Manatın ən böyük ucuzlaşma hadisələri - Dörd devalvasiyanın TARİXİ

Manatın ən böyük ucuzlaşma hadisələri - Dörd devalvasiyanın TARİXİ
12:09 10 Yanvar 2016
Ölkə mətbuatı
A- A+

Azərbaycanın milli valyutası olan manat 1992-ci il avqustun 15-dən tədavülə buraxılıb. Buna qədər azərbaycanlılar sovet rubluna manat deyirdilər. Müstəqillik şəraitində Azərbaycanda ilk vaxtlar manatla yanaşı, sovet rublu, sonradan isə rus rublu ilə paralel istifadə olunurdu.

1993-cü il noyabrın 22-dən sovet və rus rubllarının dövriyyədən çıxarılmasına başlanıldı.

 

Beləliklə, 1994-cü il yanvarın 1-dən manat Azərbaycanda yeganə ödəniş vasitəsi hesab olundu.

 

1992-ci ildə Fransada istehsal edilən ilk manatlar 1, 10 və 250 nominalında idi (1 manat 10 sovet rublunun bərabər idi). Bundan başqa, 5, 10, 20 və 50 qəpiklər də xırda pul kimi vətəndaşların istifadəsinə verildi.

1992-ci ilin dekabrında bu əskinaslara 5, 1993-cü ilin martında isə 50, 100, 500 və 1000 manatlıqlar da əlavə edildi.

 

Lakin 1994-cü ildə Azərbaycanda çox ciddi inflyasiya baş verdi və manat 17 dəfə dəyər itirdi.

 

Ümumiyyətlə,  1994-1995-ci illər Azərbaycan manatı üçün ən ağır dövr hesab olunur.

 

Əgər 1994-cü ildə 1 dollar orta hesabla 678 manata bərabər idisə, 1995-ci ildə bu nisbət kəskin artaraq 4413 manat təşkil etdi. Belə şəraitdə, heç bir dəyər ifadə etmədiyi üçün bütün qəpiklər və 1, 5, 10 manatlıq əskinaslar dövriyyədən çıxarıldı.

 

1996-cı ildə isə Milli Bank 50 min manatlıq əskinası tədavülə buraxdı. Həmin illərdə manatın möhkəmlənməsi üçün tədbir görülsə də, bu, qısa müddət effektli oldu. Valyutadəyişmə məntəqələrində 1 dolları 3900 manata dəyişdirməyə başladılar. Lakin dünya bazarlarında neftin qiymətinin 1 barelə görə 10 dollardan aşağı düşməsi və 1998-ci ildə Rusiyanın defolt elan etməsi Azərbaycan iqtisadiyyatına təsirsiz ötüşmədi. O zaman hökumət manatın kursunu dollar qarşısında sabit saxlaya bilmədi.

 

1999-cu il iyulun 8-də Milli Bank manatın məzənnəsini 6,9 faiz ucuzlaşdırdı. Nəticədə 1 dollar yenidən 4155 manata bərabər oldu.

 

1999-cu ildən 2006-cı il yanvarın 1-nə  kimi (manatın denominasiya olunmasına qədər) manat dollar qarşısında stabil şəkildə ucuzlaşdı. Bu ucuzlaşma 6 il ərzində 20 faizi keçdi. 2005-ci ilin fevralında dollarla manatın nisbəti 1:4918-ə bərabər idi.

 

 

 

2006-cı il yanvarın 1-dən Azərbaycan Mərkəzi Bankı manatın 1:5000 nisbəti ilə denominasiyasını həyata keçirdi. Köhnə əskinaslar 1 il ərzində dövriyyədən çıxarıldı, yeni dizaynlı və isitfadə müddəti daha davamlı olan manatlar əhalinin istifadəsinə verildi.

 

 

2015-cü il fevralın 21-nə kimi manat dollar və avro qarşısında stabil kursu ilə seçilirdi.

