"Mərkəzi Bankın məzənnə siyasəti yanlışdır"

Tanınmış iqtisadçı-ekspert vəfat etdi (13 Mart 2017 12:34)
Oqtay Haqverdiyev vəfat edib (13 Mart 2017 12:27)

İqtisadçı ekspert Samir Əliyev Mərkəzi Bankın valyuta satışına 4%-lik marjanın tətbiq edilməsi ilə bağlı verdiyi qərara münasibət bildirib.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkədə yazan ekpert bildirib ki, sözügedən qərar başda Mərkəzi Bank olmaqla, hökumətin məzənnə siyasətinin yanlış olduğunu bir daha təsdiq etdi: “Məhz düzgün qurulmayan siyasət nəticəsində manat əvvəlcə dəyərini 35%, sonra 48% itirdi. Bu azmış kimi valyuta bazarında hökm sürən ajiotaj milli paramızı daha 15% (bu artım səviyyəsi müxtəlif banklarda fərqlidir) dəyərsizləşdirdi. Devalvasiya prosesi hələki davam edir və bu, yekun deyil. Hökumətin siyasətinin əsasını əvvəlcə “güclü manat güclü iqtisadiyyat” prinsipi təşkil etsə də, sonradan onu əlacsızlıqdan “valyuta ehtiyatlarını qorumaq” prinsipi əvəz etdi.

Uzunmüddət manatı qorumaq üçün ehtiyatların əhəmiyyətli hissəsi xərcləndi. Mərkəzi Bankın ehtiyatının 70%-ni, Neft Fondu isə bir neçə milyard dolları manatı qorumağa sərf etdi. Nə istənilən nəticə əldə edildi, nə də ehtiyatları qorumaq mümkün oldu”.

Onun sözlərinə görə, Mərkəzi Bankın əsas səhvi ondan ilk devalvasiyadan sonra manatı yenidən saxlamağa və hətta bəzən cüzi də olsa bahalaşdırmağa üstünlük verməməsi oldu: “Halbuki fevral devalvasiyasından sonra manat tədricən ucuzlaşdırılmalı idi. Əgər ucuzlaşdırma tədricən aparılsaydı, dekabrdakı dəhşətli devalvasiyaya da ehtiyac qalmazdı və valyuta ehtiyatları indiki həddə düşməzdi. Onsuz da həmin dövrdə məzənnənin saxlanmasına rəğmən bank sektoru sürətlə dollarlaşırdı. Mərkəzi Bankın ikinci böyük səhvi üzən məzənnəyə keçmək oldu. Əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, bunun adı üzən məzənnədir. Əslində isə devalvasiya bəhanəsi idi. Mövcud durum üzən məzənnəyə keçidə imkan vermir. Bunun fasadları ağır ola bilər və artıq onu görürük. Çünki ölkənin nə diversifikasiya olunmuş iqtisadiyyatı var, nə qiymətli kağızlar bazarı normal inkişaf edib, nə də strateji məhsulların idxaldan asılılığı aradan qalxıb. Tam üzən məzənnəyə keçid manatı dəfn etməyə bərabərdir. Deməli, söhbət tam idarəolunan üzən məzənnə siyasətindən gedə bilər.

Əsas bankın üçüncü səhvi də məhz sistemsiz idarəolunan üzən məzənnəyə keçid oldu. İlk addım kimi devalvasiyadan sonra 2%-lik marja götürüldü. Nəticədə valyuta bazarında qarışıqlıq yarandı. Valyuta birjasının normal fəaliyyət göstərmədiyi, Mərkəzi Bankın isə bazarı zəruri həcmdə dollarla təmin etmədiyi bir vaxtda marjanın götürülməsi səhv addım idi. Yenidən marjanı bərpa etməklə (bu dəfə 4%) baş requlyator 18 gün əvvəlki səhvini düzəltdi”.

Ekpsertin fikrincə, bu addım bazarda müəyyən sabitlik yaradacaq: “Əlbəttə problemin həlli bunda deyil. Səbəb köklü problemdir. Bu addım da manatın ucuzlaşmasının qarşısını almayacaq, sadəcə qiymətlər arasındakı fərqi və bankların sui-istifadə addımlarını minimuma endirəcək. Ancaq devalvasiyanın qarşısını ala bilməyəcək. Mərkəzi Bank əslində marjanı götürməklə dolların bahalaşması məsuliyyətini bankların üstünə atmışdı. Banklar isə bunu çox nizamsız və təhlükəli şəkildə həyata keçirtdi. Bu, gözlənilən idi. Çünki həm bazar buna hazır deyildi, həm də ajiotaj aradan qalxmamışdı. Marjanı bərpa etməklə Mərkəzi Bank məsuliyyəti yenidən üzərinə götürdü. Bundan sonra manatın ucuzlaşma ağırlığı rəsmi məzənnənin üzərində düşəcək. Bundan sonra rəsmi məzənnənin gündəlik artımını müşahidə edəcəyik. Yumşaq devalvasiya davam edəcək. Banklar öz növbəsində dollar satışını məhdudlaşdıracaq. Hökumət isə manata inamın qaytarılması barədə düşünməlidir”.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Məşhur aparıcı Mədəniyyət kanalını OĞURLUQDA İTTİHAM ETDİ

24 Aprel 2017 17:48

İcra başçısının işdən çıxarılan müavini "yoxa çıxıb"

