Manatın ən böyük ucuzlaşma hadisələri - Dörd devalvasiyanın TARİXİ

Manatın ən böyük ucuzlaşma hadisələri - Dörd devalvasiyanın TARİXİ
12:09 10 Yanvar 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Dollardan KƏSKİN UCUZLAŞMA (14 Mart 2017 17:23)
AMB: Ötən il dolların orta günlük məzənnəsi 1,6 manat təşkil edib (16 Fevral 2017 09:42)

Azərbaycanın milli valyutası olan manat 1992-ci il avqustun 15-dən tədavülə buraxılıb. Buna qədər azərbaycanlılar sovet rubluna manat deyirdilər. Müstəqillik şəraitində Azərbaycanda ilk vaxtlar manatla yanaşı, sovet rublu, sonradan isə rus rublu ilə paralel istifadə olunurdu.

1993-cü il noyabrın 22-dən sovet və rus rubllarının dövriyyədən çıxarılmasına başlanıldı.

 

Beləliklə, 1994-cü il yanvarın 1-dən manat Azərbaycanda yeganə ödəniş vasitəsi hesab olundu.

 

1992-ci ildə Fransada istehsal edilən ilk manatlar 1, 10 və 250 nominalında idi (1 manat 10 sovet rublunun bərabər idi). Bundan başqa, 5, 10, 20 və 50 qəpiklər də xırda pul kimi vətəndaşların istifadəsinə verildi.

1992-ci ilin dekabrında bu əskinaslara 5, 1993-cü ilin martında isə 50, 100, 500 və 1000 manatlıqlar da əlavə edildi.

 

Lakin 1994-cü ildə Azərbaycanda çox ciddi inflyasiya baş verdi və manat 17 dəfə dəyər itirdi.

 

Ümumiyyətlə,  1994-1995-ci illər Azərbaycan manatı üçün ən ağır dövr hesab olunur.

 

Əgər 1994-cü ildə 1 dollar orta hesabla 678 manata bərabər idisə, 1995-ci ildə bu nisbət kəskin artaraq 4413 manat təşkil etdi. Belə şəraitdə, heç bir dəyər ifadə etmədiyi üçün bütün qəpiklər və 1, 5, 10 manatlıq əskinaslar dövriyyədən çıxarıldı.

 

1996-cı ildə isə Milli Bank 50 min manatlıq əskinası tədavülə buraxdı. Həmin illərdə manatın möhkəmlənməsi üçün tədbir görülsə də, bu, qısa müddət effektli oldu. Valyutadəyişmə məntəqələrində 1 dolları 3900 manata dəyişdirməyə başladılar. Lakin dünya bazarlarında neftin qiymətinin 1 barelə görə 10 dollardan aşağı düşməsi və 1998-ci ildə Rusiyanın defolt elan etməsi Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşmədi. O zaman hökumət manatın kursunu dollar qarşısında sabit saxlaya bilmədi.

 

1999-cu il iyulun 8-də Milli Bank manatın məzənnəsini 6,9 faiz ucuzlaşdırdı. Nəticədə 1 dollar yenidən 4155 manata bərabər oldu.

 

1999-cu ildən 2006-cı il yanvarın 1-nə  kimi (manatın denominasiya olunmasına qədər) manat dollar qarşısında stabil şəkildə ucuzlaşdı. Bu ucuzlaşma 6 il ərzində 20 faizi keçdi. 2005-ci ilin fevralında dollarla manatın nisbəti 1:4918-ə bərabər idi.

 

 

 

2006-cı il yanvarın 1-dən Azərbaycan Mərkəzi Bankı manatın 1:5000 nisbəti ilə denominasiyasını həyata keçirdi. Köhnə əskinaslar 1 il ərzində dövriyyədən çıxarıldı, yeni dizaynlı və isitfadə müddəti daha davamlı olan manatlar əhalinin istifadəsinə verildi.

 

 

2015-cü il fevralın 21-nə kimi manat dollar və avro qarşısında stabil kursu ilə seçilirdi.

