Linza taxarkən kor ola bilərsiniz - FOTO

Linza taxarkən kor ola bilərsiniz - FOTO
18:12 11 Yanvar 2016
28 Sosial
Ölkə mətbuatı
A- A+

Linza taxarkən hansı səhvdən qorunmalı?

Milli.Az oftalmoloq Fariz Sadıqovun Lent.az-a-a müsahibəsini təqdim edir.
 
- Müasir dövrdə gözlərdə yaranan problemlərin başlıca səbəblərindən biri  texnoloji vasitələrdir. İstərdim, öncə bu barədə danışaq. Hansı yaşlarda bu faktor daha təhlükəlidir?
 

- Yeni doğulan və 2 yaşa qədər uşaqları texnoloji vasitələrdən uzaq tutmaq lazımdır. Çünki beyin çox həssas dövrdədir, görmə mərkəzi yenicə inkişaf etməyə başlayır. Həddən artıq informasiya qəbulu gələcək inkişafa ciddi şəkildə mane olur. Zamanında müdaxilə olunmaması uzun müddət davam edən böyük problemlərə gətirib çıxara bilər. 2 yaşdan yuxarı uşaqların isə telefon, planşet kimi vasitələrdən istifadəsi məhdudlaşdırılmalıdır - gün ərzində yarım, maksimum bir saat. Çünki bütün gün ərzində gözləri yaxın məsafədə fokuslamaq ciddi şəkildə spazm əmələ gətirir. Bu da uşaqlarda görmə qüsurunun yaranmasına təkan verir. Tövsiyə edərdim ki, bu yaş qrupunda olan uşaqların qapalı mühitdə deyil, mümkün qədər açıq məkanlarda böyümələrinə şərait yaradılsın. Artıq yeniyetmə dövründə orqanizmdə sürətli inkişaf başlanır - boy, çəki artır, eyni zamanda göz nömrəsi də dəyişməyə həssas olur. 6-7 yaşında kompüterdən istifadə edən uşaqlarda digərlərinə nisbətən göz zəifliyinin olması ehtimalı daha çoxdur. Gün ərzində dərsliklər, üstəgəl, evə gəldikdə kompüterdən istifadə etdikdə fokuslanma norması ciddi şəkildə pozulur.

Daha yuxarı yaşlarda, işlə əlaqədar kompüter qarşısında oturmağa məcbur olan insanların ən sıx qarşılaşdığı problem göz quruluğudur. Ekranın şüası onsuz da mənfi təsirə malikdir. Diqqəti uzun müddət ekrana verdikdə isə göz qırpma sayı azalmağa başlayır. Göz dəqiqədə 20-25 dəfə qırpılır. Amma kompüterdən istifadə zamanı bu say 12-yə düşür. Ümumiyyətlə, gün ərzində insan gözünü 12 min dəfə qırpır. Lakin 8 saat kompüter qarşısında oturan insanın göz qırpma sayı 9 minə düşür. Günün sonunda da gözlərdə quruluq əmələ gəlir. Tövsiyə edirik ki, 20 dəqiqədən bir 20 saniyəlik ya gözləri yummaq, ya da uzağa baxmaq lazımdır. Bundan başqa, gözlərə birbaşa təmas edəcək cihazlar olmamalıdır - kondisioner, soba və s. Əgər məkanda hava çox qurudursa, hava nəmləndiricilərindən istifadə olunsun - havaya nəm buraxan xüsusi cihazlar var. Kombilərin üzərində bir qab su qoyaraq buxarlanmanı tənzimləmək olar. Həmçinin, açıq havaya çıxanda da gözləri qorumaq lazımdır. Bakı küləkli şəhərdir. Küləyin gözlərə vurması sulanmaya səbəb olur. Küləkli, tozlu, günəşli havada eynəklərdən istifadə olunmalıdır. Yaxşı olardı ki, filtrlər polaroiddən olsun, çərçivələrin isə mümkün qədər geniş olmasını tövsiyə edirəm.
 
- Ümumiyyətlə, körpələrdə göz problemləri yaranan zaman hansı halda əməliyyat mütləqdir? 
 
