmişdi: “Türk axını” ümumi gücü 63 milyard kub metr olan dörd kəmərdən ibarətdir. Bunun biri 16,5 milyard kub metri Türkiyənin daxili bazarı üçün nəzərdə tutulmuşdu. Qalan üçü isə Türkiyə ərazisindən keçməklə Avropaya çatdırılmalı idi. Aİ siyasi səbəblərə görə “Türk axını” layihəsinin əleyhinə idi".

M.Əhmədoğlu qeyd edib ki, Türkiyə dörd kəmərin tikilməyəcəyini bildirdi: "Sonradan sayı ikiyə qədər azaltdı. Ən sonda isə bir kəmərin çəkiləcəyini bildirdi. Bu kəmər də yalnız Türkiyənin özünü qazla təmin edəcəkdir. Bu bəyanatlar Rusiyanı narahat etməli idi və narahat da edirdi. Sonradan prezident Ərdoğanın verdiyi açıqlama da Türkiyənin “Türk axını”na qarşı addımlarının düşünülmüş olduğunu sübut etdi. R.T.Ərdoğan “Türk axını” layihəsini Su-24 təyyarəsinin vurulmasından öncə dayandırdığını bildirdi".

M.Əhmədoğlu deyib ki, Misirdən uçan sərnişin təyyarəsinə qarşı terror hadisəsi RF FTX-in V.Putinlə təmasını xeyli artırdı: "RF FTX-inin məlumatları içərisində Türkiyə ilə mövzular olmamış deyil. Putin sonrakı açıqlamalarında bu dəfələrlə özünü göstərdi. Belə neqativ fonda Türkiyə Rusiyanın Su-24 qırıcı təyyarəsini vurdu. Rusiyanın özü başa düşdüyü kimi nəticə çıxarması üçün əsası Türkiyənin atdığı addımlar vermişdi.

Türkiyənin siyasəti başa düşülməz oldu:

Türkiyə Rusiyanın geosiyasi hücumlarına qarşı dayanmaq, bəlkə də mübarizə aparmaq məqsədi ilə İsraillə əməkdaşlığı bərpa etdi. Az sonra İsraillə Türkiyə münasibətlərində Türkiyə tərəfindən qeyri-müəyyənliklərin sayı xeyli artdı. Türkiyə yenidən Fələstinə yardım aparan gəminin bombalanması nəticəsində 10 şəhidlə bağlı əvvəlki şərtləri tələb etməyə başladı".

Politoloq qeyd edib ki, amma ən anlaşılmaz qüsur Türkiyənin İraq ərazisinə qoşun yeritməsi və İraq ərazisində kürdlərə hərbi təlim keçməsidir: "Türkiyənin bu addımında iki parametr anlaşılmazdır. Rusiyanı öz ərazi bütövlüyünü pozmaqda ittiham edən Türkiyə başqa dövlətin, indiki halda İraqın ərazi bütövlüyünə hörmət etməklə nümunə göstərə bilərdi. İraqla sərhədində yaşayan kürdlərin, o cümlədən qoca və qadınların evdən bayıra çıxmasına icazə verməyən Türkiyə dağın o biri üzündə İraq ərazisində gənc kürd kişilərinə hərbi təlim keçirir. Guya bu kürdlər İŞİD-ə qarşı mübarizə aparacaqlar. Lakin sonradan təlim görmüş kürdlərin Türkiyənin əleyhinə mübarizə aparıb-aparmayacağı Ərdoğan hökumətini zərrə qədər maraqlandırmır. Ani siyasi ambisiyanın ödənilməsi indiki hakimiyyət üçün yaxın keçmişdə yarana biləcək təhlükədən qat-qat vacibdir".

M.Əhmədoğlu qeyd edib ki, Türkiyənin kürd məsələsinə münasibətində strateji çatışmazlıq var: "ABŞ İraq ərazisində kürdlərə dövlət yaratmaq istəyirdi. ABŞ-ın bu addımı məhz Türkiyənin xeyrinə yönəlmişdi. Lakin Türkiyə kürd faktorunu çox şişirtdiyinə görə, ABŞ-ın İraq ərazisində kürd dövləti planını iflasa uğratdı. Diqqət çəkən məqam: O zaman əldə olunmuş razılaşmaya görə, kürd yaraqlıları Türkiyə ərazisini tərk edib, İraq ərazisinə keçməli idi. Türkiyə o zaman kürd yaraqlılarını İraqa silahsız buraxdı. İndi isə İraq ərazisindəki kürdləri təlimləndirir, silahlandırır".

