"Mərkəzi Bankın məzənnə siyasəti yanlışdır"

Tanınmış iqtisadçı-ekspert vəfat etdi (13 Mart 2017 12:34)
Oqtay Haqverdiyev vəfat edib (13 Mart 2017 12:27)

İqtisadçı ekspert Samir Əliyev Mərkəzi Bankın valyuta satışına 4%-lik marjanın tətbiq edilməsi ilə bağlı verdiyi qərara münasibət bildirib.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu barədə sosial şəbəkədə yazan ekpert bildirib ki, sözügedən qərar başda Mərkəzi Bank olmaqla, hökumətin məzənnə siyasətinin yanlış olduğunu bir daha təsdiq etdi: “Məhz düzgün qurulmayan siyasət nəticəsində manat əvvəlcə dəyərini 35%, sonra 48% itirdi. Bu azmış kimi valyuta bazarında hökm sürən ajiotaj milli paramızı daha 15% (bu artım səviyyəsi müxtəlif banklarda fərqlidir) dəyərsizləşdirdi. Devalvasiya prosesi hələki davam edir və bu, yekun deyil. Hökumətin siyasətinin əsasını əvvəlcə “güclü manat güclü iqtisadiyyat” prinsipi təşkil etsə də, sonradan onu əlacsızlıqdan “valyuta ehtiyatlarını qorumaq” prinsipi əvəz etdi.

Uzunmüddət manatı qorumaq üçün ehtiyatların əhəmiyyətli hissəsi xərcləndi. Mərkəzi Bankın ehtiyatının 70%-ni, Neft Fondu isə bir neçə milyard dolları manatı qorumağa sərf etdi. Nə istənilən nəticə əldə edildi, nə də ehtiyatları qorumaq mümkün oldu”.

Onun sözlərinə görə, Mərkəzi Bankın əsas səhvi ondan ilk devalvasiyadan sonra manatı yenidən saxlamağa və hətta bəzən cüzi də olsa bahalaşdırmağa üstünlük verməməsi oldu: “Halbuki fevral devalvasiyasından sonra manat tədricən ucuzlaşdırılmalı idi. Əgər ucuzlaşdırma tədricən aparılsaydı, dekabrdakı dəhşətli devalvasiyaya da ehtiyac qalmazdı və valyuta ehtiyatları indiki həddə düşməzdi. Onsuz da həmin dövrdə məzənnənin saxlanmasına rəğmən bank sektoru sürətlə dollarlaşırdı. Mərkəzi Bankın ikinci böyük səhvi üzən məzənnəyə keçmək oldu. Əvvəl də qeyd etdiyimiz kimi, bunun adı üzən məzənnədir. Əslində isə devalvasiya bəhanəsi idi. Mövcud durum üzən məzənnəyə keçidə imkan vermir. Bunun fasadları ağır ola bilər və artıq onu görürük. Çünki ölkənin nə diversifikasiya olunmuş iqtisadiyyatı var, nə qiymətli kağızlar bazarı normal inkişaf edib, nə də strateji məhsulların idxaldan asılılığı aradan qalxıb. Tam üzən məzənnəyə keçid manatı dəfn etməyə bərabərdir. Deməli, söhbət tam idarəolunan üzən məzənnə siyasətindən gedə bilər.

Əsas bankın üçüncü səhvi də məhz sistemsiz idarəolunan üzən məzənnəyə keçid oldu. İlk addım kimi devalvasiyadan sonra 2%-lik marja götürüldü. Nəticədə valyuta bazarında qarışıqlıq yarandı. Valyuta birjasının normal fəaliyyət göstərmədiyi, Mərkəzi Bankın isə bazarı zəruri həcmdə dollarla təmin etmədiyi bir vaxtda marjanın götürülməsi səhv addım idi. Yenidən marjanı bərpa etməklə (bu dəfə 4%) baş requlyator 18 gün əvvəlki səhvini düzəltdi”.

Ekpsertin fikrincə, bu addım bazarda müəyyən sabitlik yaradacaq: “Əlbəttə problemin həlli bunda deyil. Səbəb köklü problemdir. Bu addım da manatın ucuzlaşmasının qarşısını almayacaq, sadəcə qiymətlər arasındakı fərqi və bankların sui-istifadə addımlarını minimuma endirəcək. Ancaq devalvasiyanın qarşısını ala bilməyəcək. Mərkəzi Bank əslində marjanı götürməklə dolların bahalaşması məsuliyyətini bankların üstünə atmışdı. Banklar isə bunu çox nizamsız və təhlükəli şəkildə həyata keçirtdi. Bu, gözlənilən idi. Çünki həm bazar buna hazır deyildi, həm də ajiotaj aradan qalxmamışdı. Marjanı bərpa etməklə Mərkəzi Bank məsuliyyəti yenidən üzərinə götürdü. Bundan sonra manatın ucuzlaşma ağırlığı rəsmi məzənnənin üzərində düşəcək. Bundan sonra rəsmi məzənnənin gündəlik artımını müşahidə edəcəyik. Yumşaq devalvasiya davam edəcək. Banklar öz növbəsində dollar satışını məhdudlaşdıracaq. Hökumət isə manata inamın qaytarılması barədə düşünməlidir”.