- Körpələrdə üzvi problemlər anadangəlmə katarakta, göz şişləri, buynuz qişa problemləridir. Bu problemləri olan göz inkişafdan geri qalır. Nə qədər tez müdaxilə olunsa, problem də zamanında həll olunar. Hər iki gözü katarakta olan uşaqları əvvəllər başqa cür əməliyyat edirdilər - öncə 1 gözü əməliyyat edirdilər, sağalandan sonra digərinə müdaxilə olunurdu. Müasir dövrdə hər iki gözü eyni gündə əməliyyat edib, eyni zamanda da açmaq olar. Bu zaman beyinə impuls eyni anda gedir. Qırma qüsurları (göz işığı düzgün qıra bilmir və nəticədə xəyallar beyinə dumanlı şəkildə göndərilir) və çəplikdən də danışmaq yerinə düşər. Beynin görmə mərkəzinin plastik dövrü 6 yaşa qədərdir. Qırma qüsuru olan gözü eynəklə bərpa etmək olar. Çəplik varsa və eynək də kömək etmirsə, əməliyyat lazımdır. Bu əməliyyatdan sonra eynək taxılmalıdır. Eynəkdən hansı müddətdə istifadə olunması isə uşaqdan asılıdır. Ümumiyyətlə, yüngül göz xəstəliyi 1 həftə, 10 günə sağalır. Elə xəstəliklər var ki, onları uzun müddət müalicə etmək lazımdır, elələri də var ki, ömür boyu davam edir.
 
- Linzalardan istifadə gözlərə nə kimi təsir göstərir?
 
- Linzalar çeşidinə və istifadə məqsədinə görə dəyişir. Xanımlar daha çox rəngli linzalardan istifadə edirlər. Amma qeyd etmək istəyirəm ki, şəffaf linzalara nisbətən rəngli linzalar daha az oksigen keçirir. Daha çox problemə, məsələn, göz qurumasına səbəb olur. Mütəmadi olaraq, göz linzalarından istifadə edənlər daim həkim nəzarətində olmalıdırlar. Linza oksigeni az keçirir, quruluq yaradır, infeksiyalara meyllilik əmələ gəlir. Linzaları kor-koranə istifadə etmək doğru deyil. Şəffaf, yəni optik linzalar isə oksigeni daha çox keçirir. Ümumiyyətlə, qeyd edim ki, linzalar görmə üçün rahat vasitədir. Həm qoruyucu funksiyası var, həm də görmə sahəsi genişdir. İdmanla məşğul olanlar linzalardan rahatlıqla istifadə edirlər. Düzgün istifadə olunarsa, xeyri var. Amma infeksiya riski 10-qat çoxdur. Gecələr çıxarmaq, təmizləmək lazımdır.
 
- Yeri gəlmişkən, linzaları gün ərzində neçə saat saxlamaq olar?
 
- Gün ərzində eynək istifadə edə bilmədiyi üçün linza taxmaq məcburiyyətində olanların axşamlar normal eynək taxmaları məsləhətdir. Bəzi insanlar gecələr də linza ilə yatır, aylarla gözlərindən çıxarmırlar. Bu, doğru deyil.
 
- Aylarla linzanı çıxarmamaq hər hansı narahatlığa səbəb olurmu?
 
- Bəzən heç bir narahatlıq olmur. Lakin birdən elə bir problem yaranır ki, onu aradan qaldırmaq çətinlik yaradır. Əgər iltihab buynuzlu qişaya zərər verirsə, bir iz - çapıq və s. qala bilər və gələcəkdə ciddi fəsadlar yarana bilər. Məsləhət görərdim ki, daimi həkim nəzarəti olsunlar. Problem vaxtında aşkar olunarsa, onu aradan qaldırmaq da bir o qədər asan olar. Əgər infeksiya irəliləyirsə, nəticə korluğa gətirib çıxara bilər.
 
- Hansı problemlər tamamilə korluğa səbəb ola bilər?
 