Mərkəz rəhbərinin sözlərinə görə, Türkiyənin İraq ərazisinə hərbi qüvvə yeritməsi İraq tərəfindən ərazi bütövlüyünə qəsd kimi dəyərləndi: "İraq hökuməti BMT-yə müraciət etdi. Rusiyanın mövqeyinin güclənməsi, İŞİD-ə qarşı effektli mübarizə apara bilməsi İraqı Rusiyaya doğru həvəsləndirib. ABŞ Türkiyədən qoşunlarını İraqdan çıxarmasını istədi. İran, Misir və Ərəb Dövlətləri Liqası Türkiyənin bu addımına görə, onun əleyhinə çox kəskin bəyanatlar səsləndirdilər. R.T.Ərdoğan İraqın BMT-yə müraciətini şərəfsiz addım adlandırdı. Türkiyə əvvəlcə qoşunlarını İraq ərazisindən çıxarmayacağını bildirsə də, sonradan bu mövqeyindən geri çəkildi. İraq Türkiyə qoşunlarını çıxarmayacağı təqdirdə hərbi tədbirlərə əl atacağını bildirdi".

M.Əhmədoğlu deyib ki, Türkiyə Suriya ilə də sərhədlərini bağlamaq məcburiyyətindədir: "Bunu da Rusiya aktuallaşdırıb. ABŞ da bu təklifi dəstəkləyir. Bu da Türkiyə üçün ən azı imic itkisidir. Su-24 qırıcısı vurulduqdan sonra Türkiyə hərbi aviasiyası antiterror koalisiyası çərçivəsində bir dəfə də olsun Suriyada uçuş reallaşdırmayıb. Türkiyə Bosfor boğazını Rusiya gəmilərinin üzünə bağlamaq gücündə deyil. Montre müqaviləsi qüvvədədir. Digər tərəfdən Türkiyə Bosfor boğazını bağlasa, Rusiya Türkiyəyə qaz verməyi dayandıracaq".

Politoloq bildirib ki, Türkiyənin ən böyük qorxusu Rusiyanın qazı kəsməsidir: "Bu məqsədlə Türkiyə Qatarla müqavilə imzaladı. Qatardan ildə 2 milyard kub metr sıxılmış qaz almaq niyyətindədir. Eləcə də Qatarla hərbi əməkdaşlığı genişləndirmək, Qatar ərazisində hərbi baza yaratmaq niyyətindədir. Türkiyə prezidenti R.T.Ərdoğan Səudiyyə Ərəbistanda səfərdə oldu. Əsas məqsəd Rusiya ilə münasibətlərində yaranmış vəziyyətə dəstək əldə etməkdir. ABŞ Türkiyə və Rusiya arasında gərginliyin azalmasına çalışır. RF prezidenti V.Putinin fikrincə, Türkiyə Rusiya qırıcısını özbaşına vurmayıb. Bunu ABŞ-ın diktəsi ilə edib. Hətta V.Putin bu fikrini ənənəvi mətbuat konfransında Türkiyə rəhbərliyi üçün çox təhqirli formada təqdim etdi. R.T.Ərdoğanın “onun İŞİD-dən neft almaq təsdiqini taparsa, istefa verəcəyi” bəyanatı indi Rusiya siyasilərinin əlində Ərdoğana qarşı istifadə olunur".

M.Əhmədoğlu bildirib ki, Ərdoğan hökuməti ilə Rusiya arasındakı gərginlik Türkiyənin daxili müxalifətini də ruhlandırıb: "Kürdlərə məxsus Xalq Demokratik Partiyasının lideri S.Dəmirtaş Moskvaya gələrək RF xarici işlər naziri S.Lavrovla görüşdü. Türkiyənin prezidenti və Baş Naziri onun bu addımını pislədilər. Prokurorluq təhqiqata başladı.Türkiyənin xarici işlər naziri M.Çavuşoğlu Rusiya rəsmiləri ilə görüş fürsətini əldən buraxmır. ATƏT-in Belqrad ministerialında RF xarici işlər naziri S.Lavrovla görüşdən sonra nikbin açıqlamalar versə də, S.Lavrov Cavuşoğlunun yaranmış vəziyyətlə əlaqədar yeni fikir bildirmədiyini dedi. Türkmənistanda o, RF Federasiya Şurasının sədri V.Matvienko ilə görüşdü".

