Moskva Yerevanı ayaqaltı etdi

Moskva Yerevanı ayaqaltı etdi
18:03 11 Yanvar 2016
49 Dünya
Ölkə mətbuatı
A- A+

"Ararat" Rusiya çempionatında çıxış edəcək (01 Aprel 2017 13:07)
Moskvada ticarət mərkəzi yandı (09 Fevral 2017 21:18)
Moskvada “Yerevan Plaza” yandı (09 Fevral 2017 20:44)

Rusiyanın erməniləri birmənalı şəkildə, hər işdə və hər yerdə dəstəkləməsi barədə çox deyilir. Ermənilər də artıq əsrlərdir ki, "ruslar xilaskarlarımız, böyük qardaşımız, əzəli və əbədi dostumuzdur" iddiasını aksiom kimi yayır, ətrafdakı toplumlara qəbul etdirməyə çalışırlar.
Belədirmi?
Yox.

Dünyanın bir neçə ölkəsi ermənilərin Osmanlı Türkiyəsində qondarma "soyqırım"a məruz qalmaları barədə qanun qəbul edə bilərlər, bəzi ölkələrdə "soyqırım"ı danmaq cinayət sayıla bilər, ermənilər təbliğatlarının uğurlu, diasporlarının da qüdrətli olduqlarına əvvəl özlərini, sonra da başqalarını inandırmağa çalışa bilərlər. Amma reallıq fərqlidir.

Rusiya Dövlət Duması ölkə ərazisində qondarma "erməni soyqırımı"nın danılmasının cinayət sayılmasını nəzərdə tutan qanun layihəsini müzakirə etməyə hazırlaşarkən ermənilər əsla gözləmədikləri zərbə alıblar.

Yerevan üçün "sağ huk" təsiri bağışlayan bu zərbənin "müəllifi" Moskva və Bütün Rusiyanın patriarxı Kirilldir. O, Osmanlı Türkiyəsində qondarma "soyqırım"la bağlı ermənilərin indiyədək apardıqları aqressiv təbliğatlarına sərt cavab verib.

"Rossiya 1" telekanalında teleaparıcı Dmitri Kiselyovun suallarını cavablayan patriarx Kirill Osmanlı Türkiyəsində xristianların təqiblərə məruz qalmadığını, soyqırımla üzləşmədiklərini deyib.

"Təbii, xristianlarla müsəlmanların münasibətləri heç zaman ideal, rəvan olmayıb. Zorakı müsəlmanlaşdırma, xristian torpaqlarının ələ keçirilməsi olub. Həmişə hər iki tərəfdən itkilərlə müşayiət olunmuş hərbi əməliyyatları nəzərə almasaq, islam aləmində indiki hadisələrin bənzəri heç zaman olmayıb. Məsələn, Osmanlı Türkiyəsini yada salaq. Bəli, orada xristian azlıqlar vardı, amma onları məhv etmirdilər", - patriarx söyləyib.

Rusiya Pravoslav Kilsəsinin rəhbərinin bu açıqlaması ermənilər üçün şok effekti yaradıb. Ermənistan mediası ilə yanaşı, müxtəlif ölkələrdəki erməni diaspor təşkilatları pravoslavların dini rəhbərini "subyektiv, həqiqətdən uzaq, siyasi məqsədli bəyanat" verməkdə suçlayıblar.

Ermənilər patriarx Kirillin ötən il qondarma "soyqırım"ın 100 illik anımı münasibətilə Yerevanda keçirilən tədbirlərə qatılmadığını da xatırladıblar.

Ermənilərin təşviş, pərişanlıq və qəzəbini anlamaq olar.

Doğrudur, 1995-ci ildə Rusiya 1915-ci ildə Osmanlı Türkiyəsində ermənilərin guya "soyqırım"a məruz qalması barədə bəyanat qəbul etdi. Amma rus dövlət xadimləri və siyasətçilərlə yanaşı, erməni ekspertlər də etiraf edirlər ki, bəyanatın qəbulu sırf təsadüf idi.

Bəyanatın qəbulundan dərhal sonra Türkiyə "bu sənədin heç bir hüquqi qüvvəsi yoxdur" açıqlaması ilə çıxış etdi. Ermənilər rəsmi Ankaranın xəbərdarlığını sürətlə və genişmiqyaslı şəkildə təkzib etməyə başladılar, Ermənistan kampaniyasında şadyanalıq başlandı və belə təəssürat yaranırdı ki, Rusiya Dövlət Dumasının qərarı az qala Türkiyənin yarısının Ermənistana verilməsini "şərtləndirir".
Bir qədər də keçdi, Rusiya rəhbərliyi bəyan etdi ki, Dövlət Dumasının qəbul etdiyi sənəd ölkə qanunvericiliyinə, Türkiyə ilə münasibətlərə təsir etməyəcək və ümumiyyətlə, bəyanat "deputatların mövqelərini əks etdirir".