- Qeyd etmək lazımdır ki, korluğun müalicə olunan və müalicə olunmayan növləri var. Müalicə olunan korluğun ən geniş yayılmış səbəbi kataraktadır. Dünyada milyonlarla insan bundan əziyyət çəkir. Əməliyyat yolu ilə görməni qaytarmaq mümkündür. İnfeksiya bütün gözə yayıldığı zaman korluq yaranır. Müalicə edilsə, görmə bərpa oluna bilər. Əks halda, mənfi fəsadların əmələ gəlmə ehtimalı yüksəkdir. Əgər görmə qlaukomaya bağlı itirilibsə, müalicə olunmayan korluğa gətirib çıxarır. Buna görə də qlaukomanı zamanında aşkar edib, müalicə etmək lazımdır. Yaşlılarda damar problemləri ilə əlaqədar, şəkərli diabet xəstələrində, hipertoniklərdə, xolesterini çox olanlarda vaskulyar problemlərə bağlı olaraq tıxanmalar, qan sızmaları, yaxud travmalar korluğa səbəb ola bilər.
 
- Yolda kitab oxumaq gözlərə ziyandırmı?
 

- Titrəmənin çox olması gözləri çox tez bir müddətdə fokusu dəyişməyə məcbur edir. Bu, əzələlərdə yükləməyə və spazma gətirib çıxara bilər. Nəticədə göz, baş ağrıları, göz zəifliyi yarana bilər. Düzdür, bu fəsadlar aradan götürülə bilər. Güclü titrəmə şəraitində kitab oxumağı, telefon və s. bu kimi vasitələrdən istifadə etməyi məsləhət görmürük.
 
- Gözlərə ən çox təsir edən amillərdən biri də işıqdır...
 
- İşıq gözlərə düz bucaq altında düşməməlidir. Yaxşı olardı ki, divar, yaxud tavandan düşsün. Bu halda gözlər daha rahat olur. Daimi işıq fototoksik təsirdir, göz bülluruna, göz dibinə ciddi problemlər yaradır. Çox gur işıq görmə mərkəzini yandıra, korluğa səbəb ola bilər. Özəlliklə, qapalı məkanlarda işıqlandırmaya xüsusi diqqət etmək lazımdır.
 
- Bəzən gözlərdə qaralma olur. Bu, hər hansı göz xəstəliyinin əlaməti ola bilərmi?
 
- Əgər gözlərdəki qaraltı sırf göz xəstəliyi ilə əlaqədardırsa, açılmır. Əgər qaralma müvəqqətidirsə, bu, bir neçə səbəblə əlaqədar ola bilər - təzyiqi aşağı olan insanlar qəfil hərəkət etdikdə, arıqlamaq istəyənlər pəhrizə düzgün riayət etmədikdə, immuniteti aşağı olanlarda, qan beyinə lazımi qaydada çatmayanda bir anlıq qaraltılar müşahidə olunur. Bu məsələdə yaş faktoru mühüm rol oynayır. Yaşlı insanlarda gözlərdə ani qaralma olursa, ürək-damar, beyin sistemi, boyun damarları mütləq müayinədən keçirilməlidir. Damarlarda daralma, tromb, işemiya varsa, daha ağır fəsadlara gətirib çıxara bilər. İnfarkt, insult təhlükəsi ola bilər. Belə bir şikayət varsa, həkimə müraciət olunmalıdır.
 
- Ümumiyyətlə, gözlərdə ciddi problemin olduğunu hansı əlamətlərdən bilmək olar?
 
- Sulanma, işığa baxa bilməmə, ağrı, görmə zəifliyi, görüntünü aydın qəbul etmədə zəiflik, qızartı varsa, həkimə müraciət etmək lazımdır.    
 
- Şəkərli diabet xəstəliyi də gözlər üçün ciddi fəsadlar yaradır. Müalicə olunarsa, görməni bərpa etmək mümkündürmü?
 

- Mühüm məqam xəstənin vəziyyəti ilə bağlıdır. Şəkər, təzyiq, xolesterolun vəziyyəti, pəhrizə riayət olunub-olunmaması... Şəkərli diabet xəstələrində gözlərdə problem yaranıb-yaranmaması 70% bu amillərdən asılıdır. Xəstə sadalanan məqamlara diqqət etmirsə, müalicə az fayda verir. Şəkərli diabet xəstələri il ərzində mütləq göz dibi müayinəsindən keçməlidirlər. 30-40 il bu xəstəlikdən əziyyət çəkənlərdə göz problemi olmaya bilər. Amma elə xəstələr də var ki, 3-4 il ərzində gözlərdə ciddi problem yaranır. Səbəb şəkərə nəzarət olunmamasıdır.
 