 

2015-ci il fevrlın 21-nə qədər 1 manat 0,78 dollar təşkil etsə də, həmin gün Mərkəzi Bankın qərarı ilə 1 manat 1,05 dollara qədər ucuzlaşdırıldı. Bu, 1994-1995 və 1999-cu illərdəki qəfil ucuzlaşmalardan sonra manatın 3-cü ən böyük ucuzlaşmasıydı.

 

Amma həmin hadisə milli valyutanın sonuncu devalvasiyası olmadı.

 

4-cü ən böyük devalvasiya da baş verdi. Belə ki, 2015-ci ilin iyul ayının sonlarından etibarən dünya bazarında neftin qiymətinin sürətlə aşağı düşməsi valyuta bazarına və məzənnəyə təzyiqi yenidən artırdı. Nəticədə Mərkəzi Bankın İdarə Heyəti 21 dekabr 2015-ci il tarixində manatın  “üzən məzənnə” rejiminə keçilməsi barədə qərar qəbul etdi. Bu qərar əslində manatın növbəti devalvasiyası idi. 21 dekab 2015-ci il tarixibndən sonra 1 dollar 1,55 manata bərabər oldu.

Və həmin gündən manat dollar qarşısında dəyərini tədricən itirməkdə davam edir. Hazırda Bakıdakı valyutadəyişmə məntəqələrində və banklarda 1 dollar =1,65-1,75 manat səviyyəsindədir.

 

Manatı qarşıda daha nələr gözləyir, növbəti kəskin ucuzlaşma baş verəcək, yoxsa antiböhran tədbirləri milli valyutanın dəyərsizləşməsinin qarşısını alacaq?.. İstənilən halda bu, daha çox Azərbaycan hökumətinin atacağı addımlardan asılıdır...

Modern.az

 

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Sumqayıtda siqaretə görə cinayət törətmiş şəxsin cəzası azaldılıb

28 İyun 2017 14:57

Ebru Gündeş 15 min svarovski daşla işlənmiş libas geyindi

28 İyun 2017 14:53

Lüksemburqda “Azərbaycan - tolerantlıq diyarı” adlı sərginin açılışı olub

28 İyun 2017 14:52

DƏHŞƏT: İŞİD-in qan donduran edam üsulu...

28 İyun 2017 14:49

"Qəbələ" Zalsburqda bir araya gəldi

28 İyun 2017 14:47

Aİ Rusiyaya qarşı sanksiyaların müddətini uzadıb

28 İyun 2017 14:43

"Formula 1" çempionu Bakıda nasaz "Jiquli"ni təmir etmək istədi

28 İyun 2017 14:42

Bakının bir hücumla Qarabağı azad etmək PLANI – Düşməni titrədən SİLAH – VİDEO/FOTO

28 İyun 2017 14:38

"Qəbələ" Hallideyə görə pul ödəyəcəkmi? - TƏFƏRRÜAT

28 İyun 2017 14:37

“Elza Seyidcahanın şeirlərini oxumuram”

28 İyun 2017 14:36

Müdafiə Nazirliyindən düşmənə sərt

28 İyun 2017 14:32

Bakıda 37 yaşlı şəxs qonşusu tərəfindən bıçaqlanıb

28 İyun 2017 14:27

Hacıqabulda ağır yol qəzası

28 İyun 2017 14:23

Müdafiə Nazirliyindən erməni nazirin itkilərlə bağlı açıqlamasına MÜNASİBƏT

28 İyun 2017 14:22

CİA-nın keçmiş casusu Trampın “Putinin adamı” olmasının SİRRİNİ AÇDI - VİDEO

28 İyun 2017 14:18

MN: Ermənistanın Azərbaycana ağır zərbə vurmasına nə hərbi, nə iqtisadi, nə də digər amillər imkan verir

28 İyun 2017 14:17

ABŞ 2020-ci ilə LNG bazarında xalis ixracatçı olmaq niyyətindədir

28 İyun 2017 14:17

"Arzum xalq artisti olmaqdır" - 12 il səhnədə olub konsert verməyən Elvin - VİDEO - FOTO