Rəsmi Moskva hakimiyyəti vədinə xilaf çıxmadı. Rusiya prezidenti Vladimir Putin ötən ilin aprelində Yerevandakı "soyqırım" tədbirlərinə qatılsa da, Sisernakaberddəki memoriala getsə də, çıxışında və açıqlamalarında bir dəfə olsun belə, "soyqırım" sözünü işlətmədi. 
Üstəlik, onun Yerevana səfəri son günədək müəmma olaraq qalmışdı.

Türkiyə Hərbi-Hava Qüvvələrinin iki F-16 qırıcısı Suriya ilə sərhədin yaxınlığında, ölkənin səmasına soxulmuş Rusiyanın Su-24 bombardmançı təyyarəsini vurandan sonra V.Putin etiraf etmişdi ki, Ankara ilə münasibətlərdə türklər üçün "çox həssas məsələlərdə irəli getməyə" hazırdı.
Moskva həmin "həssas məsələlər" dedikdə qondarma "erməni soyqırımı" və Dağlıq Qarabağ münaqişəsini ehtiva edir.

Əslində, erməni məsələsi və ümumiyyətlə, ermənilər Rusiya üçün əsrlər boyu Türkiyəyə qarşı təzyiq vasitəsi olub. Heç təsadüfi deyil ki, məhz Su-24 vurulandan sonra Rusiya Dövlət Dumasına qondarma "erməni soyqırım"ının inkarının cinayət sayılmasını nəzərdə tutan qanun layihəsi təqdim olundu.

1995-ci ildə, "soyqırım"ın Rusiya Duması tərəfindən tanınması məsələsində də eynən belə olmuşdu. 
Həmin ildə Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı mövqeləri ifrat dərəcədə zəiflədiyindən Moskva Ermənistanın Qərbə meyllənəcəyindən çəkinirdi. 

Amma sonra vəziyyət "düzəldi", ABŞ və Avropa Birliyinin regional "geosiyasi ilhaq" planı baş tutmadı, ermənilər yenə Rusiyanın forpostu mövqeyində qaldılar və Moskva ermənilərə ünvanladığı şirnikləndirici vədləri unutdu. 
İndisə Türkiyə ilə münasibətlərin gərilməsinə rəğmən, patriarx Kirill ermənilərin qondarma "soyqırım"larının olmadığını söyləyir.
Rusiya Pravoslav Kilsəsinin rəhbəri adi siyasətçi, din xadimi və ya məmur deyil, onun açıqlaması da rəsmi Moskvanın qeyri-rəsmi bəyanatları sırasında yer almır.
Ankara ilə münasibətlərini sərinləşdirsə də, Moskva anlayır ki, Cənubi Qafqazdakı təsir imkanları və ümumiyyətlə, siyasi varlığı Türkiyə ilə Azərbaycanın mövqelərindən çox asılıdır. 
Məhz bu səbəbdən rəsmi Moskva patriarx vasitəsilə Ankara və Bakıya aşkar diplomatik mesaj ünvanlayıb.

Səbəb sadədir: münasibətlərin indiki səviyyədə gərgin qalması və ya daha da pisləşməsi nə Rusiyaya, nə də Türkiyəyə sərf edir. Bu ölkələrin ikisi də ağır geosiyasi çağırışlarla qarşılaşdığından problemləri birlikdə həll etməyə meyllidirlər. Üstəlik, rəsmi Ankara gözəl bilir ki, Moskvadakı antitürk isteriyasına rəğmən Rusiyanın hakimiyyət dairələri bir müddət sonra əlaqələri normallaşdırmaq üçün ilk addımı atacaqlar.
Bəhs etdiyimiz məqamları nəzərə alsaq, patriarx Kirillin açıqlaması təsadüfi və ya qəribə sayıla bilməz. 
Moskva Ankara ilə danışıqlara hazır olduğunu göstərir.
Və ən nəhayət, unutmayaq ki, Erməni Apostol Kilsəsini rus keşişlər, xüsusilə də Rusiya Pravoslav Kilsəsi əsrlərdən bəri kilsə yox, təriqət hesab edir.

Elçin Alıoğlu
Milli.Az

RƏYLƏR

OXŞAR XƏBƏRLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün

Fotoda neçə insan üzü var

30 Aprel 2017 13:37

Azərbaycan futbolunda mövsümün əvəzedilməzi

30 Aprel 2017 13:29

Ayın və həftənin ilk gününə olan hava proqnozu

30 Aprel 2017 13:25

Mehman Qələndərlinin intiharı ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA

30 Aprel 2017 13:19

Nərgiz Paşayeva təltif olundu

30 Aprel 2017 13:18

ADNSU-da 30 aprel terror qurbanlarının xatirəsi anılıb

30 Aprel 2017 13:17

Sabahdan Bakıda yeni qadağa qüvvəyə minir - 40 AZN cərimə

30 Aprel 2017 13:17

Prezidentə sui-qəsd edən Çingiz həbsxana yolunda

30 Aprel 2017 13:09

Belə çadırlar hələ görülməyib - FOTOLAR

30 Aprel 2017 13:08

Professor Nərgiz Paşayevaya “Azərbaycan Respublikasının Nizami Gəncəvi adına Qızıl medalı” təqdim edilib

30 Aprel 2017 13:08

Sabah hava necə olacaq?