M.Çavuşoğlu Türkiyədəki rus icması ilə əlaqələri də intensivləşdirib

Mərkəz rəhbəri bildirib ki, Prezident və baş nazir də tez-tez Rusiya ilə əlaqələrin normallaşmasına dair optimist bəyanatlar səsləndirirlər: "Rusiya Türkiyə ilə münasibətlərinin indiki vəziyyəti onun özü üçün də problem yaratdığını başa düşür. Amma V.Putin vaxtaşırı Türkiyəyə qarşı sanksiyaları genişləndirməklə bağlı sərəncamlar verir. Türkiyə baş naziri Ə.Davudoğlu Serbiyada olarkən prezident T.Nikoliçdən Rusiya ilə münasibətlərin normallaşması üçün vasitəçilik etməyi xahiş etdi. T.Nikoliç vasitəçilik etməyəcəyini bildirdi. O, sadəcə, Türkiyə baş nazirinin sözlərini Rusiyaya çatdırdığını bildirdi. Baş nazir Ə.Davudoğlu Rusiya təyyarəsinin vurulması əmrini vermədiyini bildirdi. Əvvəl isə belə əmr verdiyini bildirmişdi".

Rusiya Türkiyədən Rusiya təyyarəçisini güllələmiş döyüşçünü tutub Rusiyaya təhvil verməyi tələb edir

M.Əhmədoğlu qeyd edib ki, hər-halda Türkiyənin xarici siyasət kursunun çox dəqiq parametrlərlə müəyyənləşməsi və bunun aydın şəkildə təqdim edilməsi indi Türkiyə üçün ən zəruridir: "Həm Rusiya ilə əməkdaşlığın genişlənməsi barədə optimist bəyanat verməklə, həm ona ambisiya nümayiş etdirmək və ya antiRusiya bəyanatlar səsləndirmək Türkiyə üçün uğur gətirməyəcək. Ərdoğan hökuməti bu paradoksal ziddiyyətli vəziyyəti aradan qaldırmaq, Rusiya ilə münasibətləri normallaşdırmaq və Türkiyənin inkişafında yeni inkişaf mərhələsi yaratmaq potensialına malikdir. RF-in bu potensiala inanması hamı, ilk növbədə özü üçün faydalıdır".

Bizi Twitter-dən izləyin: @trend_az

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Günelin nişanlısı ilə barışması təsdiqini tapdı - FOTOFAKT

21 Avqust 2017 22:03

Tam Günəş tutulması başladı - CANLI YAYIM

21 Avqust 2017 21:49

Moskva SSRİ-nin cinayətləri üçün cavab verəcək: trilyonluq TƏZMİNAT TƏLƏBİ

21 Avqust 2017 21:48

Rostovda güclü yanğın

21 Avqust 2017 21:45

Sankt-Peterburqda “Qazprom” şirkətinin rəhbəri ilə SOCAR prezidenti arasında görüş keçirilib

21 Avqust 2017 21:42

Macarıstan sərhədini qanunsuz keçmək istəyən 162 qaçqın saxlanılıb

21 Avqust 2017 21:32

Qoz piylənmənin qarşısını almağa kömək edir

21 Avqust 2017 21:28

Ali məktəblərin boş qalan plan yerlərinə qəbulun nəticələri açıqlanıb

21 Avqust 2017 21:19

Keçmiş prezident: “Bu, müharibənin əsas səbəbi oldu”

21 Avqust 2017 21:13

Məktəbli ləvazimatlarının yarmarkaları açıldı - mağazalar arasında qiymət fərqi - VİDEO