24 Aprel 2017 17:47

Cəlilabadda YANĞIN: Ana azyaşlı övladını xilas etdi - FOTO

24 Aprel 2017 17:47

Ermənilərin təxribatı baş tutmadı

24 Aprel 2017 17:44

“Erkən nikahın iştirakçıları potensial insan alveri qurbanlarıdır”

24 Aprel 2017 17:44

İTV-nin baş direktoru sabah seçiləcək

24 Aprel 2017 17:39

Konqresmenlər ermənilər üçün Trampa MÜRACİƏT ETDİ

24 Aprel 2017 17:38

Dünyanın ən məşhur ateist alimləri

24 Aprel 2017 17:38

Ermənilərdən Azərbaycana qarşı TƏXRİBAT

24 Aprel 2017 17:37

Səudiyyə Ərəbistanının energetika naziri Bakıya gəlir

24 Aprel 2017 17:37

"Bakı İslamiadanın boks yarışlarına hazırdır" - FOTO

24 Aprel 2017 17:37

Daşınan elektronika ailə münaqişəsinin qarşısını alacaq

24 Aprel 2017 17:35

27 şəhid əsgərin məzarı açılacaq - FOTO

24 Aprel 2017 17:33

Dağıstanda məktəbdə qumbara partladı: şagirdlərdən biri ölüb, on biri yaralanıb

24 Aprel 2017 17:29

Dubayda keçirilən sərgidə erməni təxribatının qarşısı alındı

24 Aprel 2017 17:28

ABŞ-ın hərbi bazası yaxınlığında PARTLAYIŞ

24 Aprel 2017 17:27

Rusiyada məktəbdə partlayış - Ölən və yaralılar var

24 Aprel 2017 17:27

Aprelin 25-nə manatın məzənnəsi

24 Aprel 2017 17:27

Manatın sabaha olan MƏZƏNNƏSİ

24 Aprel 2017 17:23

Manatın məzənnəsi

24 Aprel 2017 17:22

70 yaşlı xəstədən cərrahiyə əməliyyat zamanı SMARTFON ŞOU

24 Aprel 2017 17:18

Bu il azərbaycanlı müğənnilərin toy qiyməti

24 Aprel 2017 17:15

İranda ölüm cəzası LƏĞV OLUNDU

24 Aprel 2017 17:12

"Bakı Kristal Zalı"nda İslam Həmrəyliyi Oyunlarına hazırlıq işləri tamamlanmaq üzrədir - FOTO

24 Aprel 2017 17:12

Azərbaycanda səhv Hepatit C diaqnozu qoyan klinikalar

24 Aprel 2017 17:08

İranda ölüm cəzası ləğv olundu

24 Aprel 2017 17:06

Mərhum polkovnikin həyat yoldaşından ürəkdağlayan məktub: "Oğlum ölüm ayağındadır" - FOTO

24 Aprel 2017 17:05

Azərbaycanlı müğənni: "Ərimdən xəbərsiz abort etdirdim"

24 Aprel 2017 17:05

Türkiyədə 13 min il əvvələ aid tapıntı: ÜZƏRİNDƏ İNANILMAZ MƏTN VAR - FOTOLAR

24 Aprel 2017 17:03

DİQQƏT: "Facebook"da qohumlarınızı dostluqdan silin

24 Aprel 2017 16:59

"Bu adı yadda saxlayın" - Messi - FOTO

24 Aprel 2017 16:57

Fahişəliyə və qumara görə AĞIR CƏRİMƏLƏR gəlir

24 Aprel 2017 16:54

Güclü külək səbəbindən 200-dən çox neftçi təxliyə olundu

24 Aprel 2017 16:53

İslamiadada qadın idmançılarımız hicab geyinəcəklər?

24 Aprel 2017 16:52

Qulluq mövqeyindən istifadə edənlərə qarşı cəzalar sərtləşir

24 Aprel 2017 16:49

Türkan Şoray pərəstişkarlarına ÜZÜCÜ XƏBƏR

24 Aprel 2017 16:48

Shamkir Chess 2017-də IV tur: Məmmədyarov Rəcəbova qarşı - FOTO

24 Aprel 2017 16:47

Azyaşlı qız eşşək sayəsində danışmağa başladı

24 Aprel 2017 16:47

Dinlər heyvanlara toy edilməsinə necə baxır? - ilahiyyatçı ŞƏRH EDİR

24 Aprel 2017 16:39

​"iPhone 8" belə olacaq

24 Aprel 2017 16:39

Moskva geri çəkildi: “Suriyada kimyəvi silah...”

24 Aprel 2017 16:38

Pasiyent yardıma çağırdığı həkimləri girov götürdü

24 Aprel 2017 16:38

Dubayda nağıl təki villalar tikilib - VİDEO - FOTO

24 Aprel 2017 16:37

“Ağıllı” eynək insanların görmə ilə bağlı problemlərini aradan qaldıracaq

24 Aprel 2017 16:35

“Əsir düşərgəsi” oxucularının nəzərinə - kitab artıq satışdadır

24 Aprel 2017 16:34

Namaz qılan "MƏŞHURLAR" - FOTO

24 Aprel 2017 16:32

Elmi məktəb yaradan alim

24 Aprel 2017 16:28

Kredit almaq istəyənlərə XOŞ XƏBƏR

24 Aprel 2017 16:25

"Məmurlar efirdə gözəl qız görən kimi deyir ki, gətirin bağ evimə"

24 Aprel 2017 16:22

Xəstəliklərin 66 faizini bu qidalar müalicə edir

24 Aprel 2017 16:18