30 Aprel 2017 12:58

Pakistanda mikroavtobusun dərəyə aşıb, 11 nəfər ölüb

30 Aprel 2017 12:57

Bərdədə qəza: ölən var - Sürücü qaçdı

30 Aprel 2017 12:57

Rusiyalı gimnast Bakıda Dünya Kubokunda qızıl medal qazanıb

30 Aprel 2017 12:55

Sabahdan Bakıda yeni qadağa qüvvəyə minir

30 Aprel 2017 12:53

Mosulda terakt: 14 polis öldürüldü

30 Aprel 2017 12:52

Dünyanın ən güclü orduları - Azərbaycan neçəncidir?

30 Aprel 2017 12:47

Kolumbiyada binanın çökməsi nəticəsində 20 nəfər ölüb

30 Aprel 2017 12:47

Aprel döyüşlərində heç vaxt yayımlanmayan görüntü ortaya çıxdı

30 Aprel 2017 12:43

"Bakı Marafonu"nun bürünc mükafatçısı: Bu, ən yaxşı marafondur

30 Aprel 2017 12:36

"Facebook"-un gəlirləri durmadan artır

30 Aprel 2017 12:34

Ermənistan Azərbaycana raket atdı, öz PUA-sını vurdu

30 Aprel 2017 12:33

Gürcüstanlı marafon iştirakçısı: Bakıda festival əhval-ruhiyyəsi var

30 Aprel 2017 12:29

Azərbaycanda 2 nəfər maşının altında qalıb öldü

30 Aprel 2017 12:29

İsgəndərin dövrünə aid sərdabə tapıldı: İçində tanınmış insan gizlədilib

30 Aprel 2017 12:28

Piyada zolağı ilə bağlı MÜHÜM DƏYİŞİKLİK

30 Aprel 2017 12:27

Dünyanı dəhşətə salan 10 manyak

30 Aprel 2017 12:24

"Heç vaxt salona getməmişəm..." - Ruhəngiz

30 Aprel 2017 12:22

İkinci Dünya Müharibəsini əks etdirən - NADİR FOTOLAR

30 Aprel 2017 12:13

28 dərəcə isti olacaq, bəzi yerlərdə yağış yağacaq

30 Aprel 2017 12:09

Azərbaycan dünyanın ən güclü ordularının reytinqində

30 Aprel 2017 12:09

Pakistanda avtobus dərəyə düşüb: 11 ölü

30 Aprel 2017 12:08

Sabah ölkə ərazisində gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb

30 Aprel 2017 12:07

"Pul qazanmaq üçün fəhləlik də edərəm" - Müğənnilərin əsl peşəsi

30 Aprel 2017 12:05

Buraya səfər etməyə qorxurlar, siz də getməyin

30 Aprel 2017 12:04

Saturnun atmosferindən yeni FOTOLAR

30 Aprel 2017 12:03

“Bakı Marafonu-2017”nin qalibləri məlum olub

30 Aprel 2017 12:02

Bakı-2017 həyəcanı öncəsi Xəzərdən başlaynan səyahət Qusara yetişdi

30 Aprel 2017 12:01

Bakıda bədii gimnastika üzrə Dünya Kubokunda final yarışlarına start verilib

30 Aprel 2017 12:01

Karlo Ançelottinin rekordu

30 Aprel 2017 11:59

Marafonun qalibi: Bakı Marafonu-2017 mükəmməl bir yarış oldu

30 Aprel 2017 11:55

Ruhəngiz Musəvi ilk dəfə imicini dəyişdi

30 Aprel 2017 11:54

Yollar bağlandı, işçilər tətil elan etdi

30 Aprel 2017 11:54

Sabahın HAVAsı

30 Aprel 2017 11:52

Gələn həftənin ilk iş gününün proqnozu

30 Aprel 2017 11:50

İkinci yerin sahibi: Bakı Marafonu-2017 çox gözəl təşkil olunub

30 Aprel 2017 11:43

Bəzən ən yaxın dostlarımız onlar olur - SEVİMLİ FOTOLAR

30 Aprel 2017 11:38

"Ərə getməyəcəm, övladım olmur"

30 Aprel 2017 11:37

Sudanda qarşıdurma zamanı 12 nəfər ölüb, 17-si yaralanıb

30 Aprel 2017 11:32

Türkiyə vətəndaşı Bakı Marafonunun qalibi oldu

30 Aprel 2017 11:29