 

2015-ci il fevrlın 21-nə qədər 1 manat 0,78 dollar təşkil etsə də, həmin gün Mərkəzi Bankın qərarı ilə 1 manat 1,05 dollara qədər ucuzlaşdırıldı. Bu, 1994-1995 və 1999-cu illərdəki qəfil ucuzlaşmalardan sonra manatın 3-cü ən böyük ucuzlaşmasıydı.

 

Amma həmin hadisə milli valyutanın sonuncu devalvasiyası olmadı.

 

4-cü ən böyük devalvasiya da baş verdi. Belə ki, 2015-ci ilin iyul ayının sonlarından etibarən dünya bazarında neftin qiymətinin sürətlə aşağı düşməsi valyuta bazarına və məzənnəyə təzyiqi yenidən artırdı. Nəticədə Mərkəzi Bankın İdarə Heyəti 21 dekabr 2015-ci il tarixində manatın  “üzən məzənnə” rejiminə keçilməsi barədə qərar qəbul etdi. Bu qərar əslində manatın növbəti devalvasiyası idi. 21 dekab 2015-ci il tarixibndən sonra 1 dollar 1,55 manata bərabər oldu.

Və həmin gündən manat dollar qarşısında dəyərini tədricən itirməkdə davam edir. Hazırda Bakıdakı valyutadəyişmə məntəqələrində və banklarda 1 dollar =1,65-1,75 manat səviyyəsindədir.

 

Manatı qarşıda daha nələr gözləyir, növbəti kəskin ucuzlaşma baş verəcək, yoxsa antiböhran tədbirləri milli valyutanın dəyərsizləşməsinin qarşısını alacaq?.. İstənilən halda bu, daha çox Azərbaycan hökumətinin atacağı addımlardan asılıdır...

Modern.az

 

RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Ərdoğan türkləri Merkelin əleyhinə səs verməyə çağırdı

18 Avqust 2017 22:33

Bu il hansı universitetlər tələbələrini yataqxana ilə təmin edəcək? - VİDEO

18 Avqust 2017 22:18

Eyni mənzilləri təkrarən ayrı-ayrı şəxslərə satan tikinti şirkətinin rəhbərləri -

18 Avqust 2017 22:15

Millimiz San Marino ilə Olimpiya stadionunda oynamayacaq - MƏKAN DƏYİŞDİ

18 Avqust 2017 22:03

Trampın müşaviri istefa verdi

18 Avqust 2017 21:59

Müğənninin videosu başına bəla oldu -

18 Avqust 2017 21:50

Tələbələr kirayə ev tapa bilirmi? - MÜNASİB OLMAYAN QİYMƏTLƏR - VİDEO

18 Avqust 2017 21:48

Bakıda restoranda yanğın oldu

18 Avqust 2017 21:44

İspaniyadakı teraktlarda ölənlərin sayı artdı

18 Avqust 2017 21:39

Kirayə evlərin qiyməti BAHALAŞACAQ

18 Avqust 2017 21:36

Sərnişin avtobus sürücüsünə tapança çıxardı – BAKIDA ŞOK - VİDEO

18 Avqust 2017 21:33

Türkiyədə zəlzələ olub

18 Avqust 2017 21:32

Gəncə sakini müəmmalı şəkildə xəsarət aldı

18 Avqust 2017 21:29

Bu əraziyə xanımların girişi qadağandır -

18 Avqust 2017 21:20

Barselona terrorunu törədən şəxs ÖLDÜRÜLDÜ

18 Avqust 2017 21:18

Dünyanın ən "axmaq" 10 estetik əməliyyatı

18 Avqust 2017 21:17

Barselonada baş vermiş terror aktı qurbanlarının sayı 15 nəfərə çatıb

18 Avqust 2017 21:12

Amerika hökumətinin insanlar üzərində apardığı DƏHŞƏTLİ SINAQLAR

18 Avqust 2017 21:03

Salyanda qonşu qonşunu bıçaqlayıb

18 Avqust 2017 21:02

Maşını piyadaların üstünə sürən terrorçu öldürüldü

18 Avqust 2017 20:59

Ayaqlarının yanına ildırım düşdü -

18 Avqust 2017 20:58

"Açıq hökumət tərəfdaşlığı platforması fəaliyyətdə" layihəsi çərçivəsində jurnalistlər üçün təlim keçirilib