- Əməliyyat mütləqdirmi?
 
- Yüngül və orta dərəcəli şəkərli diabetik retinopatiyalarda gözlərə təsir varsa, öncə arqon lazer və xüsusi iynələr tətbiq olunur. Daha ağır formalarda isə müalicə fayda vermir. Bu zaman əməliyyat həyata keçirilir. Amma bu əməliyyat sadə olmadığı üçün xəstəni mümkün qədər müalicə etməyə çalışırıq.
 
- Toyuq korluğunun müalicəsi varmı?
 
- Təəssüf ki, yox. Bu, irsi ötürülən bir xəstəlikdir. Göz dibində ödəm, mirvari suyu, katarakta əmələ gəlir. Müalicə ümumi vəziyyəti yaxşılaşdırmaq üçün aparılır, amma bu problemi tamamilə aradan qaldırmaq mümkün deyil.
 
- Toyuq korluğu günün işıqlı saatlarında hər hansı şəkildə özünü büruzə verirmi?
 
- Bəli. İnsan yeriyə bilmir. Toyuq korluğundan əziyyət çəkənlərin bəziləri işığı belə, görə bilmir.
 
- Məlumdur ki, bəzi dərman preparatlarının qəbulu da gözlərə zərər verə bilər... 
 
- Hormonal dərmanlar, astma xəstələrinin istifadə etdiyi inqalyatorlarda, revmatizm xəstələrinin uzun müddət istifadə etdiyi preparatların tərkibində olan steroidlər gözlərə zərər verə bilər. Hətta gənc yaşlarda belə mirvari suyu, qlaukoma, göz təzyiqinin artmasına səbəb ola bilər. Damcı ilə müalicə etmək də mümkündür. Əməliyyat da etmək olar. Vəziyyətdən asılıdır. Bəzi insanlarda göz bucağı dar olur. Antidepressantlar, urologiyada, daha dəqiq desək, prostat problemi olanların istifadə etdiyi dərmanlar göz bucağının daha da daralmasına səbəb olur və nəticədə göz təzyiqi artır. Buna görə də bəzi xəstəliklər zamanı dərmanlar təyin olunmadan öncə göz müayinəsi həyata keçirilir. 

Milli.Az








RƏYLƏR

BU KATEQORİYADAN DİGƏR XƏBƏRLƏR

Ölkə mətbuatında bugün »

Bu oteldə qalanlar hər ana ölə bilər

19 Avqust 2017 19:08

Könül Xasıyevaya qarşı dələduzluq - 70 min manatını aldılar

19 Avqust 2017 18:59

Müəllimlərin əmək haqları artırılacaq

19 Avqust 2017 18:56

Əfsanəvi dizaynerin HİKMƏTLİ FİKİRLƏRİ: “Əsl alicənablıq nankorluğu bağışlamaq bacarığıdır”

19 Avqust 2017 18:48

Renat Dadaşov dubl etdi, "Ayntraxt" qələbə qazandı

19 Avqust 2017 18:47

Ata və 2 oğlunu güllələdi

19 Avqust 2017 18:47

Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə Samuxda körpələr evi-uşaq bağçası inşa edilib

19 Avqust 2017 18:42

“Chevrolet” Yuxarı Şirvan kanalına aşıb: ölən var

19 Avqust 2017 18:39

Ağdaşda “Chevrolet” su kanalına düşdü

19 Avqust 2017 18:35

Qadınlarda ombanın böyüməsinin SƏBƏBİ bəlli oldu

19 Avqust 2017 18:33

Şəmkir-Samux-Goranboy magistral suvarma kanalının 8,55 kilometrlik hissəsi istifadəyə verilib

19 Avqust 2017 18:32

İŞİD Surqutdakı hücumu öz üzərinə götürüb

19 Avqust 2017 18:24

İdeal plov hazırlamaq üçün ölkənin baş kulinarından A-dan Z-yə hər şey

19 Avqust 2017 18:23

Tarkanın vəfat etmiş atası...