28 İyun 2017 14:17

MN: Azərbaycan Ordusunun ən müasir döyüş texnikası işğalçının istənilən təhdidinin qarşısını almağa qadirdir

28 İyun 2017 14:15

Rüsvayçılıq: 13 yaşlı oğlana tamah salan 44 yaşlı kişi tutuldu - VİDEO - FOTO

28 İyun 2017 14:12

Qəbizlikdən xilas edən, ürəyi qoruyan MEYVƏ

28 İyun 2017 14:08

Bakıda Belarusun “Krasnıy pişevik" şirkətinin ilk ünvanı açılıb (FOTO)

28 İyun 2017 14:08

Radik İsayev yarımfinala yüksələ bilmədi

28 İyun 2017 14:05

Brüssel məhkəməsindən Ərəb şahzadələrinə qarşı ŞOK QƏRAR

28 İyun 2017 13:58

Ebru 15 kiloqram çəkisi olan paltar geyindi - FOTO

28 İyun 2017 13:57

Azərbaycanlı model ana oldu

28 İyun 2017 13:57

AŞPA sədri Avropa Xalq Partiyasından çıxarılıb

28 İyun 2017 13:57

İsrailli politoloq Dağlıq Qarabağda

28 İyun 2017 13:57

Türkiyə təyyarələri İraqın şımalında PKK mövqələrini bombalayıb

28 İyun 2017 13:55

Tanınmış model ana oldu

28 İyun 2017 13:53

Ana bilmədən öz balasını yedi - Dəhşət - VİDEO - FOTO

28 İyun 2017 13:52

Bakıda gənc qızın evində naməlum varlıq peyda oldu - FOTO

28 İyun 2017 13:47

Bakıda sevgilisini qısqanclıq zəminində öldürən şəxs kassasiya şikayəti verib

28 İyun 2017 13:47

Edinburq aeroportunda elektrik kəsildi - Növbələr yaranıb

28 İyun 2017 13:43

Facebook-da faciə kadrları: sevgilisini xilas etməyə çalışdı, alınmadı - VİDEO - FOTO

28 İyun 2017 13:42

Yüksək təzyiqi olanlar bu çaydan içsin

28 İyun 2017 13:41

Müsavatın saxta vəsiqəsi ilə mühacirətə gedən şəxs axtarışa verildi - FOTO

28 İyun 2017 13:38

Şou-biznesdə ən təmiz və çirkli avtomobil kimindir? - VİDEO

28 İyun 2017 13:37

"Qalatasaray"ın ulduzu ABŞ-a gedir - SON DURUM

28 İyun 2017 13:37

Tanınmış müğənni xəstəxanaya çatdırıldı

28 İyun 2017 13:37

SOCAR rəhbəri Gürcüstanın baş naziri ilə görüşdü

28 İyun 2017 13:34

Qadınların qocalmadığı ailə: ana qızından, nənə nəvəsindən cavan görünür - FOTO

28 İyun 2017 13:32

SOCAR prezidenti Gürcüstanda səfərdə olub

28 İyun 2017 13:32

ABŞ kəşfiyyatı qiyam qaldıran polislərin helikopterini qaçırdı

28 İyun 2017 13:28

Arda Turan üçün 65 milyon

28 İyun 2017 13:27

Mayk Tayson Bakıya gəlir - RƏSMİ

28 İyun 2017 13:27

Elza Seyidcahan kitab təqdimatı edəcək

28 İyun 2017 13:24

Dini məktəb müəllimindən biabırçılıq - FOTO

28 İyun 2017 13:22

Uşaqlarda skoliozu necə müəyyən edək? - VİDEO

28 İyun 2017 13:18

Azərbaycanlı modelin ölümünə səbəb olan əməliyyat: LİPOSAKSİYANIN TƏHLÜKƏLƏRİ

28 İyun 2017 13:17