18 Avqust 2017 20:52

5 yaşlı Zeynəbin anasından ürək parçalayan sözlər: "Su deyə-deyə, suya həsrət öldü balam" - REPORTAJ

18 Avqust 2017 20:49

Təranə onu qızılgüllərə qərq edən sevgilisinə belə təşəkkür etdi - FOTO

18 Avqust 2017 20:48

Finlandiyada bıçaqlı hücum: 2 ölü, 8 yaralı

18 Avqust 2017 20:44

Tanınmış aparıcı yolun ortasında soyundu – VİDEO

18 Avqust 2017 20:38

BƏXTSİZ TURİST: hər səfərində terror aktını yaşadı

18 Avqust 2017 20:28

"Kopenhagen" - "Qarabağ" oyununda anşlaq

18 Avqust 2017 20:28

Hər kəs vegetarian olsa, dünya necə olardı?

18 Avqust 2017 20:13

"Apple" yol qəzalarının qarşısını alacaq yeni layihə hazırlayıb

18 Avqust 2017 20:07

Moskvanın Qarabağ PLANI, gizli danışıqların DETALLARI... – GÜNÜN SİYASİ XÜLASƏSİ

18 Avqust 2017 20:03

Finlandiyada bıçaqlı hücum -

18 Avqust 2017 20:02

Boris Yeltsinin avtomobili satışa çıxarıldı - 300 MİN DOLLAR

18 Avqust 2017 19:53

Cinsi azlıqların nümayəndələrinin məhkəmə prosesi davam edir

18 Avqust 2017 19:52

Bakı İslam Universitetində təşkil olunan Komissiyanın işi bir gün daha uzadılıb

18 Avqust 2017 19:47

AYGÜN TV-nin rəhbərinin oğlu çayda boğulub

18 Avqust 2017 19:38

Suriyada hökumət qüvvələri kimyəvi silahlarla hücuma keçdi -

18 Avqust 2017 19:38

Rusiyanın ilk prezidentinin avtomobili satışa çıxarılıb

18 Avqust 2017 19:37

Sobanı təmizləməyin ƏN SADƏ ÜSULU

18 Avqust 2017 19:23

Keçmiş televiziya sahibinin oğlu faciəvi şəkildə öldü - AZƏRBAYCANDA

18 Avqust 2017 19:19

Eyni mənzili müxtəlif şəxslərə satan tikinti şirkətinin rəhbəri HƏBS OLUNDU

18 Avqust 2017 19:18

Türkiyədə traktor aşdı -

18 Avqust 2017 19:15

Batumidə baş vermis hadisədə xəsarət alanlar arasında azərbaycanlılar yoxdur

18 Avqust 2017 19:12

Rəqqasə Aytəndən cazibədar FOTOLAR

18 Avqust 2017 19:09

Tikinti təşkilatının mənzilləri bir neçə nəfərə satan rəhbəri həbs edilib

18 Avqust 2017 19:07

Azərbaycanda daha bir uşaq it dişlədiyinə görə öldü - TƏHLÜKƏ

18 Avqust 2017 19:04

Daha bir uşaq it dişləməsindən DÜNYASINI DƏYİŞDİ - 7 yaşlı

18 Avqust 2017 18:53

ABŞ Guamdakı hərbi bazasını açıq elan etdi

18 Avqust 2017 18:45

Dəridəki "ət xalları" yox etməyin ən sadə və ucuz üsulu

18 Avqust 2017 18:43

Bərdə rayonunda 7 yaşlı uşaq it dişləməsi nəticəsində dünyasını dəyişib

18 Avqust 2017 18:42