19 Avqust 2017 18:15

2018-ci ilin yanvarından 40 minə yaxın müəllimin əmək haqqı artırılacaq

19 Avqust 2017 18:13

Zəncəfilin möcüzəvi faydaları

19 Avqust 2017 18:02

Məşhur futbol klubu verdiyi sözü tutdu

19 Avqust 2017 17:58

Dmitri Nazarov: "Daha yaxşı nəticələrimiz irəlidədir"

19 Avqust 2017 17:57

9 nəfəri ildırım vurdu

19 Avqust 2017 17:55

Prezident Samuxda yeni yolun açılışını etdi

19 Avqust 2017 17:54

Vizit kartını iki əllə təqdim et, başına toxunma, bərkdən danış - QƏRİBƏ ADƏTLƏR

19 Avqust 2017 17:53

İŞİD Surqutdakı hücumun məsuliyyətini üzərinə götürüb

19 Avqust 2017 17:42

Türkiyədə dövlət xəstəxanasında rəzalət

19 Avqust 2017 17:39

Prezidentdən 24 yaş böyük həyat yoldaşı: “Geyimimə diqqət yetirilməsini sevmirəm ”

19 Avqust 2017 17:38

İlham Əliyev Samuxda səfərdədir (YENİLƏNİR)

19 Avqust 2017 17:33

Azərbaycandakı səhmdar cəmiyyətlərdən birinin rəhbərliyi yenidən formalaşdırılacaq

19 Avqust 2017 17:32

Yaponiyada 9 nəfər ildırım vurmasına görə xəstəxanaya yerləşdirilib

19 Avqust 2017 17:32

Göygöldə Respublika Süni Mayalanma Mərkəzi fəaliyyətə başlayıb

19 Avqust 2017 17:27

Rauf Əliyev yeni klubunda debüt etdi

19 Avqust 2017 17:27

Zazalı-“İmamzadə” kompleksi-Gəncə avtomobil yolunun açılışı olub

19 Avqust 2017 17:27

106 yaşlı qadını ölkədən qovdular

19 Avqust 2017 17:26

Acunun “O Səs Türkiyə”yə dəvət etdiyi müğənni Aybəniz Haşımovanın qızından nələr dedi? - FOTO/MÜSAHİBƏ

19 Avqust 2017 17:18

Çinarə canlı yayımda...

19 Avqust 2017 17:09

Kimin nə qədər nüvə silahı var? – İNFOQRAFİKA

19 Avqust 2017 17:08

Donald Tramp Əfqanıstan ilə bağlı yeni qərarlar qəbul olunduğunu bildirib

19 Avqust 2017 17:02

Lerikdə minik avtomobili dərəyə aşıb

19 Avqust 2017 16:56

Jirinovski Moskva bazarında corab satdı - VİDEO

19 Avqust 2017 16:53

40 milyonluq futbolçunun cəmi 1 forması satıldı - "Barselona" şokda

19 Avqust 2017 16:47

Diş ağrısından qurtulmağın ƏN SADƏ YOLU: cəmi yarım qaşıq...

19 Avqust 2017 16:43

Müğənni sevənləri ilə vidalaşdı

19 Avqust 2017 16:41

200 milyonluq transfer reallaşır - Anlaşdılar

19 Avqust 2017 16:37

Yeni ordu rəhbərindən Türkiyəyə TƏHDİD: “Söz veririk ki...”

19 Avqust 2017 16:33

Ərik mürəbbəsinin hazırlanması

19 Avqust 2017 16:31

Yeni iddia: PSJ "Monako"nun hücumçusunu 180 milyon avroya transfer edib

19 Avqust 2017 16:27

İspaniyada terror təhlükəsinin dördüncü səviyyəsi saxlanılıb

19 Avqust 2017 16:27

AĞLASIĞMAZ Stalin repressiyaları - 1937-ci il

19 Avqust 2017 16:18

DSMF dəftərxana ləvazimatları və təsərrüfat malları almaq istəyir

19 Avqust 2017 16:17

Bıçaqlı şəxs 8 nəfərə xəsarət yetirdi

19 Avqust 2017 16:15

Səbuhi Xanlarovun vəziyyəti pisləşdi, küçədə huşunu itirdi

19 Avqust 2017 16:13

Ukraynada 200 milyon avro oğurluğa görə axtarışda olan Fransa vətəndaşı saxlanılıb

19 Avqust 2017 16:12