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Çin alimlərindən yeni ixtira - robot kuryerlər

25 İyun 2017 16:23

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisində pilotların start düzülüşü -

25 İyun 2017 16:19

Alimlərin ev qovğası böyüyür: AMEA-ya qarşı sərt ittihamlar

25 İyun 2017 16:17

Bakının mərkəzində yeni yol açıldı - TIXAC OLMAYACAQ

25 İyun 2017 16:09

Fransada yaşayış binasında yanğın - 100-ə yaxın insan təxliyə edilib

25 İyun 2017 16:08

"Milyonçu"da sonuncu sual

25 İyun 2017 15:49

Moskvadan İrəvana gedən sərnişin avtobusu aşıb

25 İyun 2017 15:47

Milli üzvü 45 dəqiqə oynadı, komandası 6 qol vurdu

25 İyun 2017 15:37

Prezident İlham Əliyev Bakıda yeni salınan yolun açılışında iştirak edib

25 İyun 2017 15:36

Formula 1 Azərbaycan Qran Prisində pilotların start düzülüşü

25 İyun 2017 15:36

Bayram günlərinin hava proqnozu açıqlandı

25 İyun 2017 15:28

Gəncə gənc oğlan peraşkidən zəhərlənərək ölüb

25 İyun 2017 15:27

Kutsi sevgilisindən ayrıldı - FOTO

25 İyun 2017 15:27

Yolda yediyi peraşkinin qurbanı oldu - GƏNCƏDƏ ŞOK HADİSƏ

25 İyun 2017 15:24

Trampın baş bəlasına çevrilmiş səfir geri çağırılır - VİDEO

25 İyun 2017 15:17

"Zirə"dən növbəti transfer

25 İyun 2017 15:12

Heydər Əliyev Mərkəzinin parkında taekvondo üzrə master-klass təşkil edilib

25 İyun 2017 15:12

Alim Qasımovun xanımı və qızı - FOTO

25 İyun 2017 15:05

Bakı "Formula-2"nin qalibi bilindi - FOTO

25 İyun 2017 15:05

Ərdoğan namazda huşunu itirdikdən sonra vəziyyəti barədə danışıb

25 İyun 2017 15:02

"Formula-2" yarışının VIII mərhələsinin qalibi müəyyənləşib

25 İyun 2017 15:02

80 yaşlı nənəni qandallayıb apardılar - GÖRÜNTÜLƏR

25 İyun 2017 14:59

"Formula-1"-də erkən "stop"

25 İyun 2017 14:57

Oksanadan çılğın rəqs -

25 İyun 2017 14:56

Rəsulzadənin pulu necə oğurlandı? - Krımlı mücahidin xatirələri

25 İyun 2017 14:53

İspaniyada meşə yanğınları səbəbindən 2 mindən çox insan təxliyyə edilib

25 İyun 2017 14:52

Mosulda terrorçu özünü partlatdı: 12 ölü, 20 yaralı

25 İyun 2017 14:52

Arıqla, pul qazan - Yeni layihə - FOTOLAR - VİDEO

25 İyun 2017 14:28

"Tələblər beynəlxalq hüquqa ziddir" -

25 İyun 2017 14:24

Bakıda Formula-2 üzrə ikinci yarış başlayıb

25 İyun 2017 14:22

Atışma səhərə qədər davam etdi: Bayramı qana boyayacaqdılar

25 İyun 2017 14:18

Tovuzda orta yaşlı qadın özünü qatarın altına ataraq intihar edib

25 İyun 2017 14:17

F1-ə baxmaq üçün Bakıya gələn gözəllər - FOTOLAR

25 İyun 2017 14:07

Türkiyədə 2 terrorçu məhv edildi

25 İyun 2017 14:05

Nyukaslda sürücü avtomobili Ramazan bayramını qeyd edən insanların üzərinə sürüb

25 İyun 2017 13:57

"Şaxtyor"un qapıçısı "Qarabağ"a niyə keçdi?

25 İyun 2017 13:57

Bakının mərkəzində qadınlar arasında DAVA-DALAŞ

25 İyun 2017 13:54

Əfqanıstanda terror: 10 polis öldürüldü

25 İyun 2017 13:52

Çindəki faciədə ölənlərin sayı 24-ə çatdı -

25 İyun 2017 13:51

Xalq artistinin xanımı, əməkdar artistin anası - FOTO

25 İyun 2017 13:49

Finlandiyalı qonaq: Formula 1 Azərbaycanın dünyada təbliği üçün gözəl imkandır

25 İyun 2017 13:36

Tolik və Hüsniyə dünya ulduzu ilə bir arada - FOTO

25 İyun 2017 13:32

Türkiyənin şərqində 2 PKK terrorçusu məhv edilib

25 İyun 2017 13:29

Prezident İlham Əliyev Rusiyanın “Zavtra” qəzetinin baş redaktorunu

25 İyun 2017 13:25

BAKIDA ƏMƏLİYYAT: Türkiyənin axtardığı şəxs yaxalandı

25 İyun 2017 13:24

"Gələcəkdə heç kim paltar geyinməyəcək" deyib, hamının çılpaq şəkillərini çəkdi - FOTOLAR

25 İyun 2017 13:23

Tovuz xəstəxanasında çağırış zənginə gec cavab verildiyinə görə həkim və tibb bacısı döyülüb

25 İyun 2017 13:22

İnterpol gələcəyin üç əsas təhdidini açıqladı

25 İyun 2017 13:22

Britaniya parlamentində həyəcan – Parollar oğurlandı

25 İyun 2017 13:13

Meksikada cinayətkar dəstə 11 nəfəri qətlə yetirdi

25 İyun 2017 13:12