21 Avqust 2017 20:58

VİDEO:Qardaşını sevdiyi qızla bir yerdə tutdu -

21 Avqust 2017 20:55

Rusiya SSRİ-dən qalan son borcunu ödədi

21 Avqust 2017 20:53

Növbəti İKT qrant müsabiqəsində kompleks ekspertiza mərhələsinə yekun vurulub

21 Avqust 2017 20:52

İmişli sakini özünü asdı

21 Avqust 2017 20:39

Avropadan Sakit okeana qədər dəmiryolu çəkilir

21 Avqust 2017 20:37

"İlk oyundan sonra “Qarabağ”ı favorit adlandırmaq olar" -

21 Avqust 2017 20:30

Trampın ailəsi müdafiəsiz qalacaq – Məxfi xidmətdən SOS

21 Avqust 2017 20:28

Mingəçevirdə yol qəzası baş verib, 4 nəfər xəsarət alıb

21 Avqust 2017 20:22

ABŞ PUA-sı Türkiyədə qəzaya uğradı

21 Avqust 2017 20:19

Nizami Cəfərov, bəs buna nə deyirsiniz? – Azərologiya polemikası böyüyür

21 Avqust 2017 20:18

Türkiyə-Almaniya gərginliyi

21 Avqust 2017 20:10

İntihar cəhdinin qarşısı alındı - [color=red]Gəncədə/color]

21 Avqust 2017 20:04

Münaqişənin həlli üçün ŞƏRTLƏR, dənizlərə ÇIXIŞ... – GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

21 Avqust 2017 20:03

Kataloniyada polis "ölüm kəməri" geymiş terrorçu-kamikadzeni məhv edib

21 Avqust 2017 19:52

DİQQƏTLİ OLUN!

21 Avqust 2017 19:50

Gürcüstan hökuməti Azərbaycan prezidentinə təşəkkür etdi

21 Avqust 2017 19:49

Filippinli milyonçudan HƏYAT DƏRSLƏRİ: “Kasıblar ona görə varlana bilmir ki...”

21 Avqust 2017 19:48

Barselonada terror aktı törədən əsas şübhəli hələ də azadlıqdadır

21 Avqust 2017 19:35

Barselona terrorunun əsas şübhəlisi tutulub

21 Avqust 2017 19:33

Barselonanı qana bulayan əsas terrorçu həbs edildi

21 Avqust 2017 19:29

Şəkidə doğum evində yanğın olub

21 Avqust 2017 19:27

"Qəbələ" "Dinamo"nu yendi

21 Avqust 2017 19:27

“Qəbələ” “Dinamo”ya qalib gəldi

21 Avqust 2017 19:24

Binəqədidə it qorxusu: "Sürü ilə gəzirlər, gərək yenə kimsə ölsün?.."

21 Avqust 2017 19:18

İlham Əliyev yeni sərəncam imzaladı

21 Avqust 2017 19:16

Azərbaycan nümayəndələri Moskva milli mədəniyyət festivalında iştirak edəcək

21 Avqust 2017 19:12

"Qarabağ" bu axşam yola düşür

21 Avqust 2017 19:07

SSRİ deputat Rüstəm Xəlilovun atasına heykəl qoya bilərdimi? - FOTOLAR

21 Avqust 2017 19:03

Qısamüddətli notlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcək

21 Avqust 2017 19:02

Obameyanq məsələsi nöqtələndi - RƏSMİ

21 Avqust 2017 18:57

Pxenyan yeni silahını işə salır – BÖYÜK TƏHLÜKƏ

21 Avqust 2017 18:53

Göygölə 3 milyon manat vəsait ayrıldı

21 Avqust 2017 18:45

“Şəmkir Aqroparkı”nda beynəlxalq konfrans keçirilib - FOTOLAR

21 Avqust 2017 18:43

Azərbaycanlı müğənnidən cəsarətli VİDEO

21 Avqust 2017 18:39

Dövlət Komitəsi ABŞ Dövlət Departamentinin Azərbaycanda din azadlığına dair hesabatına etirazını bildirib

21 Avqust 2017 18:37

Nəqliyyat, rabitə və yüksək texnologiyalar naziri məktəblilərlə görüşüb

21 Avqust 2017 18:35

“Azərbaycanda xalça fabriklərinin sayı 30-a çatacaq” - Prezident

21 Avqust 2017 18:34

"İçərişəhər" Qoruğunda YENİ TƏYİNAT

21 Avqust 2017 18:29

“Abşeron Gənclər Şəhərciyi” qazsız qalıb: "Bu qışı da donacağıq"

21 Avqust 2017 18:28

Çoxmənzilli binaların əsaslı təmirinə maliyyə vəsaiti ayrılıb

21 Avqust 2017 18:28